V SA/Wa 3034/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-19
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Barbara Mleczko-Jabłońska, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej z powodu braku planu rolnośrodowiskowego i dokumentacji przyrodniczej, mimo zarzutów strony o korupcji wśród doradców?Ratio decidendi
Organ prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej, ponieważ skarżący nie przedstawił wymaganego planu rolnośrodowiskowego ani dokumentacji przyrodniczej, co stanowiło obligatoryjną przesłankę do przyznania płatności. Zarzuty dotyczące korupcji nie zostały uprawdopodobnione i nie zwalniały organu z obowiązku stosowania przepisów prawa, a w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa, skarżący powinien zgłosić sprawę organom ścigania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności z powodu braku planu rolnośrodowiskowego i dokumentacji przyrodniczej. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił nieprawidłowe rozpoznanie sprawy i nierozpoznanie zarzutu korupcji wśród doradców, którzy odmówili sporządzenia dokumentacji. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej; oddala skargę.
W dniu ... maja 2014 r. M. S. ( dalej: "skarżący", "wnioskodawca",) złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 wraz załącznikami graficznymi.
Podstawę prawną wniosku stanowił § 23 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U z 2013 r., poz. 361, ze zm.).
Wnioskodawca zadeklarował do płatności wariant 4.3 - szuwary wielko turzycowe oraz 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków.
W dniu ... czerwca 2014 r. wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie organu przedstawił korektę wniosku.
Natomiast w dniu ... października 2014 r organ I instancji rozpoznając wniosek wystosował do wnioskodawcy wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie planu rolno środowiskowego. Rolnik bowiem nie wskazał danych dotyczących osoby sporządzającej plan rolno środowiskowy jak też terminu w jakim plan ten winien zostać sporządzony.
W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca pismem z ... października 2014 r. oświadczył, że nie posiada planu rolno środowiskowego z powodu odmowy sporządzenia przez doradcę z ośrodka doradztwa rolniczego.
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, decyzją ... lutego 2015r. odmówił wnioskodawcy przyznania płatności rolno środowiskowej ze względu na stwierdzone nieprawidłowości – brak planu rolnośrodowiskowego i dokumentacji przyrodniczej.
Wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że żądanej dokumentacji nie może przedstawić gdyż musiałby – jak wskazał popełnić przestępstwo wręczając korzyść majątkową osobie sporządzającej dokumentację.
Dyrektor ... Oddziału ARiMR po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia ... maja 2015r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Na wstępie organ II instancji powołał przepisy regulujące tryb składania wniosków o przyznanie płatności na rok 2013 wskazując, że określa je Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U z 2013 r., poz. 361, ze zm.), dalej "rozporządzenie MRiRW", a także ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007, Nr 64, poz. 427, z późn. zm.).
Dyrektor Oddziału wyjaśnił że zgodnie z § 2 rozporządzenia MRiRW płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha,
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej,
4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Organ wyjaśnił, że na podstawie § 2 ust 2 rozporządzenia MRiRW, plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwanej dalej "ustawą", na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku.
Ponadto w świetle § 10 pkt 3 Rozporządzenia, w przypadku ubiegania się o płatności rolno środowiskowe w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 (Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000; Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000)- płatność jest przyznawana, jeżeli rolnik posiada dokumentację przyrodniczą stanowiącą szczegółową charakterystykę danego siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków, sporządzoną na formularzu udostępnionym przez Agencję przez podmiot, o którym mowa w § 2 ust. 2, w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia lub w roku rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach określonych wariantów tych pakietów.
Wnioskodawca w roku 2014 wskazanych wyżej wymaganych dokumentów nie posiadał.
Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, zdaniem organu odwoławczego organ I instancji działał zgodnie z art. 21 ust. 2 Ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U2013.173.)
Na koniec organ II instancji podkreślił, że skoro płatności stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa, a przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności.
Konkludując organ odwoławczy wskazując na prawidłowość prowadzonego postępowania uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe.
W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia ... czerwca 2015r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu swego stanowiska zarzucił nieprawidłowe rozpoznanie sprawy bowiem, jak podkreślił "proceder korupcji w ogóle nie został przez organ rozpoznany nie mówiąc o wyeliminowaniu, wydając złe decyzje".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ... Oddziału ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób i w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w oparciu o którąkolwiek z podstaw prawnych wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ prawidłowo odmówił skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. ze względu na stwierdzone nieprawidłowości – brak planu rolnośrodowiskowego i dokumentacji przyrodniczej, którego to faktu notabene skarżący nie kwestionuje.
Ze względu na treść i datę złożenia wniosku, podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły: ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. 2013, poz. 173) i rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r, poz. 361 z późn. zm), zwane dalej: "rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku"
Organy Agencji rozpoznając wniosek skarżącego prawidłowo zinterpretowały mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa. Zasadnie wskazano, że § 2 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawiera przesłanki przyznania płatności rolnośrodowiskowej, wśród których obligatoryjną jest między innymi przesłanka konieczności realizowania 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego obejmującego wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej jak też wymóg spełniania warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu.
Jak zasadnie organ odwoławczy wskazuje w myśl § 2 ust 2 rozporządzenia MRiRW, plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu wyspecjalizowanego na formularzu udostępnionym przez Agencję. Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku.
Skoro zatem mimo wezwania skarżący nie wykazał faktu sporządzenia planu działalności rolnośrodowiskowej bowiem wyjaśnił, iż takowy w ogóle nie został sporządzony, zasadnie organy Agencji odmówiły skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 r. uznając, że podjęte zobowiązanie nie było realizowane.
Ponadto poza sporem pozostaje również, że skarżący nie spełnia wymogu posiadania dokumentacji przyrodniczej, o czym stanowi § 10 pkt 3 rozporządzenia MRiRW. Zgodnie bowiem z normą zawartą w tym przepisie płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 (Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000; Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000) - a o płatność za te pakiety wnioskował skarżący - jest przyznawana, jeżeli rolnik posiada dokumentację przyrodniczą stanowiącą szczegółową charakterystykę danego siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków. Dokumentację taką należy również sporządzić na formularzu udostępnionym przez Agencję przez podmiot wyspecjalizowany w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia lub w roku rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach określonych wariantów tych pakietów.
Zgodnie natomiast z § 26 ust 1 rozporządzenia MRiRW, rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Bez wątpienia w sytuacji braku wymaganej dokumentacji, a fakt ten sprawie nie jest kwestionowany rolnik nie spełnia warunków do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.
Podkreślić należy, że w myśl art. 21 ust. 3 Ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U.2013.173) ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności obowiązek wynikający z art. 77 k.p.a został bowiem ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego przedłożonego przez wnioskodawcę, na którym, stosownie do art. 21 ust. 3 w w ustawy, ciąży wykazanie przesłanek, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności (por. wyrok NSA z dnia 24.11.2010r. sygn. akt II GSK 1017/09).
W świetle powyższego przepisu strona zobowiązana jest dostarczyć organowi dowody na poparcie okoliczności, z których wywodzi skutek prawny w postaci uprawnienia do płatności. Zasadnie zatem przyjęto, że skoro wnioskodawca wymaganej prawem dokumentacji nie przedstawił ( bowiem jej nie posiadał ) odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest prawnie uzasadniona.
Organy rozpoznające sprawę orzekały na podstawie całości zgromadzonych akt sprawy, w tym dokumentów i wyjaśnień dostarczonych przez skarżącego.
W toku postępowania skarżący był informowany o jego przebiegu, składał wyjaśnienia do których organ odniósł się w zaskarżonej decyzji. Nie można także zarzucić organowi odwoławczemu nieprawidłowego rozpoznania sprawy ze względu na, jak zarzuca skarżący nierozpoznany zarzut korupcji. Zdaniem skarżącego wymaganej dokumentacji nie mógł on dostarczyć z uwagi na to, iż nie doszedł do porozumienia finansowego z ekspertami przyrodniczymi, którzy w tej sytuacji nie chcieli wykonać dokumentacji. Z tego też względu nie został sporządzony plan rolnośrodowiskowy. W tym miejscu wskazać należy, że podniesione przez skarżącego w piśmie do organu oraz w skardze kierowane pod adresem ekspertów zarzuty korupcji w żaden sposób nie zostały nawet uprawdopodobnione tak by zobowiązywały organy Agencji do jakiejkolwiek interwencji w sprawie, a o ile istotnie zachowania specjalistów przybrały w ocenie skarżącego kryminalną postać, winny zostać zgłoszone przez skarżącego do właściwych organów ścigania- Policji czy Prokuratury . Organy Agencji w okolicznościach wskazanych przez skarżącego wbrew twierdzeniom strony zawartym w odwołaniu nie są zobowiązane do poszukiwania i żądania wymaganej prawem do przyznania płatności dokumentacji od innych aniżeli strona postępowania osób. Reasumując należy stwierdzić, iż organy ARiMR rozpatrujący sprawę, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, a wydane na jego podstawie zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło