V SA/Wa 2848/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-10
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Bożena Zwolenik, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzupełnienie braków we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, złożonym po terminie podstawowym, ale przed terminem ostatecznym, skutkuje zastosowaniem sankcji w postaci pomniejszenia kwoty płatności o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uzupełnienie braków we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, które nastąpiło po terminie podstawowym (15 czerwca 2015 r.) lecz przed terminem ostatecznym (10 lipca 2015 r.), skutkuje zastosowaniem sankcji w postaci pomniejszenia kwoty płatności o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia. Wniosek uznaje się za złożony w dniu jego uzupełnienia, jeśli pierwotny wniosek był niekompletny. Zastosowanie sankcji jest zgodne z art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 w dniu 15 czerwca 2015 r. Wniosek był niekompletny. Organ poinformował o brakach i terminie ich uzupełnienia do 10 lipca 2015 r. Skarżący uzupełnił wniosek w dniu 10 lipca 2015 r., co organ uznał za złożenie kompletnego wniosku 19 dni roboczych po terminie podstawowym. W konsekwencji organy pomniejszyły przyznane płatności o 19%. Skarżący kwestionował zasadność zastosowania sankcji, twierdząc, że wniosek został złożony w terminie, a jedynie uzupełniony.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) w pomniejszonej wysokości: oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez B. K. (dalej: "Skarżący", "Strona"), jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej: "Dyrektor Oddziału ARiMR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), wydana w dniu (...) sierpnia 2016 r. Nr (...), utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W. ... (dalej: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR", "organ I instancji") z dnia (...) czerwca 2016 r. (...) w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 15 czerwca 2015 r. (data nadania listu) Skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz płatności za zazielenienie (PZZ) na rok 2015, o których mowa w art. 2 pkt 4 i 7 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1551 ze zm.), dalej: "ustawa o płatnościach", wraz z załącznikami graficznymi.
W dniu 1 lipca 2015 r. organ poinformował Skarżącego o stwierdzonych we wniosku brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek, tj. do dnia 10 lipca 2015 r. (pismo doręczono w dniu 1 lipca 2015 r.).
W dniu 10 lipca 2015 r. Strona uzupełniła wniosek (skorygowany w dniu 2 czerwca 2016 r. w odpowiedzi na wezwanie wystosowane w trybie art. 50 § 1 K.p.a.) poprzez zmianę danych, ubiegając się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie - płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (PZZ) - do powierzchni 247,45 ha.
W dniu (...) czerwca 2016 r. po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję, o numerze wskazanym wyżej, którą przyznał Stronie postępowania wnioskowane płatności do powierzchni deklarowanej 247,45 ha, jednakże każda z początkowych kwot przyznanych płatności (JPO i PZZ) została pomniejszona o 19 % ze względu na złożenie wniosku 19 dni roboczych po terminie, tj. po dniu 15 czerwca 2015 r. do dnia 10 lipca 2015 r. Ponadto przyznana kwota została pomniejszona z tytułu tzw. współczynnika korygującego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1146 z dnia 8 lipca 2015 r. ustalającego współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2015 (Dz.U.UE.L.2015.191.6). Dodatkowo organ I instancji przyznał kwotę w wysokości 1 754,43 zł (1 998,21 zł x 0,878) z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej (ZDF), o której mowa w art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549 ze zm.).
Strona wniosła odwołanie od w. wym. decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji decyzją z dnia (...) sierpnia 2016 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin, o którym mowa w ust. 1 nie podlega przywróceniu (art. 21 ust. 2 ustawy). Zgodnie zaś z art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 653), w 2015 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 15 czerwca. Natomiast w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął (art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach). Przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się.
W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1 w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (art. 23 ust. 2 ustawy).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), dalej: "rozporządzenie nr 640/2014", z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie. Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.
Organ odwoławczy stwierdził, że w roku 2015 ostatecznym terminem na złożenie wniosku o przyznanie płatności oraz zmiany do wniosku bez zastosowania sankcji terminowych jest dzień 15 czerwca 2015 r., zaś ostatecznym terminem sankcyjnym jest dzień 10 lipca 2015 r. (15 czerwca 2015 + 25 dni kalendarzowych), co oznacza, że w roku 2015 do dnia 15 czerwca 2015 r. nie stosuje się sankcji terminowych.
W przypadku natomiast złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po dniu 15 czerwca 2015 r. lecz do dnia 10 lipca 2015 r. stosuje się sankcje terminowe - za każdy dzień roboczy 1 % kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie, zaś w przypadku złożenia wniosku po dniu 10 lipca 2015 r. wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia - stosownie do art. 13 ust. 1-3 w. wym. rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014.
Organ wskazał, że do wnioskowanych przez Stronę płatności zakwalifikowano powierzchnię deklarowaną 247,45 ha. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2015 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1619) i wynosi 453,70 zł. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2015 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1620) i wynosi 304,31 zł.
Początkowa kwota płatności JPO i PZZ wyniosła kolejno 112 268,07 zł (247,45 ha x 453,70 zł) i 75 301,51 zł (247,45 ha x 304,31 zł).
W związku z tym, że Skarżący uzupełniając wniosek w dniu 10 lipca 2015 r. uchybił terminowi podstawowemu na składanie wniosków, tj. 15 czerwca 2016 r. organ uznał, że kompletny wniosek został złożony w dniu 10 lipca 2015 r., tj. 19 dni roboczych po terminie podstawowym (15 czerwca 2015 r. + 19 dni roboczych).
Organ podkreślił, że za treść merytoryczną tego wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. Brak wystarczającej staranności lub wiedzy producenta rolnego w kwestii przyznawania dopłat, o które wnioskuje nie może stanowić dla organu podstawy do przyznania płatności w przypadku, gdy nie są spełnione podstawowe warunki ich przyznania, bowiem w takim przypadku wiązałoby się to z rażącym naruszeniem prawa przez ten organ.
Organ wskazał, że wniosek Skarżącego z dnia 15 czerwca 2015 r. zawierał braki uniemożliwiające jego rozpatrzenie, ponieważ nie podano w nim informacji w zakresie: powierzchni gruntów ornych ogółem w tym gruntów ornych niezgłoszonych do płatności (sekcja VII), oznaczenia działki rolnej, grupy upraw, powierzchni działki rolnej, numeru działki ewidencyjnej na której jest położona działka rolna oraz powierzchni działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej (sekcja VIII). Podanie we wniosku ww. informacji było konieczne do określenia żądania Strony zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 352), dalej: "rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski". Organ zwrócił uwagę, że pojęcie powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i powierzchni działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie są tożsame, a ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie, przy niezmienionych danych zawartych w rejestrze gruntów co do działek ewidencyjnych, ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych na tych działkach i co do sposobu użytkowania działek rolnych. Deklaracja podana we wniosku z dnia 15 czerwca 2015 r. była niekompletna, ponieważ brakowało informacji odnośnie użytkowania działek rolnych. Samo podanie na załączonym do wniosku materiale graficznym informacji odnośnie położenia granic działek rolnych i ich oznaczeń literowych jest niewystarczające. Uzupełnienie wniosku o powyższe dane nastąpiło dopiero w dniu 10 lipca 2015 r., a zatem z uchybieniem terminu podstawowego na składanie wniosków (15 czerwca 2015 r.), co zgodnie z przywołanymi przepisami skutkowało zastosowaniem zmniejszeń o 19 %.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski, rolnik winien podać również informację w zakresie: grupy upraw lub obszaru, ze względu na który wyodrębnia się działkę rolną, powierzchni działki rolnej oraz powierzchni działki rolnej położonej w granicach działki ewidencyjnej (sekcja VIII), a czego ewidentnie zabrakło w deklaracji z dnia 15 czerwca 2015 r. Złożona deklaracja była także niekompletna w części dotyczącej działek ewidencyjnych (sekcja VII), gdzie nie podano danych w zakresie powierzchni gruntów ornych ogółem w tym gruntów ornych niezgłoszonych do płatności.
Zgodnie z art. 106 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 ze zm.), w przypadku gdy bezpośrednia płatność przewidziana w rozporządzeniu (UE) nr 1307/2013 zostaje dokonana na rzecz beneficjenta w walucie innej niż euro, państwa członkowskie dokonują przeliczenia na walutę krajową kwoty pomocy wyrażonej w euro na podstawie ostatniego kursu walutowego ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed dniem 1 października roku, dla którego pomoc została przyznana.
Zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013, ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (C 323/3 z dnia 1 października 2015 r.) kurs wymiany euro na dzień 30 września 2015 r. wynosi 4,2448 zł. Uzasadnione jest zatem pomniejszenie kwoty początkowo przyznanych płatności JPO o wartość 1 196,01 zł i, PZZ o 802,02 zł, co łącznie stanowi kwotę 1 998,21 zł.
Kwota początkowo przyznanych płatności bezpośrednich, tj. JPO + PZZ (z uwzględnieniem zmniejszeń z tytułu złożenia wniosku po terminie), wynosząca 151,931,36 zł przekracza kwotę 2 000 euro przy kursie 4,2448 zł określonym zgodnie z przepisem art. 106 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013, a ogłoszonym w. wym. Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (151,931,36 zł / 4,2448 zł = 35 792,35 euro).
Do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 33 792,35 euro zastosowano współczynnik korygujący w wysokości 1,393041 %. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi 470,74 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla jednolitej płatności obszarowej wynosi 1 196,01 złotych, a dla płatności za zazielenienie wynosi 802,20 złotych. O takie kwoty zostały pomniejszone płatności JPO i PZZ.
Uwzględniając zatem pomniejszenie płatności JPO z tytułu złożenia wniosku po terminie i z tytułu zastosowania wsp. korygującego, kwota tej płatności wyniosła 89 741,13 zł (112 268,07 zł - 21 330,93 zł-1 196,01 zł).
Uwzględniając natomiast pomniejszenie płatności PZZ z tytułu złożenia wniosku po terminie i z tytułu zastosowania wsp. korygującego, kwota tej płatności wyniosła 60 192,02 zł (75 301,51 zł - 14 307,29 zł — 802,20 zł).
Zgodnie z art. 26 ust. 5 rozporządzenia UE nr 1306/2013, państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust. 3 rozporządzenia UE nr 966/2012 odbiorcom końcowym w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki zastosowano współczynnik korygujący. Powyższy przepis oznacza, że zwrot środków w roku obrotowym 2016 znajduje zastosowanie do tych rolników, którzy podlegają w roku budżetowym 2016 dyscyplinie finansowej. W związku z tym beneficjenci otrzymujący w roku budżetowym 2016 płatności bezpośrednie za rok 2015 w wysokości przekraczającej 2 000 euro będą podlegać dyscyplinie finansowej oraz zwrotowi środków za 2015 r. z tytułu dyscypliny finansowej.
Kwota udostępniona w celu dokonania zwrotu przeniesionych środków dla Polski została określona w załączniku do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/2094 z dnia 19 listopada 2015 r. i wynosi 22 604 718 euro, co po przeliczeniu na złote zgodnie z kursem ogłoszonym w powołanym wyżej Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, na kampanię 2015 daje kwotę 95 952 506,97 zł.
Zwrócona kwota musi być proporcjonalnie rozdysponowana między rolników, dla których stosowany będzie współczynnik korygujący w kampanii 2015 r., w związku z czym kwota zwrotu stanowić będzie iloczyn, kwoty wynikającej z zastosowania dyscypliny finansowej oraz wskaźnika procentowego wyznaczonego jako iloraz kwoty wyznaczonej dla Polski w załączniku do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/2094 oraz sumy kwot, o jakie zmniejsza się płatności bezpośrednie za 2015 r. na skutek zastosowania dyscypliny finansowej.
Kwota pomniejszeń z tytułu dyscypliny finansowej wynosi 109 285 315,46 zł, iloraz kwoty określonej dla Polski w załączniku do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/2094 oraz łącznej kwoty zmniejszenia za 2015 r. z tytułu dyscypliny finansowej jest równy wskaźnikowi 0,878 (czyli 87,8 %) - 95 952 506,97 zł/ 109 285 315,46 zł.
Powyższe oznacza, że za każde 100 zł pomniejszenia z tytułu dyscypliny finansowej rolnik otrzymuje 87,80 zł kwoty zwrotu.
Biorąc pod uwagę powyższe, w niniejszej sprawie kwota zwrotu dyscypliny finansowej wyniosła 1 754,43 zł, obliczona jako iloczyn kwoty pomniejszenia na rok 2015 płatności obszarowych z tytułu współczynnika korygującego (1 196,01 + 802,20 zł) i wspomnianego wskaźnika 87,8 % (1 098,21 zł x 87,8 %).
Po analizie całokształtu materiału dowodowego organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania.
W skardze z dnia 16 września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z dnia (...) sierpnia 2016 r. o numerze wskazanym na wstępie, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61. § 3 K.p.a. poprzez przyjęcie, że złożony wniosek nie skutkował wszczęciem postępowania administracyjnego przed organem, a także dokonanie błędnej wykładni art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) NR 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. poprzez uznanie, że złożone w dniu 10 lipca 2015 r. wypełnione załączniki do wniosku z dnia 16 czerwca 2015 r. nie stanowią jego integralnej części lecz są deklaracją bądź innym dokumentem w rozumieniu przepisów przywołanego Rozporządzenia, nie zastosowanie art. 77 § 2c i d Rozporządzenia Parlamentu i Rady UE Nr 1306/2013, naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez nie odniesienie się w wydanej decyzji do podniesionego argumentu, iż konieczność uzupełnienia wniosku z dnia 16 czerwca 2015 r. wynikała ze zbyt późnego poinformowania przez organ o zmianie zasad udzielania wsparcia w roku 2015, naruszenie art. 23 ust.1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez nie poinformowanie o skutkach istniejących braków w złożonym wniosku.
W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił swoją argumentację i stanowisko odnoszące się do powyższych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "p. p. s. a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p. p. s. a.).
Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że jest ona niezasadna.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy organy zasadnie pomniejszyły początkowe kwoty płatności JPO i PZZ o 19 % z powodu złożenia wniosku niezawierającego braków 19 dni roboczych po terminie podstawowym na składanie wniosków, tj. po dniu 15 czerwca 2015 r. lecz w terminie ostatecznym na składanie wniosków, tj. do dnia 10 lipca 2015 r.
Zdaniem Skarżącego wniosek o przyznanie płatności został złożony w terminie, tj. w dniu 15 czerwca 2015 r., a w związku z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych, złożony wcześniej wniosek został jedynie uzupełniony w dniu 10 lipca 2015 r., tym samym niezasadne jest zastosowanie w niniejszej sprawie sankcji z tytułu złożenia wniosku po terminie.
Natomiast w ocenie organów kompletny wniosek o przyznanie płatności został złożony w dniu 10 lipca 2015 r., co stanowiło przekroczenie terminu do składania wniosku o 19 dni roboczych. W rezultacie powyższego, zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., sankcje z tytułu złożenia wniosku po terminie wyniosły w zakresie JPO - 21 330,93 zł (112 268,07 zł x 19 %), w zakresie PZZ - 14 307,29 zł (75 301,51 zł x 19 %).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy Skarżący, działając jako rolnik, wystąpił w dniu 15 czerwca 2015 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2015, tj. jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie. Wniosek był niekompletny, ponieważ brakowało informacji odnośnie użytkowania działek rolnych. W dniu 1 lipca 2015 r. organ poinformował Skarżącego o stwierdzonych we wniosku brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek, tj. do dnia 10 lipca 2015 r. Powyższe wezwanie zostało odebrane w dniu 1 lipca 2015 r. W dniu 10 lipca 2015 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wpłynął formularz zmiany do wniosku, a zatem uzupełnienie wniosku o brakujące dane, które spowodowało, że wniosek był kompletny nastąpiło w dniu 10 lipca 2015 r.
Jak to wyżej zostało wskazane, Skarżący w przedmiotowym wniosku złożonym w dniu 15 czerwca 2015 r. nie zawarł informacji w zakresie: powierzchni gruntów ornych ogółem, w tym gruntów ornych niezgłoszonych do płatności (sekcja VII), oznaczenia działki rolnej, grupy upraw, powierzchni działki rolnej, numeru działki ewidencyjnej na której jest położona działka rolna oraz powierzchni działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej (sekcja VIII). W związku z powyższym wezwanie organu o uzupełnienie złożonego wniosku w wyznaczonym terminie do dnia 10 lipca 2015 r. było konieczne do określenia żądania Strony zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W. wym. rozporządzenie, określa szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie (§ 1 pkt 1 lit. a-b).
Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 lit. a-e w/w rozporządzenia, przedmiotowe wnioski zawierają również oświadczenia o:
1) powierzchni działek ewidencyjnych, z podaniem w szczególności:
a) położenia działki ewidencyjnej, ze wskazaniem województwa, powiatu i gminy,
b) danych z ewidencji gruntów i budynków: nazwy obrębu ewidencyjnego, numeru obrębu ewidencyjnego, numeru arkusza mapy i numeru działki ewidencyjnej,
c) powierzchni, jaką na działce ewidencyjnej stanowią:
- kwalifikujący się hektar w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", ogółem,
- grunty orne w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. f rozporządzenia nr 1307/2013 ogółem, w tym grunty orne niezgłoszone do płatności,
- grunty niezgłoszone do płatności,
d) powierzchni obszaru uznawanego za obszar proekologiczny ustalonej po zastosowaniu współczynników ważenia i przekształcenia (konwersji), określonych w załączniku X do rozporządzenia nr 1307/2013, wraz ze wskazaniem rodzaju tego obszaru,
e) powierzchni zalesionego gruntu w ramach:
- Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,
- Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 lit. a-g w/w rozporządzenia, wnioski o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-e, zawierają również oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych, z podaniem w szczególności:
a) oznaczenia działki rolnej,
b) grupy upraw lub obszaru, ze względu na który wyodrębnia się działkę rolną,
c) uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 - w przypadku obowiązku realizacji praktyki, o której mowa w art. 43 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013,
d) powierzchni:
- działki rolnej,
- uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 - w przypadku obowiązku realizacji praktyki, o której mowa w aft 43 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013,
- uprawy soi - w przypadku objęcia tej uprawy wnioskiem, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. e tiret pierwsze,
- trwałych użytków zielonych, o których mowa w art. 45 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013,
- trwałych użytków zielonych innych niż trwałe użytki zielone, o których mowa w art. 45 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013,
- gruntów, na których występują trawy lub inne zielne rośliny pastewne w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit i rozporządzenia nr 1307/2013,
e) numeru działki ewidencyjnej, na której jest położona działka rolna,
f) powierzchni działki rolnej położonej w granicach działki ewidencyjnej,
g) informacji o wycofaniu działki rolnej lub jej części.
Prawidłowe uzupełnienie przez wnioskodawcę formularza zawierającego wskazane wyżej informacje ma umożliwić organowi ustalenie okoliczności faktycznych, które zdaniem ubiegającego się o dopłatę uzasadniają przyznanie dopłaty w określonej wysokości i umożliwiać weryfikację ich prawdziwości.
W związku z powyższym zdaniem Sądu prawidłowe jest stwierdzenie, że wniosek został złożony 19 dni roboczych po wskazanym terminie do jego złożenia, który upłynął w dniu 15 czerwca 2015 r.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (art. 23 ust. 2 ustawy).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności; Dz. Urz. UE, seria L, nr 181, s. 48), z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie.
Bez uszczerbku dla jakichkolwiek szczególnych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających w należytym terminie, aby umożliwić planowanie oraz przeprowadzenie skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie dotyczyło kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy lub wsparcia.
Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.
Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 3 powołanego rozporządzenia z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, wniesienie poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych.
Poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeżeli jednak ten najpóźniejszy termin jest wcześniejszy niż ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, o którym to terminie mowa w ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu, bądź gdy terminy te przypadają w tym samym dniu, za niedopuszczalne uznaje się poprawki do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność wniesione po tym terminie.
Tym samym organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował powołany przepis art. 13 ust. 1 powołanego rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. zmniejszając o 1% za każdy dzień roboczy kwoty, do których wnioskodawca był uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie, tj. łącznie o 19%.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Skarżącego, że pierwotna data wniesienia wniosku, tj. 15 czerwca 2015 r., mimo jego istotnych braków odnosi skutek w zakresie zachowania ostatecznego terminu złożenia wniosku, a organ błędnie uznał, iż uzupełnienie wniosku w dniu 10 lipca 2015 r. daje podstawę do naliczenia kar administracyjnych za zwłokę. Nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja skargi w zakresie naruszenia art. 13 ust. 3 w/w rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. wskazująca, że w niniejszej sprawie uzupełnienie wniosku w wyznaczonym terminie nie może skutkować nałożeniem sankcji zgodnie z regulacją zawartą w art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r.
Sąd wskazuje również, że tylko prawidłowy formalnie wniosek może spowodować wszczęcie postępowania w sprawie administracyjnej i w konsekwencji wykreować obowiązek właściwego organu administracji publicznej załatwienia sprawy w sposób określony w art. 104 K.p.a. Skoro przepis art. 61 § 1 K.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczynane jest również na żądanie strony, to oznacza, że wszczęcie postępowania administracyjnego jest możliwe tylko na podstawie takiego podania (żądania) skierowanego do organu administracji publicznej, które czyni zadość wymaganiom prawnym określonym w art. 63 § 2 i 3 lub 3a k.p.a. i czyni zadość także ewentualnym dalszym wymaganiom prawnym, określonym innymi przepisami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2010 r., II GSK 911/09; B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2014, s. 330 oraz s. 312 i powołane tam orzecznictwo).
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, iż także w tym zakresie skarga okazała się nietrafna. W ocenie Sądu organ działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o cały materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Zdaniem Sądu działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło