V SA/Wa 2740/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... maja 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu K. S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 27 czerwca 2016 r.) skarżący K. S. (reprezentowany przez adwokata D.S.) zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że dochody uzyskiwane z tytułu gospodarstwa rolnego (przekazanego mu przez ojca) w kwocie ok. 3.500 zł niemal w całości przeznaczane są na spłatę zobowiązań, w tym kredytu hipotecznego udzielonego skarżącemu w kwocie ok. 300.000 zł. Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i bratem, który studiuje. Jako składniki majątku rodziny wymienił: dom o powierzchni 150 m kw i wartości 250.000 zł, nieruchomość rolną o łącznej powierzchni 8 ha (w tym 3 ha nieużytków i 4 ha 30-letniego lasu oraz grunty pod tunelami foliowymi i szklarnią) wraz z zabudowaniami o wartości ok. 2.000.000 zł, samochód dostawczy marki Fiat Ducato o wartości 15.000 zł, a także ciągnik rolniczy (rok produkcji 1988) o wartości 8.000 zł. Do zobowiązań i stałych wydatków skarżący zaliczył kredyty: w BGŻ (ok. 300.000 zł) i PKO BP (ok. 100.000 zł), opłaty za media i energię elektryczną - 300 zł miesięcznie, opłaty za gaz – 100 zł miesięcznie, opłaty za telefon i internet – ok. 200 zł miesięcznie, jak również koszty leczenia: ojca – ok. 600 zł miesięcznie i matki - ok. 100 zł miesięcznie. Natomiast jako źródła dochodów rodziny wskazał świadczenie emerytalne ojca w kwocie 1.900 zł netto miesięcznie oraz dochód z tytułu gospodarstwa rolnego w wysokości 2.900 zł miesięcznie. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia 22 lipca 2016 r., pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów: a) aktualnego zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego, b) dokumentu potwierdzającego wysokość świadczenia emerytalnego ojca skarżącego, np. ostatniej decyzji organu rentowego określającej wysokość tego świadczenia, ostatniego odcinka przekazu pocztowego lub wydruku z rachunku bankowego obejmującego przelew ww. świadczenia, c) wyjaśnienia sytuacji finansowej matki skarżącego: w przypadku zatrudnienia – przedstawienie zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokość jej miesięcznego wynagrodzenia za pracę, a w sytuacji pozostawania bez pracy – oświadczenia, czy matka skarżącego figuruje w ewidencji osób bezrobotnych (w takim wypadku zobowiązano do przedłożenia aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego tę okoliczność), d) oświadczenia o wysokości dopłat do gruntów rolnych bądź innej pomocy finansowej otrzymywanych z Agencji Rynku Rolnego lub Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, e) dokumentu potwierdzającego podaną w rubryce nr 10 formularza PPF informację, że brat skarżącego studiuje (np. zaświadczenie z uczelni), f) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego, jego rodziców i brata rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane w ww. okresie, g) dokumentów potwierdzających podane w rubryce nr 11 formularza PPF informacje o udzielonych skarżącemu kredytach oraz miesięcznych wydatkach związanych z ich spłatą (np. kopie umów kredytowych, harmonogramy spłaty rat), h) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (np. koszty zakupu leków). Powyższe wezwanie Sądu doręczono pełnomocnikowi skarżącego 1 sierpnia 2016 r. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 77 akt sądowych) i dotychczas nie zostało ono wykonane. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy oraz stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych informacji i dokumentów, nie można stwierdzić, iż K. S.nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.