V SA/Wa 3093/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-16

Skład orzekający: Michał Sowiński, Beata Krajewska, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości, oparta na stwierdzeniu, że część działki rolnej nie spełniała kryteriów "trwałych użytków zielonych" w rozumieniu przepisów, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędna interpretacja przepisów, nawet jeśli prowadzi do nieprawidłowego rozstrzygnięcia, nie stanowi "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które jest jedyną podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. W przypadku płatności rolnośrodowiskowej, przepis § 9 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przewidywał przyznanie płatności wyłącznie do gruntów użytkowanych jako "trwałe użytki zielone", a odmienna interpretacja skarżącego nie mogła stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący A. J. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej mu płatność rolnośrodowiskową na rok 2011 w pomniejszonej wysokości. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pełnej płatności do części działki rolnej D, uznając, że nie spełnia ona kryteriów "trwałych użytków zielonych" ze względu na fakt, iż w 2006 roku była ugorowana. Organy wyższych instancji utrzymały tę decyzję w mocy, odmawiając stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa, w tym błędną interpretację przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz wadliwe postępowanie dowodowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant ref. staż. - Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2014 r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości: oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z ... października 2014 r. nr ... Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu nr ... z dnia ... lipca 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia ... maja 2012 r. nr ... w sprawie przyznania A.J.(dalej: strona, skarżący, wnioskodawca, beneficjent) płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. w pomniejszonej wysokości. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu ... maja 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Kłodzku wpłynął wniosek kontynuacyjny strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 w którym zadeklarował w ramach Pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne: 1) w wariancie 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) działki rolne o łącznej powierzchni ... ha, w tym: • działkę rolną B o powierzchni ... ha, położoną na działkach ewidencyjnych o numerach ... z deklarowaną uprawą - mieszanka wieloletnia traw; • działkę rolną C o powierzchni ... ha, położoną na działkach ewidencyjnych o numerach ..., z deklarowaną uprawą - mieszanka wieloletnia traw; 2) w wariancie 2.12.1 - Pozostałe uprawy sadownicze + jagodowe (w okresie przestawiania): •działkę rolną A o powierzchni ... ha, położoną na działce ewidencyjnej numer ..., z deklarowaną uprawą - róża pomarszczona. Ponadto w ramach Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków wnioskodawca zadeklarował: •działkę rolną D o powierzchni ... ha, położoną na działkach ewidencyjnych o numerach ..., z deklarowaną uprawą - łąka trwała. W dniu 14 października 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kłodzku skierował do strony wezwanie do złożenia wyjaśnień do wniosku, w związku z nieścisłościami wykrytymi w deklaracji działki rolnej D położonej na działkach ewidencyjnych o numerach ... polegającymi na tym, że suma powierzchni tych działek przekracza powierzchnię użytków zagregowanych typu: ekologiczne trwałe użytki zielone oraz trwałe użytki zielone. W odpowiedzi w dniu 17 października 2011 r. wnioskodawca złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w K. korektę wniosku, w której podtrzymał deklarację działki rolnej D, dokonaną we wniosku o przyznanie płatności z dnia 16 maja 2011 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR. w K. wydał w dniu ... maja 2012 r. decyzję o przyznaniu beneficjentowi płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 w pomniejszanej wysokości, mocą której przyznał płatność: • w ramach Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne: w wariancie 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) uwzględniając powierzchnię deklarowaną - ... ha; w wariancie 2.12.1 - Pozostałe uprawy sadownicze + jagodowe (w okresie przestawiania) uwzględniając powierzchnię deklarowaną – 1... ha; • w ramach Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków uwzględniając powierzchnię 2,94 ha. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że: "We wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 Pan A. J. zadeklarował na działce rolnej D położonej na działkach ewidencyjnych o numerach ... powierzchnią ... ha do płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 4.1. Podczas weryfikacji poprawności deklaracji działki rolnej D stwierdzono, że uprawniona do otrzymania płatności w wariancie 4.1 jest jedynie działka ewidencyjna nr ... o powierzchni ... ha. Z danych będących w posiadaniu ARiMR wynika, ze w 2006 r. działki ewidencyjne nr ..., ... o łącznej powierzchni ... ha (...) były ugorowane. Zgodnie z wyżej przytoczoną definicją część działki rolnej D o powierzchni ... ha nie spełnia kryteriów trwałych użytków zielonych) ". W dniu 21 maja 2014 r. strona skierowała do Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, gdyż w ocenie strony została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z ... maja 2014 r., Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu odmówił stwierdzenia nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia ... maja 2012 r. Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawcy od tej decyzji Prezes ARiMR decyzją z dnia ... października 2014 r. utrzymał ją w mocy. Prezes ARiMR wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej, w którym można stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z podstaw określonych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". Organ wskazał, że w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za 2011 r. zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), zwaną dalej ustawą PRO W, w przepisach wykonawczych do tejże ustawy, w tym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, z późn. zm.) oraz przepisy wspólnotowe. Zdaniem organu odwoławczego z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że w roku 2006, tj. w okresie pięciu lat przed złożeniem przez stronę wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, na działce ewidencyjnej numer ... o powierzchni ... ha, na działce ewidencyjnej numer ... o powierzchni ... ha, na działce ewidencyjnej numer ... o powierzchni ... ha oraz na działce ewidencyjnej numer ... o powierzchni ... ha położone były działki rolne deklarowane do płatności jako ugór. Z powyższego wynika zatem, że część - zadeklarowanej we wniosku działki rolnej D o powierzchni ... ha, (położonej na działkach ewidencyjnych o numerach ...) zadeklarowanej przez we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 jako łąka trwała, nie stanowiła trwałego użytku zielonego w rozumieniu $ 9 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Skoro zatem decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia ... maja 2012 r. wydana została z uwzględnieniem przepisów prawa oraz w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w ocenie organu odwoławczego nie ma podstaw do stwierdzenia, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, które z kolei pociągałoby za sobą konieczność stwierdzenia jej nieważności w oparciu o tryb określony w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy odniósł się także do argumentów odwołania i uznał je za bezzasadne. Zbadał także z urzędu, czy rozstrzygnięcie nie jest obarczone innymi wadami, wymienionymi w art. 156 k.p.a. Od powyższej decyzji beneficjent złożył skargę do WSA w Warszawie. W skardze zarzucił naruszenie: 1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z § 9 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez wadliwe przyjęcie, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji w K. z dnia ... maja 2012 r. nie narusza rażąco prawa, bo w deklarowanym przez skarżącego wariancie 4.1, § 9 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., "przewiduje możliwość przyznania płatności rolnośrodowiskowej (...) wyłącznie do trwałych użytków zielonych gdy tymczasem: podstawą przyznania skarżącemu płatności był § 9 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., który nie wymagał, aby zgłaszana do dopłat sporna część działki rolnej D, o powierzchni ... ha, była trwałym użytkiem zielonym; przesłanka przyznania płatności zawarta w § 9 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia jest alternatywną wobec przesłanek z pkt 1 i 2 ust. 4 § 9 rozporządzenia, a zatem przyznanie płatności nie było uzależnione od kumulatywnego spełnienia przesłanek z § 9 ust. 4 rozporządzenia; skoro spełniono warunki płatności rolnośrodowiskowej wynikające z przepisów prawa, a sama płatność była przyznawana obligatoryjnie, to odmowa jej przyznania do spornej części działki rolnej D, o powierzchni ... ha, rażąco narusza prawo; 2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez arbitralne stwierdzenie przez organ drugiej instancji, że moja argumentacja prawna jest "nietrafiona i nie znajduje potwierdzenia w przepisach", bez odniesienia się do zarzutów odwołania i nie przedstawienia w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji własnej, przeciwnej argumentacji; 3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z § 9 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. i art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji w K. z dnia ... maja 2012 r. nie narusza rażąco prawa, bo bezzasadnie założono, że sporna część działki rolnej D, o powierzchni ... ha, nie spełniała wymogów traktowania ją jako trwały użytek zielony, mimo, iż w aktach sprawy w której wydano decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w K. z ... maja 2012 r., brak jest dowodu, iż od 2006 r. nie była ona zajęta przez pochodzące z samosiewu rośliny zielne (wszelkie rośliny zielne, rosnące tradycyjnie na naturalnych użytkach zielonych naturalnych) ewentualnie, że była ona w okresie 5-cio letnim częścią stosowanego w gospodarstwie W. G. systemu płodozmianu, bowiem dowodem takim, dotyczącym stanu faktycznego nie może być wariant dopłat stosowanych w łatach 2005 i 2006, który nie wymagał płodozmianów, a w szczególności zaorywań przedmiotowego gruntu, a także popularnonaukowa definicja "ugoru" zaczerpnięta ze strony internetowej www.wikipedia.pl; 4. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne założenie, że skorzystanie przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji w Kłodzku z dowodu pośredniego (notatki służbowej), skoro możliwe było uzyskanie znanych mu z urzędu dowodów bezpośrednich, nie stanowiło rażącego naruszenia przepisów postępowania. W szczególności chodzi o pominięcie następujących dowodów: wniosków obszarowych z lat 2006 - 2009 W. G. obejmującego działki ... oraz ostatecznych decyzji w sprawie przyznania mu płatności dla tych działek, zdjęć z ortofotomapy obejmujących działki ... sporządzonych w latach 2004 - 2012 w formie zapisu cyfrowego i wydruku, protokołów z kontroli przeprowadzonych przez ARiMR u W. G. w latach 2004 - 2009 wraz ze zdjęciami, w celu ustalenia, czy sporny grunt działek ... od 2005 r., nie był zajęty pod uprawę traw lub innych pasz z roślin zielonych, czyli wszelkich roślin zielnych, rosnących tradycyjnie na naturalnych użytkach zielonych, pochodzących z samosiewu ewentualnie, że był on częścią stosowanego w gospodarstwie systemu płodozmianu; 5. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. art. 7, 75, 77 § 1, 78 i 80 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę uwzględnienia wniosków dowodowych i uznanie, że dowody te nie mają znaczenia w sprawie, gdy tymczasem dla oceny rażącego naruszenia prawa istotne jest to, czy ten pominięty materiał dowodowy pozwalał stwierdzić organowi, wbrew żądaniu i dowodom, że sporna części działki D nie spełniała definicji trwałego użytku zielonego. Skarżący obszernie uzasadnił zgłoszone zarzuty, a także wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodów z dokumentów: wniosków obszarowych z lat 2006 - 2009 W. G. obejmującego działki ... oraz ostatecznych decyzji w sprawie przyznania mu płatności dla tych działek, zdjęć z ortofotomapy obejmujących działki ... sporządzonych w latach 2004 - 2012 w formie zapisu cyfrowego i wydruku, protokołów z kontroli przeprowadzonych przez ARiMR u W. G. w latach 2004 - 2009 wraz ze zdjęciami. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej w całości lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości w razie nieuwzględnienia powyższego żądania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W kontekście ww. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację podstaw tej instytucji. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a jedną z nich jest między innymi wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie, czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 k.p.a.) albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.). Nie jest dopuszczalna w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ocena innych zagadnień; w szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy. K.p.a. nie zawiera legalnej definicji "rażącego naruszenia prawa", chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2007 r. w sprawie I OSK 996/06 (publ. LEX nr 354687) stwierdzając, że przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych, a przekroczenie prawa musi być jasne i niedwuznaczne. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, Sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania, że nie zaistniała w niej przesłanka nieważności, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazać należy, iż podstawę prawną wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. w dniu ... maja 2012 r. decyzji w sprawie przyznania A. J. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 w pomniejszonej wysokości stanowiły m.in. przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 z późn. zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym". Stosownie do treści § 9 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych: 1) użytkowanych jako trwałe użytki zielone, na których występują: a) siedliska lęgowe ptaków z gatunków wymienionych w załączniku Nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego tych pakietów, b) zbiorowiska roślinne wykazujące cechy jednostek fitosocjologicznych i siedlisk przyrodniczych wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu drugiego, trzeciego, czwartego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego i dziewiątego tych pakietów; 2) na których występują typy siedlisk przyrodniczych wymienione w załączniku Nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu dziesiątego tych pakietów; 3) położonych: a) poza obszarem Natura 2000 w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, b) na obszarze Natura 2000 - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5. W skardze A. J. zarzuca, że zmniejszenie płatności w roku 2011 odnośnie części działki rolnej D o powierzchni ... ha stanowi rażące naruszenie prawa, co argumentuje błędną wykładnią § 9 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, polegającą na przyjęciu, że w ramach Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana wyłącznie do gruntów stanowiących trwałe użytki zielone. W ocenie Sądu, stanowisko skarżącego jest nieuprawnione. Należy wyjaśnić, iż z rażącym naruszeniem prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem. Nie stanowi natomiast rażącego naruszenia prawa błędna interpretacja przepisów składających się na podstawę prawną, jeżeli jest to jedna z możliwych interpretacji przepisu (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r., II SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 37, wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r., II SA 1642/94, Prok. i Pr. 1995, nr 7-8, s. 70). Taka linia orzecznictwa jest następstwem gramatycznej, językowej wykładni tego pojęcia. Według Słownika języka polskiego (Warszawa 1993, t. III, str. 24) "rażący", to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży. Takie znaczenie pojęcia "rażące naruszenie prawa" powoduje, że stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny może nastąpić w wypadku zastosowania w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy prawnej, której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny. Podobne stanowisko zostało wypracowane w doktrynie, gdzie zgodnie przyjmowano, iż rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (por. J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985, s. 237; por. także A. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 716-721). Organy nadzoru prawidłowo wywiodły, iż zgodnie z § 9 ust. 4 pkt 1 lit. a i pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego możliwość przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych została przewidziana wyłącznie w odniesieniu do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki zielone. Prezes Agencji zasadnie wskazał zatem, iż dokonana przez skarżącego odmienna interpretacja § 9 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. Nr ... z dnia ... maja 2012 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, zaznaczając, iż z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste naruszenie prawa, jak również jako wydanego w wyniku rażącego naruszenia prawa nie można traktować orzeczenia wydanego w wyniku odmiennej interpretacji danej normy prawnej przez każdą ze stron postępowania. Z uwagi na powyższe za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 9 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, Prezes Agencji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do argumentacji skarżącego dotyczącej spełnienia warunków płatności rolnośrodowiskowej wynikających z przepisów prawa, wskazując na brak możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej wydanej w wyniku odmiennej interpretacji normy prawnej. Organ trafnie zauważył, że jeżeli przepis dopuszcza rozbieżną interpretację, nawet mniej lub bardziej uzasadnioną to wybór jednej z nich, jeżeli nawet później zostanie uznany za nieprawidłowy, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. Za niezasadne Sąd uznał również zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa z uwagi na brak przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego, które pozwoliłoby ustalić, czy sporny grunt faktycznie był uprzednio użytkowany w ramach płodozmianu. Z akt sprawy wynika, że część zadeklarowanej przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 - działki rolnej D o powierzchni ... ha położona na działkach ewidencyjnych o numerach ... była deklarowana przez innego producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 jako ugór i jako taka została w całości uwzględniona w decyzji przyznającej płatność. Organy nadzoru prawidłowo wskazały zatem, iż skoro w 2006 r. na części działki rolnej D znajdował się ugór, to - zgodnie z jego definicją - działka ta nie była w danym roku "zajęta pod uprawę traw lub innych pasz z roślin zielonych naturalnych pochodzących z samosiewu" - jak sugeruje skarżący. Odnosząc się natomiast do wniosku o przeprowadzenie dowodów z wniosków obszarowych W. G. z lat 2006 - 2009, ortofotomap obejmujących działki ewidencyjne o numerach ... protokołów z kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym W. G. w latach 2004 - 2009 należy wskazać, że do akt administracyjnych sprawy o przyznanie skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 został włączony wniosek o przyznanie płatności oraz decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznająca płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, w zakresie dotyczącym użytkowania w roku 2006 działek ewidencyjnych o numerach ... Zdaniem Sądu, w sprawie bezsporne jest, iż przed wydaniem decyzji z .. maja 2012 r. organ dysponował dowodami, które mogły stanowić podstawę do ustalenia okoliczności braku spełnienia kryteriów trwałych użytków zielonych w odniesieniu do części działki rolnej D. Sporne jest natomiast, czy podnoszone przez skarżącego uchybienia postępowania zwykłego, które – w jego ocenie – nie pozwalały na jednoznaczne stwierdzenie, że stan spornej części działki D w 2006 r. i w następnych latach wykluczał jej zakwalifikowanie jako trwałego użytku zielonego należy zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Należy wskazać, iż w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności rolnośrodowiskowej organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie każde jednak naruszenie przepisów procedury można zakwalifikować jako "rażące naruszenie prawa", które stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Nadzwyczajny tryb postępowania przewidziany w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być środkiem wzruszenia decyzji nawet wadliwych, ale nie w stopniu kwalifikowanym ("rażącym"). Sąd, po analizie akt administracyjnych stwierdził, że Kierownik ARiMR w dacie podjęcia decyzji z ... maja 2012 r. dysponował dokumentami, które mogły stanowić podstawę do ustalenia, iż działki ewidencyjne nr ... o łącznej powierzchni ... ha (położone w gminie ..., obręb ...) były w roku 2006 ugorowane. Zdaniem Sądu, nie można wykluczyć, iż ustalenie tej okoliczności w kontrolowanej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania poprzez nieprawidłową ocenę całego materiału dowodowego przez Kierownika ARiMR, które mogło mieć wpływ na nieprawidłowe ustalenie przez organ administracji powierzchni będącej podstawą przyznania płatności. Jednak tego rodzaju naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny materiału dowodowego nie można uznać za rażące. Powzięcie wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w wyniku którego przyznano płatności, w ocenie Sądu, nie stanowi podstawy do uznania, że postępowanie to zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa, a co za tym idzie ewentualne nieprawidłowości nie mogą być konwalidowane wzruszeniem decyzji w trybie postępowania nieważnościowego. Wskazane przez skarżącego przepisy proceduralne nie mogą stanowić w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom skarżącego, iż treść decyzji, jaką podjął Kierownik ARiMR, o przyznaniu wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa, bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu, brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W aspekcie powyższych rozważań Sąd stwierdził, że skarga pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i z tej racji, z powołaniem się na przepis art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło