V SA/Wa 3204/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-02
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Mirosława Pindelska, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) z powodu nieustalenia, kto faktycznie użytkował sporne działki rolne w kluczowym dniu decydującym o przyznaniu płatności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy. Sąd stwierdził, że organ pominął istotne okoliczności, nie ocenił wszystkich dowodów we wzajemnym powiązaniu i błędnie uznał, że zakłócenie posiadania przez jedną ze stron jest równoznaczne z jego utratą przez właściciela. Właściciel, który podjął działania w celu ochrony swojego posiadania, powinien być uznany za faktycznego posiadacza.Stan faktyczny
B. K. złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW na 2013 r. W trakcie postępowania administracyjnego ujawnił się konflikt kontroli krzyżowej dotyczący tych samych działek rolnych, w którym uczestniczył również W. O. Organ administracji odmówił przyznania płatności B. K., uznając, że nie była ona faktycznym użytkownikiem spornych działek w kluczowym dniu decydującym o przyznaniu płatności (31 maja 2013 r.), a użytkownikiem był W. O., który przedstawił umowę dzierżawy z poprzednim właścicielem. B. K. zakwestionowała tę umowę i przedstawiła dowody na swoje użytkowanie gruntu od momentu zakupu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz B. K. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania: 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. na rzecz B.K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
B. K. złożyła w dniu [...] maja 2013 r. (data nadania pocztowego) wniosek o przyznanie płatności na 2013 r. zgodnie z § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, nr 40, poz. 329, ze zm.).
Łączna powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowana przez rolnika do przyznania płatności ONW - strefa nizinna 1 wynosiła [...] ha.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych we wniosku w dniu [...] czerwca 2013 r. wpłynęła korekta wniosku, w której wykazano działkę rolną [...] o łącznej powierzchni [...] ha położoną na działkach ewidencyjnych [...] oraz działkę rolną [...] o powierzchni [...] ha położoną na działce ewidencyjnej nr [...].
W dniu [...] lipca 2013 r. B. K. złożyła zmianę do wniosku, w której wskazała działkę rolną [...] o powierzchni [...] ha położoną na działce ewidencyjnej nr [...]. Jednocześnie w złożonej zmianie do wniosku wykazano powierzchnię deklarowaną do płatności ONW w granicach działki ewidencyjnej nr [...] w wysokości [...] ha.
W dniu [...] sierpnia 2013r. Biuro Powiatowe w P., w związku z wykryciem konfliktu kontroli krzyżowej (więcej niż jedne rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności do tej samej powierzchni gruntu), wystosowało do producentów rolnych wezwania do złożenia wyjaśnień (wezwanie nr [...] i wezwanie nr [...]). Powyższe wezwania dotyczyły deklarowanych działek ewidencyjnych o nr [...] (obręb [...]).
W odpowiedzi na wezwanie B. K. w dniu [...] sierpnia 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. złożyła oświadczenia W. K., E. T., W. S., W. K., B. K. oraz akt notarialny z dnia [...] lutego 2013 r. odnośnie sprzedaży ww. działek przez W.S. - dotychczasowego właściciela - małżeństwu B. O.i B. K. wraz z przedwstępną umową sprzedaży ww. działek z dnia [...] października 2012 r. oraz z korektą wniosku.
B. K. oświadczyła, że do [...] maja 2013 r. na działkach [...] dokonywała jedynie jednego zabiegu agrotechnicznego polegającego na siewie nawozów, który na jej polecenie wykonywali W. K. i Pan W. K.. Trawa z działek została skoszona w czerwcu przez te same osoby, co może potwierdzić E.T.- [...] oraz tata strony – W.K.
W oświadczeniu z [...] sierpnia 2013 r. W. S. stwierdził, że nie sporządzał i nie podpisywał żadnej umowy dzierżawy z W.O. w roku 2012 na rok 2013.
E.T. ([...]) w pierwszym oświadczeniu z [...] sierpnia 2013 r. stwierdził, że W. O. posiadał wiedzę na temat zmiany właściciela użytkowanego gruntu. W drugim swoim oświadczeniu G.T. stwierdził, że widział osobiście W.K., który w miesiącu kwietniu wykonywał pracę na polu B. i B. O. polegająca na sianiu nawozów. W miesiącu kwietniu 2013 r. nie widział on żadnej innej osoby wykonującej prace rolne na tym polu, a obszar ten jest dobrze widoczny z jego podwórka.
W. K. oświadczył, że w miesiącu czerwcu dokonywał zbioru traw (belowanie) wspólnie z W. K. na rzecz B. i B. O..
W oświadczeniu z [...] sierpnia 2013 r. W. K. stwierdził, że dokonywał prac związanych z usunięciem samosiewu, a następnie kosił trawy i zebrał je z pola wspólnie z W. K.
Do dokumentacji został także złożony nieprawomocny wyrok nakazowy z dnia [...] lipca 2013 r. uznający W. O. winnym zniszczenia zasiewów traw na szkodę B. O.
W związku z nie ustaleniem stanu faktycznego w sprawie Kierownik Powiatowego ARiMR w P. podjął decyzję o przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej i wystosował do stron konfliktu W. O. oraz B. K. wezwanie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. informujące o wyznaczeniu rozprawy administracyjnej na dzień [...] września 2013 r. oraz złożenia w terminie do [...] września 2013 r. wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów dotyczących przedmiotowej sprawy. W.O. stawił się w Biurze Powiatowym w dniu [...] sierpnia 2013 r. zapoznając się z aktami sprawy.
W dniu [...] sierpnia 2013 r. W.O. złożył oświadczenie, w którym poinformował o możliwości wyłudzenia renty strukturalnej przez W. K. oraz zakwestionował treść oświadczeń złożonych przez E. T., W. S. wskazując, że są to osoby niewiarygodne, a E. T. jest spokrewniony z K. W. ([...]).
W dniu [...] września 2013 r. wpłynęły oświadczenia W. K., K. M. i K. O. wskazujące, że W. O. rozsiewał nawozy w miesiącu kwietniu 2013 r. Ponadto K. O. oświadczył, że "palował krowy" na działkach ww. działkach w miesiącu maju i czerwcu.
W dniu [...] września 2013 r. odbyła się rozprawa administracyjna w Biurze Powiatowym ARiMR w P. W. O., składając wyjaśnienia wskazał, że posiadał na rok 2013 umowę dzierżawy zawartą z poprzednim właścicielem działek W. S. Powtórzył, że [...] kwietnia 2013 r. dokonał siewu nawozów na spornych gruntach, a pod koniec kwietnia dokonał siewu nawozów na pozostałej części spornych gruntów. Dnia [...] maja 2013 r. zawiózł na sporne grunty 2 krowy, które tam przebywały do [...] czerwca. Pełnomocnik drugiej strony konfliktu krzyżowego B. O. zeznał, że dokonał zakupu działek [...] lutego 2013 r. wskazując, że poprzedni właściciel złożył oświadczenie w akcie notarialnym, że działki nie są dzierżawione i są wolne od obciążeń. Pierwsze prace były wykonane w kwietniu i polegały na sianiu nawozu, wykonał je teść pełnomocnika. Prace te były widziane również przez sołtysa wsi, który ma gospodarstwo po sąsiedzku. Na spornych działkach były też wykonane prace polegające na usuwaniu samosiejek w celu ich dalszego użytkowania, miało to miejsce w dniach [...] r. Prace te były wykonywane przez W. K., S. B., K. B. Świadkiem tych czynności był W. O., który wykonywał prace na sąsiednim polu. Z zeznań pełnomocnika t.j. B. O. wynikało, że [...] maja 2013 r. W. O. wykonał telefon do jego żony (drugiej strony konfliktu krzyżowego) informując, że to on ziemie użytkował i dokonał zasiewu nawozów. Małżonka pełnomocnika poinformowała W. O., że dokonała zakupu tej ziemi i jest na podstawie przepisów kodeksu cywilnego jest jedynym użytkownikiem głównym. Gdy pełnomocnik (zarazem współwłaściciel spornych działek) otrzymał informację w dniu [...] maja 2013 r., że na działkach znajdują się czyjeś krowy niezwłocznie zawiadomił policję. Dochodzenie policyjne wykazało, że były to krowy W. O. Według słów pełnomocnika w jego ocenie było to pozorowanie użytkowania ziemi na dzień [...] maja 2013 r. [...] czerwca ponownie krowy znalazły się na spornych działkach. W dniach [..] czerwca, jak oświadczył pełnomocnik, bydło już nie znajdowało się na łąkach. Gdyby tak było również zgłosiłby ten fakt na policję. Pełnomocnik dołączył również decyzję z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wystosował następnie do świadków: T. P., W. K., K. W., S. B., W. K., S. K., A. T., E. T. W. K., K. M., K. B., K. O., S.S., A. T., W. S. wezwania na dzień [...] października 2013 r. celem złożenia wyjaśnień na okoliczność ustalenia kto faktycznie użytkował działki ewidencyjne nr [...].
W dniu [...] września 2013 r. wpłynęło kolejne oświadczenie W. O., w którym odniósł się do przesłuchań z dnia [...] września 2013 r., podtrzymując dotychczasowe zeznania, że siał nawozy na spornych gruntach w miesiącu kwietniu 2013 r. oraz wypasał krowy w dniach [...]r.
W dniu [...] października 2013 r. w charakterze świadka został przesłuchany w Biurze Powiatowym ARiMR w P. S. K. Wskazał, że działki nr [...] są zlokalizowane naprzeciwko jego działek o nr [...]. Widział jak w połowie kwietnia 2013 r. W. i K.O. siali czerwonym ciągnikiem nawozy na spornych działkach. W okolicach [...] maja 2013 r. widział też pasące się bydło na tych działkach w ilości około 3 sztuk. Widział jak córka W. O. wyprowadzała je na pole i sprowadzała z pola. W maju lub kwietniu W. K. i 2 osoby ścinali drzewa, innych zabiegów agrotechnicznych nie widział.
W dniu [...] października 2013 r. w charakterze świadka zostali przesłuchani: A.T., S. S., W. K., K. M., K. O., A.T. B. O. złożył ponadto oświadczenie korygujące poprzednie zeznanie, że pierwsza interwencja policji miała miejsce [...] maja 2013 r. a następna [...] czerwca 2013 r. Złożony został również do akt nieprawomocny wyrok nakazowy z dnia [...] sierpnia 2013 r. w którym to wyrokiem Sąd Rejonowy w W., Wydział Karny zamiejscowy z siedzibą w P. uznał winnym W. O. dokonania w dniu [...] czerwca 2013 r. zniszczeń zasiewów trawy na szkodę B. O. poprzez wypas bydła.
A.T. zeznał, że na początku kwietnia K. O. siał nawozy na spornych działkach z drugą osobą, której nie rozpoznał, zielonym ciągnikiem. Widział również pasące się krowy 3-4 sztuki. Widział również jakieś osoby ścinające drzewo, ale nie wie kto to był, widział zielony ciągnik należący do W. K..
S. S. zeznał, że widział jak K. i W. O. siali nawozy około [...] kwietnia 2013 r. Innych osób nie widział.
W. K. wskazał, że widział W. O. jak siał nawozy, była jeszcze z nim jedna osoba ale jej nie rozpoznał. Było to pod koniec kwietnia albo maja, nie pamięta dokładnie.
K. M. zeznała, że ojciec (W. O.) w połowie kwietnia siał nawozy na spornych działkach z K. O.. Pod koniec maja ojciec przyprowadził na te działki 2 krowy. Czasami sprowadzała je na noc do gospodarstwa, czasami nocowały na polu. Widziała też jak obce osoby wycinały drzewo, po tym jak ojciec dokonał siewu nawozów.
K. O. zeznał, że w połowie kwietnia siał z ojcem (W. O.) nawozy na dzierżawionych działkach. Pod koniec kwietnia siali jeszcze raz nawóz na terenach, które były wcześniej zalane. Widział też jak 3 osoby wycinały drzewa. Dnia [...] maja 2013 r. wywiózł na sporne grunty 2 krowy, krowy te pasły się na spornym gruncie około tygodnia, opiekowała się nimi siostra. Odnośnie powierzchni zasianych nawozów odpowiedział, że było to ok. [...] ha przy jego granicy i ok. [...] ha przy [...]. Zeznał również, że był obecny przy podpisywaniu umowy dzierżawy pomiędzy W. O. i Panem S.
A. T. wskazał, że pod koniec kwietnia siał nawozy na spornych gruntach z W. O. i K. O.. Widział też, jak po tym sianiu, Pan K. ścinał trawę.
W dniu [...] października 2013 r. w charakterze świadka zostali przesłuchani: T. P., E. T., W. K., W. K., W. S., W. K., S. B..
T. P. zeznał, że widział jak syn W. O. wiosną siał nawóz na tych działkach. Widział tylko syna. W poprzednich latach te działki dzierżawił Pan O. E.T. wskazał, że jest spokrewniony z B.K. Informował we wrześniu lub listopadzie W. O., że grunty Pana S. zostały sprzedane. Wiosną widział Pana K., który jechał z nawozami na to pole. W maju widział 2 krowy Pan O. które się pasły na spornych działkach. Krowy te przebywały tam do drugiej interwencji policji. Widział jak Pan K. ścinał na działkach drzewa oraz pod koniec czerwca trawy. W. K. zeznał, że w październiku 2012 r. E. T. wypasał krowy na spornych działkach. W kwietniu poprosił sąsiada aby mu pomógł rozsiać nawozy, ponieważ mu popsuła się siewka. Widział na tych działkach ślady innego ciągnika. Pod koniec kwietnia usuwał z 2 osobami zachwaszczone miejsca przez około 2 tygodnie. Odnosząc się do interwencji policji, wskazał, że po pierwszej interwencji policji krowy (2 sztuki) nadał chodziły, więc policja przyjechała po raz drugi. Córka Pana O. pokazał na kartce umowę dzierżawy. Gdy kosił trawę około [...] czerwca po ścięciu pierwszej połowy przyjechała do niego policja mówiąc, że Pan O. chce trawę kosić i ma na to umowę dzierżawy. Na to odpowiedział, że ziemia jest kupiona i dostał pozwolenie na zbiór trawy. Gdy kosił drugą połowę trawy przyjechała ponownie policja, mówiąc, że kradnie plony O., spisała tylko notatkę i pojechała. Po tym fakcie już był spokój, więcej już policja nie przyjeżdżała. Odnosząc się do siania nawozów na wiosnę przez Pana O., powiedział, że dowiedział się o tym po fakcie, widział ślady ciągnika na polu.
W. K. udzielił informacji, że wspólnie z Panem K. siali nawozy na spornych działkach, było to ok. [...] kwietnia. Siali ciągnikiem i siewką W. K. Wiosną widział jak Pan K. wycinał i zwoził z tej działki krzewy. Brał udział również przy balowaniu trawy, która była zwożona do stodoły.
W. S. zeznał, że nie podpisywał umowy dzierżawy z W. O., nie pamięta okoliczności w jakich został sporządzony dokument z dnia [...] lipca 2012 r. Stwierdził, że oprócz umowy dzierżawy za lata 2004-2009 o innych umowach dzierżawy nie informował Pana O. Wskazał, że pozwolił w październiku użytkować Panu O. ziemię. K. W. zeznał, że w październiku do mrozów widział jak wujek Pana O. pasł krowy- 6 sztuk. Wiosną widział jak Pan O. wiózł 2 krowy na te działki, za tydzień chyba dowiózł jeszcze 2 krowy. Krowy te chodziły po łące W. S. Rozmawiał z dzielnicowym, który powiedział, że O. nie chciał zabrać krów. Później pod koniec czerwca widział jak Pan K. kosił trawę. Pan K. prasował te siano.
S. B. składając wyjaśnienia wskazał, że na wiosnę 2013 r. pomagał Panu K. przy wycince krzaków na zakupionej przez O. działce, trwało to około 2 tygodni. Widział jak ktoś dużym czerwonym ciągnikiem i dużą beczką chyba wylewał gnojowicę, raczej na łąkę. Była to dorosła osoba. Nie uczestniczył w rozsiewaniu nawozów.
W dniu [...] października 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynęła ekspertyza kryminalistyczna dokumentów złożona przez W. O., sporządzona przez [...] w dniu [...] października 2013 r., z której wynikało, że podpis złożony na umowie dzierżawy w dniu [...] lipca 2012 r. przez W. S. wykazuje cechy wspólne z innymi podpisami W. S.
W tym też dniu W. O. złożył kolejne pismo wyjaśniające w sprawie. Potwierdził, że podpisał umowę dzierżawy z Panem S. w dniu [...] lipca 2013 r. na 2013 rok. Dzierżawcą spornych działek był od wielu lat, siał nawozy, zbierał trawę w tym również w 2012 r. wysiewając jeszcze na jesieni nawozy. Nie stwierdził aby Pan T. pasł krowy na jego dzierżawie na jesieni 2012 roku. Choć pastwiska T. są obok gruntów dzierżawionych i sporadycznie bydło mogło wejść na teren dzierżawy jak to bywało w poprzednich latach. Zakwestionował żeby W. K. rozsiewał nawozy w kwietniu na rzecz drugiej strony konfliktu krzyżowego, stwierdzając, że poproszono go aby złożył fałszywe zeznania. Wskazał, że druga strona konfliktu krzyżowego nie kontrolowała zgłaszanych powierzchni, bowiem zgłosiła całą powierzchnię do dopłat, nawet zakrzaczoną, dopiero później dokonując korekty.
W dniu [...] października 2013 r. dokumentacja zgromadzona przez Biuro Powiatowe ARiMR w P. w sprawie pana W. O. została przekazana do Biura Powiatowego ARiMR W.
W dniu [...] października 2013 r. w trybie art. 10 § 1 kpa do strony postępowania wystosowano zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (odbiór dokumentu w dniu [...] października 2013 r. pokwitował B. O.).
W dniu [...] maja 2014r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. wydał w sprawie decyzję nr [...], w której odmówił B. K. przyznania ONW na rok 2013 i nałożył sankcje w wysokości [...] zł.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji, powierzchnia stwierdzona na obszarze ON W strefa nizinna I wyniosła [...] ha (wobec zadeklarowanej powierzchni [...] ha) i została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady WE nr 73/2009.
Działki ewidencyjne nr [...] ha zostały wykluczone z wniosku.
Jak wskazał organ w wydanej decyzji kluczową kwestią podlegająca wyjaśnieniu w przedmiotowej sprawie było ustalenie, kto w 2013 r. był posiadaczem działek ewidencyjnych o numerach [...]. Mając na uwadze wyjaśnienia złożone przez beneficjentów, oraz świadków działki pozostające w konflikcie kontroli krzyżowej zostały wykluczone z przyznania płatności, gdyż w toku postępowania wyjaśniającego na spornych działkach prace były wykonywane przez dwóch producentów rolnych- uczestników konfliktu krzyżowego tylko w pewnym okresie, np. jeden uczestnik przedstawił dowody potwierdzające użytkowanie spornej działki od połowy maja danego roku a drugi uczestnik w okresie wcześniejszym. Nie ma podstaw do przyznania płatności dla obu producentów rolnych w wysokości proporcjonalnej do jego wkładu. Przyznanie płatności w sposób proporcjonalny mogłoby być jedynie możliwe w sytuacji, gdy każdy z uczestników konfliktu krzyżowego był współposiadaczem i współużytkownikiem spornych gruntów przez cały rok kalendarzowy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.09.2011, sygn. akt VIII SA/Wa 378/11).
Na podstawie art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011, odmówiono wnioskodawcy przyznania płatności ONW i nałożył sankcję w wysokości odpowiadającej stwierdzonej różnicy.
Decyzję doręczono stronie w dniu [...] maja 2014 r.
W dniu [...] maja 2014 r. B. K. złożyła odwołanie od decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 kpa.
Skarżąca w treści odwołania wykazała, że stała się prawnym właścicielem działek o numerach [...] zgodnie z nowym podziałem gruntów widniejącym w wypisie rejestru gruntów z dnia [...] lutego 2013 r.
W umowie sprzedaży- akcie notarialnym zbywca W. S. oświadczył, że grunty nie są objęte umową dzierżawy, a wpisów takich nie było również w wypisach rejestrów gruntów.
Strona wskazała, że działki te były przez nią użytkowane rolniczo - w miesiącu kwietniu wykonano rozsiew nawozów przy pomocy teścia W.K., od [...] r. usuwany był samosiew, a następnie pierwszy pokos i zbiór siana w czerwcu 2013 r. Powtórny pokos wykonany był w miesiącu wrześniu 2013 r. a usuwanie samosiewu dokończono w październiku 2013 r. Obecnie cały obszar działek jest przystosowany do użytkowania rolniczego.
W. O. poinformował, natomiast w maju, że dokonał zasiewu nawozów, czego zdaniem skarżącego dokonał ze świadomością zmiany właściciela. Strona potwierdziła następnie fakt wypasu dwóch krów Pana O. na działce w dniu [...] maja 2013 r. o czym poinformowano Policję w N. Wyrokiem Nakazowym W. O. został skazany karą grzywny i uznany za winnego zniszczenia traw na szkodę B. O. poprzez wypas bydła.
Zdaniem skarżącego W. O. dokonał wypasu bydła z premedytacją w celu uzyskania wnioskowanych płatności.
Sytuacja powtórzyła się w dniu [...] czerwca 2013 r. kiedy ponownie stwierdzono wypas bydła, zawiadomiono Policję a Pan O. został ukarany wyrokiem Sądu.
Zdaniem skarżącego po tym terminie, w roku 2013, nie było już prób bezprawnego użytkowania ziemi.
Skarżący zakwestionował ponadto uprawnienia Pana O. do władania gruntem w latach 2010-2012, a także wiarygodność umowy dzierżawy sporządzonej [...] lipca 2012 r., której forma i treść budzi jego zdaniem wiele zastrzeżeń.
Zdaniem B. K. Pan O. wiedząc o sprzedaży ziemi, nie powinien składać wniosku do ARiMR o wsparcie finansowe bez konsultacji z nowym właścicielem i uzyskaniem pozwolenia na jej użytkowanie.
Skarżący zakwestionował następnie oświadczenia i zeznawania W. O. oraz świadków potwierdzających wykonywane przez niego prace na działkach.
W dalszej kolejności strona zakwestionowała rozstrzygnięcie zapadłe przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w sprawie dotyczącej przyznania płatności W. O.
Zdaniem skarżącej postępowanie obarczone błędami natury merytorycznej było ukierunkowane głównie na okres [...] maja 2013 r., co skutkowało tym, że nie żądano informacji uściślających, jak wyglądała kwestia utrzymywania ziemi przez cały rok kalendarzowy.
Strona wskazała ponadto, że nie była wzywana do złożenia dodatkowych wyjaśnień, co w jej ocenie było błędem, gdyż była ona w stanie udowodnić, że faktycznie użytkuje grunty przez pozostałą część roku 2013 do dzisiaj.
B. K. podkreśliła, że prace były prowadzone przez nią w sposób ciągły przez cały rok 2013, tj. sianie nawozów w kwietniu, usuwanie samosiewu - koniec kwietnia - początek maja, skoszenie siana i zwiezienie około [...] czerwca 2013 r., koniec września 2013 r.- ponowny pokos siana i wypas bydła, październik 2013 r. - dokończenie prac związanych z usunięciem samosiewu i przygotowaniem terenu pod wysiew traw.
Zdaniem strony po incydentach, które miały miejsce w maju ([...] maja 2013 r.) i początku czerwca 2013 r., W. O. i już ani razu nie próbował wejść na ziemię i nie zakłócał prac prowadzonych na tych działkach. Zdaniem skarżącej powyższy fakt również świadczy o tym, że Pan O. pozorował bezprawne użytkowanie działek na dzień [...] maja 2013 r.
Strona wniosła o uchylenie krzywdzącej jej zdaniem decyzji, przyznanie płatności lub skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor [...] OR ARiMR w W. wydał w dniu [...] lipca 2014 r. decyzję nr [...], na mocy której uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] z [...] maja 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ odwoławczy zarzucił skarżonej decyzji brak rozpatrzenia całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez brak wskazania dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej a ponadto wskazał, że organ nie przedstawił żadnej argumentacji przemawiającej za słusznością powziętego rozstrzygnięcia polegającego na odmowie przyznania całej płatności i nałożeniu sankcji.
Ponadto wobec zarzutu strony nieuwzględnienia przez organ zmiany do wniosku złożonej w dniu [...] lipca 2013 r., Dyrektor [...] OR ARiMR wskazał, że w przypadku wątpliwości, co do zakresu żądania strony lub nieprawidłowo wypełnionego wniosku bądź zmiany do wniosku organy zobowiązane są do wezwania strony w celu usunięcia wątpliwości oraz nieprawidłowości.
Dopiero po ustaleniu faktycznego żądania wnioskodawcy, tj. powierzchni zgłaszanych do płatności działek rolnych, należało dokonać analizy obszernego materiału dowodowego w celu ustalenia czy wnioskodawca spełnił przesłanki przyznania płatności ONW w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. wydał w dniu [...] września 2014 r. decyzję nr [...], w której odmówił B. K. przyznania płatności ONW i nałożył sankcje w wysokości [...] zł.
Jak wskazał organ w wydanej decyzji za udowodnione uznano, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1a Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W ocenie organu ARiMR to W. O. był w posiadaniu działek rolnych znajdujących się na działkach ewidencyjnych nr [...] bezspornie w miesiącu kwietniu 2013 r. kiedy to rozsiewał nawozy co zostało potwierdzone przez większość świadków: S. S., S. K., A. T., W. K., K. M., A. T., T. P. oraz w miesiącu maju i na początku czerwca 2013 r. (do [...] czerwca), kiedy wypasał krowy na spornych działkach co potwierdzili świadkowie: S. K., K. M., B. O., E. T., a także dokumenty sporządzone podczas interwencji policji - protokół z dnia [...] października 2013 r. Organ wskazuje ponadto, że W. O. dysponował umową dzierżawy na rok 2013 zawartą w dniu [...] lipca 2012 r. z dotychczasowym właścicielem – W. S. Jednocześnie dokonana ekspertyza badań dokumentów [...] oraz ustalenia Prokuratury Rejonowej w P. zawarte w postanowieniu z [...] lutego 2014 r. potwierdza, że podpis złożony na umowie dzierżawy odpowiada podpisowi W. S., mimo że ten zaprzecza aby taką umowę podpisywał.
Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ ARiMR przyjął stan faktyczny polegający na nie zakwalifikowaniu powierzchni działek nr [...] (wykluczeniu tych powierzchni z wniosku B. K.).
Wykluczenie powierzchni działek [...] skutkowało na mocy art. 16 ust.5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011, odmową przyznania pomocy w ramach ON W oraz nałożeniem sankcji w wysokości odpowiadającej stwierdzonej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną i stwierdzoną.
Decyzję doręczono stronie w dniu [...] września 2014 r.
W dniu [...] października 2014 r. B. K. złożyła odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] września 2014 r. z zachowaniem ustawowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 kpa.
Zdaniem skarżącej, zgodnie z art. 73 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009, niezwłocznie poinformowała organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu jego złożenia. Zaś zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie ARiMR jeżeli rolnik poinformuje organ ARiMR z własnej inicjatywy o nieprawidłowościach we wniosku, pod warunkiem, że nie został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz nie został poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy, nie stosuje się pomniejszenia płatności. Podane przez rolnika informacje powodują dostosowanie wniosku do faktycznej sytuacji.
Skarżąca wskazała, że przywołane w decyzji przepisy art. 14 i art. 23 ust.2 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 dotyczą możliwości dodania działek do płatności, a złożona zmiana do wniosku wpływa na pomniejszenie płatności, przez co przepisy te nie mają zastosowania. Zmiana nie została złożona w wyniku wezwania ARiMR, a z inicjatywy samego rolnika.
W dalszej części odwołania strona przedstawiła własny opis stanu faktycznego w sprawie oraz kwestionowała rozstrzygniecie organu, wskazując, że jej zdaniem użytkowanie gruntów przez Pana O. miało w roku 2013 charakter incydentalny, a umowa przedstawiona przez niego była umową dotyczącą sprzedaży siana a nie umową dzierżawy.
W dniu [...] listopada 2014 r. Dyrektor [...] OR ARiMR wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił skarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając organowi brak ustalenia faktycznego żądania strony w związku ze złożoną w dniu [...] lipca 2013 r. zmianą do wniosku.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w dniu [...] marca 2015 r. Kierownik BP ARiMR wystosował do strony wezwanie w celu sprecyzowania żądania wyrażonego w zmianie do wniosku z dnia [...] lipca 2013 r.
W dniu [...] marca 2015 r. B. K. złożyła korektę, w której doprecyzowała żądanie odnośnie działki rolnej [...] określając jej łączną powierzchnię jako [...] ha oraz położenie na działkach ewidencyjnych [...].
W dniu [...] marca 2015 r. Kierownik BP ARiMR W. wydał decyzję nr [...], w której odmówił B. K. przyznania płatności ONW na rok 2013 i nałożył sankcje w wysokości [...] zł.
W ocenie organu ARiMR to W. O. był w posiadaniu działek rolnych znajdujących się na działkach ewidencyjnych nr [...] bezspornie w miesiącu kwietniu 2013 r. kiedy to rozsiewał nawozy co zostało potwierdzone przez większość świadków: S. S., S. K., A. T., W. K., K. M., A. T., T. P. oraz w miesiącu maju i na początku czerwca 2013 r. (do [...] czerwca), kiedy wypasał krowy na spornych działkach co potwierdzili świadkowie: S. K., K. M., B. O., E. T., a także dokumenty sporządzone podczas interwencji policji - protokół z dnia [...] października 2013 r.
Materiał dowodowy w ocenie organu I instancji zgromadzony niniejszej sprawie nie pozwala uznać aby B. K. użytkowała działkę rolną [...] na dzień [...] maja 2013 r. Decyzję doręczono stronie w dniu [...] marca 2015 r.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. B. K. złożyła odwołanie od decyzji nr [...] z zachowaniem ustawowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 kpa.
Skarżąca wskazała, że zmiana złożona przez rolnika z własnej inicjatywy powinna być uwzględniona przez organy ARiMR, w myśl art. 73 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009.
Zdaniem skarżącego uzasadnienie wydanej decyzji oraz argumenty zostały skopiowane z poprzednich decyzji, które zostały następnie uchylone przez Dyrektora [...] OR ARiMR.
W dalszej części odwołania strona przedstawiła własny opis stanu faktycznego w sprawie oraz kwestionowała rozstrzygnięcie organu, wskazując, że jej zdaniem użytkowanie gruntów przez Pana O. miało w roku 2013 charakter incydentalny, a Pan O. był świadomy zmiany właściciela gruntów i jego działania miały na celu doprowadzenie do sytuacji uzyskania korzyści w postaci dopłat i nieprzyznania płatności nowemu właścicielowi.
Umowa przedstawiona przez Pana O., w ocenie Strony była umową dotyczącą sprzedaży siana a nie umową dzierżawy.
W ocenie B. K. jest ona faktycznym i prawnym posiadaczem działek począwszy od [...] lutego 2013 r. a Pan O. mając wiedzę o sprzedaży ziemi nie powinien składać wniosku do ARiMR o wsparcie finansowe bez konsultacji i zgody nowego właściciela.
Zdaniem skarżącej, ponieważ to ona dokonała inwestycji w formie zakupu ziemi z zachowaniem wymogów prawa, płaci podatki należne od zakupionych działek, utrzymywała je w 2013 roku i utrzymuje w kulturze rolnej, zwróciła się z prośbą o pozytywne rozpatrzenie odwołania.
W dniu [...] maja 2015 r. do [...] OR ARiMR wpłynęło pismo strony, w którym ponowiono stanowisko przedstawione w złożonym w dniu [...] kwietnia 2015 r. odwołaniu od decyzji.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2015 r., nr [...].
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał na powyższy stan faktyczny sprawy a następnie dokonał analizy obowiązujących przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i uznał, że odwołanie jest bezzasadne. Dyrektor w pierwszej kolejności wskazał, że w przedmiotowej sprawie rolne [...] położone na działkach ewidencyjnych [...] (działka rolna [...]) zostały zadeklarowane w roku 2013 przez B. K. we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. Deklarowana powierzchnia po uwzględnieniu zmiany do wniosku z dnia [...] lipca 2013 r. oraz sprecyzowaniu przez stronę tego żądania wyniosła na tych działkach [...] ha.
Z KOLEI W. O. ZADEKLAROWAŁ NA DZIAŁCE EWIDENCYJNEJ NR [...] POWIERZCHNIĘ [...]HA ORAZ NA DZIAŁCE [...] HA.
Organ podkreślił, że z wykazu zmian danych ewidencyjnych (wpływ do BP w P. w dniu [...] września 2013 r.) wynika, że działka nr [...] uległa podziałowi na działki o numerach [...]
Podkreślono, że organ ARiMR przeprowadzając kontrolę administracyjną stwierdził zatem, że powierzchnia znajdująca się na działkach ewidencyjnych o numerach [...] została zadeklarowana we wnioskach o przyznanie płatności złożonych w roku 2013 przez dwóch producentów rolnych – W. O. i B. K..
Jak wynika z dokumentów i dowodów przedstawionych przez obie strony konfliktu kontroli krzyżowej – B.K. dysponuje aktem Notarialnym rep. [...] - umową sprzedaży działek ewidencyjnych nr [...], które wraz z mężem panem B. O. nabyła w dniu [...] lutego 2013 r. od W. S., który z kolei oświadczył, że nieruchomość ta nie jest wydzierżawiona i wolna od praw osób trzecich.
W. O. przedstawił natomiast Umowę dzierżawy z [...] lipca 2012 r. podpisaną przez W. S. dotyczącą wydzierżawienia na rok 2013 powierzchni [...] ha w celu koszenia i wypasania W. O.. Jak wynika ze Ekspertyzy kryminalistycznej z dnia [...] października 2013 r. stwierdzono, że podpis W. S. na umowie dzierżawy wykazuje cechy wspólne z przekazanym do badań materiałem porównawczym.
Biorąc pod uwagę powyższe organ wskazał, że zarówno B. K. jaki W.O. byli w posiadaniu dokumentów, na podstawie których mogli mieć przeświadczenie o uprawnieniu do użytkowania działek nr [...] w roku 2013.
Organ podkreślił, że rozstrzygnięcie sporu, która z tych osób była osobą uprawnioną do użytkowania działek w roku 2013, w świetle przepisów prawa, wykracza poza kompetencje organów ARiMR.
Tego typu spory powinny być rozstrzygane na gruncie przepisów kodeksu cywilnego. Organy ARiMR dokonują natomiast ustaleń czy zadeklarowane we wniosku powierzchnie działek rolnych spełniają warunki przyznania płatności opisane w przepisach prawa, tj. § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r.
.
Dyrektor wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie dowodów, oświadczeń W. O. z [...] października 2013r., oświadczenie B. O. z [...] października 2013 r., zeznanie świadka K.W. z [...] października 2013 r., oświadczenie K. O. z [...] września 2013 r., Wyrok nakazowy z [...] sierpnia 2013 r. Sądu Rejonowego w P. sygn. akt [...], zeznanie S. K. z [...] października 2013 r., A. T. z [...] października 2013 r. wynika, że W. O. z pewnością w dniu [...] maja 2013 r. oraz co najmniej w dniu [...] czerwca 2013 r. na spornych działkach dokonywał wypasu bydła. Według świadków ilość wypasanego bydła wahała się od 2 sztuk do 6.
Co również istotne E. T., spokrewniony z B. K. zeznał w dniu [...] października 2013 r., że w maju widział 2 krowy Pana O., które się pasły na spornych działkach. Krowy przebywały tam do drugiej interwencji policji (w dniu [...] czerwca 2013 r.).
Organ podkreślił, że fakt wypasu 2 sztuk bydła w dniu [...] maja 2013 r. oraz [...] czerwca 2013 r. potwierdziła B. K. w treści złożonego odwołania z dnia [...] maja 2014 r. (strona 4), z dnia [...] kwietnia 2015 r. (strona 4) oraz w treści pisma złożonego w dniu [...] maja 2015 r. (strona 2 i 3).
Zdaniem organu jak wynika z powyższego nie można uznać aby faktycznym użytkownikiem spornych działek na dzień [...] maja 2013 r. była B. K.
Co również istotne wypasu zwierząt przez W. O. nie można uznać za jedynie incydentalne użytkowanie gruntów w roku 2013.
Jak wynika bowiem z zeznań świadków: W. K., K. M., E. T. i K. O. z [...] września 2013 r., S. K. z [...] października 2013 r., T. P. z [...] października 2013 r., J.T. z [...] października 2013 r., W. O. wraz z synem K. O. dokonali tzw. zasiewu nawozów na działce [...] dwukrotnie w miesiącu kwietniu i maju 2013 r.
W ocenie organu użytkowanie gruntu przez W. O. w roku 2013 nie miało zatem charakteru incydentalnego, a trwało czas dłuższy, tj. w okresie kwiecień- czerwiec i co najbardziej istotne było prowadzone w dniu [...] maja 2013 r.
Organ stwierdził, że wprawdzie jak wynika z zeznań W. K., twierdzenia strony, zeznań W.K. z [...] października 2013 r. oraz twierdzenia B. i B. K., pod koniec kwietnia dokonali oni przy pomocy W. K. również wysiania nawozów, to jednak decydujące znaczenie ma fakt, że w dniu [...] maja 2013 r. nie byli oni faktycznymi użytkownikami działek [...], bowiem w tym dniu działki te były użytkowane przez inną osobę (W. O.).
Zdaniem Dyrektora, nie można tym samym uznać aby B. K. była w rozumieniu przepisów Ustawy posiadaczem, deklarowanej do płatności działki rolnej [...] w dniu [...] maja 2013 r. W tym kontekście okoliczności wskazywane przez skarżącą, że to ona począwszy od [...] czerwca 2013 r. użytkowała sporne grunty i dokonała zbioru siana, nie mają pierwszorzędnego znaczenia, wobec stwierdzonego faktu braku posiadania tych gruntów na dzień [...] maja 2013 r.
Ponieważ płatności ONW przysługują w sytuacji łącznego spełnienia warunków opisanych w §2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r., fakt deklarowania we wniosku działek nie będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja, skutkuje wykluczeniem tych działek z płatności.
Dyrektor podkreślił, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w zakresie przyznania płatności w ramach działania Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zwanego dalej płatnościami ONW jest ustalenie czy wnioskodawca spełnia powyższe warunki do przyznania płatności. Przy czym wszystkie te przesłanki powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia choćby jednego z wyżej wymienionych warunków np. posiadania gruntów na dzień 31 maja musi prowadzić do odmowy przyznania płatności ONW.
Organ stwierdził, że warunek przyznania płatności ONW nie został jednak przez wnioskodawcę spełniony. Jak ustalono w trakcie prowadzonego postępowania i co potwierdza skarżąca w odwołaniu, nie była ona w dniu [...] maja 2013 r. użytkownikiem działek ewidencyjnych [...], przez co, zdaniem organu, nie można uznać aby była ona ich posiadaczem na dzień [...] maja 2013 r.
Co również istotne pani B. K. mimo wiedzy o braku posiadania działek w dniu [...] maja 2013 r. nie informowała organu o takim fakcie i nie dostosowała tego wniosku do stanu faktycznego, przed tym jak organ ARiMR poinformował ją o stwierdzonych wobec działek [...] nieprawidłowościach.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 14 ust. 3 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy uznał za prawidłowe wykluczenie powierzchni działki rolnej [...] ha z wniosku B. K. jako działki nie spełniającej wszystkich warunków opisanych w §2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r.
Dyrektor stwierdził, że powierzchnia stwierdzona kwalifikująca się do płatności wyniosła w rozpatrywanej sprawie [...] ha (działka [...] deklarowana na działce nr [...]). Różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną i stwierdzoną wyniesie w rozpatrywanej sprawie [...]%.
Wskazano, że jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Jeżeli jednak różnica między całkowitym zatwierdzonym obszarem a całkowitym obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność w przypadku danego środka wynosi do 0,1 hektara włącznie, zatwierdzony obszar uważa się za równy obszarowi zadeklarowanemu. Na potrzeby tego wyliczenia uwzględnia się jedynie zawyżenie powierzchni obszarów na poziomie grupy upraw. Akapit trzeci nie ma zastosowania w przypadku, gdy różnica przekracza 20 % całkowitego obszaru zadeklarowanego w celu objęcia płatnością. Jeżeli dla obszaru kwalifikującego się do otrzymania wsparcia ustanowiono maksymalny limit lub pułap, liczbę hektarów wykazanych we wniosku o płatność obniża się do tego limitu lub pułapu.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Jeżeli wspomniana różnica przekracza 50 %. beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy miedzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność a zatwierdzonym obszarem.
Organ stwierdził, że uwzględniając stawkę płatności ONW - strefa nizinna I na rok 2014 w wysokości 179 zł na 1 ha (§ 3 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r., kwota sankcji wyniesie [...] zł. Zdaniem organu powyższa kwota jest zgodna z kwotą sankcji nałożonych decyzją nr [...] z [...] marca 2015 r.
Dyrektor wskazał również, że w drodze wyjątku od przepisów art. 58 rozporządzenia 1122/2009, na mocy art. 73 ust. 1 obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy.
W ocenie Dyrektora [...] OR ARiMR wniosek zawierał powierzchnie, które nie były przedmiotem użytkowania wnioskodawcy w dniu [...] maja 2013 r., a zatem wniosek ten nie był zgodny ze stanem faktycznym i jest to wynikiem błędu samego rolnika, który nie poinformował organów ARiMR o nie prowadzeniu działalności na działce w tym dniu, przed otrzymaniem od ARiMR informacji o stwierdzonych nieprawidłowościach. W tym sensie, zdaniem organu, nie można uznać aby złożony wniosek był zgodny ze stanem faktycznym.
W tym kontekście, w ocenie Dyrektora [...] OR ARiMR, nie zostały przez B. K. spełnione przesłanki opisane w art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009, umożliwiające w drodze wyjątku nie stosowanie przepisów art. 58 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 i odstąpienie od zastosowanych zmniejszeń płatności.
W skardze na powyższą decyzję B. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając błędne zinterpretowanie materiałów dowodowych zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647 j.t. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod rozwagę przytoczone wyżej podstawowe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zasadnicze i przesądzające sprawę ustalenie organu dotyczy okoliczności, iż skarżąca nie była w posiadaniu działek rolnych o nr ew. [...] na dzień [...]maja 2013r., natomiast dopiero od dnia [...] czerwca 2013r. użytkowała sporne grunty.
Analiza materiału dowodowego nie uprawnia, zdaniem sądu, do wyciągnięcia takiego wniosku. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest różnorodny, szeroki i wymaga starannej oceny, zwłaszcza, że wynikają z niego czynności przeprowadzone na nieruchomości przez obie strony konfliktu krzyżowego.
Przypomnieć należy, że spór w sprawie dotyczy okoliczności, kto użytkował przedmiotowe działki rolne oznaczone numerami ewidencyjnymi [...], w roku w 2013r ze szczególnym uwzględnieniem daty 31 maja. Zarówno skarżąca jaki W.O. składając swoje wnioski o przyznanie płatności na ww. rok podnieśli, że są posiadaczami – użytkownikami przedmiotowego gruntu.
Z przedłożonych przez skarżącą aktów notarialnych z dnia [...] października 2012r. ( nr repertorium [...]) oraz z dnia [...] lutego 2013r. (nr. rep. [...]) wynika, że skarżąca zawarła z W. S. najpierw umowę przedwstępną sprzedaży, a następnie umowę sprzedaży m. in. ww. działek gruntu. Z treści umów wynika, że skarżąca wraz z mężem B. O. była nabywcą gruntu na zasadach wspólności małżeńskiej. Nabycie gruntu nastąpiło bez zobowiązań. Sprzedający W. S. zarówno w umowie przedwstępnej, jak i w umowie zasadniczej przenoszącej własność złożył oświadczenie, iż sprzedawane grunty nie są obciążone, nie są wydzierżawione, nie są przedmiotem żadnych innych umów je obciążających. Dalej akt sprzedaży zawierał oświadczenie o wydaniu gruntu nabywcom.
W odrębnym pisemnym oświadczeniu składanym na użytek przedmiotowej sprawy sprzedający podtrzymał twierdzenie o braku wydzierżawienia działek osobom trzecim. W toku zeznań podał, że działki wydzierżawiał w okresie 2004 – 2009r. W. O. W ostatecznym stwierdzeniu podał, że coś tam podpisał w 2012r.
W odniesieniu do W. O. akta administracyjne zawierają ekspertyzę kryminalistyczną dokumentów, z której wynika, że badano dwa podpisy W. S. złożone na odręcznym dokumencie, nie wiadomo przez kogo spisanym w dniu [...] lipca 2012r., nierównym pismem, w nierównych wersach, w brzmieniu odbiegającym od ciągłości gramatycznej, w którym użyto niemal w każdym zdaniu słowo "wydzierżawiam" , i z którego wynika, że W. S. wydzierżawił W. O. gospodarstwo o powierzchni [...] ha na rok 2013r. i pobrał [...]zł oraz w dalszej części zapisu pobrał [...]zł. Z ekspertyzy wynika, że podpisy wykazują cechy wspólne do przekazanego do badań materiału porównawczego. Wśród materiału porównawczego była umowa dzierżawy z [...] lutego 2004r. zawarta z W. O. Umowa jest sporządzona odręcznie, w sposób ciągły i czytelny, wyraźnie odróżniający ją od umowy z dnia [...] lipca 2012r.
W sprawie przesłuchano kilkanaście osób, w tym pełnomocnika skarżącej – męża B. O. oraz W. O. – drugą stronę konfliktu krzyżowego, jak również przyjęto szereg pisemnych oświadczeń złożonych przez osoby później przesłuchane w charakterze świadków. Podkreślić należy, że wśród osób przesłuchanych byli krewni obu stron konfliktu. Byli to mąż skarżącej, jej ojciec (W. K.) oraz wujek ( E. T.). Po stronie przeciwnej sporu słuchani byli W. O., jego syn K. O., córka K. M. Powyższe podkreślenie sądu wynika z faktu, że organu dokonując oceny materiału dowodowego nie wskazały aby komuś odmówiły wiarygodności ale w sposób wyraźny wskazywały na pokrewieństwo konkretnego świadka ze skarżącą nie dokonując takiego zaznaczenia przy pokrewieństwie świadka z W. O.. Być może wynika to z faktu, że taką narrację w sprawie narzucił W. O. zarzucając wielu świadkom kłamstwo wynikające z pokrewieństwa. Również w odniesieniu do W. S. w swoich zeznaniach podnosił obraźliwe zarzuty o chorobie alkoholowej i przeszłości kryminalnej. Zważywszy na fakt, iż W. O. zeznawał, iż dzierżawił grunty od W. S. ciągiem od 2004r., a umowy pokazał na lata 2004 -2009 i na 2013r. w wersjach ww. wymienionych, należało z dużą ostrożnością oceniać jego prawną legitymację do działania na przedmiotowym gruncie. Taka ostrożność w ocenie wynika z braku pisemnej ciągłości umów dzierżawy, z faktu, że w pierwotnej umowie dzierżawy umówiono się iż podatek rolny płaci dzierżawca, a z innego dokumentu wynika, że zaistniała duża zaległość podatkowa odnosząca się do tych gruntów ( zapis w umowie przedwstępnej zawartej przez skarżącą). Przy istnieniu ciągłości dzierżawy taka zaległość nie powinna istnieć.
Wbrew twierdzeniom organu w sprawie konieczna jest ocena umów przedstawianych przez strony konfliktu, gdyż w nich strony upatrują swoje prawa do posiadania gruntu, do dokonywania na nim czynności agrotechnicznych. Zgodnie z zeznaniami świadków obie strony konfliktu wykonywały czynności na gruncie. Zatem ocena tych czynności nie może pozostawać w oderwaniu od analizy tych umów. Tylko w łącznym zestawieniu można ocenić kto był rzeczywistym posiadaczem gruntu, a jest to niewątpliwie proces ciągły, a kto dokonał czynności jednorazowych wpływających tylko na zakłócenie posiadania tej drugiej strony.
Dalej wskazać należy, że z zeznań przesłuchanych osób wynika fakt, że w kwietniu 2013r. zarówno W. O., jak i skarżąca poprzez działające na jej rzecz osoby, dokonali wysiewu nawozów na przedmiotowych działkach. O tym, że skarżąca poprzez osoby trzecie, dokonała tegoż nawożenia spornych działek zeznali W. K., E.T. , W. K., B. O.
W odniesieniu do nawożenia terenu w kwietniu 2013r. przez W. O. zeznawali K. O., K. M., S. K., T. P., S. S., A. T., W. K., A. T.
Świadkowie S. B., S. K., W. K., W. K. zeznali, że na wiosnę ( kwiecień, maj) 2013r. były wykonywane na gruncie prace usuwania samosiejek. Działania te podjęto z inicjatywy skarżącej.
Natomiast w doniesieniu do W.O. zeznano, że [...] maja 2013r. przywiózł na grunt dwie krowy i pozostawił je tam na tydzień. Krowami opiekowała się córka, czasami zabierając je na noc.
Powyższy fakt posłużył organowi za przyjęcie, że w tej dacie ( [...] maja) W. O. był użytkownikiem gruntu, dzierżawcą, posiadaczem zależnym. Natomiast skarżąca była jako właścicielka posiadaczem samoistnym. Na podstawie tytułu własności przysługiwało jej tylko prawo do użytkowania.
Takie ustalenie nie uwzględnia faktu, że skarżąca wykonywała wcześniej czynności na gruncie, że pozostawała przy zamiarze jego dalszego użytkowania czego przejawem było powiadomienie policji o zajęciu jej gruntu, że były dwie interwencje policji. Doprowadziło to do ukarania W O. wyrokiem nakazowym z dnia z [...] sierpnia 2013 r. Sądu Rejonowego w P. sygn. akt [...], za dokonanie w dniu [...] maja 2013r. zniszczenia zasiewów traw poprzez jeżdżenie po zasiewach ciągnikiem i wypasanie bydła. Skazanie dotyczyło czynu zawinionego, a więc świadomego.
Dokonując powyższego ustalenia organ nie uwzględnił zatem czynności skarżącej jako działań związanych z gruntem, z jego posiadaniem faktycznym i ochroną tego posiadania. Ochroną polegająca na zwróceniu się o pomoc do władzy uprawnionej do wyegzekwowania jej praw. Taka czynność skarżącej, wbrew ustaleniom organu, potwierdza jej posiadanie faktyczne nieruchomości, a nie tylko stricte prawne. Posiadanie jako władztwo nad rzeczą przejawia się w wielu różnych czynnościach odnoszących się do tej rzeczy. Pominięcie tego faktu przez organ nie znajduje uzasadnienia. Nie zrozumiałe jest też ustalenie organu, że gruntem faktycznie władał W. O. na podstawie umowy dzierżawy, której to umowy skarżąca nie wypowiedziała. Wskazać należy, ze nie można wypowiedzieć umowy, o której nic się nie wie, ani o jej istnieniu, ani o jej treści. Z akt sprawy wynika, że przedmiotową umowę dzierżawy W. O. pokazał dopiero przy interwencji policji. Fakt ten też powinien być odpowiednio zinterpretowany, czego organ nie uczynił. Nie można też twierdzić o użytkowaniu gruntu na datę [...] maja, kiedy z treści wyroku nakazowego wynika nie tylko fakt wypasania bydła ale niszczenie zasiewu trawy, co z pojęciem użytkowania ma niewiele wspólnego.
Świadek W. K. zeznał, że jako [...] informował W. O. jesienią 2012r. o zmianie właściciela nieruchomości ( umowa przedwstępna sprzedaży z dnia [...] października 2012r.). Dzieci W. O., tj. K. O. i K. M. zeznały, że widziały osoby trzecie wycinające drzewa na spornej działce. Według świadka K. O. było to pod koniec kwietnia, widział wówczas trzy osoby.
Zważywszy, że zgodnie z zeznaniami - świadek K. O. aktywnie pomagał ojcu w sianiu nawozów na tym gruncie, to przedstawiony przez niego brak reakcji na działania na nim innych osób jest dosyć wymowny i powinien być oceniony przez organ.
Reasumując organ dokonując ustaleń w sprawie pominął szereg ważnych okoliczności, nie ocenił wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiazaniu i uznał, że pomimo władania gruntem przez właściciela w sposób ciągły ( posiadania) możliwe jest przyjęcie, iż poszczególne czynności innej osoby, wykonane wbrew woli właściciela i z natychmiastową jego reakcją wymuszającą ich zaprzestanie, stanowią o skutecznym odebraniu tegoż posiadania. Uznał zatem , że zakłócenie posiadania jest równoznaczne jego odebraniu, z czym nie można się zgodzić. Tym samym organ naruszył przepisy postępowania nakazujące wszechstronne rozważenie dowodów i dokonanie ich oceny we wzajemnym powiązaniu z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Doszło do naruszenia przepisu art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt.2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. 2013 poz.173 ze zm. ) w zw. z art. 77§ 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016 poz.23, dalej k.p.a.) oraz art.80 k.p.a. w sposób istotny wpływający na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ weźmie pod uwagę podniesione wyżej wskazania.
Mając powyższe na uwadze sąd uchylił zaskarżoną decyzję w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło