V SA/Wa 2962/12

WyrokWSA w Warszawie2013-05-13

Skład orzekający: Michał Sowiński, Izabella Janson, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy na zalesianie jest zasadna, gdy różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną w kontroli powierzchni przekracza 20%, ale nie więcej niż 50%?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania pomocy na zalesianie jest zasadna, gdy różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną w kontroli powierzchni przekracza 20%, ale nie więcej niż 50%. Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 65/2011, w takim przypadku pomoc nie jest przyznawana. Ustalenie rzeczywistego obszaru gruntu rolnego, na którym prowadzona jest uprawa, następuje na podstawie kontroli na miejscu, a nie danych z rejestrów. Ciężar udowodnienia braku winy w podaniu niezgodnych danych spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
K. S. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów rolnych. Po kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia zalesiona jest mniejsza o 0,44 ha (co stanowi 18,66% przedeklarowania) niż zadeklarowana. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, powołując się na art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, który stanowi, że pomoc nie jest przyznawana, gdy różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią przekracza 20%, ale nie więcej niż 50%. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i pomiarach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2013 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... października 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesianie oddala skargę W dniu ... lipca 2011 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ż. z/s w Z. wpłynął wniosek K. S. o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów rolnych w ramach Schematu I. Wnioskodawczyni zadeklarowała zobowiązanie w ramach zalesienia na powierzchni ... ha zgodnie z planem zalesienia z ... czerwca 2011 r. Postanowieniem z ... września 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ż. z/s w Z. stwierdził, że wnioskodawczyni spełnia warunki i wymogi do przyznania pomocy na zalesianie. W dniu ... maja 2012 r. skarżąca złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia. W dniu ... czerwca 2012 r. w gospodarstwie wnioskodawczyni została przeprowadzona kontrola na miejscu oraz sporządzony protokół z czynności kontrolnych. Decyzją z ... sierpnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ż. z/s w Z. odmówił skarżącej przyznania pomocy na zalesianie. W uzasadnieniu wskazano, iż powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wynosi ... ha czyli ... ha mniej, co stanowi ...% przedeklarowania. Organ I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.1.2011, s. 8) jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności zalesieniowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50%, nie przyznaje się pomocy. Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z ... października 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Pismem z ... listopada 2012 r. skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z ... października 2012 r. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji. Zarzuciła organowi błąd w ustaleniach faktycznych co do spełnienia warunków uprawniających do przyznania pomocy na zalesianie, przejawiający się w szczególności w działaniu na niekorzyść producenta rolnego, błędzie w obliczaniu powierzchni zalesionej na działce nr ... położonej we wsi K., odstąpieniu od ponownej kontroli i pomiaru spornej działki, nie powołaniu biegłego z zakresu geodezji i kartografii celem wymierzenia powierzchni zalesienia na przedmiotowej działce ewidencyjnej, co w rezultacie skutkowało przyjęciem za prawdziwy błędnego pomiaru niezgodnego z planem zalesienia. Wskazała, że raport z czynności kontrolnych z ... czerwca 2012 r. był przeprowadzony z naruszeniem przepisów postępowania poprzez przeprowadzenie wspomnianych czynności bez jej obecności oraz przeprowadzenie błędnych pomiarów niezgodnych ze stanem prawnym zawartym w księdze wieczystej nr ... prowadzonej dla ww. działki. W ocenie skarżącej, organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu dotyczących błędów w postępowaniu w szczególności co do braku weryfikacji wniosku lub nadzoru kontroli w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego za lata 2005-2012 działki nr ewidencyjny ... sąsiada skarżącej. W uzupełnieniu skargi skarżąca nadesłała wraz z pismem z ... stycznia 2013 r. kserokopie dokumentacji związanej z postępowaniem rozgraniczeniowym wszczętym w celu ustalenia granic pomiędzy działką nr ... położoną we wsi K., a działkami nr ..., ... i .... W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie, w trakcie kontroli na miejscu na działce ewidencyjnej nr ... położonej w gminie Ż., obręb K., zgłoszonej przez skarżącą do wniosku o przyznanie płatności, ustalono, iż powierzchnia zalesiona wynosi ... ha czyli ... ha mniej niż powierzchnia zadeklarowana do zalesienia, co stanowi ...% przedeklarowania. Zgodnie z art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.1.2011, s. 8) jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności zalesieniowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50%, nie przyznaje się pomocy. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż ustalanie obszaru upraw, dla których przyznawana jest płatność rolna, w tym na zalesianie gruntów rolnych, nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu, a w szczególności fizycznej inspekcji działek co do rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2007 r. sygn. akt II GSK 259/07; wyrok NSA z 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 598/08 – opubl. www.cbois.nsa.gov.pl). Wynika to m.in. z tego, że w myśl zarówno przepisów prawa krajowego, jak i prawa wspólnotowego przyznawanie płatności pomocowych odnosi się do pojęcia gruntów rolnych. Przepis § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a, wydanego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390, z późn. zm.), stanowi, iż pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zarządzających mieniem Skarbu Państwa na podstawie przepisów o lasach, jeżeli zobowiązał się do wykonania zalesienia gruntów, na których do dnia złożenia wniosku o pomoc była prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zgodnie z normami określonymi w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Stosownie zaś do § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, pomoc na zalesianie jest przyznawana rolnikowi do gruntów stanowiących grunty orne lub sady, które zostały przeznaczone do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku tego planu, gdy zalesianie tych gruntów nie jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W świetle powyższego uznać należy, iż, wbrew twierdzeniom skarżącej, dane dotyczące działek ewidencyjnych nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Podstawowe znaczenie dla ustalenia płatności pomocowej ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa. W niniejszej sprawie, powierzchnia zalesiona została ustalona przez organy w oparciu o dane z protokołu kontroli na miejscu, na podstawie prawidłowo dokonanych pomiarów urządzeniem GPS. Jak wynika z protokołu kontroli z ... czerwca 2012 r. pomiaru tego dokonano dla działki ewidencyjnej nr ... położonej w gminie Ż., obręb K., uwzględniając m.in. wynikającą z obowiązujących przepisów tolerancję pomiaru. Skarżąca została telefonicznie powiadomiona o kontroli, była również przy niej obecna i w dacie kontroli otrzymała raport z czynności kontrolnych (k. ... akt adm.). Poczynione przez Dyrektora Oddziału ARiMR ustalenia były więc prawidłowe i nie było zasadnym dokonanie ponownej weryfikacji powierzchni zalesienia w obrębie spornej działki ewidencyjnej, w celu ustalenia różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a rzeczywistą. Podkreślenia wymaga przy tym, iż wykazanie braku zawinienia w podaniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym spoczywa na deklarującym powierzchnię gruntów rolnych do płatności. Oznacza to, że ciężar dowodu braku winy obciąża wnioskującego o przyznanie płatności rolnika, a nie organ. W tym zakresie nie ma zastosowania art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), a więc obowiązek działania organu z urzędu i dochodzenia do prawdy materialnej. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło