V SA/Wa 2733/08

WyrokWSA w Warszawie2009-03-25

Skład orzekający: Danuta Dopierała, Małgorzata Dałkowska-Szary, Joanna Gierak-Posiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomoc de minimis udzielona przedsiębiorcy prowadzącemu zakład pracy chronionej, polegająca na refundacji wydatków pierwotnie poniesionych z rachunku bieżącego firmy ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (zfron), może zostać uznana za pomoc de minimis i czy w związku z tym powinien zostać wydany certyfikat pomocy de minimis?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, ponieważ organy błędnie przyjęły, że środki z zfron muszą być przeznaczone bezpośrednio na określony w rozporządzeniu o pomocy de minimis wydatek. Brak jest regulacji zakazującej pokrywania z zfron wydatków uprzednio poniesionych z rachunku bieżącego firmy, o ile środki te zostaną zwrócone z zfron w terminie 30 dni od dokonania wydatku, a wydatek był zgodny z celem określonym w przepisach. Organ odwoławczy nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.
Stan faktyczny
Spółka P. wniosła o wydanie zaświadczeń o pomocy de minimis, wskazując na wydatki poniesione na zakup maszyn i urządzeń ze środków zfron. Prezes PFRON odmówił wydania zaświadczeń, uznając, że wydatki zostały sfinansowane z rachunku bieżącego firmy, a nie bezpośrednio z zfron, co jest niezgodne z przepisami. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Prezesa PFRON. Spółka zaskarżyła postanowienie Ministra do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz zasądził od Ministra na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Asesor WSA - Joanna Gierak-Posiadły (spr.), Protokolant - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2009 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń o pomocy de minimis 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez P. Spółkę z o.o. w L. jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] sierpnia 2008 r. nr [...]. Zaskarżonym orzeczeniem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), Minister Pracy utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] maja 2008 r. o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, wydane w następującym stanie faktycznym: Pismem z 2 sierpnia 2007 r. oraz z 20 września 2007 r. P. Spółka z o.o. w L. zwróciła do PFRON o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. W uzasadnieniu powyższych wniosków Spółka wskazała, że otrzymała pomoc w formie różnicy pomiędzy kwotą miesięcznych dofinansowań a kwotą wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych na podstawie art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.; tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. Nr 76, poz. 496). Pomoc ta została przeznaczona na przygotowanie stanowisk pracy, w szczególności na zakup i modernizację maszyn i urządzeń do indywidualnych potrzeb wynikających z psychofizycznych możliwości osób niepełnosprawnych, zgodnie z § 3 pkt 12 ww. rozporządzenia Rady Ministrów. W każdym z ww. wniosków Spółka wskazała po kilka wydatków poniesionych ze środków, o których mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji (w okresie od 13 lipca 2007 r. do 19 września 2007 r.) w łącznej kwocie 54.599,46 zł i przeznaczonych na powyżej wskazany cel. Do złożonych wniosków Spółka załączyła m.in. kserokopie faktur zakupu i umów o dzieło oraz wyciągów z konta bankowego zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (w skrócie: zfron). W piśmie datowanym na 6 marca 2008 r. (data wpływu do organu – 21.04.2008 r.), złożonym na wezwanie organu z 20 marca 2008 r. Spółka przede wszystkim wyjaśniła, iż zakupy wg faktur z [...].08.2004 r., [...].04.2007 r., [...].04.2007 r., [...].08.2007 r., [...].07.2007 r. i [...].05.2007 r. zostały dokonane w terminach wcześniejszych i przyjęte do magazynu jako zapas bez konkretnego w danej chwili przeznaczenia. W okresie realizacji indywidualnego programu rehabilitacyjnego potrzebne materiały znajdujące się w magazynie zostały z niego pobrane. Wartość tych materiałów w dniu pobrania z magazynu została sfinansowana z rachunku zfron. Pozwoliło to -jak podała Spółka- na wykorzystanie zapasów magazynowych i nie angażowanie nowych środków finansowych z rachunku obrotowego. W załączeniu do tego pisma Spółka przekazała dokumenty potwierdzające wydanie z magazynu materiałów wg powyższych faktur. Postanowieniem z [...] maja 2008 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił Spółce P. wydania zaświadczeń o pomocy de minimis na łączną kwotę 37.107,46 zł. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż załączone przez stronę wyciągi bankowe wskazują na dokonanie przelewów z konta zfron na rachunek bieżący firmy. Następnie wskazał na wyjaśnienia Spółki zawarte w jej piśmie z 6 marca 2008 r. Dalej stwierdził, iż przedstawiona dokumentacja będąca dowodem poniesienia wydatku wskazuje, że powyższy sposób wydatkowania środków zfron jest niezgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1999 r., Nr 3, poz. 22 ze zm.), gdyż pracodawca chcąc pokryć wydatek ze środków zfron powinien uczynić to bezpośrednio, dokonując przelewu z konta zfron na rachunek kontrahenta lub pobierając z tego konta gotówkę i rozliczając się bezpośrednio z kontrahentem. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka P. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zarzuciła naruszenie art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji poprzez bezpodstawną odmowę wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oraz art. 124 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej wydanego postanowienia w zakresie rozstrzygnięcia merytorycznego, w szczególności nie wskazanie, który z przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych lub rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. Nr 98, poz. 989 ze zm.) stanowi podstawę rozstrzygnięcia i upoważnia do odmowy wydania żądanego zaświadczenia. W uzasadnieniu zażalenia Spółka podniosła, iż żaden przepis prawa nie przesądza o trybie wydatkowania środków z zfron, w szczególności nie nakazuje trybu wydatkowania tych środków w sposób przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ani nie zakazuje wydatkowania ich w sposób dokonany przez P. Spółkę z o.o. Zajmując takie stanowisko w sprawie Spółka powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 28 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 677/07, w którym Sąd stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym nie istnieje regulacja zakazująca wprost pokrywania z funduszu zfron wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego lub innych funduszów. Postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r., będącym przedmiotem skargi, Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Zauważył, że firma dokonała zakupów ze środków z konta obrotowego, nie zaś ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym zfron. Nadto podkreślił, że zakupy te nie zostały dokonane z przeznaczeniem na realizację indywidualnego programu rehabilitacji. Następnie stwierdził, że rekompensowanie z rachunku zfron wydatków sfinansowanych wcześniej z innego konta pracodawcy jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1999 r., Nr 3, poz. 22 ze zm.). Nie zostało również przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Zatem, wydatkowanie środków zfron w taki sposób nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Dalej organ zauważył, że pomoc, o której mowa w ww. rozporządzeniu może być udzielona wyłącznie w przypadku ponoszenia wydatków z zfron. Z materiału dowodowego wynika natomiast, że w przedmiotowej sprawie wydatkowano środki z rachunku bieżącego nie będące środkami zfron. Ponieważ wydatki zostały poniesione ze środków nie będących środkami publicznymi, nie dotyczą ich reguły pomocy publicznej. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie może zostać wydane zaświadczenie o pomocy de minimis, gdyż taka pomoc nie została udzielona. Organ zauważył też, że katalog wydatków zfron poza tym, że ma charakter zamknięty i nie wymienia jako wydatku przelewu środków z rachunku bankowego zfron na rachunek obrotowy, dotyczy finansowania wydatków, a nie ich refundacji z rachunku zfron. Nadto podniósł, że gdyby nawet uznać przelew środków jako wydatek, to trudno byłoby ustalić dzień udzielenia takiej pomocy – czy byłby to dzień wydatku z konta obrotowego, czy też dzień przelania środków z konta zfron. Wydatek z rachunku firmowego nie spełnia bowiem warunków udzielenia pomocy publicznej, natomiast wątpliwe jest traktowanie dnia refundacji wydanych środków zfron na rachunek firmowy jako dnia dokonania wydatku (w rozumieniu regulacji dotyczącej pomocy publicznej). W tym przypadku również pojawiłyby się wątpliwości związane z wpisaniem prawidłowej daty w zaświadczeniu o udzielanej pomocy. W konsekwencji Minister Pracy wskazał, że Fundusz wydaje przedmiotowe zaświadczenia w przypadku przeznaczenia pomocy na indywidualny program rehabilitacyjny. Ponieważ zakupy strony nie zostały dokonane z takim przeznaczeniem oraz wydatki zostały poniesione ze środków nie będących środkami publicznymi i nie dotyczą ich reguły pomocy publicznej, organ I instancji nie mógł wydać zaświadczenia o pomocy de minimis. Taka bowiem pomoc nie została udzielona. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej skarżąca Spółka wniosła o uchyleniu obu postanowień wydanych w sprawie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: -art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji poprzez bezpodstawną odmowę wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oraz -art. 33 ust. 3 ww. ustawy poprzez błędne uznanie, iż jest to norma nakazująca dokonywanie zapłat za nabyte towary i usługi określone rodzajowo w rozporządzeniu w sprawie pomocy de minimis dla zpchr wyłącznie za pośrednictwem rachunku bankowego zfron; a także naruszenie przepisów procesowych, tj.: -art. 124 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej wydanego postanowienia w zakresie rozstrzygnięcia merytorycznego, w szczególności nie wskazanie, który z przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych lub rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej stanowi podstawę rozstrzygnięcia i upoważnia do odmowy wydania żądanego zaświadczenia. W uzasadnieniu skargi Spółka podtrzymała stanowisko przedstawione na etapie zażalenia i podniosła, że przedsiębiorca, który sfinansuje wydatek określony rodzajowo w rozporządzeniu w sprawie pomocy de minimis dla zpchr ze środków obrotowych, a środki te zostaną mu zwrócone z konta bankowego zfron, może domagać się wydania zaświadczenia o uzyskanej pomocy de minimis. Istotne jest to, że w sensie ekonomicznym wydatki sfinansowane zostały ze środków zfron. Dodatkowo Spółka powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 6 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 181/08. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić trzeba, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw Sąd stwierdził, że postanowienie to jest wadliwe i nie może pozostać w obrocie prawnym. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy skarżąca Spółka prawidłowo dysponowała środkami z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na tle regulacji dotyczących warunków udzielenia pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt polskiego prawa w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z rozwiązaniami przyjętymi na gruncie prawa wspólnotowego. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art. 87 i 88 (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 ze zmianami), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5). W prawie krajowym kluczową rolę pełni ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.) oraz -mające zastosowanie w niniejszej sprawie a obowiązujące do 31 grudnia 2007 r.- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakład pracy chronionej (Dz. U. Nr 76, poz. 496). Ponadto dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają także przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania skarżonego postanowienia (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji) oraz przepisy obowiązującego również wówczas rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1999 r. Nr 3, poz. 22 ze zm.). W tym miejscu warto wskazać, iż stosownie do art. 26a ust. 1 ww. ustawy o rehabilitacji pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, który nie ma ustalonego prawa do emerytury, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1, prowadzonej przez Fundusz. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu, kwota miesięcznego dofinansowania, z zastrzeżeniem ust. 5, nie powinna przekroczyć kwoty miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego. W przypadku gdy kwota miesięcznego dofinansowania przekracza kwotę miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego u pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, pracodawca przekazuje różnicę pomiędzy kwotą miesięcznego dofinansowania a kwotą tego wynagrodzenia na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z przeznaczeniem na indywidualny program rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej (ust. 5 pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 33 ust. 1 i 2 omawianej ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zwany dalej "funduszem rehabilitacji" - w szczególności ze środków, o których mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 oraz w art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. b) i pkt 2; z części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami; z wpływów z zapisów i darowizn; z odsetek od środków zgromadzonych na rachunku funduszu rehabilitacji; ze środków pochodzących ze zbycia środków trwałych zakupionych ze środków funduszu, w części niezamortyzowanej. Nadto, pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej jest obowiązany m.in.: do prowadzenia ewidencji środków funduszu rehabilitacji, prowadzenia rachunku bankowego środków tego funduszu oraz przeznaczania co najmniej 15 % środków funduszu rehabilitacji na indywidualne programy rehabilitacji (ust. 3 art. 33). Rodzaje wydatków, na jakie mogą być przeznaczane środki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych zostały wyszczególnione w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Zgodnie z przepisami tego ostatniego (z ww.) rozporządzenia, pomoc przeznaczona na cel w nim wskazany (w tym na przygotowanie stanowisk pracy, w szczególności na zakup i modernizację maszyn i urządzeń do indywidualnych potrzeb wynikających z psychofizycznych możliwości osób niepełnosprawnych – § 3 pkt 2 lit. a), i pochodząca ze źródeł określonych w § 1 tego rozporządzenia (w tym z nadwyżki określonej w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji), może być uznana za pomoc de minimis. Przy czym należy zauważyć, iż zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, pomoc de minimis może być udzielona, jeżeli spełnione są łącznie warunki określone w tym rozporządzeniu. Zatem wskazać trzeba, że zgodnie z § 5 omawianego rozporządzenia Rady Ministrów warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów albo podmiot udzielający pomocy. W sytuacji gdy pomoc została udzielona w formie nadwyżki miesięcznego dofinansowania, o której mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji (przekazanej na rachunek zfron na indywidualny program rehabilitacji) organem właściwym do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis jest podmiot udzielający tej pomocy, a więc Prezes Zarządu PFRON. Nadto należy dodać, iż w celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania (ust. 2 § 5 ww. rozporządzenia). Jednocześnie, mając na względzie zasadniczy spór powstały w niniejszej sprawie należy zaznaczyć, że w omawianym rozporządzeniu nie określono trybu dysponowania środkami z zfron na wskazane w tym rozporządzeniu cele. Przepisy tego rozporządzenia stanowią, iż "pomoc może być przeznaczona na finansowanie następujących rodzajów wydatków", nie zawierają jednak dyspozycji, że środki z zfron muszą być bezpośrednio (z tego konta – rachunku bankowego) wydatkowane na określony cel. Regulacji takich nie zawierają także pozostałe, wymienione powyżej akty prawne. Z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wynika jedynie, że środki na wskazane w nim rodzaje wydatków pochodzą z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Również ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stanowi jedynie o przeznaczeniu środków zgromadzonych w funduszu i konsekwencjach niezgodnego z tym przeznaczeniem rozdysponowania pieniędzy. W tym stanie prawnym nie istnieje zatem regulacja zakazująca wprost pokrywania z zfron wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego. Również wykładnia ww. przepisów nie daje uprawnienia do potwierdzenia zajętego przez organy orzekające w sprawie stanowiska. Obowiązujące przepisy nie wskazują sposobu przekazania środków pieniężnych, a jedynie rodzaj wydatków, na jakie mogą być one przeznaczone. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, iż organ odwoławczy przedwcześnie w niniejszej sprawie podzielił stanowisko Prezesa Zarządu PFRON, utrzymując w mocy postanowienie wydane w I instancji. Wydając skarżone postanowienie przede wszystkim nie przedstawił w sposób pełny stanu faktycznego. Nie wskazał też na argumenty strony podniesione w zażaleniu oraz zarzuty tam przedstawione. Nie dokonał również oceny dokumentów przedstawionych przez Spółkę w toku postępowania, a będących istotnymi -jak wynika z treści wydanego rozstrzygnięcia- dla merytorycznego załatwienia tej sprawy. Dodatkowo, kierując się błędną wykładnią przepisów prawa materialnego, Minister Pracy odstąpił od ustalenia, czy wszystkie wydatki wskazane we wnioskach nie dotyczą celu określonego w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. oraz, czy we wszystkich tych przypadkach Spółka pokryła wydatek ze środków nie będących środkami publicznymi, których to nie dotyczą reguły pomocy publicznej. I. Organ odwoławczy zauważył wprawdzie, że Fundusz wydaje zaświadczenie o pomocy de minimis w przypadku przeznaczenia pomocy na indywidualny program rehabilitacyjny, natomiast zakupy strony nie zostały dokonane z takim przeznaczeniem. Dostrzegając powyższe nie wskazał jednak, które wydatki i na jakie kwoty z tego dokładnie powodu zakwestionował. Stanowisko organu w tym zakresie -choć właściwe- wymaga uzupełnienia. Jednocześnie Sąd stwierdza, iż materiały zakupione "w terminach wcześniejszych" (np. w 2004 r. – jak wynika z akt sprawy) i przyjęte do magazynu jako zapas bez konkretnego w danej chwili przeznaczenia, a następnie po pewnym czasie, nawet kilku latach -tj. w okresie realizacji ipr- pobrane z magazynu Spółki i sfinansowane przez nią z zfron – ipr, nie mogą stanowić o zakwalifikowaniu takiego wydatku (poniesionego z zfron – ipr w momencie pobrania towaru z magazynu) jako pomocy de minimis. Po pierwsze - zapłata za ten towar nastąpiła w momencie realizacji faktury (a więc nawet kilka lat wcześniej), co w świetle § 5 ust. 2 rozporządzenia o pomocy de minimis oraz ustalenia daty udzielenia pomocy de minimis ma istotne znaczenie. Po drugie - towar ten nie był zakupiony z przeznaczeniem, o którym mowa w przepisach rozporządzenia o pomocy de minimis (a to Spółka sama w złożonych wyjaśnieniach przyznała). II. Nadto, co w sprawie równie istotne - Minister Pracy nie przeanalizował złożonych przez skarżącą dokumentów dotyczących tzw. przesunięć środków finansowych między jej rachunkiem prowadzonym na potrzeby zfron – ipr a jej rachunkiem bieżącym. Tymczasem -w ocenie Sądu- dopiero ocena tych dokumentów umożliwi ustalenie, czy (i które) wydatki wskazane przez Spółkę we wnioskach pokryto ze środków publicznych i z prawidłowym przeznaczeniem. Przy czym Sąd zaznacza, iż sam fakt, że początkowo środki pochodziły z bieżącego rachunku firmy (po czym przekazano odpowiednią kwotę z zfron - ipr na rachunek bieżący), nie ma wpływu na zakwalifikowanie pomocy jako pomoc de minimis – z przyczyn, które Sąd wskazał powyżej. Nie można w tym zakresie stosować swego rodzaju automatyzmu. Nie można bowiem z góry założyć, iż w każdym przypadku gdy przedsiębiorca dokonuje wydatku nie bezpośrednio z rachunku prowadzonego na potrzeby zfron, brak jest -tylko z tego powodu- podstaw do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis (czy też odwrotnie – zachodzi podstawa do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis). Każda sprawa jest indywidualna i wymaga takiego traktowania w świetle obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji gdy pokrycie wydatku z konta zfron – ipr (w świetle przedstawionych dokumentów) nie budzi żadnych wątpliwości (nawet jeżeli nie nastąpiło to bezpośrednio), nie ma podstaw do kwestionowania z tego względu takiego wydatku. W każdej więc sprawie należy ustalić, czy rzeczywiście środki z zfron zostały przeznaczone (wprawdzie nie bezpośrednio) na wydatki wymienione w ww. rozporządzeniu oraz, czy nastąpiło to w terminie 30 dni od dnia dokonania wydatku. W ocenie Sądu za datę dokonania wydatku można uznać tylko datę zapłaty za fakturę (faktury itp.). W świetle zaś § 5 ust. 2 rozporządzenia o pomocy de minimis należy przyjąć, iż uruchomienie środków z konta zfron winno nastąpić właśnie w ww. terminie (30 dni). Tylko bowiem wówczas sposób finansowania wydatku nie będzie miał wpływu na ustalenie daty udzielenia pomocy i wydanie przez właściwy do tego organ zaświadczenia o pomocy de minimis. Stwierdzając powyższe Sąd ma na względzie także to, że zarówno środki zgromadzone na koncie obrotowym jak i na koncie zfron – ipr znajdują się w dyspozycji pracodawcy. W konsekwencji Sąd uznał, iż skarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, iż środki zfron winny być przeznaczone bezpośrednio na określony w rozporządzeniu o pomocy de minimis wydatek, a także z naruszeniem art. 218 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie, bez którego nie jest możliwe wydanie prawidłowego orzeczenia. Orzekając ponownie w sprawie Minister Pracy winien uwzględnić przedstawione stanowisko Sądu co do interpretacji mających zastosowanie w tej sprawie przepisów prawa i ocenić zgromadzony materiał dowodowy. Sprawa dotyczy kilkunastu wydatków i każdy odrębnie winien być przeanalizowany w świetle przesłanek wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie pomocy de minimis. Ważne jest ustalenie jakie środki wydatkowano, na jaki cel (z jakim przeznaczeniem) oraz w jakim terminie poinformowano o dokonaniu wydatku. W związku z powyższym i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło