V SA/Wa 3253/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w O. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia ... maja 2015 r., nr ..., Dyrektor Izby Celnej w Warszawie odmówił F. Sp. z o.o. (dalej jako: "Skarżąca" lub "Strona") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. wymierzającej Spółce karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją z dnia ... lutego 2015 r. wymierzył Skarżącej karę pieniężną w wysokości 12.000,00 zł za urządzanie gier poza kasynem gry. Decyzję tę doręczono pełnomocnikowi Strony w dniu 9 marca 2015 r. (k. 52 akt administracyjnych). Pismem z dnia 18 marca 2015 r. (data nadania 24 marca 2015 r.) Strona wniosła odwołanie od wspomnianej decyzji, które nie zostało podpisane, w związku z czym Skarżąca została wezwana do usunięcia przedmiotowego braku, czego dokonała w wyznaczonym przez organ terminie. Ponadto jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 22 kwietnia 2015 r.(nadanym w dniu 22 kwietnia 2015 r.) pełnomocnik Strony wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania składając wraz z wnioskiem odwołanie. Postanowieniem z dnia ... maja 2015 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził wniesienie przez Stronę odwołania z uchybieniem 14 dniowego terminu wskazując, że termin ten upłynął w dniu 23 marca 2015 r. Tymczasem strona złożyła odwołanie dnia 24 marca 2015 r. Jednocześnie postanowieniem z tego samego dnia Dyrektor Izby odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Od postanowienia Dyrektora Izby z dnia ... maja 2015 r., nr ..., pełnomocnik Strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu art. 162 i art. 163 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r. nr 201, poz. 1540 ze zm.), poprzez ich zastosowanie w sprawie niniejszej, wyrażające się odmową przywrócenia skarżącej Spółce terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia ... lutego 2015 r., podczas gdy wskazane we wniosku z dnia 22 kwietnia 2015 r. okoliczności uzasadniały przywrócenie przez organ podatkowy terminu na wniesienie odwołania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w marcu 2015 r. do Spółki wpłynęła znaczna liczba korespondencji, dotycząca postępowań administracyjnych oraz karnych skarbowych, przy czym z uwagi na liczbę przesyłek oraz zbiorcze przesyłanie przez urzędy korespondencji w jednej przesyłce, Spółka miała poważne, niezależne od niej, a więc obiektywne, problemy z terminową odpowiedzią na korespondencję. Co więcej, korespondencja ta wymagała znacznego nakładu czasu oraz pracy, co w efekcie spowodowało poważne trudności w bieżącym funkcjonowaniu Spółki, w tym również wpłynęło na niezachowanie przez Skarżącą terminu do wniesienia odwołania w analizowanej sprawie. Zdaniem Autora skargi, stan ten był wywołany dotychczas niespotykaną ilością korespondencji kierowanej do Spółki, czego Strona nie mogła wcześniej przewidzieć i za co nie ponosi odpowiedzialności. Trudno bowiem przyjąć, aby Spółka odpowiadała za ilość korespondencji do niej kierowanej. W skardze podniesiono, że wobec skarżącej Spółki toczy się przeszło 160 postępowań podatkowych w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach oraz przeszło 280 postępowań karnych skarbowych, również związanych z urządzeniem gier na automatach. Liczba korespondencji przychodzącej do Spółki w związku z tymi postępowaniami przekracza 200 przesyłek tygodniowo. Z uwagi na niespotykaną dotąd skalę oraz zważywszy, że była to pierwsza, tego rodzaju sytuacja, Spółka nie mogła wprowadzić wcześniej odpowiednich rozwiązań, które mogłyby zapobiec tego rodzaju sytuacjom. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie argumentując zasadność przyjętego przez siebie stanowiska w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie sporne jest, czy uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji było zawinione, czy też nastąpiło bez winy Skarżącej. Zdaniem Strony, organ odwoławczy błędnie interpretuje pojęcie "winy". Podnosi ona, iż fakt dużego obciążenia jej nadsyłaną korespondencją i liczne sprawy administracyjne, w których występuje Strona, powodują, iż nie zawiniła ona przy uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 162 § 2 O.p., podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpoznania odwołania (art. 163 § 2 O.p.). W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia ... lutego 2015 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 O.p. Niesporne jest również to, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony z dopełnieniem warunków, wynikających z art. 162 § 2 O.p., czyli w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz z dopełnieniem czynności, dla której termin był określony, tj. wniesieniem odwołania. Organ odwoławczy był zatem uprawniony do badania, czy do uchybienia terminu doszło w sposób zawiniony przez Stronę. Jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu oraz jak wynika z ugruntowanego w tej mierze orzecznictwa i to zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i sądów administracyjnych, brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy występuje w przypadku przeszkód natury obiektywnej, niemożliwych do przezwyciężenia osobiście lub przy pomocy innych osób (np. nagła choroba). Przyczyną niezawinionego niedokonania w terminie czynności procesowej mogą być także klęska żywiołowa czy katastrofa. Zasadniczo przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 21.09.2010 r., sygn. akt I SA/Bd 571/10, wszystkie powołane wyroki dostępne są na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, przywrócenie terminu nie jest możliwe (Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 28.06.2011 r., sygn. akt II SA/Wr 296/11). A contrario - przywrócenie terminu jest możliwe wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła uniknąć nawet przy dołożeniu największego w danych warunkach wysiłku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 2545/97, LEX Omega nr 62184). W analizowanej sprawie Skarżąca działała przez swojego profesjonalnego pełnomocnika. W toku postępowania administracyjnego, a następnie sądowoadministracyjnego, podnosiła ona, iż brak jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania wynika zasadniczo z dwóch powodów. Po pierwsze, w marcu 2015 r. do Skarżącej wpłynęła znaczna liczba przesyłek, co – zdaniem Strony – zdezorganizowało jej pracę i spowodowało zaległości w rozpatrywaniu korespondencji. Po drugie, Skarżąca zakwestionowała praktykę przesyłania w jednej kopercie (jak wskazano w skardze: "zbiorczo") różnych pism pochodzących od organu. Wskazano ponadto, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi było niewielkie (jednodniowe). Sąd – w oparciu o obowiązujące przepisy i wskazane powyżej orzecznictwo – stwierdza, iż w niniejszej sprawie Strona nie uprawdopodobniła właściwie braku swej winy w zakresie uchybienia terminu. Fakt "zaledwie" jednodniowego opóźnienia nie ma w tym miejscu znaczenia, albowiem uchybienie terminowi jest kategorią obiektywną (tzw. zero-jedynkową), która albo występuje w sprawie albo nie mamy z nią do czynienia. W niniejszej sprawie organ celnie wskazał, iż termin został uchybiony albowiem odwołanie powinno zostać złożone do dnia 23 marca 2015 r., a tymczasem wysłano je dopiero dnia 24 marca 2015 r. Podkreślenia wymaga, że ani Ordynacja podatkowa, ani Kodeks postępowania administracyjnego, nie zobowiązują organów administracji publicznej do "oddzielnego" przesyłania kierowanych do stron pism, przez co Sąd rozumie przesyłanie w jednej kopercie jednego pisma. Wymóg taki nie wynika także z orzecznictwa. Wręcz odwrotnie, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 516/13, wyraźnie wskazano, iż "niezrozumiałym są zarzuty skargi, jakoby załączenie w jednej kopercie dwóch decyzji adresowanych do podatnika było omyłką organu i stanowiło naruszenie zasad doręczania korespondencji". Sąd w składzie orzekającym całkowicie podziela ten dobrze ugruntowany w doktrynie i orzecznictwie pogląd i oddala zarzut dotyczący "zbiorczego" przesyłania korespondencji. Ponadto, fakt dużego obciążenia Strony nadsyłaną korespondencją również nie stanowi okoliczności uprawdopodobniającej brak winy w działaniu Spółki. Stwierdzić należy, że trafnie przyjął organ odwoławczy, że przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia odwołania był brak należytej staranności Skarżącej. Autor skargi konsekwentnie podnosił, iż do Skarżącej przekazano w omawianym okresie znaczną ilość przesyłek. Podkreślenia jednakże wynika, iż wszystkie pisma w sprawie (a w szczególności decyzja organu I instancji) kierowane były na adres profesjonalnego pełnomocnika Skarżącej. Pisma kierowane do organów i Sądu (odwołanie, wniosek o przywrócenie terminu, skarga do WSA) były także wnoszone przez pełnomocników. Tym samym argument o znaczącym obciążeniu pracą samej Spółki jest niezasadny. Co więcej, zgodnie z art. 136 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W orzecznictwie sądów administracyjnych zarówno na tle tego przepisu, jak również analogicznych regulacji, zawartych w art. 32 i art. 58 k.p.a., w sposób jednolity przyjmuje się, że czynności pełnomocnika, a także jego zaniechania wywierają bezpośredni skutek wobec reprezentowanej przez niego strony. Należy zatem stwierdzić, że organ odwoławczy prawidłowo zbadał wszystkie okoliczności faktyczne, od których zależała kwestia przywrócenia terminu, w szczególności zaś analizie poddał zagadnienie zawinienia przy jego uchybieniu. W sposób wyczerpujący wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia, z jakich przyczyn przywrócenie terminu uznał za niemożliwe. W tym stanie rzeczy uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie Sąd oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.