V SA/Wa 277/07

Sygn. akt V SA/Wa 277/ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Sędzia WSA Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2007 r. sprawy ze skargi Zakładów [...] Sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności oddala skargę. Pismem datowanym na 2 maja 2006 r. Zakłady [...] "[...]" Sp. z o.o. w likwidacji wniosły o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu [...] października 2005 r. Sąd Rejonowy w S. Wydział Gospodarczy postanowieniem ogłosił upadłość spółki obejmująca likwidację majątku, jednak w toku postępowania likwidacyjnego syndyk masy upadłości wobec niemożności zaspokojenia wszystkich kosztów postępowania oraz jego dalszego prowadzenia wystąpił w dniu [...] listopada 2005 r. o umorzenie postępowania upadłościowego. Postanowieniem z [...] listopada 2005 r. Sąd Rejonowy w S. umorzył postępowanie upadłościowe, a spółka w dniu [...] marca 2006 r. podjęła uchwałę o likwidacji. Strona podniosła, iż zadłużenie względem ZUS na dzień 3 stycznia 2006 r. wynosiło 156. 798, 83 zł tytułem należności głównej i 34. 839, 20 zł tytułem odsetek, natomiast spółka posiada majątek o znikomej wartości (brak pojazdów, nieruchomości) i nie korzystała z pomocy publicznej. Powołała się również na załączone do wniosku postanowienie Sądu umarzające postępowanie upadłościowe, z którego wynika całkowita nieściągalność zaległych należności z tytułu składek, co jest przesłanką do ich umorzenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił umorzenia należności powstałych z tytułu nieuregulowania składek w części finansowanej przez płatnika na ubezpieczenia społeczne oraz odsetek za zwłokę i kosztów upomnienia, a także z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę, oraz z tytułu nieuregulowania składek w części finansowanej przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne wraz z odsetkami za zwłokę i na ubezpieczenia zdrowotne wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m.in., że w sprawie nie została stwierdzona całkowita nieściągalność należności a w dniu [...] maja 2006 r. wydana została decyzja Prezesa ZUS o odpowiedzialności członka zarządu – S. P. – solidarnie ze spółką za jej zobowiązania z tytułu składek. W wyniku rozpoznania wniosku spółki "[...]" o ponowne rozpatrzenie sprawy powyższa decyzja została utrzymana w mocy rozstrzygnięciem Prezesa ZUS z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak sprawy: [...], wydanym na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych [Dz.U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.] - dalej: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający w drugiej instancji stwierdził, że w sprawie niniejszej postępowanie likwidacyjne nie zostało zakończone. Organ administracji podkreślił, że w związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy spółkę wezwano pismem z dnia 14 lipca 2006 r. do przesłania kserokopii aktualnych dokumentów, stanowiących nowe dowody w sprawie, potwierdzających ważny interes strony, (tj. szczególną sytuację majątkową), natomiast spółka nie dostarczyła żadnych dodatkowych dokumentów. Według Prezesa ZUS w decyzji pierwszej instancji słusznie wskazano, że w przedmiotowym stanie faktycznym zgodnie z przepisem art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przepisów o umorzenie z tytułu składek nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 7, 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960 Nr 30, poz. 168 z późn. zm.) - dalej: kpa. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że przepis art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż całkowita nieściągalność ma miejsce, gdy sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze. Skarżąca podkreśliła, że w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w S. umorzył postępowanie upadłościowe ze względu na brak środków wystarczających do pokrycia jego kosztów, a więc z powodów o których mowa w art. 13 i art. 361 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Nadto spółka zarzuciła decyzji Prezesa ZUS brak rzetelnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności występujących w sprawie i dowolność w podejmowaniu rozstrzygnięcia, tj. naruszenie art. 7, 8, 9 kpa. Skarżąca wskazała ponadto na koszty bezskutecznej egzekucji, na jakie zostałby narażony Skarb Państwa w związku z próbami wyegzekwowania składek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: ppsa, w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi należy stwierdzić, że nie są one zasadne. Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 3 pkt 4 i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, gdy nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym oraz gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W myśl przewidzianej przepisem art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do przewidzianej przepisem art. 8 kpa zasady pogłębiania zaufania organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Z treści przepisu art. 9 kpa, formułującego zasadę udzielania informacji, wynika, iż organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z akt sprawy wynika, iż w przedmiotowej sprawie Prezes ZUS przeprowadził postępowanie zgodnie z zasadą czynnego udziału stron (informacja o wszczęciu postępowania i możliwości wypowiedzenia się k. 170 akt adm., wezwanie do przedłożenia dokumentów stanowiących nowe dowody w sprawie k. 200 akt adm.) i wydał zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie wyczerpującego materiału dowodowego (m.in. protokół kontroli skarbowej k. 124-153 akt adm., akt notarialny o powołaniu likwidatora – jedynego udziałowca spółki k. 160-161 akt adm.). W związku z ustaleniem w dniu [...] maja 2006 r. decyzją Prezesa ZUS o odpowiedzialności członka zarządu – S. P. – solidarnie ze spółką za jej zobowiązania z tytułu składek organ orzekający w sprawie nie mógł stwierdzić całkowitej nieściągalności należności. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 9 kpa należy stwierdzić, że jest on bezzasadny, ponieważ z jednej strony – na każdym etapie postępowania administracyjnego interesy strony reprezentował profesjonalny pełnomocnik, z drugiej zaś strony Prezes ZUS w znajdującym się w aktach sprawy piśmie z 14 lipca 2006 r. obok wezwania do nadesłania dodatkowych dokumentów poinformował stronę, iż brak owych dokumentów spowoduje rozpatrzenie sprawy na podstawie posiadanej dokumentacji, co może mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga także uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji, co oznacza możliwość, a nie konieczność umarzania składek również w przypadku spełniania przesłanek wymienionych w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Uznaniowość decyzji musi natomiast każdorazowo mieścić się w granicach nakreślonych przepisami powszechnie obowiązującego prawa (art. 7 kpa), jak też zachowywać proporcje pomiędzy interesem społecznym a słusznym interesem strony, co w przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu zostało przez Prezesa ZUS dochowane. Wobec powyższego Sąd, nie dopatrując się uchybień w rozstrzygnięciu organu drugiej instancji na mocy art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 4