V SA/Wa 2769/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-27
Skład orzekający: Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na pismo dotyczące zwrotu środków z dofinansowania projektu unijnego, wynikającego z umowy cywilnej, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy dotyczącej sporów wynikających z umowy cywilnej o dofinansowanie projektu, nawet jeśli umowa ta jest związana z realizacją programów unijnych. Spory te podlegają jurysdykcji sądów powszechnych. Skarga złożona do sądu administracyjnego w takiej sytuacji jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżący B. W. otrzymał pismo z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informujące o negatywnym rozpatrzeniu jego odwołania dotyczącego zwrotu kwoty projektu dofinansowanego ze środków unijnych. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów procedury administracyjnej. Agencja wniosła o odrzucenie skargi z powodu niedopuszczalności drogi sądowej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008 r. Znak [...] w przedmiocie dofinansowania projektu ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: odrzucić skargę;
Zaskarżonym pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - dalej zwana Agencją Restrukturyzacji, poinformowała B. W., że jego odwołanie dotyczące zwrotu kwoty projektu na etapie autoryzacji w okresie związania celem o znaku [...] złożonego w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja..." w zakresie działania 1.2 "Ułatwianie startu młodym rolnikom", zostało rozpatrzone negatywnie.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego B. W. wniósł o uchylenie w całości rozstrzygnięcia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz rozstrzygnięcia [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zdaniem skarżącego w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, oraz do naruszenia art. 7, 9, 10, 77, 156 §1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 35 i art. 107 §3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o odrzucenie skargi ze względu na niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Na podstawie art. 3 §2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje, akty, czynności w nim wymienione. Ponadto zgodnie z § 3 tego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Rozważając sprawę należy stwierdzić, że jej źródłem jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Podstawą prawną Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006". stanowiło rozp. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 września 2004 r.(Dz. U.197,poz. 2032 ze zm. ) i rozp. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r.( Dz. U. 207, poz. 2117 ze zm.). Wspomniane rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U 114, poz.1208 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 8 ust. 1 wspomnianej ustawy, dla realizacji Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006, o którym mowa w ustawie, tworzy się m.in. sektorowe programy operacyjne. Finansowanie realizacji planu określone zostało w art. 24 ust.1 ustawy, zaś zgodnie z ust. 2 tego art. "wydatki finansowe, są dla celów w tym ustępie wskazanych identyfikowane według kategorii interwencji stosowanej dla publicznych środków wspólnotowych". Stosownie zaś do art. 26 ust. 1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, ubiegający się o dofinansowanie ze środków, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 "projektów w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3, składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tych programach".
W przedmiotowej sprawie skarżący złożył stosowny wniosek o dofinansowanie do instytucji wdrażającej działanie programu tj. do Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa. Efektem zaaprobowania wniosku przez Agencję, było podpisanie w dniu [...] lipca 2005 r. między Agencją i B. W. umowy określającej prawa i obowiązki stron związane z realizacją projektu o znaku [...].
Zgodnie z ustaleniami organu strona nie wywiązała się z zawartej umowy. Jej gospodarstwo nie osiągnęło bowiem kryterium żywotności ekonomicznej, do czego zobowiązywał §5 ust. 1 pkt 7 umowy z dnia [...] lipca 2005 r. W związku z tym zgodnie z §6 ust. 2 umowy organ wezwał wnioskodawcę do zwrotu otrzymanej pomocy wraz z odsetkami.
Sąd w tym miejscy wyjaśnia, że strony - co wskazano wyżej - łączyła umowa, zatem wszelkie kwestie dotyczące tego, czy skarżący będący stroną umowy wywiązał się z jej postanowień, muszą być traktowane jako kwestie podlegające rozstrzygnięciu na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Bardzo jasne stanowisko dotyczące drogi sądowej i określenia w jakich granicznych sytuacjach właściwy jest sąd administracyjny a w jakich powszechny (w rozumieniu sądu cywilnego), zawarte jest w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29.03.2006 r. II GPS 1/06 ONSAiWSA 2006/4/95. Podobne zagadnienie dotyczące drogi sądowej i rozumienia pojęcia sprawy administracyjnej a związane ze stosowaniem przepisów ustawy z 20.04.2006 r. o Narodowym Planie Rozwoju, uwzględniające stanowisko wynikające ze wspomnianej uchwały NSA, rozstrzygane było w wyroku NSA z 8.06.2006 r. II GSK 63/06 oraz w wyroku z dnia 18.10.2007 r. o sygn akt II GSK 199/07.
W wyrokach tych bardzo wyraźnie podkreślono, że ustawa o Narodowym Planie Rozwoju, przewiduje dwuetapowość postępowania związanego z realizacją wskazanych w niej m.in. sektorowych programów operacyjnych. Pierwszy z tych etapów, związany z oceną złożonych wniosków o dofinansowanie o jakim mowa jest w treści art. 26 ust. 2 w/w ustawy, jest postępowaniem administracyjnym i powinien kończyć się wydaniem decyzji, czego konsekwencją jest, że w przypadku sporów wynikłych na tym tle, zainteresowanym dofinansowaniem, służy skarga do sądu administracyjnego. Drugi etap postępowania, który jest wynikiem zawarcia umowy o jakiej jest mowa w art. 26 ust. 5 ustawy powoduje, że spory powstałe na tle wywiązania się z umowy będącej umową cywilną, podlegają sądowi cywilnemu. Rozważając wspomniane zagadnienie na tle niniejszej sprawy należy stwierdzić, że bez znaczenia w związku z tym jest to, że umowa zawierana jest przez strony na stosownym formularzu według wzoru, którego treść określona została w rozp. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2005 r. (Dz. U.154 poz. 1290)., ponieważ okoliczność ta nie zmienia charakteru wspomnianej umowy. W przedmiotowej sprawie doszło do realizacji drugiego etapu realizacji projektu w związku z zawarciem umowy, co powoduje, że zdaniem Sądu powyższą sprawę należy zakwalifikować do szeroko rozumianej "sprawy cywilnej" określonej w art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. -Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z dnia 1 grudnia 1964 r.) w związku z czym wydanie rozstrzygnięcia przez Sąd Administracyjny naruszyłoby dyspozycję omawianego przepisu art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z powyższym złożoną skargę na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008 r. do Sądu Administracyjnego należało uznać jako niedopuszczalną i na mocy art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy procesowej Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o jej odrzuceniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło