V SA/Wa 2791/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-13
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Michał Sowiński, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, biorąc pod uwagę stan zdrowia i sytuację życiową wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani proceduralnego. Mimo trudnej sytuacji zdrowotnej i życiowej skarżącego, nie zostały spełnione przesłanki określone w przepisach prawa materialnego (ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenie wykonawcze) uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek.Stan faktyczny
Skarżący R.M. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, a następnie Prezes ZUS odmówił ponownego rozpatrzenia sprawy z powodu uchybienia terminu. WSA uchylił tę decyzję, stwierdzając dochowanie terminu. Następnie Prezes ZUS decyzją z września 2007 r. ponownie odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek całkowitej nieściągalności oraz brak uzasadnienia w szczególnych okolicznościach życiowych i zdrowotnych skarżącego. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. trudną sytuację zdrowotną i brak środków do życia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Anna Lew-Starowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę.
Przedmiotem skargi z 7 października 2007 r. wniesionej przez R. M. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2007 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2006 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Pismem datowanym na 7 września 2006 r. R. M. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) decyzją z dnia [...] października 2006 r. odmówił umorzenia należności powstałych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie w dniu [...] października 2006 r. (k. 140 akt administracyjnych sprawy).
Pismem datowanym na [...] października 2006 r. R. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] znak sprawy:[...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 i 4 oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych [Dz.U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.] - dalej: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.] – dalej: k.p.a., Prezes ZUS odmówił ponownego rozpatrzenia sprawy z uwagi na uchybienie czternastodniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS stwierdził, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do organu w dniu [...] października 2006 r., zaś decyzja, zawierająca pouczenie o trybie i terminie zaskarżenia, doręczona została w trybie art. 43 k.p.a. w dniu [...] października 2006 r. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego strona niezadowolona z decyzji powinna była złożyć środek odwoławczy najpóźniej do dnia [...] października 2006 r., lecz uczyniła to w terminie późniejszym.
Na powyższą decyzję R. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wyrokiem z 11 kwietnia 2007 r. wydanym w sprawie sygn. akt V SA/Wa 56/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd stwierdził, iż skarżący, po otrzymaniu w dniu [...] października 2006 r. decyzji pierwszej instancji nadał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu [...] października 2006 r., zachowując tym samym czternastodniowy termin do złożenia środka odwoławczego.
Zdaniem Sądu, wobec przedstawionego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie dowodu nadania pisma w Urzędzie Pocztowym, dochowanie terminu do wniesienia środka odwoławczego nie budzi wątpliwości.
Decyzją z dnia [...] wrzesnia 2007 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ II instancji wskazał, iż faktami znanymi Zakładowi z urzędu był okres, forma i powstałe zadłużenie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Podstawę stanowił wpis do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] z dnia [...] r., wydany przez Urząd Miasta P., a wcześniej zezwolenie nr [...] z dnia [...] r. wydane przez [...]. Prezes ZUS podkreślił, że prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego w okresie [...] r. oraz w zakresie[...] w okresie [...] r. zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wnioskodawca jako płatnik składek podlegał ustawowemu obowiązkowi obliczania oraz płacenia należności składkowych za każdy miesiąc kalendarzowy.
Dalej organ II instancji wskazał, że zainteresowany pozostaje be zatrudnienia, zarejestrowany jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna od dnia [...] r. do chwili obecnej, w tym z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. Prezes ZUS podkreślił, że w [...] r. wnioskodawca uległ wypadkowi, doznał szeregu urazów i przeszedł operacje [...]. Podkreślił również, że zainteresowany ponadto leczy się z powodu [...].
Następnie organ wskazał, że wnioskodawca dotychczas nie korzystał z pomocy finansowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. oraz że faktycznie zainteresowany zamieszkuje w [...] i sprawuje opiekę nad starszą osobą z rodziny.
Prezes ZUS zwrócił również uwagę na pismo wnioskodawcy z dnia 24 sierpnia 2007 r., w którym zainteresowany oświadczył, że jego sytuacja życiowa zmieniła się od czasu złożenia ostatniego podania, nadal nie jest zdolny do pracy i oczekuje na kolejną operację [...].
Dalej organ II instancji powołał treść art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz stwierdził, że w sytuacji wnioskodawcy nie stwierdzono przesłanek całkowitej nieściągalności. Organ podkreślił, że prowadzona przez zainteresowanego działalność gospodarcza została zlikwidowana oraz ze nie stwierdzono by wnioskodawca posiadał majątek, na którym mogłyby być zabezpieczone należności z tytułu składek. Podkreślił ponadto, że obecnie w stosunku do występującego zadłużenia prowadzone jest postępowanie egzekucyjne za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i dotychczas nie stwierdzono braku majątku z którego można prowadzić egzekucję. Prezes ZUS zwrócił uwagę na fakt, iż w dniu [...] r. organ egzekucyjny przekazał na poczet zadłużenia kwotę [...] zł.
Następnie Prezes ZUS przytoczył treść art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Organ II instancji podkreślił, że do dnia [...] r. wnioskodawca uzyskiwał środki pieniężne w formie zasiłku dla bezrobotnych oraz że obecnie zainteresowany nie jest zatrudniony i nie otrzymuje pieniędzy z innych źródeł. Prezes ZUS wskazał, że wnioskodawca zamieszkuje wraz z rodziną i partycypuje w kosztach utrzymania. Zdaniem organu II instancji w przypadku wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku o umorzenie za zachodzi sytuacja określona w pkt 2 ww. rozporządzenia, gdyż działalność gospodarcza została zlikwidowana.
W dalszej części uzasadnienia Prezes ZUS stwierdził, że stan zdrowia wnioskodawcy- [...], oczekiwanie na kolejną operację [...], ma znaczny wpływ na zdolność do uzyskiwania dochodów umożliwiających opłacenie należności. Organ podkreślił, że problemy zdrowotne wnioskodawcy rozpoczęły się w [...]r., a mimo to w okresie od [...] r. zainteresowany prowadził zarobkową działalność gospodarczą, uzyskiwał dochody jak również opłacał należne składki, co świadczyło o zdolności podejmowania pracy pomimo braku pełnej sprawności fizycznej.
Prezes ZUS zwrócił uwagę na to, że trudna sytuacja życiowa nie była również powodem ubiegania się przez zainteresowanego o świadczenia z pomocy społecznej. Organ stwierdził, że obecna sytuacja życiowa wnioskodawcy nie jest korzystna ze względu na brak stałego źródła dochody, natomiast nie oznacza, że zaległości nie mogą być spłacone w ogóle.
Zdaniem organu II instancji fakt braku skutecznego poinformowania o istniejącym zadłużeniu ze strony Oddziału ZUS w okresie kiedy wnioskodawca wprowadził działalność gospodarczą nie stanowi przesłanki uzasadniającej podjęcie pozytywnej decyzji o umorzeniu długu. Organ podkreślił, że niezależnie od osiąganych wyników finansowych oraz czynników zewnętrznych przedsiębiorca ma ustawowy obowiązek opłacania składek. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności a ustaje z dniem zaprzestania jej wykonywania. Podkreślił również, że za powstanie zadłużenia odpowiedzialny jest płatnik składek. Stosownie do obowiązujących przepisów to właśnie płatnik składek jako osoba prowadząca działalność gospodarczą niezależnie od czynników wpływających na funkcjonowanie firmy i osiąganych dochodów odpowiada za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek.
Prezes ZUS stwierdził, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie jest korzystna, jednak uznano, iż nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 28 z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2007 r. R. M. wniósł o uchylenie w całości decyzji z [...] września 2007 r. Skarżący podkreślił, że w latach [...] pracował w firmie [...] w W. na podstawie umowy [...] oraz zawsze stawiał się na wezwanie ZUS (innych urzędów) i regulował wszelkie zobowiązania. Skarżący wskazał, że pamięta, iż w tym czasie miał zaległości w płaceniu składek dlatego zgłosił się do Oddziału ZUS w W. z prośbą o rozłożenie na raty. Wskazał także, że uzyskał zgodę na spłatę zadłużenia w ratach i zadłużenie spłacił.
Dalej skarżący podkreślił, że po spłaceniu zadłużenia wielokrotnie (więcej niż 10 razy) bywał w ZUS i nigdy nie był już więcej upominany o jakiekolwiek zaległości. Podkreślił ponadto, że przez te lata żył w przekonaniu, że nie ma już żadnych zaległości.
Następnie skarżący wyjaśnił, że w [...] r. uległ bardzo poważnemu wypadkowi, w wyniku którego doznał szeregu urazów. Podkreślił, że przeszedł już siedem operacji, w tym operację [...]. Skarżący podał, że od [...] lat nieprzerwanie leczy się [...]. Ponadto od [...] lat leczy się na [...], co uniemożliwia mu jakiekolwiek funkcjonowanie w czasie nawrotu choroby. Skarżący podkreślił, że ostatni raz był hospitalizowany [...] rok temu. Podkreślił także, że wciąż bierze leki i teraz czeka na kolejną operację [...] mającą w jakimś stopniu poprawić [...].
Dalej skarżący zwrócił uwagę na to, że w chwili obecnej jest bez pracy, nie posiada majątku, wszystkie oszczędności i zarobione pieniądze pochłonęło leczenie. R. M. wyjaśnił, że leczenie trwa i jest bardzo drogie oraz że leczenie najtańszymi lekami kosztuje go od [...] zł miesięcznie. Zdaniem skarżącego jego obecna sytuacja jest beznadziejna oraz spłata zadłużenia wobec ZUS jest ponad jego obecne możliwości.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podniesienia wymaga, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Badając w powyższym świetle zaskarżoną decyzję, tj. oceniając orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami procesowymi a także z normami prawa materialnego, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które dawałyby podstawę do jej uchylenia zgodnie z żądaniem skargi.
Przed przejściem do oceny kolejnych zarzutów przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 tego artykułu jednoznacznie określa, iż należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a, który otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia jednakże wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W przypadku tym należności, ale wyłącznie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Niezależnie jednak, czy chodzi o kwestię umorzenia należności z tytułu składek, czy także - w przypadku ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami - o kwestię umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ustawodawca, używając zwrotu "mogą być umorzone" przesądził, że decyzja Zakładu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz ZUS, który może - ale nie musi - je umorzyć. Zakład ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. lub w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 365; powoływanego dalej jako rozporządzenie) - tj. w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek albo gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Wytyczne, którymi powinien się kierować organ podejmując decyzję w tym zakresie, precyzuje powyższe rozporządzenie, którego § 3 stanowi, że zaległe składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych lub, że ze względu na poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia straty materialnej opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności jest trzecią przesłanką wymienioną w przytoczonym rozporządzeniu. Pojęcia użyte w powołanym przepisie są nieostre, co wymaga ich szczególnie wnikliwej oceny w świetle okoliczności konkretnej sprawy. Ocena ta musi być dokonana w oparciu o obiektywne kryteria, zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości. Konieczne jest, aby znalazła ona należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa) uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne, a zwłaszcza przy decyzjach negatywnych. W takich sytuacjach uzasadnienie powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres jej zastosowania. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem jej właściwą kontrolę ze strony sądu. Pogląd taki wyrażał Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie, tak na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyżej przytoczony wyrok z dnia 25 czerwca 2003 roku w/s III SA 3118/01) jak i na gruncie Kpa. I tak w wyroku z dnia 7 stycznia 2003 roku w/s I SA 1320/01 (LEX nr 137809) NSA podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 107 § 3 Kpa organ administracji jest obowiązany podać w uzasadnieniu faktycznym decyzji m.in. dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Dopełnienie tego obowiązku nabiera szczególnej wagi wówczas, gdy organ administracji działa w granicach uznania administracyjnego. Ze względu na możliwy do podniesienia zarzut niewłaściwego korzystania z uznania administracyjnego, obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania.
Pamiętać także należy, iż w przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Należy wskazać, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności. Nie zwalnia to jednak Sądu z obowiązku oceny, czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Mimo iż pogląd ten został wyrażony przez Sąd Najwyższy na gruncie prawa podatkowego (por. wyrok z 8 listopada 1996 roku w/s III RN 24/96), to zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie pozostaje on aktualny także w odniesieniu
do problematyki umarzania składek na ZUS na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak swobody decyzji dla organu administracji i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2003 roku w/s III SA 3118/01 (POP 2004/4/77) -ograniczone jest dyrektywami wyboru sformułowanymi tak w ustawie, jak i rozporządzeniu.
Oceniając sprawę pod tym kątem wskazać należy, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił niezbędny dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego materiał dowodowy. Zdaniem Sądu organ w sposób uzasadniony przyjął, że sytuacja materialna skarżącego oraz jego rodziny nie przemawia za całkowitym umorzeniem należności. Analiza zebranego materiału nie wskazuje również by rodzina skarżącego znajdowała się w stanie ubóstwa, czy też innymi słowy rzecz ujmując znajdowała się w sytuacji, w której pomimo ograniczenia wydatków nie będących koniecznymi dla utrzymania nie posiada środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zatem organ słusznie przyjął, iż powyższe okoliczności nie pozwalają uznać, że spłata należności może zagrozić bytowi skarżącego i jego rodziny, tym bardziej, że ustawowe regulacje egzekucji administracyjnej zakładają ograniczenia w prowadzeniu egzekucji w stosunku do należności otrzymywanych przez stronę i przewidują daleko posuniętą ochronę dłużnika.
Sąd podziela twierdzenia organu II instancji, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne dające możliwość umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych pomimo braku ich nieściągalności. Podkreślenia wymaga fakt, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o tym, że poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby jego możliwości prowadzenia działalności.
Odnosząc się do podnoszonej przez stronę kwestii złego stanu zdrowia oraz sprawowania opieki nad starszą osobą z rodziny, na wstępnie należy wskazać, iż zgodnie z § 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. należności z tytułu składek mogą zostać umorzone w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie w/w przesłanka nie została spełniona, albowiem skarżący, mimo iż w piśmie procesowym z dnia 24 sierpnia 2007 r. wskazywał, iż sprawuje opiekę nad starszą osobą z rodziny, nie wykazał, że opieka którą sprawuje jest tego typu opieką która uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia.
Należy ponadto zauważyć, że skarżący pomimo twierdzeń, iż sam ma problemy zdrowotne, nie udokumentował okoliczności uzasadniających umorzenie należności ze względu na chorobę własną. Podkreślenia wymaga fakt, że problemy zdrowotne (związane z urazami poniesionymi w wypadku) rozpoczęły się w [...] r. a mimo to w okresie od [...] r. skarżący prowadził zarobkową działalność gospodarczą, uzyskiwał dochody, co świadczyło o zdolności podejmowania pracy mimo braku pełnej zdolności fizycznej. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego zawartego w skardze dot. tego, że w czasie nawrotu [...] nie ma możliwości jakiegokolwiek funkcjonowania, należy stwierdzić, iż zgodnie z oświadczeniem skarżącego od ponad [...] lat leczy się na [...] i mimo tej choroby prowadził działalność gospodarczą zarówno w okresie wyżej wskazanym jak również w okresie od [...] r. co niewątpliwie świadczy o zdolności do podejmowania pracy mimo leczenia się na [...]. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie nie istnieje możliwość umorzenia należności z powodu przewlekłej choroby zobowiązanego.
Mimo tego, iż skarżący nie formułuje zarzutów w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzić należy, iż Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania a tylko takie uchybienia stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Na marginesie już tylko wskazać należy, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 roku w/s III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Aczkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło