V SA/Wa 2936/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W., S.T., M.T. i M.G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w opłacie paliwowej postanawia: odmówić przywrócenia terminu. W skardze z dnia [...] września 2014 r. złożonej przez M.W., S.T., M.T. i M. G., został zawarty wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek podniesiono, iż jest on składany z ostrożności procesowej, bowiem w ocenie skarżących termin do wniesienia skargi nie został uchybiony. W tym zakresie wskazano, iż organ doręczył zaskarżoną decyzję pełnomocnikowi działającemu w postępowaniu administracyjnym – M.W. – w dniu 19 września 2014 r., w którym to dniu osobiście stawił się on w siedzibie organu. Natomiast za nieprawidłowe uznać należy uprzednie doręczenie zastępcze wskutek awizowania korespondencji skierowanej do M.W. za pośrednictwem poczty. Skarżący podnieśli przy tym, iż korespondencja ta została zaadresowana na nieprawidłowy adres – ul. P. 108 w W., podczas gdy M.W. mieszka pod numerem 108a. Zdaniem wnioskodawców, okoliczność ta była znana organowi, ponieważ dotychczas wysyłał on również korespondencję na prawidłowy adres M.W.. Wskazali nadto, iż jedna z poprzednich decyzji została doręczona M.W. pod adresem przy ul. P. 108a osobiście przez przedstawicieli kontroli skarbowej, którzy pojechali pod numer 108a, a nie pod numer 108. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] października 2014 r. organ wniósł o odrzucenie skargi, jako złożonej z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Na wstępie podkreślić należy, iż instytucja przywrócenia terminu znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy strona faktycznie uchybiała określonemu terminowi. Zatem przesłankami niezbędnymi do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest po pierwsze ograniczenie dokonania czynności terminem przewidzianym przepisem prawa, po drugie rozpoczęcie biegu tego terminu i w końcu jego uchybienie, tj. nie dokonanie czynności w zakreślonym terminie. Badając powyższe przesłanki Sąd stwierdza, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga została złożona z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zaskarżona decyzja została przesłana przez organ przesyłką listową o numerze [...]– zaadresowaną do pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym – M.W.. Na kopercie obejmującej przedmiotową przesyłkę (znajdującą się w aktach administracyjnych na k. 331) wpisano adres: "ul. P. 108; [...] W.". Stwierdzić zatem należy, iż adres ten odpowiada adresowi wskazanemu przez pełnomocnika w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2011 r., wniesionym do Dyrektora Izby Celnej w W. (vide: strona 1 odwołania, k. 200 akt adm.). Jednocześnie Sąd zauważa, iż po złożeniu odwołania, które wpłynęło do Izby Celnej w W. w dniu 21 stycznia 2011 r., M. W. nie informował organu o innym adresie do doręczeń, aniżeli wskazany w odwołaniu. Natomiast po złożeniu odwołania organ wielokrotnie wydawał postanowienia o zawiadomieniu stron o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie, które były adresowane zgodnie ze wskazaniem zawartym w odwołaniu. Wskazać jednocześnie trzeba, iż niektóre z przesyłek adresowanych do M.W. pod adres przy ul. P. 108 w W. były podejmowane przez samego adresata, bądź jego dorosłego domownika. Dla przykładu wskazać można: potwierdzenie odbioru z dnia 12 sierpnia 2011 r. dokonanego przez żonę J.W. (k. 208 akt adm.), potwierdzenie odbioru z dnia 8 grudnia 2011 r. dokonanego przez córkę K.W. (k. 216 akt adm.), potwierdzenie odbioru z dnia 19 marca 2012 r. dokonanego przez M.W. (k. 220 akt adm.), potwierdzenie odbioru z dnia 12 czerwca 2012 r. dokonanego przez córkę K.W. (k. 222 akt adm.), potwierdzenie odbioru z dnia 2 maja 2013 r. dokonanego przez córkę K.W. (k. 233 akt adm.), potwierdzenie odbioru z dnia 30 lipca 2013 r. dokonanego przez żonę J.K.W. (k. 237 akt adm.), czy potwierdzenie odbioru z dnia 25 marca 2014 r. dokonanego przez M.W. (k. 290 akt adm.). Ponadto, po zakończeniu postępowania organ wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, które zostało przesłane na adres przy ul. P. 108 i doręczone pod tym adresem M. W. w dniu 23 kwietnia 2014 r. (k. 301 akt adm.). Co więcej, w aktach administracyjnych znajdują się również Oświadczenia M. W. o zapoznaniu się z aktami prowadzonego postępowania: w dniu 7 maja 2013 r. (k. 234 akt adm.) oraz w dniu 25 kwietnia 2014 r. (k. 302 akt adm.), natomiast brak jest informacji pełnomocnika o nieprawidłowym adresowaniu pism w postępowaniu, czy oświadczenia o zmianie adresu do doręczeń. Wobec powyższego uznać należało, iż organ prawidłowo uznał, że decyzja z dnia [...] czerwca 2014 r., przesłana M.W. na adres przy ul. P. 108 została skutecznie doręczona w trybie zastępczym, określonym w art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; zwanej dalej: "O.p."). Zgodnie z tym przepisem, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 150 § 1 pkt 1). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 1a). W niniejszej sprawie pierwsze zawiadomienie zostało pozostawione w dniu 4 lipca 2014 r., powtórne w dniu 10 lipca 2014 r., zaś zwrot przesyłki niepodjętej nastąpił w dniu 21 lipca 2014 r. Sąd zauważa, iż wprawdzie powtórne zawiadomienie zostało pozostawione zanim upłynął siedmiodniowy termin pierwszego zawiadomienia, jednakże uchybienie to nie miało znaczenia dla możliwości jego podjęcia u operatora pocztowego, bowiem przesyłka została zwrócona dopiero w dniu 21 lipca 2014 r., a skarżący zgodnie z treścią pkt. 2 potwierdzenia odbioru korespondencji, znajdującego się na odwrocie koperty (k. 331 verte akt adm.), został powiadomiony przy pierwszym zawiadomieniu o pozostawieniu korespondencji u operatora pocztowego na okres 14 dni. Oznacza to, że przesyłka znajdowała się u operatora w terminie określonym w art. 150 § 1a O.p. i adresat mógł zgłosić się po jej odbiór. Stosowanie natomiast do art. 150 § 2 O.p., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W niniejszej sprawie pierwsze zawiadomienie zostało pozostawione w dniu 4 lipca 2014 r., zatem 14-dniowy termin rozpoczął swój bieg w dniu następnym i upłynął w dniu 18 lipca 2014 r. W konsekwencji złożenie skargi w dniu 22 września 2014 r. (vide: koperta, w której nadano skargę, k. 11 akt sądowych) powoduje, że strona uchybiła trzydziestodniowemu terminowi do jej wniesienia. Przechodząc do wniosku o przywrócenie terminu wskazać należy, iż stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z literalnym brzmieniem cytowanego przepisu oraz jednolitą linią orzecznictwa, przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004r. o sygn. akt GZ 139/04, chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić jednakże należy, iż przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, zaś o braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając na uwadze, iż skarżący byli w postępowaniu administracyjnym reprezentowani przez pełnomocnika M. W., należy dodatkowo wskazać, iż przy ustalaniu istnienia bądź braku winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, zaś jego zaniedbania nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu. Stosunek pełnomocnictwa ze swej natury oparty jest na szczególnym zaufaniu mocodawcy do ustanowionego przez niego zastępcy procesowego i niesie ze sobą to następstwo, że wszelkie działania, czy zaniedbania pełnomocnika odnoszą bezpośredni skutek w sferze praw i obowiązków reprezentowanego. Dodać należy, iż charakter wzajemnych relacji, panujących w ramach omawianego stosunku – ich poprawność bądź jej brak – nie podlega ocenie Sądu. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, skarżący nie wskazali istnienia takich okoliczności, które świadczyłyby o tym, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez ich winy. Wobec tego, iż uzasadnienie wniosku sprowadza się właściwie do kwestionowania sposobu doręczenia zaskarżonej decyzji, wskazać należy, co już podniesiono wyżej, iż doręczenie nastąpiło zgodnie z przepisami prawa. Nie można natomiast uznać by okolicznością przemawiającą za brakiem winy był obowiązek organu doręczania pism w postępowaniu administracyjnym pod wszystkie znane mu adresy pełnomocnika stron. Organ dokonuje doręczenia na ostatni wskazany adres, chyba że z urzędu wiadomym mu jest, że nastąpiła zmiana tego adresu. Z sytuacją taką nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, zaś podnoszone przez skarżących przypadki doręczania korespondencji pod adresem przy ul. P. 108a miały miejsce przed złożeniem odwołania, w którym wyraźnie wskazano adres pełnomocnika przy ul. P. 108. Był to ostatni znany organowi adres do doręczeń i na ten adres należało przesłać zaskarżoną decyzję. Niepodjęcie prawidłowo przesłanej przesyłki wywołuje określone przepisami skutki, które rzutują na sytuację prawną stron postępowania i samo w sobie nie może stanowić przesłanki, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarżący nie wykazali braku winy w uchybieniu ustawowego terminu do złożenia skargi i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.