V SA/Wa 2814/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA – Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Sp. j. w R. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skarżącej: M. Sp. j. w R. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem uiszczonego wpisu od skargi, wpisaną do rejestru opłat sądowych WSA w Warszawie w dniu ... września 2016 r. pod pozycją ... Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r, nr [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy M. Sp. j. w R. (dalej: skarżąca) w zakresie poddziałania 4.2 "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone skarżącej w dniu 6 lipca 2016 r.. Pismem z dnia 20 lipca 2016 r. (data nadania) skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Wobec nieotrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w terminie 60 dni skarżąca w dniu 20 września złożyła na ww. pismo skargę do WSA w Warszawie. W dniu 22 września 2016 r. skarżąca otrzymała odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, datowaną na dzień [...] września 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, a z ostrożności procesowej o jej odrzucenie, wskazując, że przedmiotowa skarga została wniesiona po upływie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm., dalej P.p.s.a.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 P.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do Sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma jedynie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu wniesienia skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 P.p.s.a. przewiduje również wypadek nieudzielenia takiej odpowiedzi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że wskazany w art. 53 § 2 P.p.s.a. termin 60 dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 P.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie) oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu 20 lipca 2016 r. Wezwanie to wpłynęło do organu 22 lipca 2016 r. Organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie w terminie zakreślonym w art. 52 § 3 P.p.s.a., w związku z czym rozpoczął bieg sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi liczony od dnia wniesienia wezwania. Termin ten upłynął więc z dniem 19 września 2016 r., tj. przed doręczeniem stronie skarżącej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 5 września 2016 r. Skarga w niniejszej sprawie została zaś złożona w dniu 20 września 2016 r., a zatem z uchybieniem terminu. W tej sytuacji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę.