V SA/Wa 3145/14

PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-21

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która posiada znaczny majątek trwały, ale został on nabyty przy udziale środków z pomocy finansowej i jest obciążony hipoteką, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. Nawet posiadanie znacznego majątku trwałego, który został nabyty przy udziale środków z pomocy finansowej i jest obciążony hipoteką, a jego sprzedaż mogłaby skutkować wszczęciem postępowań o zwrot nienależnie pobranych środków, nie wyklucza przyznania prawa pomocy. Konieczność spłaty kredytu zaciągniętego na inwestycje objęte pomocą finansową, przy jednoczesnym braku możliwości swobodnego dysponowania majątkiem, może uzasadniać częściowe zwolnienie od kosztów.
Stan faktyczny
Spółka O. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej. Spółka wykazała posiadanie znacznego majątku trwałego i rachunku bankowego, jednak wskazała, że środki te są obciążone kredytem i hipoteką, a ich sprzedaż mogłaby skutkować wszczęciem postępowań o zwrot nienależnie pobranych środków. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego i WSA, sprawa trafiła do NSA, który uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę wnikliwej analizy wydatków i możliwości finansowych spółki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. w Ś. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. O. Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 1.963 zł, wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 336.000,00 zł, wartość środków trwałych wynosi 3.193.123,08 zł, natomiast wysokość straty za ostatni rok obrotowy wyniosła 66.623,61 zł. Skarżąca posiada rachunek bankowy, na którym zgromadzono środki finansowe w wysokości 12.208,32 zł. W uzasadnieniu podniesiono, iż wypracowane przez Spółkę środki finansowe są przeznaczane na spłatę zaciągniętego kredytu. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że skarżąca faktycznie posiada znaczny majątek w postaci środków trwałych, lecz nie może nim swobodnie dysponować z uwagi na fakt, że środki te zostały zakupione przy udziale środków przyznanych w ramach pomocy finansowej. Podobnie prezentuje się kwestia konieczności spłacania kredytów, które również zostały zaciągnięte przez skarżącą na częściową partycypację finansową w inwestycjach objętych pomocą finansową. Do sprzeciwu dołączono rachunek zysków i strat, bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2014 r., listę operacji bankowych oraz umowę kredytu. Następnie postanowieniem z dnia 13 listopada 2015 r. Sąd odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że nie można uznać, by skarżąca nie była w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 1.963 zł. Z analizy nadesłanego wyciągu z konta bankowego wynika bowiem, że konto skarżącej jest często zasilane sumami przekraczającymi wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Równie częste są co prawda obciążenia rachunku w podobnych kwotach, jednak wskazane tam wydatki nie mogą korzystać z przywileju pierwszeństwa zaspokojenia przed wydatkami w postaci kosztów sądowych. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że Sąd I instancji całkowicie pominął wykazane przez nią obciążenie kredytowe (umowa o kredyt nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. wraz z aneksami), co skutkowało odmową przyznania skarżącej prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 marca 2016 r. sygn. akt II GZ 266/16 uchylił ww. postanowienie z dnia 13 listopada 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, iż Sąd I instancji nie przeanalizował wnikliwie jakiego rodzaju wydatki wykazane są na wyciągu z konta bankowego skarżącej i czy mogą mieć wpływ na jej możliwości finansowe, a tym samym na możliwości partycypowania w kosztach sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd nie odniósł się do argumentów skarżącej podniesionych w sprzeciwie od postanowienia referendarza, że skarżąca wprawdzie posiada środki trwałe, ale nie może nimi swobodnie dysponować, bo zostały zakupione przy udziale środków przyznanych w ramach pomocy finansowej, której dotyczą decyzje organów oraz wyrok Sądu I instancji. Podobnie, wg skarżącej, prezentuje się kwestia konieczności spłaty kredytów, które również zostały zaciągnięte w ramach częściowej partycypacji finansowej w inwestycjach objętych pomocą finansową, o której mowa w zaskarżonym wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a."). W ocenie Sądu przedstawione przez skarżącą dokumenty i oświadczenia wskazują, iż taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Skarżąca posiada co prawda znaczny majątek m.in. w postaci nieruchomości (hala magazynowa – przechowalnia owoców), jednak nie może tym majątkiem swobodnie dysponować. Budowa tej nieruchomości została wykonana dzięki przyznaniu pomocy finansowej, której dotyczy niniejsze postepowanie sądowe oraz przy pomocy kredytu bankowego. Wyzbycie się jej – jak też innych środków trwałych zakupionych dzięki przyznanej pomocy finansowej – doprowadziłoby zatem do wszczęcia kolejnych postępowań w przedmiocie nienależnie pobranych płatności. Skarżąca dołączyła do sprzeciwu umowę kredytową nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. wraz z aneksami. Z jej treści wynika, że niespłacenie rat w wymaganych terminach będzie skutkować wypowiedzeniem umowy w całości lub w części oraz do realizacji przyjętych zabezpieczeń. W niniejszej sprawie zabezpieczenie takie stanowiła m.in. hipoteka kaucyjna na kwotę 1.300.000 zł. Z aneksu nr 2 wynika natomiast, że okres spłaty kredytu został wydłużony o pięć lat – do 1 lipca 2023 r. oraz, że wysokość rat kwartalnych wynosi 21.000 zł. Jak wynika z przedstawionego przez skarżącą wyciągu z konta bankowego konieczność spłacania rat w tej wysokości oraz bieżących kosztów prowadzonej działalności gospodarczej uniemożliwia jej poczynienie oszczędności pozwalających na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.963 zł. Jak zaś wskazano powyżej skarżąca nie ma też możliwości – nie pogarszając znacznie swojej sytuacji finansowej – aby na uzyskanie ww. kwoty wykorzystać posiadany majątek trwały. Tym samym w ocenie Sądu skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 259 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło