V SA/Wa 2893/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-12

Skład orzekający: Irena Jakubiec – Kudiura, Dorota Mydłowska, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej jest prawidłowa, jeśli błędy w danych wejściowych (System Informacji Oświatowej) doprowadziły zarówno do zawyżenia, jak i zaniżenia liczby uczniów uprawnionych do uwzględnienia przy naliczaniu subwencji?
Ratio decidendi
Decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej jest wadliwa, jeśli błędy w danych wejściowych (System Informacji Oświatowej) doprowadziły do sytuacji, w której część subwencji została naliczona na podstawie nieprawidłowych danych, ale jednocześnie istnieli uczniowie uprawnieni do uwzględnienia, którzy nie zostali wykazani. W takim przypadku, ze względu na anonimowy charakter subwencji i fakt, że była ona przeznaczona na realizację zadań oświatowych, nie można uznać całej kwoty za nienależną, jeśli faktycznie istniała podstawa do jej przyznania w innej wysokości.
Stan faktyczny
Minister Finansów decyzją zobowiązał Powiat K. do zwrotu kwoty 126.303 zł jako nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Powodem było zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych w Systemie Informacji Oświatowej, wynikające z błędów popełnionych przez dyrektorów szkół w zakresie danych dotyczących uczniów uprawnionych do specjalnych wag subwencji. Powiat K. w skardze zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa materialnego, argumentując, że kwota subwencji nie została zawyżona, a rozliczeniu powinna podlegać subwencja jako całość, uwzględniając zarówno niedobory, jak i nadwyżki.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz Powiatu K. kwotę 5.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Powiatu K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Powiatu K. kwotę 5 600 zł (pięć tysięcy sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. | | | |Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2015 r., mocą której | | |zobowiązał Powiat K.i do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 126.303 zł. | | |Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: | | |na podstawie postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. u Skarżącej przeprowadzono kontrolę w zakresie | | |realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do naliczania części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2010. | | |Pismem z 7 października 2014 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Finansów o uzyskaniu przez stronę nienależnej kwoty części| | |oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 126.303 zł. Ministerstwo wyjaśniło, że kontrola Urzędu Kontroli Skarbowej we W. w szkołach | | |prowadzonych przez Powiat K. w związku z błędami popełnionymi przez dyrektorów szkół w zakresie danych wykazanych w systemie informacji oświatowej| | |według stanu na 30 września 2009 r. doprowadziła do stwierdzenia zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 28,9395 co spowodowało | | |zawyżenie części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 r. o wskazaną wyżej kwotę. | | |Pismem z 22 października 2014 r. Minister Finansów powiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie | | |otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt | | |2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) w zw. z art. 104 kpa | | |zobowiązał ją do zwrotu kwoty 126.303 zł. | | |Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. | | |Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. | | |Minister wskazał, że Minister Edukacji Narodowej dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 na podstawie algorytmu | | |stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej | | |subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222, poz. 1756, dalej). W ramach wspomnianego podziału Powiat K. | | |uzyskał część oświatową subwencji ogólnej w kwocie 10.084.001 zł. | | |Algorytm na podstawie, którego dokonano podziału części oświatowej na rok 2010 przewidywał m. in. odrębne wagi: | | |P2 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanym społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych | | |uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi – wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod | | |pracy, | | |P4 = 3,60 dla uczniów niesłyszących i słabo słyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym, | | |P5 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez | | |uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych w szkołach podstawowych i gimnazjach, dla uczniów z niepełnosprawnościami | | |sprzężonymi oraz z autyzmem. | | |Wskazane wagi mogły zostać zastosowane w odniesieniu do uczniów wykazanych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września | | |2009 r., posiadających orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z| | |dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r., nr 256, poz. 2572 ze zm.; dalej: u.s.o.), tj. orzeczenia o potrzebie kształcenia | | |specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisie ww. wag, a w przypadku wagi P5 również dzieci i młodzież z upośledzeniem| | |umysłowym w stopniu głębokim realizującą obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, | | |jeżeli posiadały orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. | | |W wyniku błędnych danych, wykazanych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2009 r., przez Dyrektora Z. w K., w skład| | |którego wchodzą : [...] w odniesieniu do : | | |- [...] nr 3 doszło do zawyżenia o 7 uczniów przeliczonych wagą P4 oraz zaniżenia o 3 uczniów przeliczonych wagą P5 oraz o 3 uczniów przeliczonych | | |wagą P2, | | |- [...] doszło do zawyżenia liczby uczniów o 1 ucznia przeliczanego wagą P2 i 1 ucznia przeliczanego wagą P4 – co doprowadziło w konsekwencji do | | |zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 28,9395. | | |W związku z tym faktem kwota części oświatowej subwencji ogólnej należna Powiatowi K. powinna wynosić zamiast przyznanej kwoty 10.084.001 zł, | | |kwotę 9.957,698 zł. Tym samym kwotę 126.303 zł, o którą zawyżono należną Skarżącej część oświatową subwencji ogólnej należało uznać za nienależną| | |i wydać decyzję o jej zwrocie zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. | | |Minister wskazał, że w myśl art. 37 ust. 3 pkt 2 powyższej ustawy, kwoty uzyskane nienależnie przez jednostkę samorządu terytorialnego, przy | | |ustalaniu części oświatowej subwencji ogólnej, podlegają zwrotowi do budżetu państwa. | | |Minister podkreślił, że podstawą objęcia dziecka kształceniem specjalnym, jest posiadanie aktualnego orzeczenia, wydanego przez zespół | | |orzekający, działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o której mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z| | |7 września 1991 r. o systemie oświaty. Wykazanie uczniów w systemie informacji oświatowej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień | | |sprawozdania szkoła lub placówka posiada ww. dokument, który określa zarówno rodzaj niepełnosprawności oraz termin jego obowiązywania. Biorąc pod | | |uwagę powyższe Minister uznał, że orzeczenia P. w K., dotyczące dwojga uczniów ( z [...] dop. Sądu) dotyczyło wyłącznie zakwalifikowania ich do | | |kształcenia specjalnego w roku szkolnym 2000/2001. Tak więc uczniowie ci na dzień 30 września 2009 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń, o | | |których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, a okoliczności tej nie zmienia fakt wydania tym uczniom orzeczeń w dniach 2 grudnia | | |2009 r. i 6 stycznia 2010 r. | | |Odnosząc się do możliwości "kompensowania" poszczególnych części subwencji ogólnej Minister wskazał, że ze względu na treść art. 37 ust. 1, art. | | |37 ust. 4 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach j.s.t., nie jest to możliwe. Przepisy te bowiem nakazują wydanie decyzji zobowiązującej | | |do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za lata ubiegłe jeśli została ona zawyżona i nie przewidują zwiększenia subwencji ogólnej jeśli | | |na skutek przekazania do systemu informacji oświatowej, jednostka samorządu terytorialnego otrzymała zaniżoną kwotę subwencji ogólnej. | | |W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów procesu oraz | | |zarzuciła: | | |- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na dokonaniu niewłaściwej oceny wysokości części oświatowej | | |subwencji ogólnej podlegającej zwrotowi, w sytuacji gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny prowadzi do wniosku, iż kwota ogólnej subwencji | | |oświatowej należna za rok 2010 nie została zawyżona, | | |- naruszenie prawa materialnego – art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez | | |jego niezastosowanie oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, poprzez jego zastosowanie, w konsekwencji błędne uznanie, że Powiat K. uzyskał w roku| | |2010 nienależnie kwotę 126.303 zł. Przy czym prawidłowe zastosowanie ww. przepisów prowadzi do wniosku, iż kwotą nienależnie pobraną a należną | | |jest wyłącznie kwota stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą wypłaconą a wysokością subwencji obliczoną w sposób prawidłowy. Rozliczeniu bowiem | | |podlega subwencja jako całość, a nie jej poszczególne składowe. W sytuacji gdy subwencja wykazuje zarówno niedobory jak i nadwyżki części | | |oświatowej subwencji ogólnej, zwrotowi powinna podlegać tylko kwota stanowiąca różnicę pomiędzy nadwyżką i niedoborem subwencji za dany okres | | |rozliczeniowy. | | |W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja została oparta na błędnych ustaleniach poczynionych przez organ. Przy ustalaniu | | |stanu faktycznego nie wzięto pod uwagę, że uczniowie, nr ewidencyjny w księdze uczniów nr 113 i nr 123, w odniesieniu do których organ uznał | | |subwencję za nienależną w rzeczywistości spełniali warunki, uprawniające do jej przyznania, a stopień ich upośledzenia i jej kwalifikacja nie | | |budziła wątpliwości. Uczniowie ci posiadali orzeczenia wydane przez P. w K.. Uczennica zapisana w księdze uczniów pod nr 113 została | | |zakwalifikowana do kształcenia specjalnego dla uczniów upośledzonych w stopniu lekkim i rozpoczęła naukę w roku szkolnym 2000/2001 w klasie I. | | |Orzeczenie to nie wykluczało dalszego kształcenia. | | |Biorąc pod uwagę obowiązujące rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 11 czerwca 1993 r. w sprawie organizacji i zasad działania publicznych | | |poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz innych publicznych poradni specjalistycznych (Dz. U. nr 67, poz. 322), orzeczenia kwalifikacyjne do | | |kształcenia specjalnego nie musiały zawierać okresu na jaki zostały wydane. Wyniki diagnozy psychologiczno-pedagogicznej zawarte w orzeczeniu nr | | |40/2009/2010 wskazały na dalszą potrzebę kształcenia specjalnego uczennicy programem dla uczniów upośledzonych w stopniu lekkim na czas nauki | | |szkolnej. | | |Odnośnie ucznia zapisanego w księdze uczniów pod nr 123 w orzeczeniu kwalifikacyjnym Zespołu Orzekającego działającego przy P. został on | | |zakwalifikowany do kształcenia specjalnego programem dla uczniów upośledzonych w stopniu umiarkowanym lub znacznym. W dniu 6 stycznia 2010 r. | | |poziom sprawności intelektualnej ucznia i potrzebę dostosowania kształcenia do jego możliwości intelektualnych został potwierdzony orzeczeniem | | |właściwego Zespołu Orzekającego z dnia 6 stycznia 2010 r. | | |Orzeczenia w odniesieniu do obojga uczniów nie zawierały wskazań do przeprowadzania badań kontrolnych. Okoliczności te dowodzą, że subwencja | | |dotycząca wspomnianych uczniów była należna. | | |Ponadto Skarżący wskazał, że doszło do naruszenia treści art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 listopada 2009 r. poprzez jego niezastosowanie i art. 37| | |ust. 1 pkt 2 tej ustawy poprzez jego zastosowanie. | | |Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 7 ustawy z 13 listopada 2009 r. subwencja ogólna składa się z części: dla powiatów – wyrównawczej, | | |równoważącej, oświatowej. Wskazał, że podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej powinny stanowić | | |zweryfikowane dane w ujęciu globalnym, uwzględniające zarówno jednostkowe niedoszacowania jak i przeszacowania. | | |W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi. | | | | | |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: | | |skargę należało uwzględnić jakkolwiek część zarzutów skargi Sąd uznał za nietrafne. | | |Przedmiotem rozpoznania Sądu w przedmiotowej sprawie była prawidłowość decyzji Ministra Finansów, nakładającej na Stronę obowiązek zwrotu | | |nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. | | |Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że doszło do naruszenia prawa przez organ. | | |Należy wskazać, że zgodnie z art. 71b ust. 1 ustawy o systemie oświaty ( w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) kształceniem specjalnym | | |obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. | | |Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach | | |specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy. Zgodnie z art. 71b ust. 3 u.s.o. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju | | |dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i | | |indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami, wydają zespoły | | |orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie | | |kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia | | |umysłowego (art. 71b ust. 3 ww. ustawy), nie stwierdza natomiast u ucznia niepełnosprawności. | | |Orzeczenia o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności wydawane są przez Powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności i Stopniu | | |Niepełnosprawności na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Przepisy u.s.o. | | |uzależniają zatem objęcie ucznia, wymagającego stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, kształceniem specjalnym, od posiadania przez| | |niego orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego. | | |Art.71b ust. 5 u.s.o. zobowiązuje Starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia | | |specjalnego do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, przy uwzględnieniu rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia | | |upośledzenia umysłowego. | | |Należy przypomnieć, że w myśl art. 3 pkt 1a lit.a ustawy o systemie oświaty przez szkołę specjalną rozumie się szkołę dla uczniów posiadających | | |orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, zorganizowaną zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2 tej ustawy. | | |Uczniami szkół specjalnych mogą być więc uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. | | |W tym stanie rzeczy wbrew zarzutom skargi, Sąd jest zdania, że stanowisko organu w odniesieniu do dwojga uczniów, którzy posiadali orzeczenia | | |dotyczące roku szkolnego 2000/2001, było prawidłowe, ponieważ orzeczenia te zostały wydane na konkretny, określony czas. W związku z tym | | |faktem dzieci te powinny dysponować na 30 września 2009 r. aktualnymi orzeczeniami. | | |W dalszym ciągu należy również wskazać, że w okresie, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie| | |informacji oświatowej (Dz.U. Nr 49, poz.463 ze zm.; dalej: ustawa o SIO). Stosownie do art. 4 ust.1 tej ustawy szkoły i placówki oświatowe | | |prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach | | |i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 3 ust.3 pkt 1 lit. h) ustawy o SIO powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, | | |słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb | | |edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b u.s.o., albo posiadania zezwolenia na indywidualny program | | |lub tok nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1, są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 marca i 30 września każdego | | |roku (art. 8 ust. 1 ustawy o SIO). | | |Nie budzi wątpliwości, że liczba uczniów (wychowanków) szkół i placówek uwzględniona przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla | | |Powiatu K., została ustalona na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej. Przypomnienia wymaga bowiem, że zgodnie z § 6 pkt 1| | |lit. k rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych | | |oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych | | |oświatowych oraz wzorów wydruków zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746, ze zm.), w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane | | |o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa wart. 71b ust. 3-3b | | |u.s.o. | | |Nie jest w przedmiotowej sprawie sporne, że dane wynikające z systemu informacji oświatowej (za prawidłowość ich przedstawiania odpowiada | | |dyrektor placówki oświatowej), nie odpowiadały rzeczywistości, ponieważ na skutek błędu dyrektorów szkół wchodzących w skład Z. w K., doszło do | | |zawyżenia lub do zaniżenia liczby dzieci, które należało uwzględnić w ramach poszczególnych wag w oparciu, o które obliczana była pomoc | | |znajdująca odzwierciedlenie w postaci części oświatowej subwencji ogólnej. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z treścią załącznika do | | |rozporządzenia MEN z 22 listopada 2009 r. część oświatowa (SO) składa się z kwoty bazowej (SOA), kwoty uzupełniającej (SOB) i kwoty na zadania | | |pozaszkolne (SOC). | | |Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w przypadku, gdy ustalona dla jednostki | | |samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze | | |decyzji: | | |1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie | | |otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje | | |przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje | | |przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji; | | |2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w | | |zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. | | |Biorąc pod uwagę zapisy powyższego artykułu i nie negując obowiązku Ministra Finansów do wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych kwot | | |należy wskazać jednak, że istotnie kwota taka musi być nienależna czyli taka, którą wypłacono mimo, że nie miało to oparcia w istniejącym, | | |prawidłowo ustalonym stanie rzeczy. Może to więc mieć np. miejsce w sytuacji, gdy w istocie dane dotyczące uczniów kwalifikujących się do ich | | |uwzględnienia przy wyliczaniu wag określonych w załączniku do rozporządzenia z 22 listopada 2009 r. wykazane w SIO, oparte były na posiadaniu | | |przez nich niewłaściwych orzeczeń, lub przy braku orzeczeń, bądź w sytuacji gdy uczniowie posiadający w rzeczywistości prawidłowe orzeczenia o | | |jakich mowa w art. 71b u.s.o. mimo zapisania ich do szkoły specjalnej, nie podjęli nauki. | | |W przedmiotowej sprawie co wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. przyjętej w poczet | | |materiału dowodowego, doszło zarazem do zaniżenia i zawyżenia liczby uczniów, którzy podlegali wykazaniu w SIO, w związku z czym doszło do | | |zafałszowania danych we wspomnianym systemie w zakresie liczby przeliczeniowej uczniów. Podkreślenia wymaga, że wielkość części oświatowej | | |subwencji ogólnej wyliczanej w oparciu o dane zawarte w SIO według stanu na dzień 30 września w tym wypadku 30 września 2009 r., dokonywana jest | | |przez Ministra Edukacji Narodowej według określonego algorytmu z uwzględnieniem różnych danych, w tym liczby uczniów przeliczeniowych określonej | | |na podstawie liczby uczniów posiadających orzeczenia o kwalifikowaniu się do nauczania specjalnego i wagi odnoszącej się głównie do rodzaju | | |(choroby) upośledzenia umysłowego czy też fizycznego ucznia i ich stopnia. Tak więc wyliczenie dokonywane przez Ministra Edukacji Narodowej | | |według określonego algorytmu, części oświatowej subwencji ogólnej, należnej jednostce samorządu terytorialnego dotyczy liczby uczniów | | |przeliczeniowych, traktowanych jako określona wielkość i jest przeznaczana dla j.s.t. do dalszego rozdysponowania zgodnie ze zgłaszanymi | | |potrzebami szkół w zakresie kształcenia specjalnego. Zatem część oświatowa subwencji ogólnej wyliczonej przez MEN, nie stanowi kwoty przeznaczonej| | |imiennie dla konkretnych uczniów. Oczywiste jest przy tym, że zapisy w SIO dokonywane na podstawie danych statystycznych szkół powinny mieć | | |oparcie w posiadanej przez szkoły dokumentacji i na tym etapie zapisy te dotyczą konkretnych uczniów, którzy dysponują zgodnymi z prawem | | |orzeczeniami. Tym niemniej mając na uwadze okoliczności ustalone w zaskarżonej decyzji, że istnieli uczniowie – chodzi o [...], którzy posiadali w | | |okresie statystycznym tj. na 30 września 2009 r. aktualne orzeczenia o niepełnosprawności sprzężonej, których dotyczyła waga P5 (3 uczniów) i | | |uczniowie, którzy posiadali aktualne orzeczenia o upośledzeniu umysłowym w stopniu lekkim, których dotyczyła waga P2 (3 uczniów), lecz nie zostali| | |wykazani w SIO, należy uznać, że w istocie część oświatowa byłaby dla nich należna. Zamiast tych uczniów zostali tymczasem wykazani uczniowie, | | |nie dysponujący aktualnymi orzeczeniami, w odniesieniu do których subwencja nie powinna zostać naliczona. Tym niemniej należy uznać, że m.in. ta | | |Szkoła, wchodząca w skład Z. świadczyła usługi oświatowe wspomnianym, potrzebującym i uprawnionym uczniom tak jak i pozostałym, którzy do niej | | |uczęszczali. W takich okolicznościach kiedy doszło do nieprawidłowości w określeniu uczniów, wykazanych do SIO, to jakkolwiek nie ma sporu, że | | |dane zawarte w SIO, służą m.in. za podstawę prawidłowych wyliczeń części oświatowej subwencji ogólnej dokonywanej przez MEN, to jednak z przyczyn| | |wskazanych wyżej, tj. z powodu tego, że część oświatowa wspomnianej subwencji, nie posiadała charakteru subwencji przypisywanej do konkretnie | | |oznaczonych osób, mając w pewnym sensie "anonimowy" charakter, nie można uważać, że w sytuacji istnienia uprawnionych do niej uczniów, była ona | | |Skarżącemu nienależna. | | |Należy podkreślić, że celem udzielania części oświatowej subwencji ogólnej, jest pomoc udzielana j.s.t. w zakresie realizacji zadań związanych z | | |zapewnieniem prawidłowego wywiązywania się przez szkoły z obowiązku oświatowego w postaci kształcenia dzieci. Zauważyć należy, że już z Preambuły | | |do ustawy o systemie oświaty z 7 września 1991 r. ( Dz. U. 2004 poz. 2572 t.j. z późn. zm.) wynika, że "Oświata w Rzeczypospolitej Polskiej | | |stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi | | |w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Nauczanie i | | |wychowanie - respektując chrześcijański system wartości - za podstawę przyjmuje uniwersalne zasady etyki. Kształcenie i wychowanie służy | | |rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości ojczyzny oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym | | |otwarciu się na wartości kultur Europy i świata. Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do | | |wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności." | | |Zgodnie zaś z treścią art. 1 ust. 1. ustawy system oświaty zapewnia w szczególności: | | |1) realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, | | |odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju; | | |5) możliwość pobierania nauki we wszystkich typach szkół przez dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie, zgodnie z | | |indywidualnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz predyspozycjami, | | |5a) opiekę nad uczniami niepełnosprawnymi przez umożliwianie realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania | | |oraz zajęć rewalidacyjnych. | | |Należy przy tym podkreślić, że zapisy ustawy o systemie oświaty rozwijają zasadę wynikającą z treści art. 70 ust. 1 Konstytucji RP i art. 28 ust.| | |1 Konwencji o prawach dziecka. Zgodnie z art. 70 ust. 1 Konstytucji każdy ma prawo do nauki, a nauka do 18 roku życia jest obowiązkowa, zaś w | | |art. 28 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka przewidziano, że Państwa-Strony uznają prawo dziecka do nauki i w celu stopniowego realizowania tego | | |prawa na zasadzie równych szans wskazano na sposób realizacji tego celu. | | |Jest przy tym oczywiste, że standard nauczania zależy m.in. od ilości środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Z tego względu realizacja | | |ciążącego na powiecie obowiązku zaspokojenia potrzeb edukacyjnych społeczności polega na dbałości o pozyskiwanie środków finansowych na ten cel we| | |właściwym wymiarze i taka też dbałość powinna dotyczyć organu oceniającemu zasadność jej przyznania w określonej kwocie. | | |W tym stanie rzeczy skoro organ dysponował materiałem dowodowym pozwalającym mu na właściwą ocenę okoliczności związanych z przyznaną częścią | | |oświatową subwencji ogólnej jego zadaniem było ustalenie czy i w jakim zakresie powiat uzyskał wspomnianą subwencję przy rzeczywistym zawyżeniu | | |liczby przeliczeniowej uczniów, bo jak wskazano wyżej to ta liczba wynikająca z zastosowania wag prowadzić może do takiej oceny . Zaznaczyć przy| | |tym należy, że sytuacja w przedmiotowej sprawie, nie może być zrównana z sytuacją, w której doszło ewidentnie do wykazania nieprawdziwych danych | | |poprzez wykazanie w SIO uczniów nieuprawnionych, czy też z sytuacją, w której Szkoła nie wykazała określonych uczniów we właściwym czasie w | | |związku z czym uzyskała niższą kwotę części oświatowej subwencji ogólnej, w związku z czym, nie może domagać się jej wyrównania w późniejszym | | |czasie – co wynika z art. 37 ust. 4 ustawy o dochodach j.s.t. | | |W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia treści art. 80 k.p.c., ponieważ organ dysponując pełnią danych pozwalającą na wydanie | | |prawidłowej decyzji ustalił, że doszło do zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie wykazanej w decyzji, co miało skutek w postaci | | |naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach j.s.t.. Podkreślić przy tym należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia treści art. 37 ust.| | |1 pkt 1 ustawy o dochodach j.s.t. poprzez jego niezastosowanie ponieważ zdaniem Sądu okoliczności sprawy nie dawały ku temu podstaw. | | |Mając powyższe okoliczności na względzie WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło