V SA/Wa 309/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-27
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Michał Sowiński, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej, zdefiniowanej zgodnie z Wytycznymi wspólnotowymi dotyczącymi pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw, może otrzymać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych?Ratio decidendi
Pracodawca znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej, określonej na podstawie kryteriów zawartych w Wytycznych wspólnotowych (m.in. utrata ponad połowy zarejestrowanego kapitału, w tym ponad jednej czwartej w ciągu ostatnich 12 miesięcy), nie może otrzymać dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON. Dofinansowanie to stanowi pomoc publiczną, która nie może być udzielona przedsiębiorstwu w trudnej sytuacji ekonomicznej.Stan faktyczny
Spółka I. (...) Sp. z o.o. Spółka komandytowa złożyła wnioski o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za czerwiec i lipiec 2014 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił wypłaty dofinansowania, uznając, że spółka znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, ponieważ strata przekroczyła 50% kapitału zarejestrowanego, a w ciągu ostatnich 12 miesięcy strata przekroczyła 25% kapitału. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie jej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2017 r. sprawy ze skargi I. (...) Sp. z o.o. Spółki komandytowej we W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) grudnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez I. (...) Sp. z o.o. Spółkę komandytową we W. od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... kwietnia 2015 r. znak: ... Minister Rodziny Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia ... grudnia 2015 roku nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne :
Decyzją z dnia ... kwietnia 2015 roku Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za czerwiec i lipiec 2014 r.
W uzasadnieniu w/w decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że analiza przedstawionej przez stronę dokumentacji wykazała, że na dzień złożenia wniosków Wn-D za miesiące czerwiec i lipiec 2014 r. wartość zarejestrowanego kapitału Spółki wynosiła 4 787 000 zł. Strata odnotowana w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D za czerwiec 2014 r. wyniosła 3 014 000 zł (co stanowi 62,96% kapitału Spółki), natomiast strata odnotowana w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D za lipiec 2014 r. wyniosła 3 945 000 zł (co stanowi 102,81% kapitału Spółki). Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ustalił, iż na dzień złożenia wniosków Wn-D za miesiące czerwiec i lipiec 2014 r. wartość niepokrytych strat Spółki przekroczyła 50% wysokości kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy przekroczyła 25% wysokości tego kapitału. W związku z powyższym w ocenie organu pierwszej instancji strona spełniła przesłankę z pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Tym samym, zdaniem Funduszu, zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych pomoc ze środków Funduszu (w formie dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych) nie może zostać stronie udzielona ze względu na jej trudną sytuację ekonomiczną.
Uznając trafność powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a (dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych), art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. WE L 214 z 9 sierpnia 2008, str. 3).
Przy czym pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Przepis art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji (...) w brzmieniu obowiązującym w okresie, którego dotyczy niniejsze postępowanie wyraźnie wskazywał, że dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) w związku tym dofinansowanie to winno być zgodne z postanowieniami tego Rozporządzenia Komisji (WE).
Kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc szukać we wskazanym wyżej Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r.
Zgodnie z motywem 15 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia.
Zgodnie z pkt 10 w/w Wytycznych w szczególności za zagrożone przedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo znajdujące się w następujących okolicznościach:
a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub
b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki, jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub
c) niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.
Natomiast, zgodnie z pkt 11 w/w Wytycznych wspólnotowych, nawet gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, w szczególności gdy występują typowe oznaki takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto.
W przedmiotowej sprawie podstawą prawną zaskarżonej decyzji był pkt 10 lit. b, a nie pkt 11 Wytycznych wspólnotowych, gdyż w toku prowadzonego przez Fundusz postępowania okazało się, iż strona spełniła przesłankę z pkt 10 lit. b w/w Wytycznych wspólnotowych.
W formularzu informacji dołączonym do wniosków WN-D za czerwiec i lipiec 2014 r. strona oświadczyła, że wysokość niepokrytych strat nie przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie przewyższa 25 % wysokości tego kapitału.
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych dokonał analizy sytuacji finansowej Spółki na podstawie przedstawionych przez nią dokumentów finansowych i wbrew twierdzeniom strony ustalił, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka uniemożliwiająca wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Organ odwoławczy podkreśla, że analiza przedstawionej przez stronę dokumentacji wykazała, że na dzień złożenia wniosków Wn-D za miesiące czerwiec i lipiec 2014 r. wartość zarejestrowanego kapitału Spółki wynosiła 4 787 000 zł. Strata odnotowana w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D za czerwiec 2014 r. wyniosła 3 014 000 zł (co stanowi 62,96% kapitału Spółki), natomiast strata odnotowana w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D za lipiec 2014 r. wyniosła 3 945 000 zł (co stanowi 102,81% kapitału Spółki).
W związku z powyższym strona spełniła przesłankę z pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Strata poniesiona w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosków Wn-D za miesiące czerwiec i lipiec 2014 r. jednocześnie przewyższyła 25% i 50% wartości zarejestrowanego kapitału Spółki.
Organ wskazuje również, że zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma również fakt, że organ rozpatrujący sprawę bada sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy - wskazuje na to m.in. przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Poza tym prawo do pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest nabywane z dniem złożenia kompletnego wniosku o jego wypłatę. Wobec powyższego ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej w późniejszym okresie następującym po dacie złożenia wniosku nie może mieć wpływu na dokonane rozstrzygnięcie (ww. stanowisko podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt II GSK 765/12).
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji ustalając sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia wniosków Wn-D za miesiące czerwiec i lipiec 2014 r. oparł się na dowodach - dokumentach finansowych sporządzonych zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości, a więc nie można odmówić im wiarygodności. Nie można więc uznać zarzutu strony dotyczącego zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości. W wyniku analizy wszystkich zgromadzonych dowodów ustalono, że strona spełniła przesłanki z pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych uniemożliwiających wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za w/w miesiące.
Nie może zostać uwzględniony również argument skarżącego o podwyższeniu kapitału zakładowego, co ma wpływ na ocenę sytuacji ekonomicznej strony. Wpis do KRS nastąpił w dniu ... stycznia 2014 r., natomiast zgodnie z treścią art. 262 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, podwyższenie kapitału zakładowego następuje z chwilą wpisania do rejestru. Ponadto zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości kapitał zakładowy spółek kapitałowych wykazuje się w wysokości określonej w umowie lub statucie i wpisanej w rejestrze sądowym.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła I. sp. z o.o. sp. k. we W. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób niepełnosprawnych z dnia ... kwietnia 2015 roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, a nadto dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, na okoliczność: poprawności i rzetelności pod względem rachunkowym i finansowym działań podjętych przez Skarżącą w spornym dla stron okresie w zakresie posiadanego przez nią kapitału, jak i odnotowanej straty i pokrycia jej w oparciu m.in. o uchwały zawarte w akcie notarialnym z dnia ... czerwca 2013 r. (uchwała w sprawie przekształcenia spółki I. Sp. z o.o. w spółkę I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa oraz uchwały dotyczącej przyjęcia tekstu umowy spółki komandytowej, gdzie w § 11 umowy spółki komandytowej, wskazano, że w wartości wkładów wspólników, które zostały określone na podstawie wartości bilansowej na dzień ... maja 2013 r. uwzględniona została strata za lata ubiegłe, jak i bieżąca strata Skarżącej za okres styczeń-maj 2013 r., jak i dalszych czynności wspólników Skarżącej, samej Skarżącej, jak i czynności faktycznie zaistniałych m. in. skuteczne dokonanie przekształcenia spółki kapitałowej i dokonanie wpisu o przekształceniu do KRS w dniu ... sierpnia 2013 r., jak również pokrycia straty w oparciu o uchwałę z dnia ... czerwca 2014 r. - w tym zakresie wszelkie istotne dowody powoływane przez Skarżącą znajdują się już w aktach sprawy), ustalenia czy Skarżąca na dzień złożenia wniosków o dofinansowanie do wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec i lipiec 2014 r. spełniania czy też nie przesłanki określone w pkt 10 lit. b Wytycznych Wspólnotowych, Skarżąca wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi, jak i wszelkich dowodów powoływanych przez Skarżącą już na etapie postępowania administracyjnego, zatem znajdujących się już w aktach sprawy, na okoliczność: ustalenia czy Skarżąca na dzień złożenia wniosków o dofinansowanie do wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec i lipiec 2013 r. spełniania czy też nie przesłanki określone w pkt 10 lit. b Wytycznych Wspólnotowych, Skarżąca wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi, jak i wszelkich dowodów powoływanych przez Skarżącą już na etapie postępowania administracyjnego, zatem znajdujących się już w aktach sprawy, na okoliczność ustalenia czy Skarżąca na dzień złożenia wniosków o dofinansowanie do wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec i lipiec 2014 r. spełniania czy tez nie przesłanki określone w pkt 10 lit. b Wytycznych Wspólnotowych, a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postepowania podług norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie :
- art. 138 § 1 ust. 1 kpa poprzez jego błędne i bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy przy wykorzystaniu reguł określonych w art. 7, 77, 78 § 1 oraz 84 kpa, Organ zobowiązany był - z uwagi na brak spełnienia przez Skarżącą przesłanki określonej w pkt 10 lit. b Wytycznych Wspólnotowych - do wydania decyzji zmieniającej decyzję PFRON z dnia ... kwietnia 2015 r., zatem decyzję przyznającą Skarżącej dofinansowania do wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec i lipiec 2014 r., a tym samym Organ zobligowany został do zastosowania art. 138 § 1 ust. 2 kpa,
- art. 136 kpa w zw. z art. 7, 77, 78 § 1, 84 oraz 15 kpa poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, w szczególności dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, na okoliczności szczegółowo wskazane w petitum skargi,
- art. 107 § 3 w zw. z art. 7 oraz 77 kpa poprzez wydanie i doręczenie Skarżącej decyzji zawierającej istotne błędy w ustalonym stanie faktycznym sprawy m. in. w zakresie kwestii rzekomej skuteczności podwyższenia kapitału zakładowego Skarżącej, jako spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu ... stycznia 2014 r., zatem w okresie, gdy Skarżąca funkcjonowała już jako spółka osobowa oraz błędnego ustalenia wysokości utraconych strat przez Skarżącą na dzień złożenia wniosków o dofinansowanie, jak i w okresie poprzedzającym 12 miesięcy, czy też pominięcia okoliczności, że w dniu ... czerwca 2014 r. Skarżąca skutecznie pokryła stratę,
- art. 107 § w zw. z art. 11 kpa poprzez wydanie i doręczenie Skarżącej decyzji zawierającej istotne braki w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie braku odniesienia się do większości zarzutów sformułowanych w odwołaniu i sprowadzenie uzasadnienia decyzji do mechanicznego przepisania fragmentu analizy Organu I Instancji bez poddania dowodów zgromadzonych w aktach sprawy rzetelnej merytorycznej ocenie, w szczególności dowodów powołanych przez Skarżącą na okoliczność zmiany formy organizacyjnoprawnej na przełomie czerwca - sierpnia 2013 r. oraz skuteczności pokrycia w tym czasie strat za lata ubiegłe, jak i straty bieżącej, jak również uchwały z dnia ... czerwca 2014 r. na podstawie której również doszło do skutecznego pokrycia straty, zatem zmian w sytuacji ekonomicznej Skarżącej - w ocenie Skarżącej niniejsze skutecznie dokonane czynności prawne miały bezpośredni wpływ na ocenę spełniania przez nią czy też nie przesłanek określonych w pkt 10 lit. b Wytycznych Wspólnotowych, zatem miały kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia istoty niniejszej sprawy, zaś Organ ww. okoliczności w zupełności pominął w zakresie weryfikacji przesłanek określonych w pkt 10 lit. b Wytycznych Wspólnotowych, jak również nie wytłumaczył z jakich powodów faktycznych i prawnych argumentacja przedstawiona przez Skarżącą nie zasługuje na uwzględnienie,
- ww. zarzut - w aspekcie sprowadzenia przez Organ uzasadnienia decyzji do mechanicznego przepisania fragmentu analizy Organu I Instancji bez poddania analizie dowodów zgromadzonych w aktach sprawy i poddania ich rzetelnej merytorycznej ocenie,
- w konsekwencji doprowadził do naruszenie art. 15 kpa poprzez brak przeprowadzenia postępowania spełniającego kryteria dwuinstancyjnego postępowania,
- art. 7, 77 oraz 80 kpa poprzez zaniechanie podjęcia przez Organ wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a tym samym brak rzetelnego ustalenia przez Organ stanu faktycznego niniejszej sprawy w aspekcie spełniania przez Skarżącą czy też nie przesłanek określonych w pkt 10 lit. b Wytycznych Wspólnotowych,
- art. 7, 8, 10 kpa przez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający podstawową zasadę postępowania administracyjnego tj. zasadę pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa oraz zaniechanie podjęcia z urzędu kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu Skarżącej, co doprowadziło do wydania decyzji odmawiającej przyznanie dofinansowania w oparciu o dane historyczne, a nie rzeczywista sytuację finansową Skarżącej,
b) powyższe istotne naruszenia prawa procesowego w zakresie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego co do spełniania przez Skarżącą przesłanek określonych w pkt 10 lit. b Wytycznych Wspólnotowych, doprowadziło w konsekwencji do naruszenia następujących przepisów prawa materialnego:
- art. 26 a w zw. z art. 48 a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej ustawa o rehabilitacji) w zw. z pkt 10 lit. b Wytycznych Wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne uznanie, iż nie ma podstaw do udzielenia Skarżącej miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec i lipiec 2014 r. z uwagi na rzekome znajdowanie się Skarżącej w trudnej sytuacji ekonomicznej z powodu utraty kapitału w odpowiednich proporcjach ilościowych i jakościowych określonych w pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych, pomimo, że na moment składania wniosków o dofinansowanie zakończony został proces związany z pokryciem straty Skarżącej za lata ubiegłe, jak i bieżącej straty, co wyłączało możliwość zastosowania w stosunku do niej kryteriów ilościowych i jakościowych określonych w pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych,
- art. 26a ust. 9a w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 4. ust 2 ustawy o rachunkowości poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że dokonane przez Skarżącą w okresie spornym dla stron czynności (w szczególności uchwała z dnia ... czerwca 2014 r.) mającej na celu pokrycie straty zarówno za lata ubiegłe, jak i bieżący rok obrotowy 2014, nie wpłynęły na zmianę sytuacji finansowej Skarżącej w sposób pozwalający na przyjęcie, iż nie zachodzą w stosunku do niej przesłanki ilościowe i jakościowe określone w pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych, co umożliwiałoby Skarżącej uzyskanie dofinansowania do wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec i lipiec 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Sąd zważył, co następuje :
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.
Jak wynika z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji pomoc ze środków PFRON stanowiąca dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnianych przez nich osób niepełnosprawnych stanowi pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia nr 800/2008, a dofinansowanie to powinno być zgodne z postanowieniami tego rozporządzenia. Do uznania, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc stosować kryteria określone w tym rozporządzeniu.
Wypłacanie podmiotom gospodarczym dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych stanowi pomoc publiczną, która co do zasady jest niedozwolona. Niektóre rodzaje pomocy publicznej zostały jednak uznane za zgodne ze wspólnym rynkiem i jako takie dozwolone. Są to rodzaje pomocy do których zastosowanie mają regulacje ujęte w rozporządzeniu nr 800/2008. Kategorie dozwolonej pomocy publicznej zostały określone w art. 1 tego rozporządzenia.
W powołanym akcie zostały również określone sytuacje, w których nie ma on zastosowania, pomimo że dana kategoria pomocy została nim objęta. W przypadku zaistnienia takiej sytuacji pomoc, jako pomoc publiczna niezgodna ze wspólnym rynkiem, nie może być udzielona.
Zgodnie z motywem 15 preambuły rozporządzenia nr 800/2008, pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych Wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz tych przedsiębiorstw należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia.
Ponieważ wnioskodawca oświadczył w części A pkt 6 wniosku o dofinansowanie, że należy do kategorii przedsiębiorstw innych niż wskazane w pkt. 1-3, dlatego też dokonując analizy sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy (skarżącego) zasadnie zastosowano przepisy wytycznych wspólnotowych, które zawierają definicję przedsiębiorstwa zagrożonego. Stosownie do pkt 10 tychże wytycznych za zagrożone przedsiębiorstwo uznaje się takie, które znajdują się w następujących okolicznościach :
a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzającym 12 miesięcy, lub
b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki, jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub
c) niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.
Zdaniem sądu z przedstawionych przez stronę materiałów wynika, że spełniła przesłankę z pkt 10 lit. b tych Wytycznych tj. ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, (w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy).
Wprawdzie w formularzu informacji dołączonym do wniosków WN-D za czerwiec i lipiec 2014 wskazano, że wysokość niepokrytych strat nie przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie przewyższa 25 % wysokości tego kapitału, to jednak organ zobligowany był do weryfikacji powyższego.
W ramach tejże weryfikacji dokonano analizy sytuacji finansowej Spółki na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę przy piśmie z dnia ... października 2014 r. i wbrew jej twierdzeniom ustalono, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka uniemożliwiająca wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Co istotne organ uwzględnił wyjaśnienia strony w zakresie pokrycia straty wygenerowanej w 2013 r. i przyjął przedstawione przez stronę dane, z których wynika, że niepokryte straty za rok 2013 wynosiły 1 167 000 zł.
Ustalił, że na dzień złożenia wniosków Wn-D za miesiące czerwiec i lipiec 2014 r. wartość niepokrytych strat Spółki przekroczyła 50% wysokości kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy przekroczyła 25% wysokości tego kapitału. Ustalenia te znajdują zdaniem Sądu potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. To zaś uzasadnia tezę, że strona spełniła przesłankę z pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych. Strata poniesiona w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosków Wn-D za miesiąc czerwiec i lipiec 2014 r. przewyższyła jednocześnie 25% i 50% wartości zarejestrowanego kapitału Spółki. Nie można więc zgodzić się ze skarżącą, iż osiągnęła ona stratę w ciągu ostatnich 12 miesięcy na poziomie przekraczającym 25 % wysokości kapitału, jednak nieprzekraczającym 50% wysokości kapitału. Odnosząc się do twierdzenia skarżącej dotyczącego podjęcia uchwały wspólników o przekształceniu formy prawnej skarżącej i wpisu do rejestru KRS, co było zdaniem skarżącej istotne dla oceny jej sytuacji finansowej w mającym znaczenie dla sprawy okresie to podnieść należy, że w przedstawionym w toku postępowania akcie notarialnym z dnia ... czerwca 2013 r. dotyczącym przekształcenia Spółki nie ma informacji na temat pokrycia strat. Ponadto, strona w przekazanych danych finansowych w postaci bilansu sporządzonego na dzień ... czerwca 2014 r. oraz na dzień ... lipca 2014 r. wskazała wartość kapitału podstawowego i rezerwowego Spółki oraz wartość z lat ubiegłych z których nie wynika, aby nastąpiło pokrycie strat odnotowanych przez Spółkę. To zaś przesądziło o zasadnym podjęciu przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Sąd stoi na stanowisku, iż organ ma rację podnosząc, że analiza finansowa dokonywana jest głównie na podstawie danych ilościowych i obejmuje ocenę relacji między wielkościami ekonomicznymi oraz zmiany w czasie tych wielkości i relacji między nimi. Poniesienie straty wpływa zatem na wysokość kapitału. Przy wyliczaniu wysokości niepokrytych strat organ bierze bowiem pod uwagę wszystkie pozycje bilansowe. Szczególnie ważne jest również to, że organ bada sytuacje ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy (art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej). Podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest bowiem zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy. Wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej strony są więc składane w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy i na podstawie tych dokumentów dokonywana jest ocena czy podmiot jest pracodawcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach dotyczących udzielania pomocy publicznej.
Zatem prawo do pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest nabywane z dniem złożenia kompletnego wniosku o jego wypłatę.
Z materiału znajdującego się w aktach sprawy oraz z treści uzasadnienia decyzji podjętych w obu instancjach wynika, że w przypadku skarżącej analiza finansowa była przeprowadzona na koniec pełnego okresu sprawozdawczego poprzedzającego dzień złożenia wniosku tj. na koniec czerwca i lipca 2014 r., gdyż strona ubiegała się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w czerwcu i lipcu 2014 r. Ponadto zgodnie z ustawą z dnia 9 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 330 ze zm.) zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej powinny zostać sporządzane przynajmniej za poszczególne okresy sprawozdawcze, nie rzadziej jednak niż na koniec miesiąca (art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy o rachunkowości). To oznacza, że organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły, że strona spełniła przesłanki z pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych i tym samym zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji znajdowała się na dzień złożenia w/w wniosków w trudnej sytuacji ekonomicznej uniemożliwiającej wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okres. Analiza dokumentów finansowych przedłożonych przez Spółkę wskazała bowiem na spełnienie przesłanki z pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych, tj. okoliczność, że ponad połowa zarejestrowanego kapitału Spółki została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy. Sąd raz jeszcze podkreśla, że organy ustalające sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia wniosków Wn-D za miesiące czerwiec i lipiec 2014 r. oparły się na dokumentach finansowych sporządzonych zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. Nie sposób więc odmówić im wiarygodności. W związku z tym nie można uznać zarzutu strony dotyczącego zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości ponieważ taka nie była konieczna. W wyniku analizy wszystkich zgromadzonych dowodów przedłożonych przez Spółkę i uznanych za wiarygodne ustalono bowiem, że strona spełniła przesłanki z pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych uniemożliwiające wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Zdaniem sądu organy nie naruszyły art. 7 i 77 kpa.
W niniejszej sprawie ustaliły stan faktyczny i prawny w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz przytoczyły przepisy prawa, które zdecydowały o treści decyzji. Wywody zaprezentowane w tej materii są jasne i przekonujące.
W ocenie sądu organy nie naruszyły art. 107 § 3 kpa. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji.
Obie decyzje spełniają te wymogi. Co istotne decyzja w sprawie wypłaty dofinansowania nie jest decyzją uznaniową, a uzyskanie dofinansowania możliwe jest po spełnieniu przez pracodawcę warunków określonych przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, co oznacza, że pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie mogła zostać udzielona.
Jeszcze raz podkreślić należy, że ocena zasadności przyznania pomocy następuje na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, według danych (w tym danych o sytuacji ekonomicznej) z dnia jego złożenia. Skoro, bowiem, pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy.
Bez znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy są również powody dla których spółka utraciła kapitał, czy też uległa przekształceniom.
Skoro z akt sprawy wynika, że na dzień złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec i lipiec 2014 r. wobec skarżącej miały zastosowanie przesłanki przewidziane w pkt 10 lit. b Wytycznych wspólnotowych, to stronie w sposób prawidłowy odmówiono wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Podsumowując wskazać należy, że w realiach sprawy niniejszej pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie mogła być udzielona, a zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.).
Niejako na marginesie sąd wskazuje iż wobec wyjaśnienia sprawy przez organy w sposób należyty oraz ze względu na treść art. 106 § 3 ppsa brak było podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych wskazanych w skardze.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło