V SA/Wa 2748/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: przewodniczący – sędzia WSA – Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2013 r. znak ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia ... sierpnia 2013 r. znak ... [...] Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), rozpoznając wniosek J. M. o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", powiadomił o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy. Pismo zawierało pouczenie o możliwości i sposobie jego zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pismem z dnia ... sierpnia 2013 r. J. M. wezwał o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. W dniu ... października 2013 r. J. M. odebrał pismo organu dotyczące rozpoznania zgłoszonego przez niego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Następnie pismem z ... listopada 2013 r. (dowód: pieczęć datownika jednostki nadawczej) skarżący J. M. wniósł do tut. Sądu skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2013 r. znak ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 –j.t.) – dalej zwanej "ppsa", skargę w przedmiotowym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni - do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż wskazany w tym przepisie termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. W niniejszej sprawie pismo ARiMR z ... sierpnia 2013 r., informujące stronę skarżącą o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy finansowej zostało doręczone stronie w dniu ... sierpnia 2013 r. Strona skarżąca wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu ... sierpnia 2013 r. (data nadania pocztowego). Organ rozpatrzył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu ... października 2013 r. doręczając skarżącemu odpowiedź na przedmiotowe wezwanie w dniu ... października 2013 r. tj. przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (termin 60 dni upływał bowiem w poniedziałek 21 października 2013 r.). Wobec tego, strona skarżąca winna wnieść skargę w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa tj. do dnia 13 listopada 2013 r. (środa). Jak wynika z akt sprawy skarga strony skarżącej złożona została do organu w dniu 14 listopada 2013 r., czyli po upływie omówionego powyżej terminu, który upłynął w dniu 13 listopada 2013 r. Na koniec wypada zauważyć, że w piśmie z 6 sierpnia 2013 r., dokonano prawidłowego pouczenia Strony o treści analizowanego wyżej przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a., wskazując na termin wniesienia skargi do Sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.