V SA/Wa 295/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Irena Kudiura (spr.), Asesor WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2006r. nr [...], 2. Stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] września 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powoływany dalej jako "Prezes Zakładu") w wyniku złożenia przez K. P., wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powoływanego dalej jako "Zakład") z dnia [...] marca 2006 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami. Skarżący, wnosząc pismem dnia 25 października 2005 r. o umorzenie ww. należności powoływał się na trudności finansowe. W szczególności zwrócił uwagę, że od czasu zakończenia działalności gospodarczej "[...] s.c." nie podjął żadnej pracy i nie uzyskuje żadnych dochodów. Wskazał, że nie dysponuje żadnym majątkiem, z którego mógłby spłacić należności. W toku postępowania skarżący nadesłał decyzję z dnia [...] marca 2001r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej [...] S.C. B. D., K. P. na skutek zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, zaświadczenie o zarobkach żony oraz oświadczył, iż nie jest w stanie dostarczyć dokumentów finansowych dotyczących prowadzonej spółki, gdyż dokumenty te przejął były wspólnik w celu dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreślił, że nie może ustalić miejsca pobytu wspólnika. Oświadczył również, że obecnie mieszka w domu jednorodzinnym stanowiącym własność jego rodziców, którzy również ponoszą wszelkie koszty utrzymania domu. Skarżący z żoną nie prowadzi z rodzicami wspólnego gospodarstwa domowego. Organ określił zadłużenie strony z tytułu nieopłaconych składek wraz z odsetkami w kwocie 25.416,30 zł. Po tak przeprowadzonym postępowaniu w dniu [...] marca 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w oparciu o art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.s.u.s."), wydał decyzję, którą odmówił umorzenia należności z tytułu określonych składek. Odmawiając umorzenia ww. należności Zakład stwierdził, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie produkcji [...] od [...] października 1997r. do [...] marca 2001r. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie opłacił składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Ponadto płatnik nie opłacił składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał powołując się na przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s., iż można umorzyć należności z tytułu składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Ponadto Zakład stwierdził, iż nie zostały spełnione przez skarżącego przesłanki wynikające z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz.1365), ponieważ postępowanie wyjaśniające nie wykazało, że zobowiązany ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności na ZUS. Podniósł, że wnioskodawca nie pracuje, jednak nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy. Ponadto wskazał, iż zaległość, której umorzenia dochodzi zobowiązany jest zaległością spółki, w której K. P. był jednym ze wspólników. Umorzenie ww. należności na skutek wniosku skarżącego skutkowałoby także umorzeniem należności drugiego ze wspólników. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 29 marca 2006 r. skarżący podniósł, że nie posiada żadnego majątku, nie pracuje i jego sytuacja rodzinna powoduje, że nie jest w stanie spłacić zaległości. Wskazał również, żeby należności egzekwować od drugiego ze wspólników spółki cywilnej, ponieważ on nie posiada majątku. Prezes Zakładu przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2006r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu powtórzył i rozwinął argumenty zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2006r. oraz wskazał, iż zobowiązany jest osobą zdolną do pracy. W toku postępowania nie przedstawił żadnego zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego występowanie u skarżącego jakiejkolwiek przewlekłej choroby, nie wykazał również, aby wymagał on stałej opieki bądź takiej opieki wymagał przewlekle chory członek rodziny, co ograniczałoby możliwości zarobkowe. Ponadto pomimo podnoszonej trudnej sytuacji finansowej i materialnej, rodzina zobowiązanego nie korzysta z pomocy w formie zapomogi pieniężnej czy zasiłków w naturze oferowanych przez ośrodek pomocy społecznej. W skardze z dnia 3 października 2006r. na powyższą decyzję K. P. stwierdził, że zarejestruje się w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdy skompletuje wszystkie dokumenty potrzebne do zarejestrowania. W Urzędzie Pracy nie był zarejestrowany ponieważ jego wspólnik oszukał go, narobił długów, rozwiązał działalność, zabrał wszystkie dokumenty i uciekł nie wiadomo gdzie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione. Badając zaskarżoną decyzję w takim zakresie, Sąd stwierdził, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie należy zauważyć, iż nie jest jasne, czy zaległości z tytułu składek, o umorzenie których skarżący wystąpił dotyczą należności obciążających spółkę cywilną [...] B. D., K. P., czy też tylko tego ostatniego. Zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2001r. (karta 12 akt administracyjnych) wykreślono z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] marca 2001r. wpis dokonany w dniu [...] października 1997r. pod numerem [...] dotyczący działalności gospodarczej polegającej na produkcji [...], handlu detalicznym, hurtowym, obwoźnym - art. branży spożywczej i przemysłowej, które nie podlegają koncesji. Działalność został zgłoszona przez B. D., K. P. [...]" s.c. Nie wiadomo jednak czy decyzja ta (biorąc pod uwagę zarządzenie dotyczące doręczenia), została doręczona obydwu wspólnikom, czy też nie. Podkreślenia bowiem wymaga, że jeśli zaskarżone decyzje zawierają rozstrzygnięcie w zakresie składek, które ciążyły na spółce, to w takiej sytuacji ustawodawca w art. 31 u.s.u.s. nakazał do należności tych stosować odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) dalej: Ordynacja podatkowa, w tym art. 115. Przepis ten stanowi, że wspólnik spółki cywilnej, jak również były wspólnik tej spółki, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki. O odpowiedzialności orzeka się w decyzji wydanej na podstawie art. 108 § 1 w związku z art. 115 Ordynacji podatkowej. Określenie wysokości zobowiązania - zgodnie z art. 115 § 4 Ordynacji podatkowej - następuje w jednej decyzji łącznie z orzeczeniem o odpowiedzialności wspólnika za zobowiązania spółki. Powyższe oznacza, że obciążenie wspólnika składkami, które ciążyły na spółce jest możliwe w wyniku wydania i doręczenia decyzji, o której mowa w art. 108 i art. 115 Ordynacji podatkowej. Dopiero wówczas - po powstaniu zobowiązania wspólnika do zapłaty składek - istnieje możliwość zastosowania ulgi w postaci umorzenia składek na podstawie art. 28 u.s.u.s. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy (przy założeniu oczywiście, iż należności z tytułu składek, o których mowa w zaskarżonych decyzjach są należnościami, które ciążyły na spółce) należałoby zauważyć, iż w aktach sprawy, brak jest decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za te należności na wspólników spółki cywilnej [...]"", w tym na skarżącego. Powyższe narusza przepisy art. 77 § 1, art. 80 i art. 7 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie organy obu instancji zobowiązane będą kwestię tę wyjaśnić i uwzględnić przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Jak już wyżej Sąd wskazał, uchylenie decyzji nastąpiło wyłącznie z przyczyn proceduralnych i nie oznacza, że wniosek skarżącego uznano za zasadny bądź niezasadny. Kwestia ta stanie się bowiem przedmiotem ponownej kompleksowej oceny w postępowaniu administracyjnym. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, o czym stanowi art. 152 p.p.s.a