V SA/Wa 2971/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. L.K., dalej zwany "skarżącym" wystąpił z wnioskiem – sporządzonym na formularzu PPF z [...] stycznia 2013 r. – o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi sam, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku wskazał, że uzyskuje miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Dodatkowo podniósł, iż ze względu na stan zdrowia ponosi wydatki na leczenie. W dodatkowym oświadczeniu z dnia [...] lutego 2012 r. wskazał, iż "mieszka przy rodzinie", jego miesięczny dochód wynosi [...] zł netto, nie posiada oszczędności pieniężnych ani majątku ruchomego. Wnioskodawca przedstawił swoje miesięczne wydatki związane z utrzymaniem, na które składają się: koszty eksploatacji mieszkania/media – 200 zł, wydatki na leczenie – 200 – 400 zł, wyżywienie – średnio 300 zł, ubranie – około 100 zł. Skarżący oświadczył również, iż posiada rachunek bankowy, na który wpływa emerytura. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r. referendarz sądowych odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. (data nadania) skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Wyjaśnił w nim, że stałe źródło dochodu, nie są wystarczające do poczynienia jakichkolwiek oszczędności, ponieważ uzyskiwane świadczenie emerytalane przeznacza w całości na koszty utrzymania. Ponadto w dniu [...] stycznia 2013 r. skarżący podpisał umowę pożyczki, celem uzyskania środków pieniężnych na leczenie. Do pisma załączył kopię umowy pożyczki (pierwsza strona umowy) oraz wyciąg bankowy za okres od [...] grudnia 2012 r. do [...] lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), dalej "p.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, iż ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Wpis w niniejszej sprawie, od którego uiszczenia zależy rozpoznanie sprawy przez Sąd wynosi 100 zł. Oceniając możliwości finansowe skarżącego zestawić należy uzyskiwane dochody oraz ciążące na nim wydatki, ale dotyczące niezbędnego utrzymania (np. wyżywienie, koszty leczenia, odzież, media). Wskazać przede wszystkim należy, że wnioskodawca posiada stałe źródło dochodów, których miesięczna wysokość – biorąc pod uwagę oświadczone wydatki – nie pozwala zaliczyć go do kategorii osób żyjących w ubóstwie, które nie posiadają środków na utrzymanie. Mając zatem na uwadze wysokość ciążących na skarżącym kosztów sądowych (100 zł za wpis od skargi), należy stwierdzić, iż uzyskiwana kwota netto emerytury ([...] zł) przewyższa sumę wydatków niezbędnych dla utrzymania (około [...] zł), co powoduje, że poniesienie tych kosztów nie będzie stanowiło uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Przywołać w tym miejscu wypada stanowisko jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 maja 2008 r. o sygn. akt II GZ 112/08 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl), iż fakt uzyskiwania przez wnioskodawcę stałego miesięcznego dochodu [...] przesądza o tym, iż udział w kosztach sądowych nie doprowadzi do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Jednocześnie podniesiono, iż należy rozgraniczyć pojęcie "uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny" oraz "uszczerbku na majątku". Poglądy te znajdują odpowiednie zastosowanie w stanie faktyczny niniejszej sprawy. Do pisma z [...] marca 2013 r. (data nadania) skarżący załączył pierwszą stronę umowy pożyczki w wysokości [...] zł, którą to pożyczkę skarżący przeznaczy na leczenie oraz załączył wyciąg z rachunku bankowego. Z przedstawionego wyciągu wynika, że skarżący w dniu [...] stycznia 2013 r. wpłacił na własne konto [...] zł. Konto wykazuje saldo dodatnie, które w dniu [...] lutego 2013 r. wynosiło [...] zł, a więc kwotę wielokrotnie wyższą od wymaganego w niniejszej sprawie wpisu sądowego ([...] zł). Dodatnie saldo na rachunku bankowym czyni niewiarygodnymi złożone wyjaśnienia, że posiadane źródło dochodu nie jest wystarczające do pokrycia kosztów utrzymania oraz zaoszczędzenia jakiejkolwiek kwoty, którą skarżący mógłby przeznaczyć na zapłatę wpisy sądowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 254, art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 postanowiono jak w sentencji.