V SA/Wa 317/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-16
Skład orzekający: Barbara Mleczko – Jabłońska, Mirosława Pindelska, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w części dotyczącej dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym, stwierdzenia powstania długu celnego i obowiązku podatkowego, pomimo zarzutów skarżącej o nielegalnym wprowadzeniu towaru, braku skutecznego doręczenia decyzji oraz niezastosowaniu zwolnienia dla małych przesyłek pocztowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i oceniły materiał dowodowy. Stwierdzono, że decyzja Dyrektora Izby Celnej została skutecznie doręczona, a zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego i niezastosowania wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka są nieuzasadnione. Sąd uznał, że towar został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, co skutkowało powstaniem długu celnego i obowiązku podatkowego, a także prawidłowo ustalono wartość celną i datę powstania długu celnego. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego dotyczącą dopuszczenia do obrotu katalogów reklamowych, stwierdzenia długu celnego i obowiązku podatkowego. Organy celne ustaliły, że towary zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny, ponieważ brak było dokumentów objęcia procedurą celną. Spółka zarzuciła m.in. naruszenie przepisów o doręczeniach, błędne ustalenie stanu faktycznego, niezastosowanie zwolnienia dla małych przesyłek pocztowych oraz nieprawidłowe ustalenie daty powstania długu celnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009r. sprawy ze skargi C. Sp. z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenie towaru do obrotu na polskim obszarze celnym oraz stwierdzenie powstania długu celnego i obowiązku podatkowego. oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej przez "C." Spółka z o.o. w W. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] grudnia 2008 r. o nr [...], wydana w następującym stanie faktycznym:
W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w siedzibie firmy C. Sp. z o.o. przez inspektorów Urzędu Kontroli Skarbowej w W. w terminie od [...].01.2003r. do [...].07.2003r., obejmującej rozliczenie z budżetem państwa za 2001 r. i obrót towarowy z zagranicą za 2001 r., stwierdzono brak dokumentów objęcia procedurą celną lub nadania przeznaczenia celnego towarowi w postaci katalogów reklamowych ujętych w fakturach Nr [...] z [...].10.2001 r. i Nr [...] z [...].12.2001 r. wystawionych przez firmę ,,C." ze S. o łącznej wartości [...].
Wobec powyższego postanowieniem z [...] listopada 2003r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru w postaci katalogów reklamowych, zgodnie z ujawnionymi fakturami. Następnie postanowieniem z [...].02.2004r. organ rozszerzył zakres postępowania o ustalenie podstawy do opodatkowania oraz kwoty zobowiązania podatkowego.
Po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z [...] grudnia 2004r. nr [...] dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci katalogów reklamowych ujęty w fakturach Nr [...] z [...].10.2001r. i Nr [...] z [...].12.2001r. wystawionych przez firmę "C." ze S., stwierdził powstanie - w dniu [...] września 2003r. - długu celnego oraz obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług wobec powyższego towaru określając kwotę długu celnego na [...] zł oraz kwotę podatku od towarów i usług na [...] zł, oraz obliczył należne odsetki od należności celnych. Określając wartość celną przedmiotowego towaru organ stwierdził, iż jest nią wartość transakcyjna określona w fakturach Nr [...] z [...].10.2001r. oraz Nr [...] z [...].12.2001r. wystawionych przez dostawcę.
Orzekając na skutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w W. uznając odwołanie strony jako złożone w ustawowym terminie decyzją z [...] grudnia 2008 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. w części dotyczącej powołanej podstawy prawnej i orzekł w tym zakresie; w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że słusznie organ celny I instancji uznał, iż towar z ujawnionych w siedzibie spółki faktur został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny. Kontrolowany nie przedstawił bowiem zgłoszenia celnego SAD za którym przedmiotowy towar - katalogi reklamowe został wprowadzony na polski obszar celny, przyznając tym samym, że towar nie został zgłoszony do odprawy celnej. Ponadto w czasie kontroli ujawniono potwierdzenie dokonania płatności przez spółkę na rzecz osoby zagranicznej w kwotach wynikających z powyższych faktur za pośrednictwem [...] w dniu [...].01.2002r.
Nielegalne wprowadzenie towaru na polski obszar celny powoduje natomiast powstanie długu celnego w przywozie w myśl art. 210 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, póz. 802 ze zm.), zwanej dalej: Kodeks celny, zgodnie z którym dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającemu należnościom celnym przywozowym.
Dyrektor Izby Celnej wskazał również, powołując się na stosowne przepisy Kodeksu celnego, że organ celny I instancji prawidłowo przyjął jako datę powstania długu celnego - datę [...] września 2003r. tj. dzień sporządzenia protokołu pokontrolnego. Spółka nie dostarczyła bowiem żadnych dokumentów - ani w trakcie trwania postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu ani przy odwołaniu - które mogłyby zweryfikować tę datę. Wskazywanie natomiast przez Stronę, iż data wystawienia faktur jest datą powstania długu celnego nie znajduje uzasadnienia w świetle przepisów prawa celnego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że ujawnione faktury wskazują, iż importerem towaru była Spółka "C." Sp. z o.o. (płatność za faktury została dokonana). A zatem samo oświadczenie Spółki, iż to nie ona wprowadziła katalogi na polski obszar celny, a odbiorcami katalogów były osoby z całej Polski ([...] osób) - katalogi (tak wynika z informacji zawartej w treści odwołania) były dostarczane pocztą do odbiorcy i jako takie winne być zwolnione z opłat celnych - bez poparcia materiałem dowodowym, nie może stanowić podstawy do weryfikacji decyzji. Zdaniem organu nie budzi wątpliwości fakt, iż importerem katalogów o wartości [...] ([...] złotych) była firma "C." Sp. z o.o. i jako importer winna była uiścić należności celno – podatkowe.
Dyrektor Izby zauważył także, iż spółka w trakcie trwania postępowania zarówno przed organem I jak i II instancji nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień do czynnego udziału w postępowaniu, zachowując bierną postawę wobec prowadzonych postępowań celno-podatkowych. W zamian za to zaproponowała jedynie na etapie postępowania odwoławczego przesłuchanie nie wymienionych z imienia i nazwiska pracowników Spółki C. - pismo z [...] października 2008 r. Dopiero na wezwanie organu pełnomocnik Spółki w piśmie z [...] grudnia 2008r. wskazał celem przesłuchania osobę M. S., który zajmował się w okresie którego dotyczy postępowanie interesami Spółki. Na wezwanie organu w celu osobistego stawienia się M. S. w dniu [...] grudnia 2008 r. w siedzibie Izby Celnej w charakterze świadka, celem złożenia wyjaśnień w sprawie wprowadzenia towarów określonych w fakturach o numerach [...] i [...] na polski obszar celny, pełnomocnik Spółki poinformował, że M. S. przebywa poza granicami kraju i nie stawi się w wyznaczonym dniu na przesłuchanie.
Ponadto organ II instancji nadmienił, że zgodnie z postanowieniami art. 242 § 3 Kodeksu celnego w wypadkach powstania długu celnego, o których mowa w art. 210-213, pobiera się odsetki liczone od dnia powstania długu celnego, według zasad i w wysokości określonych w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. Z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie dług celny powstał w związku z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny (art. 210 Kodeksu celnego), zasadnym jest obciążenie Spółki odsetkami od kwoty długu celnego należnymi od dnia powstania długu celnego – [...] września 2003 r. do dnia wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W..
Odnosząc się do kwestii powstania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie obowiązek podatkowy powstał zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 1993r. Jako datę powstania długu celnego przyjęto w niniejszej sprawie dzień [...] września 2003 r. i w tym też dniu powstał obowiązek uiszczenia powstałego z mocy prawa zobowiązania w podatku od towarów i usług. Zauważył także, iż konsekwencją powstania zaległości podatkowej jest obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę (art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej).
Ponadto Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił dlaczego należało uznać, że w decyzji organu celnego I instancji nieprawidłowo powołano art. 11, art. 11c i 11f ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 1993 r., zamiast art. 33, 34 ust. 1, 2, 3, 4 i art. 38 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) zwanej dalej: ustawa o podatku od towarów i usług z 2004 r., które odpowiadają treści uchylonych przepisów. Wskazał też, że wada ta nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W.. Korzystając zatem ze swoich uprawnień organu odwoławczego uchylił decyzję organu I instancji w części powołanej podstawy prawnej i orzekł w tym zakresie, wskazując przepisy właściwe mające zastosowanie w niniejszej sprawie.
Powyższą decyzję "C." Spółka z o.o. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 211 w zw. z art. 212 oraz art. 144 i art. 126 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 § 1 Kodeksu celnego polegające na niedoręczeniu decyzji Skarżącej;
2. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało błędnym uznaniem, że katalogi reklamowe zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny;
3. art. 180 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej polegające na nieuwzględnieniu wniosku dowodowego Skarżącej oraz braku uzasadnienia powyższego nieuwzględnienia w zaskarżonej decyzji.
- naruszenie prawa materialnego:
1. art. 190 § 1 pkt 25, art. 210 § 3, art. 22 § 1, 2 i 3, art. 230 § 4a ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) poprzez niezastosowanie przez organ celny zwolnienia dotyczącego małych przesyłek pocztowych oraz stwierdzenie, że na Skarżącej Spółce spoczywał obowiązek zapłaty cła;
2. § 257 i 258 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250) poprzez skierowanie decyzji do podmiotu na którym nie ciążył obowiązek zapłaty cła.
Rozwijając zarzut dotyczący niedoręczenia Spółce zaskarżonej decyzji strona Skarżąca wskazała, że decyzja Dyrektora Izby z [...] grudnia 2008 r. została przyniesiona na adres do doręczeń (do siedziby pełnomocnika) przez niezidentyfikowaną osobę, czyli Skarżącej nie wiadomo, a z akt sprawy nie wynika, czy osoba ta spełniała warunki określone w Ordynacji podatkowej tj. czy był to pracownik urzędu celnego, pracownik operatora wykonującego działalność pocztową, czy inna uprawniona do tego osoba. Po drugie, osoba ta po otrzymaniu informacji o nieobecności adresata w danym dniu ograniczyła się do sporządzenia odręcznej notatki na ostatniej, czyli dziewiątej, stronie decyzji - "adresat nieobecny" wraz z podaniem daty (nie jest wiadomo jednak czy jest to data zdarzenia, ponieważ to nie zostało określone w jednoznaczny sposób). Osoba doręczająca nie zostawiła żadnej adnotacji o możliwości odebrania decyzji w innym terminie, nie wskazała miejsca w którym znajduje się decyzja ani żadnej innej informacji sugerującej, że w określonym dniu miała miejsce próba doręczenia decyzji. Zdaniem strony skarżącej o rozstrzygnięciu jakie podjął organ celny Spółka dowiedziała się dopiero w dacie wizyty jej pełnomocnika w organie celnym w dniu 21 stycznia 2009 r. Jednak decyzja ta nie została w tym dniu wydana pełnomocnikowi Spółki za pokwitowaniem jej odbioru. Pełnomocnik otrzymał jedynie kopię powyższej decyzji. A zatem strona Skarżąca powołując się na stosowne orzecznictwo sądowe uznała, że kwestionowana decyzja Dyrektora Izby Celnej nie została jej skutecznie doręczona. Nie może więc ona wywoływać skutków prawnych ani wpływać na prawa i obowiązki Skarżącej. Jako decyzja nieistniejąca w obrocie prawnym powinna, dla usankcjonowania swojego istnienia, zostać prawidłowo doręczona. Skarżąca podniosła również, iż niezależnie od powyższych twierdzeń złożyła przedmiotową skargę z ostrożności procesowej w wypadku uznania zaskarżonej decyzji za doręczoną skutecznie.
Odnosząc się do naruszenia przepisu art. 122 Spółka wskazała, że organ nie podjął niezbędnych działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie podano przyczyn, dla których organ uznał, że sporne towary zostały wysłane na polski obszar celny jak również nie ustalono charakteru powyższych katalogów reklamowych. Skarżąca wskazała przy tym, że jest podmiotem gospodarczym współpracującym ściśle z C., który ponosi także koszty działalności w Polsce. Przedstawiła przy tym konstrukcję wydatków stosowaną między oboma firmami jako typową dla tzw. kosztów podziałowych. Podniosła również, że [... ]sztuk katalogów nie zostało przesłanych bezpośrednio do Spółki - zostały one bowiem wysłane przez podmiot [...] bezpośrednio do polskich klientów, jako zawartość przesyłki pocztowej, a jedynie kosztami takiej wysyłki oraz kosztami katalogów, zgodnie z ustaleniami dotyczącymi podziału kosztów między podmiot [...] oraz polski, obciążono Spółkę. Brak zatem zgłoszeń celnych SAD w dokumentacji Spółki nie jest spowodowany faktem niedokonania zgłoszeń celnych przez Spółkę, a katalogi, o których mowa, zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym w wyniku działań Poczty Polskiej. Nie można zatem mówić o nielegalnym wprowadzeniu spornych katalogów na polski obszar celny. Zdaniem Skarżącej organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, a przede wszystkim nie doprowadził do przesłuchania wskazanej przez Spółkę osoby, która posiadała wiedzę odnośnie przedmiotowych katalogów jak i wzajemnego rozliczania się Skarżącej i firmy C..
Odnosząc się do naruszenia przepisów prawa materialnego Skarżąca wskazała, że organy celne nie wzięły pod uwagę zwolnienia przedmiotowego spornych katalogów, momentu powstania długu celnego w innym niż wskazany w decyzji terminie, upływu terminu, w którym można było powiadomić Spółkę o powstaniu długu celnego. Ponadto w opinii Skarżącej, kwestionowana decyzja została niesłusznie skierowana do Spółki, gdyż to nie ona była podmiotem odpowiedzialnym do zapłaty cła. Rozwijając powyższe, Skarżąca podniosła, że art. 190 § 1 pkt 25 Kodeksu celnego przewidywał w okresie październik-grudzień 2001 r. zwolnienie przedmiotowe dla rzeczy przewożonych w małych przesyłkach pocztowych, a za taką należy niewątpliwie uznać przesyłkę katalogu umieszczonego w zwykłych, standardowych kopertach. Tak więc zdaniem Spółki wymierzenie cła od takiej przesyłki stanowi rażące naruszenie prawa. Niezależnie od powyższego, w opinii Skarżącej, w niniejszej sprawie została nieprawidłowo ustalona data powstania długu celnego, która powinna być ustalona na moment wystawienia faktury, gdyż powszechnie wiadomym jest, że faktury wystawiane są po wykonaniu usługi, wydaniu towaru. Tak więc należało przyjąć, że wprowadzenie katalogów na polski obszar celny nastąpiło przed dniem wystawienia faktury. A zatem dzień wystawienia faktury powinien zostać uznany za najwcześniejszą chwilę, w jakiej istnienie długu celnego mogło zostać ustalone. Wskutek powyższego stwierdzenia, iż dług celny powstał wcześniej niż to wskazano w decyzji, doręczenie decyzji organu celnego I instancji w dniu 5 stycznia 2005 r., nastąpiło już, zdaniem Skarżącej, po upływie terminu 3 letniego, w którym można było powiadomić Spółkę o powstaniu długu celnego (art. 230 § 4a Kodeksu celnego). Odnosząc się do naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, Skarżąca podniosła, że zgodnie z § 257 i 258 ww. rozporządzenia obowiązek przedstawienia przesyłek organom celnym spoczywał na urzędach pocztowych, tj. jednostkach organizacyjnych Poczty Polskiej. Przy tym biorąc pod uwagę zasady działania Poczty Polskiej, przyjęcie, iż przedstawienia takiego dokonano, jest uzasadnione. W takiej sytuacji nie można jednoznacznie stwierdzić bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego w tym zakresie, iż wprowadzenia katalogów na polski obszar celny dokonano nielegalnie. Reasumując powyższe Skarżąca wskazała, iż nie dokonała wprowadzenia katalogów na terytorium Polski, gdyż nigdy nie weszła w posiadanie katalogów i została jedynie obciążona kosztami tych katalogów (wprowadzenia towaru dokonał albo C., albo [...] operator pocztowy, albo polski operator pocztowy). Ponadto nie uczestniczyła we wprowadzeniu katalogów; nie wiedziała także, iż wprowadzenie było nielegalne; trudno także stwierdzić, iż mogła się o tym dowiedzieć przy zachowaniu należytej staranności, gdyż sprawdzenie faktów dotyczących odprawy [...] przesyłek, przesyłanych przez urzędy pocztowe na terytorium całej Polski, było dla Spółki niemożliwe. Podniosła także, iż nie nabyła ani też nie posiada przedmiotowych katalogów, a zatem zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu niezobowiązanego do dokonania zgłoszenia celnego ani też wniosku o objęcie towaru jakąkolwiek procedurą celną.
W opinii Skarżącej powyższe argumenty wskazują więc na konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny, zgodnie ze swymi ustawowymi kompetencjami bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. W tym kontekście Sąd, wbrew zarzutom strony Skarżącej, uznał, iż organy celne przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i dokonały oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu celno-podatkowym, a zatem uwzględniając w szczególności zasady logiki oraz konieczności zapewnienia stronom czynnego udziału w toku postępowania. Sąd zauważa, iż organy celne zobowiązane są nie tylko rozpatrzyć poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Organ drugiej instancji uznał zatem w sposób przekonująco uzasadniony za wiarygodne wyjaśnienia złożone przez stronę postępowania w takim zakresie, w jakim znalazły odzwierciedlenie w materiale dowodowym wynikającym z pozostałych dowodów zebranych w sprawie. Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi.
Oceniając zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. na wstępie należy wskazać, że decyzja ta w świetle przepisów prawa materialnego zawierała dwa rozstrzygnięcia: rozstrzygnięcie dotyczące długu celnego i rozstrzygnięcie dotyczące zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług.
Do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej długu celnego miały zastosowanie przepisy Kodeksu celnego, ponieważ art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) stanowił, że przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W rozpoznawanej sprawie dług celny powstał niewątpliwie przed uzyskaniem przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej.
Do rozstrzygnięcia sprawy w zakresie dotyczącym zobowiązań podatkowych miały zastosowanie przepisy prawa materialnego, tj. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 1993 r. i przepisy procesowe tj. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - obowiązujące w dacie orzekania.
Jak wynika z uzasadnienia skargi kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest zasadność obciążenia Spółki C. należnościami celno-podatkowymi, moment powstania długu celnego i niezastosowanie ustawowego zwolnienia przedmiotowego dotyczącego małych przesyłek listowych oraz skuteczność doręczenia decyzji organu odwoławczego.
Na początku swoich rozważań, Sąd na podstawie znajdującego się w aktach administracyjnych materiału dowodowego, stwierdza, że decyzja organu celnego II instancji z [...] grudnia 2008 r. została prawidłowo doręczona Skarżącej Spółce. Doręczenia decyzji dokonano na piśmie pod adresem do doręczeń wskazanym przez Spółkę, tj. ul. [...] W. – w dniu 30 grudnia 2008 r., przez pracownika Izby Celnej w W. za pokwitowaniem pracownika [...] sp. k. (adnotacja na ostatniej stronie ww. decyzji złożonej a/a i znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy k -104). Ponadto Sąd zauważa, że wcześniejsze doręczanie korespondencji w ten sam sposób (przez pracownika organu II instancji) i pod ten sam adres do doręczeń nie było przez Skarżącą kwestionowane (k – 91, 95, 94 akt administracyjnych). Dlatego też w ocenie Sądu zarzut naruszenia przepisów polegający na niedoręczeniu decyzji Skarżącej jest nieuzasadniony.
Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez nie uwzględnienie wniosku dowodowego Skarżącej o przesłuchanie M. S., który posiadał stosowne informacje odnośnie prowadzonych rozliczeń z kontrahentami i który w latach objętych postępowaniem pełnił funkcję członka zarządu, Sąd zauważa, że organ celny wzywał wskazaną osobę na przesłuchanie w sprawie wprowadzenia towarów określonych w fakturach o numerach [...] i [...] na polski obszar celny, jednakże wezwany nie stawił się w wyznaczonym terminie w celu złożenia wyjaśnień. Ponadto organ celny w piśmie z [...] listopada 2008r. proponował również Skarżącej, iż może stosowne wyjaśnienia nadesłać pisemnie, (k. – 91 akt adm.). Skarżąca z powyższego sposobu złożenia wyjaśnień również nie skorzystała. Zdaniem Sądu członek zarządu wymieniony w KRS – wskazany jako świadek – miał możliwość ustosunkowania się do twierdzeń organów na każdym etapie postępowania, np. w formie pisemnej, nie musiał być na okoliczność znanych mu faktów i okoliczności formalnie przesłuchiwany do protokołu, gdyż był Stroną w sprawie, odpowiedzialnym z racji swej funkcji za działalność Spółki. Brak złożenia zatem przez Stronę stosownych wyjaśnień, czy też nie przedłożenie dowodów potwierdzających argumentację Skarżącej powoduje, że Sąd uznał, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, iż stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został ustalony prawidłowo.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, że towar w postaci katalogów reklamowych wszedł na polski obszar celny. Kwestią sporną jest natomiast sposób jego wprowadzenia. Skarżąca twierdzi, że nie dokonała wprowadzenia katalogów na terytorium Polski, gdyż nigdy nie weszła w posiadanie katalogów, a jedynie została obciążona kosztami tych katalogów. Wprowadzenia towaru dokonał natomiast jej zdaniem albo C., albo [...] operator pocztowy, albo polski operator pocztowy. Twierdzeń swoich nie poparła jednak żadnymi dowodami, podnosząc, że to organ celny mógł dokonać stosownych ustaleń u polskiego operatora pocztowego. Tymczasem z akt sprawy wynika, że w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w siedzibie Skarżącej ujawniono 2 faktury kontrahenta zagranicznego dotyczące zakupu katalogów reklamowych w ilości [...] sztuk i wartości [...]. Towary te co wynika z protokołu kontroli nie zostały zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu przez Skarżącą.
Na uwagę zasługuje fakt, iż w postanowieniu z [...] listopada 2003 r. organ I instancji poinformował stronę skarżącą, iż wszczęto postępowanie w związku z koniecznością ustalenia statusu celnego przedmiotowego towaru w związku z podejrzeniem jego nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny. Pouczono również Spółkę, że stosownie do art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej Strona może wnosić uwagi, składać wyjaśnienia, zapoznać się z aktami sprawy i wypowiedzieć się co do twierdzeń organów celnych. Podobne informacje zawarto w postanowieniu z dnia [...] lutego 2004r. rozszerzającym ww. postanowienie o ustalenie podstawy do opodatkowania oraz kwoty zobowiązania podatkowego jak i w piśmie informującym o zakończeniu postępowania celnego przed organem I instancji. Do dnia wydania decyzji Skarżąca nie skorzystała z powyższych uprawnień, zachowując bierną postawę wobec prowadzonych postępowań celno-podatkowych. Wobec braku jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że towar został legalnie wprowadzony na polski obszar celny uprawnione jest, zdaniem Sądu, stanowisko organu, że towar został nielegalnie wprowadzony. Nielegalne wprowadzenie towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym powoduje powstanie w myśl art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego długu celnego w przywozie.
Zgodnie z art. 9 Kodeksu celnego nielegalnym wprowadzeniem towaru jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2 Kodeksu celnego.
Stosownie do treści art. 210 § 3 pkt. 3 dłużnikami są osoby, które dokonały nielegalnego wprowadzenia; osoby, które uczestniczyły we wprowadzeniu i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły dowiedzieć się, że wprowadzenie było nielegalne, osoby które nabyły, posiadały lub posiadają towar, o którym mowa w § 1 i które wiedziały i przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.
W przedmiotowej sprawie faktury dotyczące spornego towaru zostały ujawnione w siedzibie Spółki, były one wystawione na spółkę "C.", ponadto płatność za te faktury została również dokonana przez stronę Skarżącą na rzecz kontrahenta zagranicznego. W związku z powyższym wobec braku jakiegokolwiek materiału dowodowego pozwalającego ustalić, że dłużnikami są inne osoby, co sugeruje Skarżąca, organy celne zasadnie przyjęły, że importerem, katalogów o wartości [....] była firma "C." Sp. z o.o. i jako importer, a tym samym dłużnik powinna uiścić określone należności celno-podatkowe. Ponadto w świetle powyższego bezzasadny jest zarzut Skarżącej, dotyczący niezastosowania przez organy celne ustawowego zwolnienia przedmiotowego dotyczącego małych przesyłek listowych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika bowiem aby sporne katalogi były dostarczane pocztą do odbiorców z całej Polski jak twierdzi Skarżąca.
Ustalenie osoby dłużnika spowodowało konieczność objęcia spornego towaru procedurą celną dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym oraz ustalenia daty powstania długu celnego.
Zgodnie art. 210 § 2 Kodeksu celnego dług celny z tytułu nielegalnego wprowadzenia towaru powstaje z chwilą zaistnienia tego zdarzenia. Jeżeli - jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie - nie jest możliwe precyzyjne określenie chwili powstania długu celnego, kwota należności celnych przywozowych jest obliczana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili ustalenia, że towar znajdował się w sytuacji powodującej powstanie długu celnego (art. 222 § 2 Kodeksu celnego). Jeśli natomiast nie można ustalić, że dług celny powstał przed stwierdzeniem jego istnienia przez organ celny, kwota należności celnych przywozowych za ten towar ustalana jest na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili najwcześniejszej, w jakiej istnienie długu celnego mogło zostać ustalone na podstawie zebranych dowodów (art. 222 § 3 Kodeksu celnego).
Przytoczone regulacje prawne nakładają na organ celny obowiązek wszechstronnego badania wszystkich okoliczności powstania długu celnego. Działanie takie zmierza w każdym przypadku do określenia chwili najwcześniejszej, w jakiej istnienie długu celnego może zostać ustalone na podstawie zgromadzonych dowodów.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, iż najwcześniejszą chwilą, w jakiej istnienie długu celnego mogło zostać ustalone był dzień sporządzenia protokołu pokontrolnego, tj. [...] wrzesień 2003 r. Skarżąca w trakcie trwania postępowania administracyjnego nie przedłożyła żadnych dokumentów pozwalających zweryfikować tę datę. Wskazywanie natomiast, iż data wystawienia ujawnionych faktur powinna być przyjęta jako data powstania długu celnego nie znajduje uzasadnienia w świetle przepisów prawa celnego. Tym samym doręczenie Skarżącej decyzji organu celnego I instancji w dniu 5 stycznia 2005 r., nastąpiło z zachowaniem 3 letniego terminu, w którym można było powiadomić Spółkę o powstaniu długu celnego (art. 230 § 4a Kodeksu celnego).
W przedmiotowej sprawie w związku z faktem nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny niezbędne było, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w kwestii ustalenia rzeczywistej wartości celnej i wymiaru cła sprowadzonego towaru.
Podstawą wymiaru cła w rozumieniu art. 23 § 1 Kodeksu celnego jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana o ile to konieczne, na podstawie art. 30 i art. 31, przy czym powinna ona odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru w dniu jego zgłoszenia do odprawy celnej. Mając na uwadze ww. przepis w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęto, że wartością transakcyjną jest wartość spornego towaru określona w ujawnionych w siedzibie Spółki fakturach wystawionych przez dostawcę.
Na uwagę zasługuje również fakt, iż zgodnie z postanowieniami art. 242 § 3 Kodeksu celnego w wypadkach powstania długu celnego, o których mowa w art. 210-213, pobiera się odsetki liczone od dnia powstania długu celnego, według zasad i w wysokości określonych w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. Z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie dług celny powstał w związku z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny (art. 210 Kodeksu celnego), zasadnym, zdaniem Sądu, było obciążenie strony Skarżącej odsetkami od kwoty długu celnego należnymi od dnia powstania długu celnego – [...] września 2003 r. do dnia wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W..
Oceniając zaskarżoną decyzję dotyczącą zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług Sąd nie stwierdził aby została ona wydana z naruszeniem przepisów uzasadniających jej uchylenie.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 1993 r. obowiązującej w dacie powstania obowiązku podatkowego, opodatkowaniu tymi podatkami podlegał eksport i import towarów lub usług.
Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje co do zasady z mocy prawa i dopiero niewykonanie przez podatnika obowiązków ciążących na nim z mocy prawa uprawnia organ podatkowy do określenia tego zobowiązania.
W wypadku importu towarów obowiązek podatkowy jest ściśle powiązany z powstaniem długu celnego, ponieważ na podstawie art. 6 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powstania długu celnego, czyli z dniem gdy należności celne staną się wymagalne. Nie ma zatem charakteru samoistnego.
W przedmiotowej sprawie dług celny powstał w chwili nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny i w tym samym dniu powstało też zobowiązanie podatkowe. Natomiast podstawą opodatkowania zgodnie z art. 15 ust. 4 ww. ustawy jest wartość celna powiększona o należne cło.
Prawidłowo zatem organ celny I instancji określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. Nieprawidłowo jednak powołał w podstawie prawnej decyzji art. 11 ust. 4 i ust. 5 i 11 f ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 1993 r. zamiast art. 33, 34 ust. 1 i art. 38 ustawy o podatku od towarów i usług z 2004 r., co zostało następnie w trybie postępowania odwoławczego zasadnie skorygowane przez Dyrektora Izby Celnej w zaskarżonej decyzji.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż Sąd nie mógł podzielić przedstawionych w skardze zarzutów. W przedmiotowej sprawie nie dopatrzono się bowiem aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło