V SA/Wa 3185/15

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.Ż. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia (...) maja 2015 r. Nr (...) w przedmiocie ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności postanawia: przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych). J.Ż., dalej: "Skarżący" lub "Strona" w skardze na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 22 maja 2015 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. W rubryce nr 10 wniosku oświadczył, iż uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 2.441,40 zł, a jego żona emeryturę w wysokości 2.366,97 zł. Skarżący nie wykazał żadnego majątku oraz wskazał, że uzyskiwane dochody ze świadczeń emerytalnych nie są wystarczające aby pokrywać koszty utrzymania, w tym wysokie koszty leczenia, leków i rehabilitacji Skarżącego i jego żony, które wynoszą około 4.000 zł. Skarżący zwrócił uwagę na problemy zdrowotne: własne oraz żony. Do wniosku załączył karty informujące o stanie zdrowia, kserokopie dokumentów potwierdzających wydatki na opiekę medyczną, leki, rehabilitację. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 21 września 2015 r. Skarżący wyjaśnił, iż nie posiadają wraz z żoną lokat, oszczędności ani majątku ruchomego. Skarżący posiada natomiast dwa rachunki bankowe, przy czym załączył wydruk z jednego rachunku, wyjaśniając, że na uzyskanie wydruku z rachunku bankowego w SKOK Stefczyka należy czekać trzy tygodnie. Małżonkowie mieszkają z synem w mieszkaniu przez niego najmowanym. Syn ponosi koszty utrzymania domu. Do miesięcznych kosztów utrzymania Skarżący zaliczył wydatki na wyżywienie (około 1.200 – 1500 zł), ubranie i obuwie (około 100 zł), środki czystości i środki higieny osobistej (około 500 zł), telefon (około 100 zł), koszty rehabilitacji (około 900 zł), leki (kilkaset złotych), opieka nad żoną (około 4000 zł). Równocześnie wskazał, że nie jest w stanie udokumentować wydatków "w sposób całościowy", ponieważ nie gromadził wszystkich dokumentów potwierdzających ich ponoszenie i dlatego wniósł o przedłużenie terminu do przedstawienia dokumentów o dwa miesiące. Do pisma załączył wyciąg z rachunku bankowego, liczne paragony fiskalne, karty informujące o stanie zdrowia oraz historie choroby, kserokopie dokumentów potwierdzających wydatki na opiekę medyczną, leki, rehabilitację, decyzje o waloryzacji emerytury oraz umowę o świadczenie usług w zakresie pośrednictwa pracy zawartą pomiędzy G. Ż. i A. Z.: O. – P. C. O. K. K. wraz z fakturami dokumentującymi wynagrodzenie za usługę pośrednictwa pracy. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając na uwadze powołane regulacje prawne, jak i stan faktyczny sprawy zasadne jest przyznanie Skarżącemu prawa pomocy, poprzez jego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wykazał on bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie oraz rodziny. Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a podstawą utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 4.808,37 zł. Rozpoznanie sprawy przez Sąd jest uzależnione od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.564 zł. Do kosztów miesięcznego utrzymania Skarżący zaliczył wydatki na wyżywienie (około 1.200 – 1500 zł), ubranie i obuwie (około 100 zł), środki czystości i środki higieny osobistej (około 500 zł), telefon (około 100 zł), koszty rehabilitacji (około 900 zł), leki (kilkaset złotych), opieka nad żoną (około 4000 zł). Podkreślić należy, że w żaden sposób nie udowodnił kosztów opieki w wysokości 4000 zł, ponieważ nie można uznać za wystarczające udokumentowanie wydatków przedstawienia zawartej w 2013 r. umowy o świadczenie usług w zakresie pośrednictwa pracy. Skarżący nie przedstawił stanowiącego załącznik do umowy formularza: zlecenie rekrutacji, a więc nie można stwierdzić , co było przedmiotem umowy. Nie przedstawił również innych dokumentów wskazujących, że taka opieka była i jest nadal sprawowana. Za udowodnione uznać należy pozostałe wydatki miesięczne wskazane przez Skarżącego. Odnosząc się do wydatków na lekarstwa, które według Skarżącego stanowią kwotę kilkuset złotych, wskazać należy, że z przedstawionych faktur dokumentujących zakup leków w latach 2013 – 2015 wynika, że wydatki te stanowiły kwotę około 600 zł (miesięcznie). Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego przyjąć należy, że miesięczne koszty utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego wynoszą około 3.600 zł (w tym żywność – 1.400 zł oraz lekarstwa 600 zł). Miesięczny dochód rodziny stanowi kwotę 4.808,37 zł, a wpis sądowy wynosi 1.567 zł. Podkreślić również należy, że Skarżący wraz z żoną mieszkają w domu najmowanym przez ich syna, który, zgodnie z wyjaśnieniami Skarżącego, ponosi koszty utrzymania domu. Wypada w tym miejscu przypomnieć przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), które między innymi nakładają na członków rodziny wzajemne obowiązki również w zakresie wsparcia finansowego. Stosownie do art. 87 k.r.o. rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Art. 128 k.r.o. stanowi natomiast, że obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Dlatego wsparcie finansowe udzielane przez syna w zakresie pokrywania kosztów utrzymania domu , w którym mieszkają również Skarżący z żoną należy oceniać w świetle przepisów k.r.o. jako realizację określonych w ustawie obowiązków alimentacyjnych. Odnosząc się do wniosku o przedłużenie o trzy tygodnie terminu do złożenia wyciągu z rachunku bankowego wskazać należy, że pismo Skarżącego stanowiące odpowiedź na wezwanie Sądu z 8 września 2015 r. Skarżący nadał w urzędzie pocztowym w dniu 21 września 2015 r. Do dnia rozpoznania wniosku tj. 27 października 2015 r., Skarżący nie uzupełnił wezwania i nie nadesłał wyciągu z rachunku bankowego. Według wydruku z innego konta bankowego, Skarżący dysponuje kwotą 452,99 zł. Biorąc pod uwagę sytuację finansową Skarżącego i jego rodziny, przede wszystkim wysokość miesięcznego dochodu i koszty utrzymania gospodarstwa domowego, należy stwierdzić, że Skarżący wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W ocenie referendarza sądowego zasadne jest nałożenie na Skarżącego obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowego w kwocie 500 zł. Uiszczenie opłaty sądowej we wskazanej wysokości umożliwi prowadzenie postępowania sądowego. Podkreślić należy, że uznane za udowodnione koszty utrzymania są niższe od dochodów małżonków, a na przedstawionym wyciągu bankowego Skarżący wykazał kwotę 452,99 zł. Ponadto Skarżący z małżonką mogą liczyć na pomoc syna. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.