V SA/Wa 2838/16
WyrokWSA w Warszawie2017-11-09
Skład orzekający: Irena Jakubiec- Kudiura, Krystyna Madalińska –Urbaniak, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina może domagać się umorzenia kar pieniężnych nałożonych za opóźnienie w wydaniu decyzji, powołując się na ważny interes dłużnika lub interes publiczny, pomimo posiadania wystarczających środków finansowych na ich spłatę?Ratio decidendi
Gmina nie może domagać się umorzenia kar pieniężnych, jeśli posiada wystarczające środki finansowe na ich spłatę bez uszczerbku dla płynności finansowej i realizacji podstawowych zadań. Przesłanki umorzenia, takie jak ważny interes dłużnika czy interes publiczny, muszą mieć charakter szczególny i nie mogą być utożsamiane z ogólną sytuacją finansową gminy czy realizacją standardowych zadań.Stan faktyczny
Wójt Gminy O. zwrócił się o umorzenie kar pieniężnych w łącznej wysokości 92 500 zł, nałożonych za opóźnienie w wydaniu decyzji. Argumentował, że umorzenie wpłynie na poprawę sytuacji gminy i umożliwi realizację zadań publicznych. Organy administracji (Wojewoda, Minister Finansów) odmówiły umorzenia, wskazując na wystarczającą sytuację finansową gminy i brak przesłanek ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego. Gmina zaskarżyła decyzję Ministra Finansów do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o finansach publicznych i k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec- Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska –Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kar finansowych; oddala skargę.
Po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy O. od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2016 r., znak: [...], odmawiającej umorzenia należności z tytułu kar finansowych w kwocie 92 500 zł określonych w postanowieniach Wojewody [...]:
- z [...] sierpnia 2013 r., znak: [...],
- z [...] listopada 2013 r., znak: [...],
- z [...] grudnia 2013 r., znak: [...],
- z [...] stycznia 2014 r., znak: [...],
- z [...] marca 2014, znak: [...],
- z [...] maja 2014 r., znak: [...].
Minister Finansów decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał następujące okoliczności:
Wójt Gminy O. pismem z [...] maja 2014 r. zwrócił się z wnioskiem o umorzenie kary pieniężnej w wysokości 92 500 zł, wymierzonej ww. postanowieniami Wojewody [...]. W uzasadnieniu Wójt Gminy O. opisał postępowanie w wyniku, którego doszło do nałożenia kary podnosząc, że dokonane przez niego czynności były zgodne z prawem. Ponadto wskazał, że część uchybień, w wyniku których nałożone zostały kary, spowodowane były tymczasowymi problemami kadrowymi jednostki. Zdaniem wnioskodawcy umorzenie należności wpłynęłoby na poprawę ogólnej sytuacji gminy oraz umożliwiłoby realizację zadań służących zaspokojeniu zbiorowych potrzeb jej mieszkańców.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2016 r., znak: [...] odmówił umorzenia kary pieniężnej.
Po rozpoznaniu odwołania, Minister Finansów decyzją z [...] sierpnia 2016 r., znak: nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że sytuacja majątkowa Gminy nie uzasadnia stwierdzenia ważnego interesu dłużnika w całkowitym umorzeniu należności w łącznej kwocie 92 500 zł wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 18 560 zł według stanu na dzień 31 maja 2016 r.
Analizując projekt uchwały Budżetowej Gminy O. na Rok 2016 Minister ustalił dochody Gminy na poziomie ponad 54 mln zł, natomiast wydatki na kwotę ponad 53 mln zł. Projekt zakładał nadwyżkę budżetu w wysokości 725 tys. zł i wskazywał, że zostanie ona przeznaczona na spłaty wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych pożyczek i kredytów.
Dalej podano, uchwała nr [...] Rady Gminy O. z [...] czerwca 2016 r. w sprawie zmian budżetu Gminy O. na 2016 r. wskazuje, iż budżet gminy po zmianach wynosi: dochody w kwocie ponad 68 min zł, wydatki w kwocie ponad 67 min zł. Zmiana spowodowana była m. in. zwiększeniem dochodów uzyskiwanych z tytułu wykonywania zadań gminy w zakresie oświaty i wychowania oraz pomocy społecznej, a także zwiększeniem wydatków w związku z realizacją zadań w zakresie gospodarki mieszkaniowej, gospodarki komunalnej, kultury, oświaty, pomocy społecznej i administracji publicznej. Tym samym, jak zaznaczył organ odwoławczy plan dochodów i wydatków budżetu po korekcie nadal zakłada nadwyżkę budżetową w wysokości 725 tys. zł, a gmina jest w stanie zwiększać niektóre rodzaje wydatków. W ocenie Ministra Gmina O. nie znajduje się aktualnie w trudnej sytuacji finansowej i posiada środki na spłatę zadłużenia bez uszczerbku dla jej płynności finansowej.
Ponadto zgodnie z Wieloletnią Prognozą Finansową Gminy O. na lata 2016-2029 (załącznik nr 1 do uchwały Rady Gminy nr [...] z [...] grudnia 2015 r.), w 2017 r. planowane dochody ogółem wyniosą ponad 52 104 tys. zł, a planowane wydatki ponad 50 299 zł, w 2018 r. dochody wyniosą ponad 51 928 tys. zł, a wydatki - 50 088 tys. zł, zaś w 2019 r. dochody wyniosą ponad 50 411 tys. zł, a wydatki - 48 521 tys. zł. Prognozowany wynik budżetu w następnym roku i kolejnych latach zakłada nadwyżkę w średniorocznej wysokości ok. 1 800 tys. zł. Planowane nadwyżki budżetu zostaną przeznaczone w głównej mierze na spłaty wcześniej zaciągniętych zobowiązań w postaci kredytów, pożyczek i wykup papierów wartościowych.
Zatem w ocenie Ministra spłata zobowiązań nie zagraża ogólnej sytuacji materialnej Gminy i nie przyczyni się do zaprzestania działalności lub funkcjonowania jednostki w jakiejkolwiek sferze publicznej, w związku z czym nie została w niniejszej sprawie spełniona przesłanka ważnego interesu dłużnika z art. 56 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm. dalej jako ufp.)
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wyjaśnił, że art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 ufp pomimo literalnego brzmienia wskazującego na jego stosowanie w przypadku należności cywilnoprawnych, poprzez zastosowanie wykładni systemowej akceptowanej w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, jest stosowany również do należności, o których mowa w art. 60 ufp.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wójt Gminy O. zarzucając jej naruszenie:
– art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 ufp poprzez ocenę dopuszczalności i zasadności umorzenia nałożonej kary pieniężnej wyłącznie przez pryzmat przesłanek określonych w art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 tej ustawy, z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza interesu lokalnej społeczności w udzieleniu wnioskowanej ulgi;
– art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 ufp poprzez zastosowanie w sprawie, pomimo, iż z zakresu odesłania zawartego w przepisie art. 64 ww. ustawy nie wynika prawo organu do oceny dopuszczalności stosowania ulg w zapłacie należności publicznoprawnych w oparciu o przesłanki określone w art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 ufp;
– art. 56 ust. 1 pkt 5 ufp poprzez błędne stwierdzenie faktu braku przesłanek umorzenia kary pieniężnej w oparciu o zastosowaną przez organ podstawę prawną rozstrzygnięcia, w następstwie nieprawidłowego przyjęcia, iż ważny interes dłużnika występuje wyłącznie w przypadku zaistnienia trudnej sytuacji finansowej, jak również wskutek zaniechania rozważenia podnoszonych przez Wójta argumentów dotyczących interesu lokalnej społeczności w umorzeniu kary w kontekście wystąpienia interesu publicznego, stanowiącego podstawę zastosowania ulgi,
– art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak wszechstronnego i wnikliwego rozważenia oraz uwzględnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, które należycie rozpatrzone przemawiają za umorzeniem nałożonej kary, jak również wobec niewłaściwego uzasadnienia decyzji, w szczególności niedoniesienie się w treści uzasadnienia do wszystkich okoliczności faktycznych, podnoszonych w odwołaniu, a w konsekwencji wydanie orzeczenia z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, bez właściwego wyważeni interesu Skarżącego oraz interesu Skarbu Państwa.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
– uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody [...] w O.;
– zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., iż Minister Finansów, podobnie jak Wojewoda [...], z naruszeniem art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy o finansach publicznych przyjął, iż przesłanki umorzenia należności publicznoprawnych są określone w art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 tej ustawy, a tym samym podstawowym kryterium oceny zasadności umorzenia nałożonej kary jest ustalenie czy występuje któraś z okoliczności wymienionych w powołanych przepisie, w tym ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Tymczasem zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, stanowiącym materialną podstawę udzielenia ulg w spłacie należności publicznoprawnych, właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Ww. przepis regulując kwestię udzielania ulg w spłacie należności publicznoprawnych, odwołuje się zatem wyłącznie do rodzaju ulg wymienionych w art. 55 ("może udzielać określonych w art. 55 ulg"), a nie przesłanek ich udzielenia uregulowanych w art. 56. Powyższe powoduje konieczność uznania, iż brak jest podstaw prawnych do oceny zasadności stosowania ulg w spłacie należności publicznoprawnych w oparciu o przesłanki określone dla należności cywilnoprawnych, wymienione w art. 56 ustawy o finansach publicznych, gdyż nie wynika to z zakresu odesłania zawartego w art. 64 tej ustawy.
Autor skargi jest przekonany, że organ miał obowiązek ustalić czy powołane przez Wójta Gminy O. okoliczności wskazujące na konieczność ograniczenia realizacji innych zadań publicznych, w tym w kontekście rozmiaru grożących kar i obecnej sytuacji finansowej Gminy, a także możliwość przeznaczenia środków "uwolnionych" wskutek umorzenia na realizację obligatoryjnych zadań własnych Gminy, mogą stanowić uzasadnioną przyczynę (społeczną) umorzenia należności, czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący stwierdza również, iż organ II instancji definiując przesłanki umorzenia należności w oparciu o zastosowaną podstawę prawną rozstrzygnięcia, dokonał ich niewłaściwej, zawężającej wykładni, utożsamiając ważny interes dłużnika wyłącznie z kondycją finansową Gminy, jak również wskazując, iż punktem wyjścia jest ocena, że umorzenie należności Skarbu Państwa nie leży w interesie publicznym, ponieważ stanowi złamanie zasady obowiązku zapłaty i zmniejsza dochody publiczne. Tymczasem, jak wskazuje się w orzecznictwie, na gruncie podobnych regulacji Ordynacji podatkowej, "Artykuł 67a § 1 o.p. nie uzależnia możliwości umorzenia zaległości podatkowej od złej sytuacji finansowej i materialnej podatnika. Jedną z dwóch przesłanej udzielenia tej ulgi jest "ważny interes podatnika". Pojęcie to jest zdecydowanie szersze. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem niedookreślonym wymaga od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu podatnika" (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3001/13, CBOSA). Natomiast w kontekście oceny wystąpienia przesłanki interesu publicznego podnosi się, iż istotne znaczenie w tej kwestii ma rodzaj podmiotu wnioskującego o przyznanie ulgi (por. wyrok WSA w Gliwicach z 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/GI 1152/15, CBOSA). Zatem również w zakresie stosowanych przesłanek ważnego interesu dłużnika czy interesu publicznego, organ zobowiązany był w ocenie autora skargi wyważyć społeczne skutki utrzymania obowiązku zapłaty kary, w tym w kontekście uszczuplenia realizacji innych zadań publicznych, a nie poprzestać w zasadzie wyłącznie na stwierdzeniu, że sytuacja majątkowa Gminy nie uzasadnia istnienia ważnego interesu dłużnika, jak również, iż podejmowanie przedsięwzięć mających na celu poprawę funkcjonowania lokalnej społeczności nie uzasadnia wobec Gminy przywileju w postaci umorzenia wymagalnej należności publicznoprawnej.
Poza tym analizując sytuację finansową Gminy organ w ocenie wnoszącego skargę pominął zasadniczą okoliczność podnoszoną już w odwołaniu, a mianowicie fakt, iż łączna wysokość nieprawomocnie nałożonych na Wójta Gminy O. kar pieniężnych w związku z opóźnieniem w wydaniu decyzji lokalizacyjnych wynosi 1.113.500,- zł, co spowodowało wadliwe uznanie, że uiszczenie kary nie przekracza możliwości płatniczych Gminy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra Finansów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.
Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem wniosku rozpoznawanego przez organ było umorzenie kary finansowej w łącznej wysokości 92 500 zł nałożonej przez Wojewodę [...] postanowieniami wydanymi od sierpnia 2013 r. do maja 2014 r. za przekroczenie terminu przez Wójta Gminy O. do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ufp właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg (m.in. umorzyć w całości) w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Przesłanki umorzenia należności w całości są określone w art. 56, który stanowi, że należności osób prawnych mogą być umarzane w całości, jeżeli:
1) osoba fizyczna - zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6.000 zł;
2) osoba prawna - została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie;
3) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;
4) jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji;
5) zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny.
W przedmiotowej sprawie tylko okoliczności określone w art. 56 ust.1 pkt. 3 oraz 5 mogły być podstawą ustaleń i rozważań organu.
Organ uwzględniając specyfikę postępowania w sprawie ulg, która oparta jest na uznaniowym charakterze, ocenił sytuację wnioskodawcy w świetle ustawowych przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Kolizja tych dwóch "interesów" jest trudna do pogodzenia, przy subiektywnym z natury postrzeganiu przez wnioskodawcę jego indywidualnego interesu. Obowiązkiem organu, z którego wywiązał się w pełni jest jednak "ważenie" tych sprzecznych interesów, mając na względzie z jednej strony równe traktowanie wnioskodawców w realizacji swoich obowiązków, a z drugiej indywidualną sytuację wnioskodawcy, jaka spowodowała trudności w regulowaniu jego zobowiązań. Z tych względów, przesłanki uzasadniające zastosowanie ulgi, która niesie za sobą rezygnację z należności budżetowych - czyli umorzenie nałożonych kar - muszą (te przesłanki) mieć charakter szczególny.
Skarżąca Gmina, uzasadniając wniosek o umorzenie kar finansowych – upatrywała zaistnienie w przedmiotowej sprawie przesłanki "ważnego interesu dłużnika" w trudnej sytuacji finansowej Gminy oraz krótkotrwałych problemach kadrowych, które powstały w latach 2010 - 2011, a które to uniemożliwiły Gminie wydanie w terminie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Uznanie tej drugiej przyczyny jako szczególnie uzasadnionej przesłanki, uzasadniającej udzielenie takiej ulgi, skutkowałaby przejęciem przez Państwo ryzyka niewłaściwego doboru przez Gminę swoich pracowników. Tymczasem co do pierwszej przesłanki wskazanej przez wnioskodawcę, organ wezwał Wójta do uzupełnienia dokumentacji sprawy która pozwoli na ocenę sytuacji finansowej Gminy oraz wystąpił do Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. o przedstawienie analizy finansowej Gminy O. za rok 2014, 2015 oraz I kwartał 2016 r., a także o ocenę wieloletniej prognozy finansowej gminy, uwzględniając wskaźniki zadłużenia, o których mowa w art. 243 ufp.
W rezultacie zgodnie z uchwałą nr [...] z [...] czerwca 2016 r. w sprawie zmiany budżetu Gminy na 2016 r. - budżet gminy po zmianach wynosi:
• Dochody - 68 185 696,44 zł;
• Wydatki - 67 460 696,44 zł;
Zgodnie z projektem Uchwały Budżetowej Gminy O. na Rok 2016 nadwyżka w budżecie Gminy O. w wysokości 725 tys. zł miała być przeznaczona na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych kredytów i pożyczek.
