V SA/Wa 298/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA - Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; postanawia: - odrzucić skargę. Pismem z [...] października 2009 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła skarżącemu przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 14 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.). Pismem z 4 listopada 2009 r. (data złożenia pisma w organie), skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, którym według wnioskodawcy powyższe rozstrzygnięcie było dotknięte. Pismem z 5 stycznia 2010 r. (data prezentaty organu na piśmie) skarżący złożył skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2009 r. w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm.), dalej: ustawa o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Zatem, aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w omawianym przepisie art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż wskazany w tym przepisie termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. W niniejszej sprawie pismo ARiMR z [...] października 2009 r. informujące skarżącego o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych zostało doręczone stronie 21 października 2009 r. (k. 71-72 akt administracyjnych). Skarżący wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu 4 listopada 2009 r. (data prezentaty na piśmie – k. 74 akt administracyjnych). Jak wynika z akt sprawy oraz z odpowiedzi na skargę organ nie udzielił skarżącemu odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a zatem skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 5 stycznia 2010 r. (dowód: data prezentaty organu na skardze – karta 2 akt sądowych), czyli po upływie omówionego powyżej terminu, który upłynął w dniu 4 stycznia 2010 r. (z uwagi na fakt, iż 3 stycznia 2010 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy, ostatnim dniem terminu był następny dzień po dniu wolnym od pracy). Na koniec wypada zauważyć, że w zaskarżonym piśmie z [...] października 2009 r. dokonano prawidłowego pouczenia Strony o treści analizowanego wyżej przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a., wskazując na termin 60 dni od dnia wniesienia wezwania jeżeli odpowiedzi na wezwanie nie udzielono (pouczenie na stronie 2 pisma, k. 70 akt administracyjnych). Wniesienie zatem skargi po tym terminie powoduje, że w tym przypadku aktualizuje się norma prawna zawarta w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.