V SA/Wa 274/20

WyrokWSA w Warszawie2020-12-01

Skład orzekający: Michał Sowiński, Dariusz Czarkowski, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję administracyjną na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli opłata, której dotyczyła decyzja, została już w całości uregulowana, a jednocześnie pojawiły się nowe przepisy umożliwiające rozłożenie tej opłaty na oprocentowane raty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię. Samo uregulowanie całej należności nie wyklucza możliwości zastosowania art. 155 k.p.a., ponieważ pierwotna decyzja dotyczyła rozłożenia opłaty na raty, a nie samego obowiązku jej uiszczenia. Ponadto, organy nie uwzględniły słusznego interesu strony w kontekście zmiany przepisów rozporządzenia, która umożliwiła rozłożenie opłaty na oprocentowane raty, co dawało podstawę do merytorycznego rozpoznania wniosku.
Stan faktyczny
Spółka wniosła o zmianę ostatecznej decyzji rozkładającej opłatę za przekroczenie kwoty indywidualnej na nieoprocentowane raty, domagając się rozłożenia jej na oprocentowane raty zgodnie z nowymi przepisami. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Spółka zaskarżyła decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz rozporządzenia dotyczącego opłat za przekroczenie kwot mlecznych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Zasądził od Ministra na rzecz P. sp. z o.o. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... listopada 2019 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o zmianę decyzji ostatecznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2018 r.; 2) zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w J. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi P. [...]Sp. [...] z siedzibą w J. (dalej: Spółka lub Skarżąca) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] listopada 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej: Dyrektor KOWR lub organ I instancji) z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o zmianę decyzji ostatecznej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor OT ARR w P. decyzją z dnia [...] września 2015 r. Nr [...], na wniosek z dnia [...] sierpnia 2015 r. Skarżącej, przyznał Spółce pomoc polegającą na rozłożeniu na nieoprocentowane raty należnej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2014/2015. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją ostateczną Prezesa Agencji Rynku Rolnego w W. z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...]. Następnie pismem z dnia [...] listopada 2015 r. Spółka wniosła do OT ARR w P. o przyznanie pomocy polegającej na rozłożeniu na oprocentowane raty opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2014/2015. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] Dyrektor OT ARR umorzył postępowanie stwierdzając, że sprawa rozłożenia na raty opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2014/2015 została rozstrzygnięta decyzją ostateczną Prezesa Agencji Rynku Rolnego w W. z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...]. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, a organ odwoławczy, tj. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja organu II instancji z dnia [...] lutego 2016 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 709/16, uchylił decyzję z dnia 1 lutego 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję OT ARR w P. z dnia [...] grudnia 2015 r. Uwzględniając postanowienia powyższego wyroku Dyrektor OT ARR w P. przeprowadził dodatkowe wyjaśnienia mające na celu ustalenie zakresu wniosku P. [...] Sp. [...], które zostały zakończone decyzją znak [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., w której Dyrektor Generalny KOWR umorzył postępowanie wskazując na brak przesłanek do zastosowania art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." w stosunku do ostatecznej decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Od przedmiotowej decyzji w dniu [...] sierpnia 2018 r. Spółka wniosła odwołanie. Rozpatrując powyższe odwołanie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrócił się do P. [...] Sp. [...] o doprecyzowanie, czy pismo z dnia [...] sierpnia 2018 r. należy traktować jako odwołanie od decyzji Dyrektora Generalnego KOWR z dnia [...] sierpnia 2018 r., bowiem w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. (w odpowiedzi na wezwanie organu - Dyrektora Generalnego KOWR) zawarty został wniosek o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. ostatecznej decyzji Prezesa ARR z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora OT ARR w P. z dnia [...] września 2015 r. o rozłożeniu na nieoprocentowane raty opłaty należnej od producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015. Wniosek ten został powtórzony przy piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. Natomiast w odwołaniu od decyzji Dyrektora Generalnego KOWR z dnia [...] sierpnia 2018 r. wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji i rozłożenie opłaty należnej od producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015 na oprocentowane raty w wysokości wskazanej w odwołaniu. W odpowiedzi [...] sp. [...] wskazała, że stanowisko w powyższej sprawie zostało zajęte zarówno w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. jak i w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. Ostatecznie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Dyrektora KOWR z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...]. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca zarzuciła Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi: naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, podczas gdy z całokształtu okoliczności sprawy wynika, iż w przedmiotowym stanie faktycznym istniały przesłanki zastosowania tego przepisu do uchylenia decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie o sygnaturze [...], naruszenie § 9a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadania polegającego na rozkładaniu na raty opłaty należnej od producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015 (Dz. U. poz. 1105, z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, podczas gdy z całokształtu okoliczności w sprawy wynika, że w przedmiotowym stanie faktycznym zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie tego przepisu wobec skarżącego, naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w niedostatecznym uwzględnieniem okoliczności, iż z dniem [...] października 2015 r. zaczął obowiązywać przepis § 9a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadania polegającego na rozkładaniu na raty opłaty należnej od producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015, co w konsekwencji dawało skarżącemu uprawnienie do objęcia go możliwością rozłożenia na raty opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej przy zastosowaniu oprocentowania wysokości stopy dyskontowej, stanowiącej stopę bazową ogłaszaną w komunikacie Komisji Europejskiej, zwiększoną o 1 punkt procentowy, błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, iż brak jest podstaw po stronie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do uchylenia decyzji organu I instancji, a w szczególności do utrzymania w mocy decyzji umarzającej postępowanie w sprawie rozłożenia na oprocentowane raty należnej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2014/2015, podczas gdy dokonanie prawidłowych ustaleń w tym zakresie daje podstawy do wniosku przeciwnego. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a., jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna. W ocenie Sądu, w sprawie doszło do naruszenia przez organy obu instancji art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że uchylenie decyzji ostatecznej Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2015 r. we wskazanym trybie nie jest możliwe wobec upływu terminu płatności wyznaczonych rat oraz uregulowania całości należnej opłaty przez Ś. Spółdzielnię "[...]". Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Decyzje zapadające w trybie art. 155 k.p.a. mogą zmieniać lub uchylać decyzje wadliwe, jak i niewadliwe. Przepis ten ma jednak zastosowanie w przypadku, gdy nie jest możliwe wzruszenie decyzji w trybie stwierdzenia jej nieważności lub w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego. W orzecznictwie dominuje pogląd, że tryb wzruszenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych lub do decyzji, przy wydaniu których organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 1996 r., III SA 362/95, M.Pod. 1996, nr 3, s. 78, wyrok NSA z dnia 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10, Lex nr 784233). Samo wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. również pozostaje w sferze uznania organu administracji. Przepis art. 155 k.p.a. tworzy więc dla organów administracji dość szeroką możliwość korygowania decyzji administracyjnych ze względów słusznościowych, w zależności od zmiany okoliczności faktycznych i prawnych i ich wpływu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgodnie z brzmieniem art. 155 k.p.a. możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej jest uzależniona od: zgody strony, uznania przez organ, że za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz braku przepisu szczególnego, który sprzeciwiałby się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji. Przepis art. 155 k.p.a. ma zastosowanie do decyzji ostatecznych, a więc podlegających wykonaniu i nie zawiera ograniczeń czasowych co do jego zastosowania. W orzecznictwie wskazuje się jedynie, że utrata mocy obowiązującej decyzji powoduje, że nie może być ona zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a., gdyż nie ma przedmiotu zmiany lub uchylenia (np. wyroki NSA z dnia 22 września 2009 r., II OSK 1431/08; z dnia 17 września 2009 r., II OSK 1406/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zgodnie zaś ze stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku z dnia 16 października 2014r. sygn. akt II OSK 952/ 13, przepis ten może mieć zastosowanie do decyzji w części wykonanych. Z jego treści nie wynikają bowiem żadne ograniczenia w tym zakresie. Ponadto - jak wskazuje się w orzecznictwie - art. 155 k.p.a. ma zastosowanie do takich jedynie decyzji, które nie posiadają wad kwalifikowanych, nie zostały jeszcze "skonsumowane", tj. których cel nie został jeszcze całkowicie zrealizowany, oraz przy wydawaniu których organ dysponował (zgodnie z normą prawną) pewnym luzem decyzyjnym. Innymi słowy chodzi tu o sytuacje, w których wydane decyzje administracyjne zawierają rozstrzygnięcia w pewnym zakresie "plastyczne", a ich ewentualna zmiana (w granicach przewidzianych przepisami prawa materialnego) nie zmieni istoty stosunku prawnego wykreowanego decyzją zmienianą (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2007 r., I GSK 319/06, LEX nr 515242, wyrok NSA z dnia 27 września 2012 r., I GSK 1429/11, LEX nr 1243888, wyrok SN z dnia 26 listopada 2012 r., III SK 7/12, Lex nr 1267167). W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2015 r. o rozłożeniu opłaty na nieoprocentowane raty oraz o rozłożenie należnej opłaty na oprocentowane raty. Organ odwoławczy powinien był zatem merytorycznie rozpoznać ten wniosek pod kątem spełnienia przez Skarżącą przesłanek z art. 155 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, wprawdzie Ś. Spółdzielnia [...] "[...]" uiściła zgodnie z przepisami art. 36 ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych całość należności wynikającej z opłaty związanej z przekroczeniem kwoty indywidualnej dostaw w roku kwotowym 2014/2015, w wysokości [...] zł ustalonej w stosunku do "P. [...]" sp. [...], zgodnie z ust. 1 akapit drugi i trzeci rozporządzenia nr [...], ale sam ten fakt, wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organy, nie wyklucza możliwości zastosowania w tej sprawie art. 155 k.p.a., albowiem w/w decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2015 r. określała obowiązek uiszczenia opłaty z tytułu przekroczenia kwoty indywidualnej dostaw przez dostawcę hurtowego na rzecz podmiotu skupującego w trzech ratach płatnych w określonych w decyzji terminach. Przywołana decyzja nie odnosiła się zatem do wymogu z art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Ponadto, należy zauważyć, iż, wbrew stanowisku Ministra, przy wydawaniu decyzji o rozłożeniu na nieoprocentowane raty należnej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej organ dysponował, zgodnie z regulacją zawartą w art. 15 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr [...], pewnym luzem decyzyjnym w zakresie wysokości należnych rat opłaty. Stanowisko Ministra, że przepis art. 155 k.p.a. w ogóle nie może mieć w tej sprawie zastosowania nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Ponadto, dokonując kontroli wydanych w sprawie decyzji Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a, poprzez nierozważenia słusznego interesu strony w zakresie uwzględnieniu okoliczności, iż z dniem [...] października 2015 roku zaczął obowiązywać przepis § 9a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadania polegającego na rozkładaniu na raty opłaty należnej od producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015 (Dz. U. poz. 1105, z późn. zm.), co w konsekwencji dawało Skarżącej uprawnienie do objęcia możliwością rozłożenia na raty opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej przy zastosowaniu oprocentowania w wysokości stopy dyskontowej, stanowiącej stopę bazową ogłaszaną w komunikacie Komisji Europejskiej, powiększoną o 1 punkt procentowy. Skarżąca po wejściu w życiu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadania polegającego na rozkładaniu na raty opłaty należnej od producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015 (Dz. U. poz. 1507.) zawarła w odwołaniu od decyzji Dyrektora OT ARR w P. z dnia [...] września 2015 r. wniosek o rozłożenia na raty opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej przy zastosowaniu oprocentowania w wysokości stopy dyskontowej, stanowiącej stopę bazową ogłaszaną w komunikacie Komisji Europejskiej, powiększoną o 1 punkt procentowy. Prezes ARR w uzasadnieniu ostatecznej decyzji z [...] listopada 2015 r., która stanowi obecnie przedmiot wniosku Skarżącej złożonego w trybie art. 155 k.p.a., wyjaśnił, że w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy polegającej na rozłożeniu na nieoprocentowane raty należnej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2014/2015 wnioskodawca był uprawniony do otrzymania pomocy de minimis zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadania polegającego na rozkładaniu na raty opłaty należnej od producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015. Należy w powyższym kontekście zaznaczyć, że po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2015 r. prawodawca zwrócił uwagę na fakt, że nie wszyscy producenci mleka skorzystają z dobrodziejstwa tego rozporządzenia, gdyż nie skorzystają z niego producenci mleka, którzy już wyczerpali limit pomocy de minimis określony dla jednego gospodarstwa rolnego w okresie trzech lat (15 tys. euro). Zatem skoro jednym z celów było umożliwienie utrzymania płynności finansowej producentom mleka (patrz uzasadnienie projektu zmian do rozporządzenia) koniecznym stało się rozwiązanie polegające na rozłożenia na raty opłat za przekroczenie kwot mlecznych z oprocentowaniem, którego wysokość gwarantuje, że nie będzie w stosunku do tych rolników stosowana pomoc publiczna. W związku z tym dokonano zmian rozporządzenia Rady Ministrów, które to zmiany weszły w życie w dniu 1 października 2015 r. Dodano § 9a, który stanowi, że w przypadku gdy dostawca hurtowy nie może otrzymać pomocy de minimis w rolnictwie, Agencja może rozłożyć na raty opłaty za przekroczenie kwot indywidualnych przy zastosowaniu oprocentowania, które nie może być w stosunku rocznym niższe niż stopa dyskontowa stanowiąca stopę bazową ogłaszaną w komunikacie Komisji Europejskiej, powiększona o 1 punkt procentowy. Przepisy § 3 i § 6-9 stosuje się odpowiednio. Należy podkreślić, że organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. powinien mieć na względzie, że podejmuje działania zmierzające do ingerencji w prawa adresata wynikające z wydanej wcześniej decyzji, które - co do zasady - podlegają ochronie. Uruchamiając omawiany tryb nadzwyczajny organ nie jest uprawniony do jednostronnego, arbitralnego kształtowania praw i obowiązków strony - tak, jakby czynił to po raz pierwszy w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Uprzednio doszło bowiem do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji, która pozostaje w obiegu prawnym i co do której należy zakładać, że nie jest obarczona wadą prowadzącą do jej wyeliminowania w innym trybie nadzwyczajnym. Rola strony w postępowaniu w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji, na mocy której nabyła ona prawo, nie sprowadza się wyłącznie do przyjmowania bez zastrzeżeń wszystkich narzucanych przez organ rozwiązań. Ustanowiony w art. 155 k.p.a. warunek zgody strony na uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji przez organ administracji publicznej powoduje, że organ zobligowany jest do merytorycznej analizy podnoszonych przez stronę argumentów i propozycji dotyczących kierunku, czy sposobu zmiany decyzji. Zgoda strony na zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której nabyła prawo, dotyczy zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia, powinna więc być rozpatrywana przede wszystkim w kategoriach materialnych. Nie pozwala to na traktowanie jej wyłącznie w płaszczyźnie przesłanek przedmiotowości bądź bezprzedmiotowości postępowania. W rozpatrywanej sprawie niekwestionowane pozostaje, że strona domagała się zmiany decyzji ostatecznej Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2015 r. w trybie art. 155 k.p.a., w sposób umożliwiający rozłożenie na raty opłaty za przekroczenie kwot indywidualnych przy zastosowaniu oprocentowania, które nie może być w stosunku rocznym niższe niż stopa dyskontowa stanowiąca stopę bazową ogłaszaną w komunikacie Komisji Europejskiej, powiększona o 1 punkt procentowy. Obowiązkiem organu było zatem zbadanie sprawy w jej całokształcie na zasadach rządzących postępowaniem administracyjnym, w tym podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonanie oceny faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a następnie wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej zmieniającej dotychczasową decyzję o rozłożeniu opłaty na nieoprocentowane raty albo odmawiającej dokonania zamierzonej zamiany. Stanowisko organu odnośnie do argumentów podniesionych przez stronę powinno być wyjaśnione w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. W sprawie objętej sądową kontrolą działanie organów nie odpowiadało wskazanym standardom. Powołując się w sposób nieuprawniony na bezprzedmiotowość postępowania Dyrektor Generalny KOWR umorzył postępowanie. Uchylił się w ten sposób od merytorycznego rozpatrzenia sprawy w zakresie wnioskowanym przez stronę. W myśl zasady ustanowionej w art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, przez którą rozumie się rozstrzygnięcie merytoryczne o prawach i obowiązkach strony, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. tę inaczej załatwiającą sprawę decyzję wydaje się, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Wydana na tej podstawie decyzja o umorzeniu postępowania jest więc innym sposobem zakończenia postępowania, niż rozstrzygnięcie co do meritum sprawy, o którym mowa w art. 104 § 1 k.p.a. Charakteryzuje się tym, że zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron kończąc bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej. Nie można zatem z decyzji o umorzeniu postępowania wywodzić, że organ merytorycznie rozstrzygnął sprawę (zob. wyrok z 17 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 2583/15 oraz powołane w nim piśmiennictwo; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.). Na łączną kwotę [...] zł przysługujących do zwrotu stronie kosztów postępowania sąd zaliczył [...] zł tytułem uiszczonego wpisu stałego od skargi, [...] zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz [...] zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło