V SA/Wa 2915/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-09

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Beata Krajewska, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wygaśnięcia umowy dzierżawy gruntów rolnych, których właściciel był jednocześnie ich dzierżawcą, można uznać to za "nabycie gospodarstwa rolnego" w rozumieniu przepisów o płatnościach obszarowych, umożliwiające przyznanie płatności zwierzęcej do zwiększonej powierzchni?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie "nabycia gospodarstwa rolnego" zawarte w § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Powołując się na przepisy unijne (art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009) oraz krajowe (art. 7 ust. 1 i 6 ustawy o płatnościach), sąd stwierdził, że płatności obszarowe wiążą się z posiadaniem gruntów, a nie tylko z własnością. Wygaśnięcie umowy dzierżawy, w wyniku którego rolnik odzyskał posiadanie gruntów, które sam wcześniej dzierżawił, powinno być traktowane jako forma przekazania gospodarstwa, umożliwiająca przyznanie płatności zwierzęcej, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącemu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) na rok 2013. Organy administracji uznały, że skarżący nie spełnił warunku "nabycia wszystkich gruntów rolnych" od rolnika, któremu przyznano płatność zwierzęcą, ponieważ zwiększenie powierzchni jego gospodarstwa wynikało z wygaśnięcia umowy dzierżawy gruntów, których był właścicielem od 2001 roku. Skarżący argumentował, że wygaśnięcie dzierżawy stanowiło formę przekazania gospodarstwa i powinno być traktowane na równi z nabyciem, zwłaszcza że poprzedni dzierżawca pobierał płatności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 717 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA - Joanna Zabłocka Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.) Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak Protokolant - ref. staż. Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] rzecz A. N. kwotę 717 zł (siedemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2014r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2014r., Nr [...], w części dotyczącej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w roku 2013. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Skarżący wnioskiem z 14 maja 2013 r. zwrócił się do Kierownika ARiMR o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.). Decyzją z [...] listopada 2011r., Nr [...], Kierownik ARiMR przyznał Stronie płatności do gruntów rolnych na rok 2013, między innymi uzupełniającą płatność do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) do powierzchni 4,88 ha, chociaż Skarżący do tej płatności zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 14,72 ha. W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z [...] lutego 2014r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowgo ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...], przyznał Stronie płatności na rok 2013 z tytułu uzupełniającą płatność obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 1.165,98 zł, do powierzchni 4,88 ha. Organ powołał w uzasadnieniu § 10 ust. 3 oraz § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. ( Dz.U. Nr 40, poz.326 ze zm.). Odwołując się do wyroków sądowych zapadłych w sprawach A. N. dotyczących przedmiotowej płatności za lata 2009 – 2012 organ zajął stanowisko, że dla spełnienia warunków do przyznania płatności zwierzęcej do zwiększonej w 2009 r. powierzchni TUZ ( w wyniku wygaśnięcie dzierżawy i objęcia w posiadanie własnych gruntów) Wnioskodawca musiałby nabyć wszystkie grunty rolne należące do rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą. Ta sytuacja zdaniem organu w rozpoznawanej sprawie nie występowała. Pismem z 28 maja 2014r. Strona zaskarżyła powyższą decyzję w części dotyczącej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Dyrektor ARiMR zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2014r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] maja 2014r. Organ II instancji powołując się na § 6 ust. 2 rozporządzenia wskazał, że płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, zwana dalej "powierzchnią maksymalną", którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni: 1) powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3; 2) powierzchnia trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2. Zdaniem Dyrektora ARiMR w świetle powyższego przepisu powierzchnia kwalifikowana do objęcia płatnościami w gospodarstwie Strony wyniosła 4,88 ha i została ustalona w oparciu o § 6 ust.2 rozporządzenia. Organ odwoławczy, mając na uwadze powyższe przepisy, wyjaśnił iż niezależnie od powierzchni wskazanej przez Stronę we wniosku na 2013r., do objęcia płatnościami zwierzęcymi maksymalny obszar jaki mógł zostać objęty tymi płatnościami wynosił 4,88 ha i został wyznaczony przez organ I instancji w oparciu o przedłożony wniosek w kampanii 2013 wraz z załącznikami w sposób właściwy. Odnosząc się do załączonych przez Skarżącego dokumentów (akt notarialny z 23 lipca 2001r. oraz umowa dzierżawy z 29 marca 1999r.), na podstawie których domagał się on objęcia płatnościami zwierzęcymi powierzchni 14,72 ha ze względu na zwiększenie powierzchni gospodarstwa - organ II instancji powołał się na § 10 ust 3-5 rozporządzenia i wyjaśnił, że z przepisów tych wynika, iż nabycie prawa do płatności zwierzęcych do przejętych na własność gruntów rolnych na podstawie ww. przepisu, obwarowane zostało obligatoryjnym warunkiem, tj. nabycia wszystkich gruntów rolnych d rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie stosownych przepisów. W związku z powyższym organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zwiększenie powierzchni gospodarstwa Wnioskodawcy od 2009r. wynika z faktu, że właśnie w tym roku wygasła umowa dzierżawy gruntów (tych o które strona zwiększył w 2009r. deklarowaną powierzchnię TUZ), których Wnioskodawca był właścicielem od 2001 roku, w związku z czym w 2009r. nie mógł ich ponownie nabyć na własność. W skardze na decyzję Dyrektora ARiMR z dnia [...] sierpnia 2014r. Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej w zaskarżonej części i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 8 k.p.a. - poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa; 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji: 3. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i w konsekwencji nieuchylenie decyzji organu I instancji w zaskarżonej części. 4. art. 7 ust. 1, w zw. z art. 21 ust 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r. - poprzez ich pominięcie w sprawie; 5. § 6 ust. 1 i ust. 2 oraz § 10 ust 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - poprzez ich pominięcie w sprawie. Skarżący wskazał, że organ naruszył art. 8 k.p.a., gdyż decyzją z 13 czerwca 2014r. przyznano mu na 2009r. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 7.172,39 zł do powierzchni 14,27 ha. Dlatego też w jego ocenie wydanie obecnie skarżonej decyzji pozostaje w sprzeczności z art. 8 k.p.a, gdyż organy dysponując tym samym materiałem dowodowym, za każdym razem inaczej go interpretują. Skarżący wyjaśnił, że od 2009 r. składając wniosek o przyznanie płatności uzupełniającej i deklarując w 2009 r. nowe działki rolne z grupy JPO_TUZ zrobił to w drodze nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, tj. w rozumieniu nabycia gruntów rolnych o których mowa w § 10 ust 3 rozporządzenia. Stanowisko powyższe potwierdził również WSA w Warszawie w wyroku z 5 kwietnia 2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 2150/10). Organom administracji znany jest ten fakt, a jedynie konsekwentnie go pomijają. Wskazał, że zbywca gruntów do czasu zakończenia umowy dzierżawy nabywał płatności do przedmiotowych gruntów na te gospodarstwo rolne, w tym również płatność zwierzęcą. Na skutek wygaśnięcia umowy dzierżawy doszło do zmiany sytuacji faktycznej i prawnej gospodarstwa rolnego. Organy administracji dokonywały oceny stanu faktycznego sprawy w oderwaniu od definicji "nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego" wynikającej z § 10 rozporządzenia i pozostałych regulacji prawnych. Zdaniem Skarżącego przepisy rozporządzenia nr 1122/2009 nie pozostawiają wątpliwości, że "przekazanie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Zatem, w jego ocenie, organ I instancji błędnie uznał, iż nie doszło do nabycia gruntów rolnych, bowiem on cały czas był ich właścicielem, a utracił jedynie posiadanie. Nabycie gospodarstwa rolnego, nie może być traktowane na równi z posiadaniem prawa własności. Do przekazania gospodarstwa rolnego dochodzi nie tylko w drodze nabycia prawa własności, ale jak ma to miejsce w niniejszej sprawie również w wyniku wygaśnięcia umowy dzierżawy. Zwłaszcza w sytuacji, gdy Skarżący nigdy wcześniej nie był w posiadaniu spornych gruntów rolnych, inna osoba pobierała dopłaty z tytułu ich posiadania. Skoro w przepisach unijnych jest mowa o przekazaniu gospodarstwa w rozumieniu szerszym, to zawężanie tego pojęcia w treści § 10 rozporządzenia tylko do nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wykracza poza delegację wynikającą z przepisów unijnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. Pismem z 14 listopada 2014r. Skarżący wyjaśnił, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego położonego we wsi [...] gm. [...] o pow. 44,80 ha, w tym 22,42 ha grunty rolne. Gospodarstwo o pow. 13,25 ha odziedziczył po rodzicach, natomiast gospodarstwo o pow. 33,05 ha przejął w dniu 23 lipca 2001r. od wuja. Ta część była wydzierżawiona na podstawie umowy dzierżawy od 29 marca 1999r. do 29 marca 2009r., której nie udało się rozwiązać przed terminem. W latach 2005-2008, jak wskazał skarżący powierzchnia działek wynosiła 4,88 ha, a w roku 2009 (po upływie terminu na który została zawarta umowy dzierżawy) powierzchnia wzrosła do 14,81 ha. W latach 2005-2008 to dzierżawca pobierał dopłaty z dzierżawionego fragmentu gospodarstwa i skarżący nie mógł rozwiązać umowy dzierżawy przed terminem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (czyli płatności zwierzęcej). W sprawie A. N. wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawskie oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Organy prowadzące postępowanie zobowiązane były do przeprowadzenia analizy, czy w okolicznościach sprawy w stosunku do Skarżącego może znaleźć zastosowanie przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych to tzw. płatność zwierzęca. Na podstawie § 6 ust.1 pkt 1 i 2 rozporządzenia płatność zwierzęca przysługuje, jeżeli: 1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. (tzw. okres referencyjny) był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie; 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni: a) trwałych użytków zielonych lub b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki Jednocześnie § 6 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, zwana dalej "powierzchnią maksymalną", którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni: 1) powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3; 2) powierzchnia trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2. WSA w poprzednim wyroku wskazał, iż należną płatność zwierzęcą oblicza się albo w oparciu o powierzchnię referencyjną trwałych użytków zielonych lub powierzchnię upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została w 2006 r. przyznana płatność uzupełniająca do trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw, albo w oparciu o przeliczenie ilorazu liczby zwierząt – ustalonych w DJP – i współczynnika 0,3, przy czym powierzchnia maksymalna jest ustalana na podstawie najmniejszej z tych powierzchni. W myśl art. 7 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, w przypadku zaś, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują tylko posiadaczowi zależnemu. Jednocześnie art. 18 ustawy wskazuje, że płatności są udzielane na wniosek rolnika. Rozporządzenie w § 10 określa natomiast, kiedy i na jakich zasadach rolnicy, którzy nabyli gospodarstwo rolne, mogą otrzymać płatność zwierzęcą po raz pierwszy lub w większej kwocie, niż to wynika z wniosku rolnika na 2006 rok. I tak ust. 1 i ust. 2 tego paragrafu stanowią, że w przypadku nabycia gruntów rolnych przez rolnika, który nie spełnia warunków do przyznania płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje mu, jeżeli nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., przy czym płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia maksymalna ustalona dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę. Z kolei § 10 ust. 3 rozporządzenia określa, że w przypadku nabycia przez rolnika, który w danym roku spełnia warunki do przyznania płatności zwierzęcej, wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi suma: 1) maksymalnej powierzchni ustalonej dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę oraz 2) maksymalnej powierzchni ustalonej dla nabywcy na podstawie rozporządzenia. Natomiast ust. 4 § 10 rozporządzenia wskazuje, że nabywcy, o którym mowa w ust. 1 i 3, który złoży kolejny wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia, do której nabywcy została przyznana płatność zwierzęca na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 2 albo 3. Obecnie przedmiotem sporu pomiędzy Stronami jest ,zdaniem organów orzekających, nie spełnienie przez Skarżącego warunku nabyci gruntów od rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie stosownych przepisów. Organ bowiem stanął na stanowisku, że zwiększenie powierzchni gospodarstwa Wnioskodawcy od 2009r. wynika z faktu, że właśnie w tym roku wygasła umowa dzierżawy gruntów (tych o które strona zwiększył w 2009r. deklarowaną powierzchnię TUZ), których Wnioskodawca był właścicielem od 2001 roku, w związku z czym w 2009r. nie mógł ich ponownie nabyć na własność, a w 2001 r. poprzedniemu właścicielowi siłą rzeczy nie mogły zostać przyznane płatności zwierzęce. Rozpoznając powyższe Sąd stanął na stanowisku, że organ ponownie nie uwzględnił stanowiska zawartego w poprzednim wyroku WSA w Warszawie. Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1122/2009, jednolita płatność obszarowa, płatność uzupełniająca lub wsparcie specjalne, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu, jeżeli: 1) przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 2) przejmujący złoży wniosek do dnia 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Wymieniony w tym przepisie art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stanowi, że "przekazanie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. W wyroku z 25 lipca 2012r., sygn. akt V SA/Wa 1029/12 Sąd wyjaśnił również, że art.24c ustawy o płatnościach stanowiący delegację do wydania rozporządzenia stanowi, że minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania lub wypłaty płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów i pomocy do rzepaku oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin, w tym szczegółowe warunki lub tryb przyznawania tych płatności i tej pomocy spadkobiercy lub małżonkowi rolnika, lub przejmującemu gospodarstwo, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności i tej pomocy. Zatem w ocenie Sądu, skoro w przepisie unijnym jest mowa o przekazaniu gospodarstwa w rozumieniu szerszym, to zawężanie tego pojęcia w treści § 10 rozporządzenia tylko do nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wykracza poza delegację wynikającą z przepisów unijnych. Trzeba zatem podkreślić, że Sąd we wskazanym wyżej wyroku, dokonywał interpretacji przepisów i odnosił ją do stanu z 2009r. Sąd wyjaśnił, że § 10 rozporządzenia zawęża, mimo braku jakikolwiek delegacji zarówno ustawowej, jak co najbardziej istotne, unijnej w tym zakresie do nabycia wszystkich gruntów stanowiących własność rolnika. Przepis art. 82 ust. 1 lit a rozporządzenia 1122/2009 wskazuje na sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Mimo, że organ na gruncie literalnego brzmienia § 10 rozporządzenia wskazuje, że Strona zwiększyła powierzchnię gospodarstwa od 2009r. na skutek wygaśnięcia umowy dzierżawy gruntów, których Wnioskodawca był właścicielem od 2001 roku, w związku z czym w 2009r., zdaniem organu nie mógł ich ponownie nabyć na własność, to jednak dokonana przez organ wykładnia pomija, na co zwracał uwagę Sąd poprzednio rozpoznający sprawę, art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1122/209. W ocenie Sądu zatem § 10 ust. 3 rozporządzenia winien być interpretowany w zgodzie z powyższym przepisem unijnym. Słusznie w tym kontekście wskazuje Skarżący, że organy orzekające błędnie uznały, iż nie doszło do nabycia gruntów rolnych, bowiem Strona cały czas był ich właścicielem, a utracił jedynie posiadanie. Podkreślić bowiem trzeba, że nabycie gospodarstwa rolnego, nie może być traktowane na równi z własnością gruntów, gdyż przepisy regulujące kwestie płatności wyraźnie stanowią w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż (...). Co więcej art. 7 ust. 6 ustawy o płatnościach wyjaśnia, że przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu. Zatem ustawodawca krajowy i prawodawca unijny płatności nie wiąże z własnością tylko z rzeczywistym posiadaniem gruntów. W konsekwencji powyższego nie można zgodzić się na literalną interpretację przepisów, która prowadziłaby do wniosków nie do zaakceptowania. Interpretacji tego przepisu rozporządzenia należy dokonywać w duchu art. 82 pkt 1 lit. a rozporządzenia nr 1122/2009 i ustawy o płatnościach. Powyższe natomiast prowadzi do wniosku, że do przekazania gospodarstwa rolnego dochodzi nie tylko w drodze nabycia prawa własności, ale jak ma to miejsce w niniejszej sprawie również w wyniku wygaśnięcia umowy dzierżawy. Zatem termin "nabycie" i "własność" zawarty w § 10 ust. 3 rozporządzenia winien być interpretowany jak na to wskazują przepisy unijne. Innymi słowy organ winien dokonać wszelkich ustaleń na rok 2009, a nie 2001 i ustalić, czy dzierżawcy (posiadaczowi zależnemu) w okresie dzierżawy co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. Zdaniem Strony dzierżawcy przyznano takie płatności i organ mógł to sprawdzić po wskazanym przez Skarżącego numerze producenta rolnego. Organy orzekające w sprawie jednakże tego nie uczyniły, czym naruszyły cytowany wyżej § 10 ust. 3 rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ naruszył §10 ust. 3 rozporządzenia , które to naruszenie miało istotny wpływa na wynik rozstrzygnięcia, a wobec tego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło