V SA/Wa 2893/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-12
Skład orzekający: Irena Jakubiec – Kudiura, Dorota Mydłowska, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej jest prawidłowa, jeśli błędy w danych wejściowych (System Informacji Oświatowej) doprowadziły zarówno do zawyżenia, jak i zaniżenia liczby uczniów uprawnionych do uwzględnienia przy naliczaniu subwencji?Ratio decidendi
Decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej jest wadliwa, jeśli błędy w danych wejściowych (System Informacji Oświatowej) doprowadziły do sytuacji, w której część subwencji została naliczona na podstawie nieprawidłowych danych, ale jednocześnie istnieli uczniowie uprawnieni do uwzględnienia, którzy nie zostali wykazani. W takim przypadku, ze względu na anonimowy charakter subwencji i fakt, że była ona przeznaczona na realizację zadań oświatowych, nie można uznać całej kwoty za nienależną, jeśli faktycznie istniała podstawa do jej przyznania w innej wysokości.Stan faktyczny
Minister Finansów decyzją zobowiązał Powiat K. do zwrotu kwoty 126.303 zł jako nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Powodem było zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych w Systemie Informacji Oświatowej, wynikające z błędów popełnionych przez dyrektorów szkół w zakresie danych dotyczących uczniów uprawnionych do specjalnych wag subwencji. Powiat K. w skardze zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa materialnego, argumentując, że kwota subwencji nie została zawyżona, a rozliczeniu powinna podlegać subwencja jako całość, uwzględniając zarówno niedobory, jak i nadwyżki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz Powiatu K. kwotę 5.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Powiatu K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Powiatu K. kwotę 5 600 zł (pięć tysięcy sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
| | |
|Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2015 r., mocą której | |
|zobowiązał Powiat K.i do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 126.303 zł. | |
|Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: | |
|na podstawie postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. u Skarżącej przeprowadzono kontrolę w zakresie | |
|realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do naliczania części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2010. | |
|Pismem z 7 października 2014 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Finansów o uzyskaniu przez stronę nienależnej kwoty części| |
|oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 126.303 zł. Ministerstwo wyjaśniło, że kontrola Urzędu Kontroli Skarbowej we W. w szkołach | |
|prowadzonych przez Powiat K. w związku z błędami popełnionymi przez dyrektorów szkół w zakresie danych wykazanych w systemie informacji oświatowej| |
|według stanu na 30 września 2009 r. doprowadziła do stwierdzenia zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 28,9395 co spowodowało | |
|zawyżenie części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 r. o wskazaną wyżej kwotę. | |
|Pismem z 22 października 2014 r. Minister Finansów powiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie | |
|otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt | |
|2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) w zw. z art. 104 kpa | |
|zobowiązał ją do zwrotu kwoty 126.303 zł. | |
|Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. | |
|Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. | |
|Minister wskazał, że Minister Edukacji Narodowej dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 na podstawie algorytmu | |
|stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej | |
|subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222, poz. 1756, dalej). W ramach wspomnianego podziału Powiat K. | |
|uzyskał część oświatową subwencji ogólnej w kwocie 10.084.001 zł. | |
|Algorytm na podstawie, którego dokonano podziału części oświatowej na rok 2010 przewidywał m. in. odrębne wagi: | |
|P2 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanym społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych | |
|uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi – wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod | |
|pracy, | |
|P4 = 3,60 dla uczniów niesłyszących i słabo słyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym, | |
|P5 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez | |
|uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych w szkołach podstawowych i gimnazjach, dla uczniów z niepełnosprawnościami | |
|sprzężonymi oraz z autyzmem. | |
|Wskazane wagi mogły zostać zastosowane w odniesieniu do uczniów wykazanych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września | |
|2009 r., posiadających orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z| |
|dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r., nr 256, poz. 2572 ze zm.; dalej: u.s.o.), tj. orzeczenia o potrzebie kształcenia | |
|specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisie ww. wag, a w przypadku wagi P5 również dzieci i młodzież z upośledzeniem| |
|umysłowym w stopniu głębokim realizującą obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, | |
|jeżeli posiadały orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. | |
|W wyniku błędnych danych, wykazanych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2009 r., przez Dyrektora Z. w K., w skład| |
|którego wchodzą : [...] w odniesieniu do : | |
|- [...] nr 3 doszło do zawyżenia o 7 uczniów przeliczonych wagą P4 oraz zaniżenia o 3 uczniów przeliczonych wagą P5 oraz o 3 uczniów przeliczonych | |
|wagą P2, | |
|- [...] doszło do zawyżenia liczby uczniów o 1 ucznia przeliczanego wagą P2 i 1 ucznia przeliczanego wagą P4 – co doprowadziło w konsekwencji do | |
|zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 28,9395. | |
|W związku z tym faktem kwota części oświatowej subwencji ogólnej należna Powiatowi K. powinna wynosić zamiast przyznanej kwoty 10.084.001 zł, | |
|kwotę 9.957,698 zł. Tym samym kwotę 126.303 zł, o którą zawyżono należną Skarżącej część oświatową subwencji ogólnej należało uznać za nienależną| |
|i wydać decyzję o jej zwrocie zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. | |
|Minister wskazał, że w myśl art. 37 ust. 3 pkt 2 powyższej ustawy, kwoty uzyskane nienależnie przez jednostkę samorządu terytorialnego, przy | |
|ustalaniu części oświatowej subwencji ogólnej, podlegają zwrotowi do budżetu państwa. | |
|Minister podkreślił, że podstawą objęcia dziecka kształceniem specjalnym, jest posiadanie aktualnego orzeczenia, wydanego przez zespół | |
|orzekający, działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o której mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z| |
|7 września 1991 r. o systemie oświaty. Wykazanie uczniów w systemie informacji oświatowej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień | |
|sprawozdania szkoła lub placówka posiada ww. dokument, który określa zarówno rodzaj niepełnosprawności oraz termin jego obowiązywania. Biorąc pod | |
|uwagę powyższe Minister uznał, że orzeczenia P. w K., dotyczące dwojga uczniów ( z [...] dop. Sądu) dotyczyło wyłącznie zakwalifikowania ich do | |
|kształcenia specjalnego w roku szkolnym 2000/2001. Tak więc uczniowie ci na dzień 30 września 2009 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń, o | |
|których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, a okoliczności tej nie zmienia fakt wydania tym uczniom orzeczeń w dniach 2 grudnia | |
|2009 r. i 6 stycznia 2010 r. | |
|Odnosząc się do możliwości "kompensowania" poszczególnych części subwencji ogólnej Minister wskazał, że ze względu na treść art. 37 ust. 1, art. | |
|37 ust. 4 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach j.s.t., nie jest to możliwe. Przepisy te bowiem nakazują wydanie decyzji zobowiązującej | |
|do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za lata ubiegłe jeśli została ona zawyżona i nie przewidują zwiększenia subwencji ogólnej jeśli | |
|na skutek przekazania do systemu informacji oświatowej, jednostka samorządu terytorialnego otrzymała zaniżoną kwotę subwencji ogólnej. | |
|W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów procesu oraz | |
|zarzuciła: | |
|- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na dokonaniu niewłaściwej oceny wysokości części oświatowej | |
|subwencji ogólnej podlegającej zwrotowi, w sytuacji gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny prowadzi do wniosku, iż kwota ogólnej subwencji | |
|oświatowej należna za rok 2010 nie została zawyżona, | |
|- naruszenie prawa materialnego – art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez | |
|jego niezastosowanie oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, poprzez jego zastosowanie, w konsekwencji błędne uznanie, że Powiat K. uzyskał w roku| |
|2010 nienależnie kwotę 126.303 zł. Przy czym prawidłowe zastosowanie ww. przepisów prowadzi do wniosku, iż kwotą nienależnie pobraną a należną | |
|jest wyłącznie kwota stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą wypłaconą a wysokością subwencji obliczoną w sposób prawidłowy. Rozliczeniu bowiem | |
|podlega subwencja jako całość, a nie jej poszczególne składowe. W sytuacji gdy subwencja wykazuje zarówno niedobory jak i nadwyżki części | |
|oświatowej subwencji ogólnej, zwrotowi powinna podlegać tylko kwota stanowiąca różnicę pomiędzy nadwyżką i niedoborem subwencji za dany okres | |
|rozliczeniowy. | |
|W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja została oparta na błędnych ustaleniach poczynionych przez organ. Przy ustalaniu | |
|stanu faktycznego nie wzięto pod uwagę, że uczniowie, nr ewidencyjny w księdze uczniów nr 113 i nr 123, w odniesieniu do których organ uznał | |
|subwencję za nienależną w rzeczywistości spełniali warunki, uprawniające do jej przyznania, a stopień ich upośledzenia i jej kwalifikacja nie | |
|budziła wątpliwości. Uczniowie ci posiadali orzeczenia wydane przez P. w K.. Uczennica zapisana w księdze uczniów pod nr 113 została | |
|zakwalifikowana do kształcenia specjalnego dla uczniów upośledzonych w stopniu lekkim i rozpoczęła naukę w roku szkolnym 2000/2001 w klasie I. | |
|Orzeczenie to nie wykluczało dalszego kształcenia. | |
|Biorąc pod uwagę obowiązujące rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 11 czerwca 1993 r. w sprawie organizacji i zasad działania publicznych | |
|poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz innych publicznych poradni specjalistycznych (Dz. U. nr 67, poz. 322), orzeczenia kwalifikacyjne do | |
|kształcenia specjalnego nie musiały zawierać okresu na jaki zostały wydane. Wyniki diagnozy psychologiczno-pedagogicznej zawarte w orzeczeniu nr | |
|40/2009/2010 wskazały na dalszą potrzebę kształcenia specjalnego uczennicy programem dla uczniów upośledzonych w stopniu lekkim na czas nauki | |
|szkolnej. | |
|Odnośnie ucznia zapisanego w księdze uczniów pod nr 123 w orzeczeniu kwalifikacyjnym Zespołu Orzekającego działającego przy P. został on | |
|zakwalifikowany do kształcenia specjalnego programem dla uczniów upośledzonych w stopniu umiarkowanym lub znacznym. W dniu 6 stycznia 2010 r. | |
|poziom sprawności intelektualnej ucznia i potrzebę dostosowania kształcenia do jego możliwości intelektualnych został potwierdzony orzeczeniem | |
|właściwego Zespołu Orzekającego z dnia 6 stycznia 2010 r. | |
|Orzeczenia w odniesieniu do obojga uczniów nie zawierały wskazań do przeprowadzania badań kontrolnych. Okoliczności te dowodzą, że subwencja | |
|dotycząca wspomnianych uczniów była należna. | |
|Ponadto Skarżący wskazał, że doszło do naruszenia treści art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 listopada 2009 r. poprzez jego niezastosowanie i art. 37| |
|ust. 1 pkt 2 tej ustawy poprzez jego zastosowanie. | |
|Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 7 ustawy z 13 listopada 2009 r. subwencja ogólna składa się z części: dla powiatów – wyrównawczej, | |
|równoważącej, oświatowej. Wskazał, że podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej powinny stanowić | |
|zweryfikowane dane w ujęciu globalnym, uwzględniające zarówno jednostkowe niedoszacowania jak i przeszacowania. | |
|W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi. | |
| | |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: | |
|skargę należało uwzględnić jakkolwiek część zarzutów skargi Sąd uznał za nietrafne. | |
|Przedmiotem rozpoznania Sądu w przedmiotowej sprawie była prawidłowość decyzji Ministra Finansów, nakładającej na Stronę obowiązek zwrotu | |
|nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. | |
|Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że doszło do naruszenia prawa przez organ. | |
|Należy wskazać, że zgodnie z art. 71b ust. 1 ustawy o systemie oświaty ( w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) kształceniem specjalnym | |
|obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. | |
|Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach | |
|specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy. Zgodnie z art. 71b ust. 3 u.s.o. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju | |
|dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i | |
|indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami, wydają zespoły | |
|orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie | |
|kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia | |
|umysłowego (art. 71b ust. 3 ww. ustawy), nie stwierdza natomiast u ucznia niepełnosprawności. | |
|Orzeczenia o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności wydawane są przez Powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności i Stopniu | |
|Niepełnosprawności na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Przepisy u.s.o. | |
|uzależniają zatem objęcie ucznia, wymagającego stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, kształceniem specjalnym, od posiadania przez| |
|niego orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego. | |
|Art.71b ust. 5 u.s.o. zobowiązuje Starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia | |
|specjalnego do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, przy uwzględnieniu rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia | |
|upośledzenia umysłowego. | |
|Należy przypomnieć, że w myśl art. 3 pkt 1a lit.a ustawy o systemie oświaty przez szkołę specjalną rozumie się szkołę dla uczniów posiadających | |
|orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, zorganizowaną zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2 tej ustawy. | |
|Uczniami szkół specjalnych mogą być więc uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. | |
|W tym stanie rzeczy wbrew zarzutom skargi, Sąd jest zdania, że stanowisko organu w odniesieniu do dwojga uczniów, którzy posiadali orzeczenia | |
|dotyczące roku szkolnego 2000/2001, było prawidłowe, ponieważ orzeczenia te zostały wydane na konkretny, określony czas. W związku z tym | |
|faktem dzieci te powinny dysponować na 30 września 2009 r. aktualnymi orzeczeniami. | |
|W dalszym ciągu należy również wskazać, że w okresie, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie| |
|informacji oświatowej (Dz.U. Nr 49, poz.463 ze zm.; dalej: ustawa o SIO). Stosownie do art. 4 ust.1 tej ustawy szkoły i placówki oświatowe | |
|prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach | |
|i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 3 ust.3 pkt 1 lit. h) ustawy o SIO powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, | |
|słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb | |
|edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b u.s.o., albo posiadania zezwolenia na indywidualny program | |
|lub tok nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1, są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 marca i 30 września każdego | |
|roku (art. 8 ust. 1 ustawy o SIO). | |
|Nie budzi wątpliwości, że liczba uczniów (wychowanków) szkół i placówek uwzględniona przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla | |
|Powiatu K., została ustalona na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej. Przypomnienia wymaga bowiem, że zgodnie z § 6 pkt 1| |
|lit. k rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych | |
|oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych | |
|oświatowych oraz wzorów wydruków zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746, ze zm.), w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane | |
|o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa wart. 71b ust. 3-3b | |
|u.s.o. | |
|Nie jest w przedmiotowej sprawie sporne, że dane wynikające z systemu informacji oświatowej (za prawidłowość ich przedstawiania odpowiada | |
|dyrektor placówki oświatowej), nie odpowiadały rzeczywistości, ponieważ na skutek błędu dyrektorów szkół wchodzących w skład Z. w K., doszło do | |
|zawyżenia lub do zaniżenia liczby dzieci, które należało uwzględnić w ramach poszczególnych wag w oparciu, o które obliczana była pomoc | |
|znajdująca odzwierciedlenie w postaci części oświatowej subwencji ogólnej. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z treścią załącznika do | |
|rozporządzenia MEN z 22 listopada 2009 r. część oświatowa (SO) składa się z kwoty bazowej (SOA), kwoty uzupełniającej (SOB) i kwoty na zadania | |
|pozaszkolne (SOC). | |
|Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w przypadku, gdy ustalona dla jednostki | |
|samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze | |
|decyzji: | |
|1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie | |
|otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje | |
|przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje | |
|przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji; | |
|2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w | |
|zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. | |
|Biorąc pod uwagę zapisy powyższego artykułu i nie negując obowiązku Ministra Finansów do wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych kwot | |
|należy wskazać jednak, że istotnie kwota taka musi być nienależna czyli taka, którą wypłacono mimo, że nie miało to oparcia w istniejącym, | |
|prawidłowo ustalonym stanie rzeczy. Może to więc mieć np. miejsce w sytuacji, gdy w istocie dane dotyczące uczniów kwalifikujących się do ich | |
|uwzględnienia przy wyliczaniu wag określonych w załączniku do rozporządzenia z 22 listopada 2009 r. wykazane w SIO, oparte były na posiadaniu | |
|przez nich niewłaściwych orzeczeń, lub przy braku orzeczeń, bądź w sytuacji gdy uczniowie posiadający w rzeczywistości prawidłowe orzeczenia o | |
|jakich mowa w art. 71b u.s.o. mimo zapisania ich do szkoły specjalnej, nie podjęli nauki. | |
|W przedmiotowej sprawie co wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. przyjętej w poczet | |
|materiału dowodowego, doszło zarazem do zaniżenia i zawyżenia liczby uczniów, którzy podlegali wykazaniu w SIO, w związku z czym doszło do | |
|zafałszowania danych we wspomnianym systemie w zakresie liczby przeliczeniowej uczniów. Podkreślenia wymaga, że wielkość części oświatowej | |
|subwencji ogólnej wyliczanej w oparciu o dane zawarte w SIO według stanu na dzień 30 września w tym wypadku 30 września 2009 r., dokonywana jest | |
|przez Ministra Edukacji Narodowej według określonego algorytmu z uwzględnieniem różnych danych, w tym liczby uczniów przeliczeniowych określonej | |
|na podstawie liczby uczniów posiadających orzeczenia o kwalifikowaniu się do nauczania specjalnego i wagi odnoszącej się głównie do rodzaju | |
|(choroby) upośledzenia umysłowego czy też fizycznego ucznia i ich stopnia. Tak więc wyliczenie dokonywane przez Ministra Edukacji Narodowej | |
|według określonego algorytmu, części oświatowej subwencji ogólnej, należnej jednostce samorządu terytorialnego dotyczy liczby uczniów | |
|przeliczeniowych, traktowanych jako określona wielkość i jest przeznaczana dla j.s.t. do dalszego rozdysponowania zgodnie ze zgłaszanymi | |
|potrzebami szkół w zakresie kształcenia specjalnego. Zatem część oświatowa subwencji ogólnej wyliczonej przez MEN, nie stanowi kwoty przeznaczonej| |
|imiennie dla konkretnych uczniów. Oczywiste jest przy tym, że zapisy w SIO dokonywane na podstawie danych statystycznych szkół powinny mieć | |
|oparcie w posiadanej przez szkoły dokumentacji i na tym etapie zapisy te dotyczą konkretnych uczniów, którzy dysponują zgodnymi z prawem | |
|orzeczeniami. Tym niemniej mając na uwadze okoliczności ustalone w zaskarżonej decyzji, że istnieli uczniowie – chodzi o [...], którzy posiadali w | |
|okresie statystycznym tj. na 30 września 2009 r. aktualne orzeczenia o niepełnosprawności sprzężonej, których dotyczyła waga P5 (3 uczniów) i | |
|uczniowie, którzy posiadali aktualne orzeczenia o upośledzeniu umysłowym w stopniu lekkim, których dotyczyła waga P2 (3 uczniów), lecz nie zostali| |
|wykazani w SIO, należy uznać, że w istocie część oświatowa byłaby dla nich należna. Zamiast tych uczniów zostali tymczasem wykazani uczniowie, | |
|nie dysponujący aktualnymi orzeczeniami, w odniesieniu do których subwencja nie powinna zostać naliczona. Tym niemniej należy uznać, że m.in. ta | |
|Szkoła, wchodząca w skład Z. świadczyła usługi oświatowe wspomnianym, potrzebującym i uprawnionym uczniom tak jak i pozostałym, którzy do niej | |
|uczęszczali. W takich okolicznościach kiedy doszło do nieprawidłowości w określeniu uczniów, wykazanych do SIO, to jakkolwiek nie ma sporu, że | |
|dane zawarte w SIO, służą m.in. za podstawę prawidłowych wyliczeń części oświatowej subwencji ogólnej dokonywanej przez MEN, to jednak z przyczyn| |
|wskazanych wyżej, tj. z powodu tego, że część oświatowa wspomnianej subwencji, nie posiadała charakteru subwencji przypisywanej do konkretnie | |
|oznaczonych osób, mając w pewnym sensie "anonimowy" charakter, nie można uważać, że w sytuacji istnienia uprawnionych do niej uczniów, była ona | |
|Skarżącemu nienależna. | |
|Należy podkreślić, że celem udzielania części oświatowej subwencji ogólnej, jest pomoc udzielana j.s.t. w zakresie realizacji zadań związanych z | |
|zapewnieniem prawidłowego wywiązywania się przez szkoły z obowiązku oświatowego w postaci kształcenia dzieci. Zauważyć należy, że już z Preambuły | |
|do ustawy o systemie oświaty z 7 września 1991 r. ( Dz. U. 2004 poz. 2572 t.j. z późn. zm.) wynika, że "Oświata w Rzeczypospolitej Polskiej | |
|stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi | |
|w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Nauczanie i | |
|wychowanie - respektując chrześcijański system wartości - za podstawę przyjmuje uniwersalne zasady etyki. Kształcenie i wychowanie służy | |
|rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości ojczyzny oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym | |
|otwarciu się na wartości kultur Europy i świata. Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do | |
|wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności." | |
|Zgodnie zaś z treścią art. 1 ust. 1. ustawy system oświaty zapewnia w szczególności: | |
|1) realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, | |
|odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju; | |
|5) możliwość pobierania nauki we wszystkich typach szkół przez dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie, zgodnie z | |
|indywidualnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz predyspozycjami, | |
|5a) opiekę nad uczniami niepełnosprawnymi przez umożliwianie realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania | |
|oraz zajęć rewalidacyjnych. | |
|Należy przy tym podkreślić, że zapisy ustawy o systemie oświaty rozwijają zasadę wynikającą z treści art. 70 ust. 1 Konstytucji RP i art. 28 ust.| |
|1 Konwencji o prawach dziecka. Zgodnie z art. 70 ust. 1 Konstytucji każdy ma prawo do nauki, a nauka do 18 roku życia jest obowiązkowa, zaś w | |
|art. 28 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka przewidziano, że Państwa-Strony uznają prawo dziecka do nauki i w celu stopniowego realizowania tego | |
|prawa na zasadzie równych szans wskazano na sposób realizacji tego celu. | |
|Jest przy tym oczywiste, że standard nauczania zależy m.in. od ilości środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Z tego względu realizacja | |
|ciążącego na powiecie obowiązku zaspokojenia potrzeb edukacyjnych społeczności polega na dbałości o pozyskiwanie środków finansowych na ten cel we| |
|właściwym wymiarze i taka też dbałość powinna dotyczyć organu oceniającemu zasadność jej przyznania w określonej kwocie. | |
|W tym stanie rzeczy skoro organ dysponował materiałem dowodowym pozwalającym mu na właściwą ocenę okoliczności związanych z przyznaną częścią | |
|oświatową subwencji ogólnej jego zadaniem było ustalenie czy i w jakim zakresie powiat uzyskał wspomnianą subwencję przy rzeczywistym zawyżeniu | |
|liczby przeliczeniowej uczniów, bo jak wskazano wyżej to ta liczba wynikająca z zastosowania wag prowadzić może do takiej oceny . Zaznaczyć przy| |
|tym należy, że sytuacja w przedmiotowej sprawie, nie może być zrównana z sytuacją, w której doszło ewidentnie do wykazania nieprawdziwych danych | |
|poprzez wykazanie w SIO uczniów nieuprawnionych, czy też z sytuacją, w której Szkoła nie wykazała określonych uczniów we właściwym czasie w | |
|związku z czym uzyskała niższą kwotę części oświatowej subwencji ogólnej, w związku z czym, nie może domagać się jej wyrównania w późniejszym | |
|czasie – co wynika z art. 37 ust. 4 ustawy o dochodach j.s.t. | |
|W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia treści art. 80 k.p.c., ponieważ organ dysponując pełnią danych pozwalającą na wydanie | |
|prawidłowej decyzji ustalił, że doszło do zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie wykazanej w decyzji, co miało skutek w postaci | |
|naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach j.s.t.. Podkreślić przy tym należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia treści art. 37 ust.| |
|1 pkt 1 ustawy o dochodach j.s.t. poprzez jego niezastosowanie ponieważ zdaniem Sądu okoliczności sprawy nie dawały ku temu podstaw. | |
|Mając powyższe okoliczności na względzie WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło