V SA/Wa 3174/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. W dniu [...] maja 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom. Decyzja została doręczona w dniu 3 czerwca 2016 r. w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." Powołany przepis dopuszcza możliwość doręczenia zastępczego, w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania, poprzez pozostawienie przesyłki dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi. Pismem z 15 lipca 2016 r. J. P. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wyjaśnił, że decyzję odebrała jego znajoma, która przekazała pismo babci skarżącego. Wnioskodawca przedłożył oświadczenie M. P. z treści którego wynika, iż jest ona osobą starszą i zapomniała poinformować wnuka o przesyłce. Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że nie została spełniona przesłanka polegająca na uprawdopodobnieniu przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] maja 2016 r. skoro decyzję odebrał pełnoletni domownik (M. M.), która podjęła się oddania jej adresatowi, lecz pomimo tego świadomie przekazała decyzję osobie z zanikami pamięci – nie będącej adresatem decyzji. Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie J. P. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: - art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i w konsekwencji wydania odmownego postanowienia; - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji prowadzenie całego postępowania w sposób nie budzący zaufania obywateli do administracji publicznej; - art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu; - art. 77 k.p.a poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji nie rozpatrzenie w sposób obiektywny całego materiału dowodowego; - art. 80 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, z powodu błędnej oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego postępowania ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że jeśli przesyłkę odebrała inna osoba, która następnie nie dostarczyła jej do rąk adresata, przyjąć należy, że adresat nie ponosi winy. Zaznaczył, ze jako strona postępowania dostarczył wszystkie niezbędne dokumenty wraz z oświadczeniami M. M. oraz K.P. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosowne do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny uwzględnia każde dostrzeżone naruszenie prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania orzeczenia stwierdzającego wydanie decyzji z naruszeniem prawa, określone zostały w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem rozważań Sądu jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2016 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z [...] maja 2016 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie Sąd uznał, że organ nie naruszył przepisów postępowania w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W przypadku, gdy decyzja organu administracji publicznej jest doręczana stronom, warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe doręczenie decyzji stronie. W niniejszej sprawie organ uznał, że decyzja z dnia [...] maja 2016 r. została skarżącemu doręczona w dniu 3 czerwca 2016 r. w trybie art. 43 k.p.a. i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej –polegającej na wniesieniu odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu przewidzianego do jej dokonania. Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w postępowaniu wstępnym zbadać, czy został on wniesiony w przewidzianym w ustawie terminie. W sytuacji zaś stwierdzenia, iż został on wniesiony po terminie, obowiązany jest, stosownie do treści art. 134 k.p.a., stwierdzić tę okoliczność w ostatecznym postanowieniu. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzenie przez organ odwoławczy, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu, zobowiązuje ten organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA 1517/98, LEX nr 48573, wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., sygn. akt IV SA 2294/96, LEX nr 45698). Uchybienie zaś temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego po upływie ustawowego terminu stanowi rażące naruszenie prawa. Warto przy tym zaznaczyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż "obowiązek ścisłego przestrzegania terminów w postępowaniu odwoławczym wynika z potrzeby zapewnienia pewności i trwałości stosunków w obszarze regulowanym przez prawo administracyjne" (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., sygn. akt IV SA 2294/96, LEX nr 45698; orzeczenia NSA są również dostępne w internetowej bazie danych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 17 czerwca 2016 r. natomiast skarżący wniósł odwołanie w dniu 15 lipca 2016 r., zatem z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Reasumując, Skarżący nie dochował w sprawie terminu przewidzianego na złożenie odwołania. Prezes ARiMR, stosownie do omówionych wyżej regulacji, obowiązany był więc wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd nie stwierdził przy tym naruszenia przepisów wskazywanych w skardze tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., bowiem stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, co dawało podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.