V SA/Wa 2916/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Anna Kołakowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2006 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 07.2003 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. z powołaniem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 2 a - ustawy Ordynacji Podatkowej oraz art. 23 § 7, 29 § 1, 85 § 1, 250 § 3, 262 ustawy Kodeks celny - uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] 04.2003 r. Nr [...] w części dotyczącej określenia wartości celnej towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego i orzekł co do istoty sprawy określając wartość celną na kwotę [...], w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. U podstaw tego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia. W dniu [...] 05.2000 r. w Urzędzie Celnym w P. (w uzasadnieniu decyzji błędnie podano "w W.") dokonano zgłoszenia celnego samochodu osobowego marki [...] sprowadzonego z [...] przez P. S. Do zgłoszenia celnego importer przedstawił m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. opiewającą na kwotę [...], deklarację wartości celnej oraz ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego w P. przyjął ww. zgłoszenie celne pod pozycją nr W P., jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego i objął towar procedurą dopuszczenia do obrotu. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie zgłoszenia celnego nr W P. z dnia [...] maja 2000 r. w zakresie wartości celnej towaru. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego ustalił wartość celną przedmiotowego samochodu w wysokości [...] zł, tj. [...]. Eliminując zasady ustalania wartości celnej po myśli art. 23 i 25-28 Kodeksu celnego stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że wartość dla używanych i po wypadku pojazdów samochodowych, tak jak w sprawie niniejszej, powinna być ustalona według metody ostatniej szansy - po myśli art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Ustalając wartość celną przedmiotowego pojazdu Naczelnik Urzędu Celnego w P. przyjął wartość rynkową w wysokości [...] zł z katalogu "[...]" część A z kwietnia 2000 r. Następnie ww. kwotę pomniejszono o [...] % marżę handlową, [...] % podatek VAT, [...] % podatek akcyzowy, cło w wysokości [...] %. Ostatecznie wartość celna pojazdu została ustalona w kwocie [...] zł. Analizując zaprezentowane w decyzji organu celnego I instancji wyliczenie wartości celnej, a co za tym idzie określenie kwoty wynikającej z długu celnego Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że dokonano jej nieprawidłowo. W myśl art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących, natomiast Naczelnik Urzędu Celnego w P. ustalając wartość celną pojazdu wprawdzie odniósł się do jego stanu technicznego w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, jednakże nie posłużył się danymi wynikającymi z opinii biegłego. Ponieważ załączona do zgłoszenia celnego ocena techniczna nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. nie była wymiernym wskaźnikiem kalkulacyjnym z uwagi na to, iż nie uwzględniała procentowego udziału uszkodzeń i braków pojazdu, organ odwoławczy uzupełnił zgromadzony materiał dowodowy w zakresie procentowego określenia stopnia uszkodzeń importowanego samochodu. Zlecono Zespołowi Rzeczoznawców [...] ustalenie procentowego stopnia uszkodzeń ww. samochodu na podstawie opinii nr [...] wydanej przez Biuro [...] oraz opisów uszkodzeń i braków zawartych w protokole oględzin pojazdu z dnia [...] maja 2000 r. Zespół określił w opinii nr [...] uszkodzenie przedmiotowego pojazdu w [...] %. Po uzupełnieniu materiału dowodowego o opinię wskazującą procentowy stopień uszkodzeń organ II instancji mógł ustalić rzeczywistą wartość celną ww. samochodu w stanie uszkodzonym. Biorąc pod uwagę stan techniczny pojazdu (na podstawie oceny technicznej nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r.), Dyrektor Izby Celnej w W. ponownie ustalił jego wartość celną. Jako cenę wyjściową do ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu przyjęto kwotę [...] zł. Wartość tę pomniejszono następnie o należności podatkowe pobierane w związku z importem towarów, marżę importera oraz procentowy stopień uszkodzeń i braków ([...]%) określony w opinii technicznej nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. W wyniku przeprowadzonej kalkulacji otrzymano kwotę [...], którą przyjęto za wartość celną importowanego pojazdu. Poniżej przedstawiono sposób przeprowadzenia kalkulacji: wartość rynkowa pojazdu [...] zł wartość pojazdu pomniejszona o marżę w wysokości [...]% [...] zł wartość pojazdu pomniejszona o uszkodzenia w wysokości [...]% [...] zł wartość pojazdu pomniejszona o podatek VAT [...]% [...] zł wartość pojazdu pomniejszona o podatek akcyzowy [...] % [...] zł wartość pojazdu pomniejszona o cło [...]% [...] zł W skardze złożonej w dniu 20 sierpnia 2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego P.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że nie istniały przesłanki do kwestionowania ceny transakcyjnej wynikającej z faktury, a wyliczenia dokonane przez organ celny z zastosowaniem metody "ostatniej szansy" nie są możliwe w przypadku samochodów używanych, gdyż są to towary nieporównywalnego stanu technicznego. Ponadto skarżący podniósł, że Dyrektor Izby Celnej dowolnie dokonał oceny uszkodzeń, nie dając możliwości wniesienia uwag w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt V S.A. 3454/03 po rozpoznaniu skargi P. S. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję, jednakże uczynił to z innych powodów niż podniesione w skardze. Sąd ustalił również w wyroku wysokość wpisu od skargi, nakazał zwrot na rzecz skarżącego nadpłaconej kwoty wpisu, zasadził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sadowego i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej w W. naruszył art. 65 § 5 Kodeksu celnego, ponieważ uchylając decyzję organu celnego I instancji w części dotyczącej określenia wartości celnej towaru i kwoty wynikającej z długu celnego oraz rozstrzygając w tym zakresie co do istoty sprawy wydał decyzję po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektora Izby Celnej w W. wyrokiem z dnia 27 października 2005r, sygn. akt I GSK 909/05 uchylił zaskarżony wyrok w pkt. 1, 4 i 5 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. NSA uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej dot. naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przewidziany w art. 65 § 5 Kodeksu celnego termin, dotyczy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, gdyż do kompetencji właśnie tego organu należy weryfikacja wadliwego zgłoszenia celnego. Przepis ten nie wymaga, by decyzja wydana na jego podstawie była decyzją ostateczną. Organ odwoławczy z uwagi na treść art. 234 Ordynacji podatkowej nie może orzec na niekorzyść strony i to także w warunkach, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Może natomiast, aż do upływu 5-letniego terminu przedawnienia długu celnego określonego w art. 242 § 4 Kodeksu celnego, na podstawie art. 233 § l pkt l i 2 lit. a) Ordynacji podatkowej utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a także wydać decyzję reformatoryjną i ustalić kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości niższej, niż uczynił to organ pierwszej instancji. NSA wskazał, iż w niniejszej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte w dniu [...] maja 2000 r., podczas gdy decyzja organu celnego pierwszej instancji została wydana w dniu [...] kwietnia 2003 r. i doręczona stronie w dniu 29 kwietnia 2003 r., a więc przed upływem terminu przewidzianego w art.65 § 5 Kodeksu celnego, z kolei decyzja organu odwoławczego została wydana w dniu [...] lipca 2003 r., a zatem przed upływem terminu określonego w art.242 § 4 Kodeksu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny przy ponownym rozpoznaniu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W rozpatrywanej sprawie organy celne miały prawo odmówić wiarygodności podanej na fakturze ceny transakcyjnej z uwagi na fakt, iż wyliczona w postępowaniu celnym wartość znacznie odbiegała od ceny transakcyjnej. W myśl art. 23 §7 Kodeksu celnego, wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w §1, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedłożone do zgłoszenia celnego. W ocenie Sądu, organy celne miały uzasadnioną podstawę do zakwestionowania ceny transakcyjnej podanej w rachunku dołączonym do zgłoszenia celnego. Sąd podziela wielokrotnie wyrażane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, iż rażąco niska cena w stosunku do wartości towaru w kraju eksportera może stanowić podstawę do zakwestionowania wartości celnej na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego (m.in. wyrok z dnia 04.02.2003 r. Sygn. akt V S.A. 876/02). Dokonanie takiej oceny mieściło się w granicach uprawnień orzekających w sprawie organów celnych. Organ celny ustalając wartość celną towaru nie jest bezwzględnie związany treścią składanych dokumentów oraz deklarowaną wartością celną, bowiem podlegają one kontroli w granicach swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 22.05.2003 Sygn. akt V S.A. 3446/02). W zaskarżonej decyzji w sposób przekonujący wykazano niewiarygodność przedstawionej przez skarżącego faktury, stanowisko to nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Odrzucenie wartości transakcyjnej powoduje, iż organ celny ustala wartość celną według jednej z metod wymienionych w art. 25 - 29 ustawy Kodeks celny. Wybór metody nie jest dowolny, albowiem dopiero niemożność zastosowania metody wcześniejszej uzasadnia skorzystanie z następnej. W rozpoznawanej sprawie wartość celna sprowadzonego pojazdu została ustalona przez organ celny na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23 i 25-28 Kodeksu celnego, jest ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym , z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami : 1) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. 2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. 3) przepisów działu III Kodeksu celnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie wyłączono możliwość ustalenia wartości celnej przez porównanie z cenami towarów identycznych lub podobnych (art. 25-26 K.cel.). Warunkiem jej zastosowania jest podobieństwo towarów; tej przesłanki nie można jednak spełnić w wypadku towarów używanych. Zastosowanie przez organy orzekające tzw. metody "ostatniej szansy", określonej w art. 29 § 1 K.cel., jest w tej sytuacji trafne co do zasady, jak również sposobu ustalenia wartości celnej towaru. Metoda ta nie polega na dowolnym ustalaniu wartości celnej; jak wynika z uwag interpretacyjnych do art. 7 Porozumienia o stosowaniu art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994, stanowiącego załącznik 1 do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marakeszu dnia 15 04 1994 r. (Dz.U. nr 98 z 1995 r., poz. 483), wartość celna ustalona powyższą metodą powinna być w możliwie największym stopniu oparta na pozostałych metodach ustalania wartości celnej, które powinny być stosowane z "rozsądną elastycznością". Elastyczność w stosowaniu metody może wyrażać się w odstąpieniu od pewnych warunków jej stosowania. Rezygnacja z pewnych wymagań w ramach rozsądnej elastyczności wymaga w każdym wypadku indywidualnego i wnikliwego rozważenia i nie może cechować jej arbitralność. Przyjęcie do obliczeń informacji wynikających ze specjalistycznego wydawnictwa podającego ceny używanych pojazdów samochodowych na rynku polskim, tj. katalogu Pojazdy samochodowe Wartości rynkowe "[...]", zawierającego informacje dotyczące średnich cen pojazdów ustalonych na podstawie analizy prowadzonej przy udziale rzeczoznawców monitorujących rynek samochodów używanych w kraju i uwzględniające spadek ceny w następstwie wieku, przebiegu i stanu technicznego pojazdu, jest w świetle prawa celnego dopuszczalne. W niniejszej sprawie organ odwoławczy wykorzystał ww. katalog do przyjęcia jedynie kwoty bazowej (tj. [...]) do przeprowadzenia kalkulacji zgodnie z art. 29 Kodeksu celnego. Ocena Zespołu Rzeczoznawców Nr [...] z [...].07.2003r., na podstawie której organ odwoławczy ustalił wartość celną pojazdu uwzględnia jego stan techniczny , przebieg , procentowy ubytek wartości oraz dane porównawcze dla pojazdów o podobnych parametrach technicznych. Ustalona przy uwzględnieniu tych danych, przy pomniejszeniu o należności publicznoprawne ( podatek VAT, akcyza i cło ) oraz koszty z tytułu odsprzedaży, wartość celna importowanego pojazdu odpowiada stanowi w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego w rozumieniu art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Tym samym chybione są zarzuty skargi dotyczące ustalenia przez organ odwoławczy wartości celnej pojazdu bez uwzględnienia stanu jego zużycia, przebiegu, czy innych jego indywidualnych cech. W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało oddalić skargę jako niezasadną.