Następnie zgodnie z wieloletnią prognozą finansową Gminy O. na lata 2016 -2029 (załącznik nr 1 do uchwały [...] Rady Gminy O. z [...] grudnia 2015 r.) w 2017 r. planowane dochody gminy ogółem wyniosą 54.416.808,00 zł, a planowane wydatki wyniosą 52.611.808,00 zł (nadwyżka 1.805,000 zł), w 2018 r. dochody wyniosą 54.176.450,00 zł, a wydatki - 52.336.450,00 zł (nadwyżka 1.840,000 zł). Wieloletnia Prognoza Finansowa wskazuje, że planowane nadwyżki budżetu zostaną przeznaczone w głównej mierze na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań w postaci kredytów, pożyczek i wykup papierów wartościowych. Zgodnie z dokumentem "Objaśnienia przyjętych wartości w Wieloletniej Prognozie Finansowej" (załącznik nr 3 do uchwały Rady Gminy nr [...] z [...] grudnia 2015 roku) sytuacja finansowa Gminy związana z zobowiązaniami kredytowymi w najbliższym czasie ulegnie poprawie. Dokument ten wskazuje, że w sytuacja finansowa powinna się unormować w 2017 r., wtedy to bowiem możliwe będzie finansowanie wydatków i rozchodów ze środków własnych, bez konieczności zaciągania cywilnoprawnych zobowiązań finansowych. Wieloletnia Prognoza Finansowa, nie planując zaciągania nowych zobowiązań, zakłada także stopniowe zmniejszanie długu jednostki, zaś bieżące potrzeby inwestycyjne planuje pokryć wpływami ze sprzedaży majątku oraz dochodami bieżącymi. Wykaz przedsięwzięć (załącznik nr 2 do uchwały Rady Gminy nr [...] z [...] grudnia 2015 roku) wskazuje, że w najbliższych latach Gmina O. planuje wydatki na różnego rodzaju programy (kanalizacja sanitarna, porządkowanie gospodarki wodno-ściekowej, dowóz uczniów, stypendia, pomoc społeczna, zadania związane z zagospodarowaniem przestrzennym). Gmina we wniosku wskazuje, że brak obowiązku uiszczania kar przełoży się na możliwość przeznaczenia środków na wykonanie innych zadań publicznych, co jest pożądanie z punktu widzenia interesu lokalnej społeczności i uzasadnia wystąpienie ważnego interesu społecznego.
W ocenie Sądu – po analizie sytuacji finansowej Gminy – organ prawidłowo przyjął, co nie ulega wątpliwości, że Gmina posiada środki finansowe na spłatę zadłużenia, bez uszczerbku dla jej płynności finansowej oraz obowiązków wykonywania zadań służących zaspokajaniu zbiorowych potrzeb jej mieszkańców.
Zakładana nadwyżka w budżecie wynosi 725 tys. zł, a zatem nałożone kary finansowe w łącznej wysokości 92 500 zł stanowią jedynie drobny procent budżetu gminy. Wskazane wyżej projekty mają znaczący wpływ na ogólną sytuację finansową gminy, jednakże istniejące i planowane zobowiązania są wynikiem realizowanych przez Gminę O. zadań i nie mają charakteru nadzwyczajności lub wyjątkowości. Tym samym nie uzasadniają stwierdzenia, że jednostka znajduje się w szczególnej czy wyjątkowo trudnej sytuacji, tylko z tego względu, że wykonuje zadania ustawowo nałożone na każdą tego typu jednostkę samorządu terytorialnego. Gmina powinna w równym stopniu uwzględniać i realizować zarówno zadania związane z funkcjonowaniem jednostki i jej mieszkańców, jak i obowiązki będące konsekwencją podejmowania działań niezgodnych z obowiązującymi przepisami prawa. Także planowane przedsięwzięcia powinny uwzględniać posiadane możliwości, determinowane również przez zobowiązania publicznoprawne.
Negowanie kryteriów udzielenia ulg (w postaci umorzenia) przez Skarżącego nie może być zatem utożsamiane z wyjątkową sytuacją, jaką jest przesłanka ważnego interesu dłużnika. Dlatego tak ważne jest wykazanie nadzwyczajnego charakteru sytuacji Gminy oraz udowodnienie, że znalazła się ona w niej niezależnie od swojego postępowania i obiektywnych okoliczności faktycznych.
Jakkolwiek organy nawet uwzględniając przejściowe trudności z jakimi boryka się Gmina m.in. problemy kadrowe zaistniałe w latach 2010-2011, czy zdaniem Gminy jej niejednoznaczną sytuację finansową, to nie mogą niejako przejąć odpowiedzialności finansowej za trudności związane z przedterminowymi wyborami w gminie i udzielić wnioskowanego wsparcia. Autor skargi próbuje przekonać, że w jego ocenie obraz kondycji finansowej Gminy przedstawia się zgoła odmiennie wobec realnego poniesienia nałożonych kar, których łączna wysokość to 1 113 500 zł.
W kontekście takich okoliczności, mających wzmocnić żądanie udzielenia wsparcia w postaci umorzenia kar – wskazać należy, że Gminie, jako jednostce samorządu terytorialnego przypisane zostały określone zadania, które powinny być skutecznie realizowane. To, jakie konkretnie rozwiązania, procedury wewnętrzne regulacje zostaną przyjęte dla prawidłowej realizacji nałożonych obowiązki zależy od gminy, jako organu kierującego działaniem urzędu gminy, będącego aparat pomocniczym organu administracji samorządowej. Jednym z nałożonych na gminę obowiązków jest terminowe wydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (zgodni z ustawą z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. z 2015 r. poz. 199). Jeśli obowiązki nie są realizowane prawidłowo, a przepisy przewidują w takich sytuacjach sankcje, konsekwencją jest nałożenie kary pieniężnej. Nie leży, co należy podkreślić gestii organów ocena przyjętych przez Gminę wewnętrznych rozwiązań prawnych, technicznych lub personalnych, nawet jeśli przyjęte rozwiązania były jedną z przyczyną uchybień. Ewentualne zarzuty w tym zakresie należało podnosić w toku postępowania w sprawie nałożenia kar. Brak jest podstaw by okoliczności nałożenia kar będące wynikiem nieefektywnych działań jednostki w realizacji jej obowiązków spełniły przesłanki umorzenia należności.
Tak więc, w ocenie Sądu poprawnie oceniły organy, że wskazane we wniosku okoliczności, nie stanowią automatycznie podstawy do umorzenia kar finansowych, jakich oczekuje skarżąca Gmina, która drogę do poprawy swojej sytuacji upatruje w przychylności organu, oczekując pomocy w spłacie kar i niejako "uwolnienia" tych środków na kolejne inwestycje gminne. Organy - rozpoznając przedmiotową sprawę - obiektywnie oceniły argumenty podnoszone przez Gminę oraz rozważyły je na tle ustawowych przesłanek "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" (art. 56 ust. 1 pkt 5 ufp), jak również ewentualnej egzekucji należności (art. 56 ust. 1 pkt 3 ufp), w oparciu o posiadany majątek jednostki, który jest wystarczający na dobrowolną zapłatę lub egzekucję należności. Wskazane źródła dochodów gminy w większości nie podlegają wyłączeniu spod egzekucji, tak więc ewentualna egzekucja przedmiotowej należności jest możliwa.
Uznając zatem prawidłowo, że w spornej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku o umorzenie należności z tytułu kar finansowych, a przejrzyste i wnikliwe uzasadnienia rozstrzygnięć organów obu instancji wskazują rzeczowe i bezstronne dowody, którymi kierowały się organy przy podejmowaniu decyzji. Na obiektywne kryteria tej oceny wskazują wyliczenia, bardzo szczegółowe wskaźników ekonomicznych dotyczących sytuacji finansowej Gminy oraz dane świadczące o tym, że Gmina posiada środki finansowe na spłatę zadłużenia (kar finansowych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę), ewentualnie w ratach, bez uszczerbku dla jej płynności finansowej oraz wykonywania zadań służących potrzebom mieszkańców Gminy O.
Dokonana przez organ II instancji analiza wskazywała również, że wydane rozstrzygnięcie spełnia przesłankę interesu publicznego odnoszącego się do respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak: bezpieczeństwo prawne, porządek publiczny, ochrona środowiska, ochrona zdrowia publicznego, ochrona moralności publicznej, czy wolności i praw innych osób. Umorzenie zobowiązania oznaczałoby – mając na uwadze, że możliwości finansowe Gminy pozwalają na spłatę zobowiązania bez nadmiernego uszczerbku – nieuzasadnioną zgodę na rezygnację z należnego prawem dochodu budżetu państwa. Ponadto preferencyjne traktowanie Gminy wobec braku udowodnienia szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę tej oceny nie służy zobowiązaniom publicznoprawnym.
Sąd za niezasadne uznał również pozostałe zarzuty dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego poprzez uchybienie przepisom i zasadom k.p.a. Wbrew twierdzeniom Skarżącej Gminy organ dostatecznie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i zebrał wystarczający materiał dowodowy umożliwiający rozpoznanie sprawy. Również w uzasadnieniu odniesiono się do zarzutów umieszczonych w odwołaniu od decyzji I instancji. Odpowiada ona wymogom z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozważeniu wszelkich okoliczności sprawy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę jako nieuzasadnioną oddalił w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło