V SA/Wa 3255/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-02
Skład orzekający: Marek Krawczak, Piotr Piszczek, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych prawidłowo odrzuciła wniosek o dofinansowanie projektu z powodu niespełnienia kryteriów formalnych dotyczących zasady równości szans kobiet i mężczyzn oraz zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych prawidłowo odrzuciła wniosek o dofinansowanie. Wniosek nie spełnił kryteriów formalnych nr 11 (zasada równości szans kobiet i mężczyzn) i nr 12 (zasada równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępność dla osób z niepełnosprawnościami), ponieważ wnioskodawca nie przedstawił wystarczających danych i analiz potwierdzających spełnienie tych zasad, co jest wymogiem formalnym w procesie oceny wniosków o dofinansowanie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego. Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych (MJWPU) poinformowała o odrzuceniu wniosku na etapie oceny formalnej z powodu niespełnienia kryteriów dotyczących równości szans kobiet i mężczyzn oraz niedyskryminacji i dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Po wniesieniu protestu, MJWPU podtrzymała swoje stanowisko. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się stwierdzenia naruszenia prawa i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] na informację Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych zawartą w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę [pic]
P. P. "P. L." (dalej także: "PPPL", "Strona", "Wnioskodawca", "Skarżący") złożyło wniosek o dofinansowanie projektu "..." nr ... w konkursie nr ... dla Osi priorytetowej X Edukacja dla rozwoju regionu, Działania 10.3 Doskonalenie zawodowe, Poddziałania 10.3.4 Kształcenie oraz doskonalenie zawodowe osób dorosłych RPO WM.
Pismem z dnia ... września 2016 r. Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych (dalej: "MJWPU", "organ") poinformowała Stronę, że powyższy projekt nie przeszedł etapu oceny formalnej. Powodem takiego rozstrzygnięcia było niespełnienie przyjętych przez Komitet Monitorujący RPO WM kryteriów formalnych: nr 11 Zgodność projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn, w oparciu o standard minimum oraz nr 12 Zgodność projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie z zasadą równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.
W odniesieniu do kryterium formalnego nr 11 organ zauważył, że zgodnie z "Wytycznymi w zakresie realizacji zasad równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020" (dalej: "Wytyczne") - we wniosku o dofinansowanie projektu powinny zostać zawarte w sposób wyczerpujący, trafny lub w sposób możliwie pełny informacje, które potwierdzają istnienie albo brak barier równościowych w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu. Wnioskodawca ograniczył się jedynie do płytkich zapisów.
Wnioskodawca w treści wniosku wskazał bariery, ale tylko jedna z nich odnosi się do obszaru równościowego kobiet i mężczyzn. Brak w treści wniosku przy diagnozowaniu barier równościowych analizy, w jakim położeniu znajdują się kobiety i mężczyźni znajdujący się w grupie docelowej projektu. Istotne jest natomiast nie tylko zawarcie informacji, czy któraś z grup jest w gorszym położeniu, ale i jakie są tego przyczyny. W ocenie MJWPU trudno stwierdzić, czy działania zrealizowane w projekcie przyczynią się osłabiania lub niwelowania zdiagnozowanych barier równościowych.
Organ zauważył, że wskaźniki realizacji projektu zostały podane w podziale na płeć. Wskazał jednakże, że we wniosku brak informacji, w jaki sposób planuje się zapewnić realizację zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach procesu zarządzania projektem. Informacja ta powinna zawierać propozycję konkretnych działań, jakie zostaną podjęte w projekcie w ww. obszarze. Równościowe zarządzanie projektem polega przede wszystkim na zapewnieniu, że osoby zaangażowane w realizację projektu (np. personel odpowiedzialny za zarządzanie, personel merytoryczny, personel wykonawcy/partnera) posiadają odpowiednią wiedzę w zakresie obowiązku przestrzegania zasady równości szans kobiet i mężczyzn i potrafią stosować tę zasadę w codziennej pracy przy projekcie.
Zdaniem MJWPU, w odniesieniu do kryterium formalnego nr 12 Wnioskodawca zawarł w treści wniosku bardzo pobieżne informacje, że projekt będzie dostępny dla osób z niepełnosprawnościami. Brak natomiast jakichkolwiek działań, których obecność w treści wniosku może świadczyć o dostępności projektu dla osób z niepełnosprawnościami. Ponadto w ocenie MJWPU brak informacji, że w projekcie nie będzie mieć miejsca dyskryminacja ze względu na wiek, niepełnosprawność, płeć, rasę, orientację seksualną, pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd itp.
Wnioskodawca wniósł protest pismem z dnia 12 października 2016 r.
W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia ... listopada 2016 r. MJWPU nie uwzględniła złożonego protestu. Jak wskazał organ, w odniesieniu do kryterium nr 11, projekt uzyskał 1 punkt na 6 możliwych. Protestujący podważył ocenę kryterium nr 1. Standardu minimum - We wniosku o dofinansowanie projektu zawarte zostały informacje, które potwierdzają istnienie (albo brak istniejących) barier równościowych w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu, kryterium nr 2. Standardu minimum - Wniosek o dofinansowanie projektu zawiera działania odpowiadające na zidentyfikowane bariery równościowe w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu, kryterium nr 4. Standardu minimum - Wskaźniki realizacji projektu zostały podane w podziale na płeć i/lub został umieszczony opis tego, w jaki sposób rezultaty przyczynią się do zmniejszenia barier równościowych, istniejących w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu oraz kryterium nr 5. Standardu minimum - We wniosku o dofinansowanie projektu wskazano, jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia równościowego zarządzania projektem.
Organ ocenił treść pól A5, C2.1.2., C3.1., C3.1., D1 wniosku i uznał, że Wnioskodawca nie dokonał pełnej i właściwej analizy sytuacji kobiet i mężczyzn w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu.
MJWPU wskazał, że we wniosku zabrakło szczegółowego przedstawienia sytuacji potencjalnej grupy docelowej w podziale na płeć, nie zaprezentowano takich danych ilościowych i/lub jakościowych, które przedstawiałyby sytuację grupy docelowej, w szczególności kobiet, które w niniejszym projekcie stanowią 25%. Wnioskodawca w celu poprawy sytuacji kobiet w branży związanej z ochroną zapewnił przeszkolenie konkretnej liczby kobiet - operatorów kontroli bezpieczeństwa, jednak MJWPU nie mogła jednoznacznie stwierdzić, że to działanie będzie miało pozytywny wpływ na przełamanie stereotypowego traktowania kobiet/mężczyzn w tym obszarze. Doprowadzi to bowiem w ocenie organu do tego, że więcej kobiet będzie miało uprawnienia do przeprowadzenia kontroli bezpieczeństwa, co w efekcie pozwoli na przeprowadzenie kontroli zgodnie z płcią.
W ocenie MJWPU pomimo, iż zaplanowane kanały informacji o rekrutacji trafią do kobiet, to jednak nie jest to działanie, o którym mowa w niniejszym kryterium. Działania takie powinny spowodować skuteczną zmianę stereotypowych wizji ról związanych z płcią, która przyniosłaby widoczną poprawę szans obu płci, w tym przypadku kobiet, w dostępie do zdobycia uprawnień operatora kontroli bezpieczeństwa, a takich działań w projekcie zabrakło. Wartości docelowe wskaźników w postaci liczby osób Wnioskodawca podał w podziale na płeć. We wniosku zabrakło informacji, w jaki sposób rezultaty projektu przyczynią się do zmniejszenia barier równościowych istniejących w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu. Zapisy wniosku, które cytuje w proteście Wnioskodawca nie są opisem tego, w jaki sposób rezultaty wpłyną na zmniejszenie barier równościowych. Rezultaty to zmiany, jakie następują w wyniku realizacji działań projektu u osób (kobiet i mężczyzn), na które wpływa projekt. W kryterium nr 5 standardu minimum zdaniem MJWPU Wnioskodawca odniósł się do kwestii równościowego zarządzania zaledwie w jednym zdaniu.
MJWPU wyjaśnił, że projekt nie spełnia kryterium formalnego nr 12. W przedmiotowym projekcie w opisie grupy docelowej podano: Projekt skierowany jest również dla osób z niepełnosprawnościami, niewykluczającymi uzyskania wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony, co będzie weryfikowane na etapie rekrutacji na podstawie przedstawionego zaświadczenia lekarskiego, natomiast w opisie rekrutacji wskazano: Szkolenia są skierowane także do osób z niepełnosprawnościami, których stan zdrowia pozwala na wykonywanie kontroli bezpieczeństwa, co będzie weryfikowane na podstawie zaświadczenia lekarskiego. Powyższe w opinii MJWPU nie może świadczyć o dostępności projektu dla osób niepełnosprawnych. W projekcie brak informacji, w jaki sposób w ramach rekrutacji została uwzględniona zasada równych szans i niedyskryminacji (w tym zasada dostępność dla osób z niepełnosprawnościami). Zgodnie z zapisami Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu: Opis w polu C3 powinien być zgodny z Wytycznymi w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 ponieważ wniosek będzie podlegał ocenie w tym zakresie.
We wniosku o dofinansowanie projektów finansowanych ze środków EFS, EFRR lub FS wymaga się wskazania sposobu realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami w ramach projektu. Dostępność jest to "właściwość środowiska fizycznego, transportu, technologii i systemów informacyjno-komunikacyjnych oraz towarów i usług, pozwalająca osobom z niepełnosprawnościami na korzystanie z nich na zasadzie równości z innymi osobami. Dostępność jest warunkiem wstępnym prowadzenia przez wiele osób z niepełnosprawnościami niezależnego życia i uczestniczenia w życiu społecznym i gospodarczym. Dostępność może być zapewniona przede wszystkim dzięki stosowaniu koncepcji uniwersalnego projektowania, a także poprzez usuwanie istniejących barier oraz stosowanie mechanizmu racjonalnych usprawnień, w tym technologii i urządzeń kompensacyjnych dla osób z niepełnosprawnościami". (Wytyczne Rozdział 3, str. 8). Każdy projekt powinien spełniać zasadę dostępności, a neutralność do zasady horyzontalnej musi być dokładnie wyjaśniona we wniosku o dofinansowanie. Wyjaśnienie opierać musi się na rzetelnej analizie i precyzyjnym opisie braku wpływu projektu i jego produktów na dostępność dla osób z niepełnosprawnościami.
Zdaniem MJWPU, z treści wniosku nie wynika, aby przeprowadzona została analiza wśród osób niepełnosprawnych. Grupa osób badanych powinna być reprezentatywna i dawać pełny obraz sytuacji potencjalnych uczestników projektu, w tym osób z niepełnosprawnościami. Wnioskodawca zaplanował różnorodne formy i kanały informacji o projekcie, jednak w żadnym miejscu nie zaznaczył, w jaki sposób środki przekazu, które będą wykorzystane przy rekrutacji, zapewnią dostępność do rekrutacji, a tym samym do projektu i oferowanego w nim wsparcia dla osób niepełnosprawnych. We wniosku nie opisano dostępności informacyjnej, która oznacza, że każdy ma prawo uzyskać pełną informację o możliwościach wsparcia w projektach unijnych, co łączy się z dostępnością cyfrową oraz dostępnością wszelkich materiałów informacyjnych dotyczących danego projektu. Również w opisie zadań nie przewidziano żadnych działań skierowanych wprost do osób niepełnosprawnych, a umożliwiających im wzięcie pełnego udziału w planowanych szkoleniach. Wnioskodawca pisze jedynie: "Projekt skierowany jest dla osób z niepełnosprawnościami, niewykluczającymi uzyskania wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony".
Zdaniem MJWPU, wpisywanie do wniosku słów "projekt dostępny", czy też zapewnień typu "Na każdym etapie Projektu założono realizację polityki równości szans.", jeżeli nie mają one ścisłego związku z projektem (uzasadnieniem potrzeby realizacji, celami, działaniami itp.), w żaden sposób nie gwarantują spełnienia tej zasady. Tak też zapewnienie przez Protestującego w kontekście zarzutu Eksperta, cyt.: Ponadto brak jakichkolwiek informacji, że w projekcie nie będzie mieć miejsca dyskryminacja ze względu na wiek, niepełnosprawność, płeć, rasę, orientację seksualną, pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd itp.
Na powyższą ocenę projektu PPPL wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję.
W odniesieniu do kryterium formalnego nr 11 PPPL zarzuciło, że samą ideą projektu jest przeszkolenie określonej liczby kobiet w celu zwiększenia liczby kobiet zatrudnionych jako operatorów kontroli bezpieczeństwa na lotniskach Mazowsza. Organ dokonał oceny kryterium nr 11 niezgodnie z zasadami standardu minimum, które jest używane do oceny realizacji zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach projektów współfinansowanych z EFS. Skarżący wskazał, że uzasadnienie Oceniającego jest niedostateczne oraz nieprecyzyjne i nie wyjaśnia podstaw uznania, że kryterium nie jest spełnione.
Zdaniem Skarżącego, we wniosku zostały określone: obszar objęty wsparciem: szkolenia specjalistyczne (edukacja), zasięg oddziaływania: lotniska Mazowsza, województwo mazowieckie oraz bariery równościowe. Wnioskodawca zidentyfikował, wskazał i opisał także "zapotrzebowanie rynku" na zatrudnianie kobiet w tym zawodzie i zasadność ich przeszkolenia. Skarżący w treści wniosku wskazał na istnienie dwóch barier równościowych, tj. stereotyp płci i segregacji poziomej w postaci uznawania branży ochrony za "męską". Zarzucony rzekomy brak użycia danych jakościowych w świetle wyczerpującego przedstawienia sytuacji mężczyzn i kobiet w zakresie wykonywania zadań operatora kontroli bezpieczeństwa należy uznać zdaniem Skarżącego za nieuzasadniony.
Zdaniem PPPL, wskazany we wniosku wskaźnik rezultatu uwzględniając zidentyfikowaną barierę równościową zmierza do zwiększenia liczby kobiet - operatorów kontroli bezpieczeństwa. Realizacja projektu i zapewnienie uprawnień operatora kontroli bezpieczeństwa kobietom przeszkolonym w ramach projektu przyczynia się do niwelowania stereotypu płci i segregacji poziomej w postaci uznawania branży ochrony za "męską", poprzez zwiększenie liczby kobiet - operatorów kontroli bezpieczeństwa. Ponadto, działaniem odpowiadającym na zidentyfikowaną barierę równościową jest bardzo szeroka i wielokanałowa kampania informacyjna o rekrutacji w ramach projektu.
Dodatkowo, w ocenie PPPL we wniosku przedstawiono wartości docelowe wskaźników w postaci liczby osób w podziale na płeć i zaakcentowano pozytywny wpływ projektu na politykę zatrudniania kobiet, wybierając dodatkowo jeden ze wskaźników fakultatywnych. Z kolei w pkt D5 została zawarta informacja o tym, że w projekcie uwzględniono zasadę równości szans kobiet i mężczyzn. Ponadto, system zarządzania projektem zakłada, że zespół projektowy zostanie powołany zarządzeniem Naczelnego Dyrektora PPL, co w połączeniu z informacją z wniosku, że na każdym etapie projektu założono realizację polityki równości szans, powoduje, że zespół zostanie powołany w składzie osobowym pozwalającym na reprezentowanie obu płci, jak również zasady prowadzenia przez zespół prac i zostaną określone z uwzględnieniem równości szans kobiet i mężczyzn w pracach zespołu. Zdaniem Skarżącego we wniosku wskazano, że zostaną podjęte określone działania w celu zapewnienia równościowego zarządzania projektem.
W odniesieniu do kryterium formalnego nr 12 Skarżący podniósł, że we wniosku zostały zawarte precyzyjne i uwzględniające specyfikę projektu i zawodu operatora kontroli bezpieczeństwa zapisy dotyczące dostępności szkolenia dla osób z niepełnosprawnościami.
W ocenie Skarżącego, zastosowanie szczególnych form i kanałów komunikacji podczas rekrutacji przeznaczonych dla osób ze wszelkimi rodzajami niepełnosprawności mogłoby zostać uznane za pozorne, a wręcz naruszające godność i powagę osób niepełnosprawnych w sytuacji, w której przepisy prawa stawiają bardzo wysokie wymagania dotyczące zdolności fizycznych i psychicznych do wykonywania czynności operatora kontroli bezpieczeństwa. Skarżący podkreślił, że jednym ze wskaźników realizacji projektu jest uzyskanie przez określoną liczbę osób uprawnień operatora kontroli bezpieczeństwa.
W odpowiedzi na skargę MJWPU podtrzymała dokonaną przez siebie ocenę wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem skargi jest informacja zawarta w piśmie MJWPU z dnia ... listopada 2016 r. o nieuwzględnieniu protestu dotyczącego oceny formalnej projektu Skarżącego.
Wbrew twierdzeniom skargi, ocena projektu nie została przeprowadzona w sposób uzasadniający ustalenie, że dokonano jej w sposób naruszający prawo a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, co uzasadniałoby przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez MJWPU - zgodnie z treścią art. 61 ust. 8 pkt 1 a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 (t. j. Dz. U. 2016 poz. 217; dalej "u.z.r.p.").
Dokonując oceny zaskarżonej informacji w pierwszej kolejności należy zauważyć, że projekt Skarżącej nie spełnił kryterium formalnego nr 11 - "Zgodność projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn, w oparciu o standard minimum" oraz kryterium formalnego nr 12 - "Zgodność projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie z zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami".
Zgodnie z Regulaminem konkursu nr ... w ramach Osi Priorytetowej X Edukacja dla rozwoju regionu, Działania 10.3 Doskonalenie zawodowe, Poddziałania 10.3.4 Kształcenie oraz doskonalenie zawodowe osób dorosłych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020 wnioski złożone w odpowiedzi na konkurs są poddawane:
- wstępnej weryfikacji poprawności wniosku, na tym etapie wnioskodawca może zostać wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku lub poprawienia oczywistych omyłek;
- ocenie formalnej opisanej w pkt 13 "Regulaminu konkursu - Ocena formalna";
- ocenie merytorycznej opisanej w pkt 14 "Regulaminu konkursu - Ocena merytoryczna".
Ocenie formalnej podlega każdy złożony w trakcie trwania naboru wniosek o dofinansowanie (o ile nie został wycofany przez wnioskodawcę albo pozostawiony bez rozpatrzenia zgodnie z art. 43 ust. 1 u.z.r.p.). Ocena formalna wniosku dokonywana jest za pomocą Karty oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego w ramach RPO WM 2014 - 2020.
Projekty, które nie spełniają kryteriów wyboru projektów tj. kryteriów formalnych oraz kryteriów dostępu, są odrzucane na etapie oceny formalnej.
Oceniający dokonuje oceny spełnienia kryteriów formalnych i kryteriów dostępu na podstawie karty oceny formalnej. Jeżeli oceniający uzna, że projekt jest niezgodny z którymkolwiek z kryteriów formalnych lub kryteriów dostępu, odpowiednio odnotowuje ten fakt na karcie oceny formalnej, uzasadnia decyzję o uznaniu danego kryterium formalnego lub dostępu za niespełnione i wskazuje, że projekt powinien zostać odrzucony i nie podlegać dalszej ocenie.
W przypadku odrzucenia wniosku z powodu niespełniania co najmniej jednego z ogólnych kryteriów formalnych lub kryteriów dostępu, IOK przekazuje niezwłocznie wnioskodawcy informację o zakończeniu oceny jego projektu oraz negatywnej ocenie projektu wraz ze zgodnym z art. 46 ust. 5 u.z.r.p. pouczeniem o możliwości wniesienia protestu, o którym mowa w art. 53 ust. 1 i art. 54 u.z.r.p. Informacja zawiera pełne uzasadnienie wyniku oceny negatywnej wniosku.
Mając powyższe na względzie ogólna ocena formalna dokonywana jest w tzw. systemie "zero-jedynkowym". Wnioski o dofinansowanie nie spełniające wszystkich kryteriów wyboru projektów tj. kryteriów formalnych oraz kryteriów dostępu podlegają odrzuceniu.
W związku z niespełnieniem przez wniosek strony skarżącej kryterium formalnego nr 11 i 12 Sąd dokona oceny prawidłowości rozstrzygnięcia MJWPU w tym zakresie. Sąd aprobuje stanowisko MJWPU, że Skarżący, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie podał danych, które są wymagane do oceny tych dwóch kryteriów.
Przypomnieć należy, iż kryteria formalne zostały opisane w załączniku 3.1 do regulaminu konkursu.
Kryterium formalne nr 11, którego weryfikacja odbywa się na etapie oceny formalnej, określa, iż "W ramach kryterium weryfikowana będzie zgodność z zasadami horyzontalnymi UE, dotyczącymi promowania równości szans kobiet i mężczyzn oraz niedyskryminacji, zgodnie z art. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Projekty realizowane w ramach EFS nie mogą być neutralne pod względem zasady równości szans kobiet i mężczyzn. Spełnienie zasady równości szans kobiet i mężczyzn weryfikowane będzie poprzez zbadanie zgodności projektu ze standardem minimum realizacji zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach projektów" .
Załącznik nr 5 do Regulaminu konkursu będący załącznikiem nr 1 do Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 z dnia 8 maja 2015 r. określa "Standard minimum realizacji zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach projektów współfinansowanych z EFS". Standard minimum składa się z 5 kryteriów oceny, dotyczących charakterystyki projektu. Maksymalna liczba punktów do uzyskania wynosi 6, ponieważ kryterium nr 2 i 3 są alternatywne. Wniosek o dofinansowanie projektu nie musi uzyskać maksymalnej liczby punktów za każde kryterium standardu minimum (wymagane są co najmniej 3 punkty). Brak uzyskania co najmniej 3 punktów w standardzie minimum jest równoznaczny z odrzuceniem wniosku lub skierowaniem go do negocjacji (w przypadku projektów konkursowych) lub zwróceniem go do uzupełnienia (w przypadku projektów pozakonkursowych). Nie ma możliwości przyznawania części ułamkowych punktów za poszczególne kryteria w standardzie minimum.
Podczas oceny projekt w kryterium formalnym nr 11 uzyskał 1 punkt na 6 możliwych do uzyskania (kryterium standardu minimum nr 4 - 1 punkt), przez co został odrzucony.
Skarżący podważa ocenę kryterium oceny nr 1 standardu minimum - We wniosku o dofinansowanie projektu zawarte zostały informacje, które potwierdzają istnienie (albo brak istniejących) barier równościowych w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu, kryterium nr 2 standardu minimum - Wniosek o dofinansowanie projektu zawiera działania odpowiadające na zidentyfikowane bariery równościowe w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu, kryterium nr 4 standardu minimum - Wskaźniki realizacji projektu zostały podane w podziale na płeć i/lub został umieszczony opis tego, w jaki sposób rezultaty przyczynią się do zmniejszenia barier równościowych, istniejących w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu oraz kryterium nr 5 standardu minimum - We wniosku o dofinansowanie projektu wskazano jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia równościowego zarządzania projektem.
Zdaniem Sądu rację ma organ stwierdzając, iż informacje zawarte we wniosku Skarżącego i przytoczone w treści złożonej skargi, które mimo iż dotyczą sytuacji kobiet i mężczyzn w obszarze tematycznym interwencji i zasięgu oddziaływania projektu to jednak nie mogą być w pełni uznane za wystarczające do przyznania 1 punktu w kryterium standardu minimum.
Wskazać należy, że przyznanie 1 punktu w kryterium nr 1 oznacza, że kwestie związane z zakresem danego kryterium w standardzie minimum zostały uwzględnione wyczerpująco, trafnie lub w sposób możliwie pełny, biorąc pod uwagę charakterystykę danego projektu. Aby uzyskać 1 punkt, we wniosku należało przedstawić informacje wskazujące na istnienie barier równościowych lub ich braku, a do tego użyć danych jakościowych i/lub ilościowych w podziale na płeć w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu.
Sąd podziela stanowisko organu, że Skarżący poinformował jedynie, że barierą równościową jest segregacja pozioma, a więc zjawisko dominacji płci męskiej w branży związanej z ochroną, będące konsekwencją stereotypów płci, przy tym jednak nie potwierdził tej informacji daną jakościową, czy daną ilościową. Informacje podane we wniosku nie mogą być uznane za prawidłową, dogłębną analizę potwierdzającą istnienie bądź nieistnienie barier równościowych. Zapisy we wniosku sprowadzają się jedynie do stwierdzenia faktu, podczas gdy treść załącznika nr 5 do Regulaminu wyraźnie wskazują, że przy diagnozowaniu barier równościowych należy wziąć pod uwagę, w jakim położeniu znajdują się kobiety i mężczyźni wchodzący w skład grupy docelowej projektu. Dlatego też istotne jest podanie nie tylko liczby kobiet i mężczyzn, ale także odpowiedź m.in. na pytania: Czy któraś z tych grup znajduje się w gorszym położeniu? Jakie są tego przyczyny? Czy któraś z tych grup ma trudniejszy dostęp do edukacji, zatrudnienia, szkoleń itp.? (...) Dane te muszą być bezpośrednio powiązane z obszarem tematycznym interwencji i/lub zasięgiem oddziaływania projektu.
We wniosku o dofinansowanie nie przedstawiono danych ilościowych w podziale na płeć, które przedstawiałyby sytuację kobiet i mężczyzn wpisujących się w grupę docelową, przez co brak jest możliwości oceny założeń danego projektu, tj. czy zakładany w projekcie procentowy udział kobiet jest właściwy, odpowiada na zdiagnozowane wcześniej bariery oraz czy jest on realny do osiągnięcia. Zasadny jest zatem zarzut Eksperta, że "Brak w treści wniosku przy diagnozowaniu barier równościowych analizy, w jakim położeniu znajdują się kobiety i mężczyźni znajdujący się w grupie docelowej projektu. Bardzo istotne jest nie tylko zawarcie informacji, czy któraś z grup jest w gorszym położeniu, ale i jakie są tego przyczyny".
W tym miejscu wskazać należy, iż podanie ww. informacji we wniosku o dofinansowanie jest niezbędne dla dokonania oceny projektu pod kątem zgodności z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn.
Skarżący nie podał w powyższym zakresie żadnych danych bezpośrednio powiązanych z zasięgiem oddziaływania projektu. Jak wskazano w Załączniku nr 5 Regulaminu konkursu - jeżeli nie istnieją dokładne dane (jakościowe lub ilościowe), które można wykorzystać, należało skorzystać z informacji, które są jak najbardziej zbliżone do obszaru tematyki interwencji i zasięgu oddziaływania projektu.
Zdaniem Sądu, Skarżący nie dokonał pełnej i właściwej analizy sytuacji kobiet i mężczyzn w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu, przez co brak podstaw do przyznania 1 punktu w kryterium nr 1 standardu minimum.
Odnośnie sporu dotyczącego spełnienia kryterium nr 2 standardu minimum należy zauważyć, iż zgodnie z treścią załącznika nr 5 do Regulaminu, we wniosku o dofinansowanie projektu powinno się wskazać jakiego rodzaju działania zostaną zrealizowane w projekcie na rzecz osłabiania lub niwelowania zdiagnozowanych barier równościowych. Zaplanowane działania powinny odpowiadać na te bariery. Szczególną uwagę przy opisie działań należy zwrócić w przypadku rekrutacji do projektu i dopasowania odpowiednich form wsparcia dla uczestników/uczestniczek projektu wobec zdiagnozowanych nierówności.
Rację ma organ wskazując w zaskarżonym rozstrzygnięciu, iż we wniosku zabrakło szczegółowego przedstawienia sytuacji potencjalnej grupy docelowej w podziale na płeć, nie zaprezentowano takich danych ilościowych i/lub jakościowych, które przedstawiałyby sytuację grupy docelowej, w szczególności kobiet, które w niniejszym projekcie stanowią 25%. To powoduje, że nie ma możliwości oceny kryterium, a więc i przyznania minimalnej liczby punktów.
Sąd zauważa, iż Skarżący w celu poprawy sytuacji kobiet w branży związanej z ochroną zapewni przeszkolenie konkretnej liczby kobiet - operatorów kontroli bezpieczeństwa, jednak to działanie doprowadzi tylko do tego, że więcej kobiet będzie miało uprawnienia do przeprowadzenia kontroli bezpieczeństwa, co w efekcie pozwoli na przeprowadzenie kontroli zgodnie z płcią.
Trudno jednakże uznać, że to działanie będzie miało pozytywny wpływ na przełamanie stereotypowego traktowania kobiet/mężczyzn w tym obszarze. Mimo, iż zaplanowane kanały informacji o rekrutacji w projekcie trafią do kobiet, to jednak nie jest to działanie, o którym mowa w niniejszym kryterium. Działania takie powinny spowodować skuteczną zmianę stereotypowych wizji ról związanych z płcią, która przyniosłaby widoczną poprawę szans obu płci, w tym przypadku kobiet, w dostępie do zdobycia uprawnień operatora kontroli bezpieczeństwa, a takich działań w projekcie zabrakło.
W przypadku kryterium nr 4 standardu minimum "Wskaźniki realizacji projektu zostały podane w podziale na płeć i/lub został umieszczony opis tego, w jaki sposób rezultaty projektu przyczynią się do zmniejszenia barier równościowych istniejących w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu" oceniający przyznał za spełnienie powyższego kryterium 1 pkt. Maksymalna liczba punktów możliwych do zdobycia za spełnienie tego kryterium wynosi 2.
Skarżący akcentuje fakt, iż we wniosku znalazło się sformułowanie wyjaśniające, w jaki sposób rezultaty przyczyniają się do zmniejszenia barier równościowych istniejących w obszarze tematycznym interwencji i/lub zasięgu oddziaływania projektu. Przytaczając sformułowanie zawarte we wniosku, iż "Zawód ten obecnie jest zdominowany przez mężczyzn, natomiast realizacja projektu zwiększy liczbę kobiet posiadających uprawnienia operatora kontroli bezpieczeństwa, co pozwoli na przeprowadzanie kontroli bezpieczeństwa osób zgodnie z płcią".
Zgodzić się należy z organem, iż zapisy wniosku, które cytuje w skardze Wnioskodawca nie są opisem tego, w jaki sposób rezultaty wpłyną na niwelowanie barier równościowych. Rezultaty to zmiany, jakie następują w wyniku realizacji działań projektu u osób (kobiet i mężczyzn), na które wpływa projekt.
We wniosku o dofinansowanie projektu powinna znaleźć się również informacja, w jaki sposób planuje się zapewnić realizację zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach procesu zarządzania projektem (kryterium nr 5 standardu minimum).
Skarżący podnosi w skardze, iż "system zarządzania projektem zakłada, że zespół projektowy zostanie powołany zarządzeniem Naczelnego Dyrektora PPL, co w połączeniu z informacją z wniosku, że na każdym etapie projektu założono realizację polityki równości szans, powoduje, że zespół zostanie powołany w składzie osobowym pozwalającym na reprezentowanie obu płci, jak również zasady prowadzenia przez zespół prac i zostaną określone z uwzględnieniem równości szans kobiet i mężczyzn w pracach zespołu".
Powołanie zespołu projektowego w składzie osobowym pozwalającym na reprezentowanie obu płci nie zmienia faktu, że równościowe zarządzanie projektem nie polega np. na zatrudnieniu do obsługi projektu 50% mężczyzn i 50% kobiet, ani na zwykłej deklaracji, iż projekt będzie zarządzany równościowo.
Informacja ta powinna zawierać propozycję konkretnych działań, jakie zostaną podjęte w projekcie w ww. obszarze. Równościowe zarządzanie projektem polega przede wszystkim na zapewnieniu, że osoby zaangażowane w realizację projektu (np. personel odpowiedzialny za zarządzanie, personel merytoryczny, personel wykonawcy/partnera) posiadają odpowiednią wiedzę w zakresie obowiązku przestrzegania zasady równości szans kobiet i mężczyzn i potrafią stosować tę zasadę w codziennej pracy przy projekcie. Zdobycie niniejszej wiedzy może się odbyć poprzez poinformowanie osób zaangażowanych w realizację projektu na temat możliwości i sposobów zastosowania zasady równości szans kobiet i mężczyzn w odniesieniu do problematyki tego konkretnego projektu, a także do wykonywanych przez zespół projektowy obowiązków związanych z prowadzeniem projektu.
Prawidłowo wskazał organ, iż informacja podana przez Skarżącego we wniosku powinna zawierać propozycje konkretnych działań, jakie zostaną podjęte w projekcie w ww. obszarze (dla przykładu: organizacja pracy z uwzględnieniem różnych potrzeb pracowników/pracownic, czy elastyczne formy zatrudnienia).
Instytucja rozpatrująca protest zasadnie zatem przyznała 0 punktów, a tym samym potwierdziła prawidłowość oceny (Maksymalna liczba punktów możliwych do zdobycia za spełnienie tego kryterium - 1) w kryterium nr 5 standardu minimum.
Skarżący nie zgadza się z organem, że we wniosku o dofinasowanie zostały zawarte "pobieżne" informacje dotyczące spełnienia kryterium formalnego nr 12 – "Zgodność projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie z zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami".
Zdaniem Strony, w projekcie zostały zawarte wystarczające informacje, aby uznać, że projekt jest zgodny z zasadą równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.
Odnosząc się do powyższego nie sposób nie zauważyć, iż Skarżący podkreśla w skardze, że operator kontroli bezpieczeństwa jest odpowiedzialny za realizację zadań bezpośredniej ochrony fizycznej obiektu podlegającego szczególnej obowiązkowej ochronie i zadań ochrony lotnictwa cywilnego przed aktami bezprawnej ingerencji, w tym m.in. wykonywanie czynności kontroli bezpieczeństwa osób, pojazdów oraz przenoszonych lub przewożonych przedmiotów, towarów i ładunków na granicy strefy zastrzeżonej lotniska.
Skarżący zaznacza również, iż zastosowanie działań, które zostały wymienione przez MJWPU w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie mogło i nie powinno nastąpić, kierując się elementarną racjonalnością i wymaganiami dotyczącymi zdolności psychoruchowej właściwej dla operatorów kontroli bezpieczeństwa, ponieważ projekt ma zapewnić nabycie tych uprawnień dla uczestników szkoleń, a nie wyłącznie przeszkolenie osób z niepełnosprawnościami, które nie mogłyby ze względu na przepisy prawa w tym zakresie uzyskać uprawnień nadawanych przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.
Odnosząc się do powyższego przede wszystkim należy podkreślić na wstępie, iż Wnioskodawca ubiegający się o dofinansowanie realizacji projektu zobowiązany jest przedstawić we wniosku o dofinansowanie projektu sposób realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami w ramach projektu, zgodnie z obowiązującym kryterium formalnym "Zgodność projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie z zasadą równości szans i niedyskryminacji w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami". Zasada ta powinna być realizowana we wszystkich rodzajach projektów, tj. dedykowanych osobom z niepełnosprawnościami, ogólnodostępnych, a także w tych, w których nie zakłada się bezpośredniego wsparcia dla osób niepełnosprawnych, czyli np. w projektach ukierunkowanych na wypracowanie modeli, rekomendacji czy kształtowanie polityk. Obowiązkowe jest stosowanie Wytycznych. Uwzględnienie równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, nie jest tylko kwestią deklaracji projektodawcy.
Zdaniem Sądu, strona skarżąca z jednej strony zaakceptowała Regulamin konkursu do którego przystąpiła występując o dofinansowanie, a z drugiej strony można mieć wątpliwość czy zamierzała stosować zapisów Regulaminu konkursu i Wytycznych z uwagi - jak podkreśla - na specyfikę pracy operatora kontroli bezpieczeństwa.
Trzeba podkreślić, że ocena formalna wniosku to ocena spełnienia przez projekt konkursowy kryteriów konkursu. Ewentualne braki wniosku w tym zakresie powodują, iż wniosek nie spełnia kryteriów konkursu, co stanowi przesłankę odrzucenia projektu.
Skarżący wskazuje, iż zastosowanie szczególnych form i kanałów komunikacji podczas rekrutacji, przeznaczonych dla osób ze wszelkimi rodzajami niepełnosprawności mogłoby zostać uznane za pozorne, a wręcz naruszające godność i powagę osób niepełnosprawnych w sytuacji, w której przepisy prawa stawiają bardzo wysokie wymagania dotyczące zdolności fizycznych i psychicznych do wykonywania czynności operatora kontroli bezpieczeństwa. W związku z tym brak było jakichkolwiek podstaw do zastosowania szczególnych środków przekazu lub opracowania dokumentów informacyjnych i rekrutacyjnych w dostępnym dla osób z niepełnosprawnością formacie, czy zaplanowania wsparcia asystenta podczas rozmowy rekrutacyjnej.
Strona skarżąca zdaje się nie dostrzegać, że zasady konkursu są identyczne dla ubiegających się o dofinansowanie realizacji projektu i żaden z podmiotów nie może samodzielnie i bez podstawy prawnej nie podawać wymaganych informacji. To na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1500/11). Podkreślić wypada także, że Strona przystępując do konkursu winna znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Brak podanej informacji lub też podanie informacji w sposób niejednoznaczny winno zostać ocenione negatywnie, a taki wniosek musi zostać odrzucony.
Zgodnie z załącznikiem nr 8 do Regulaminu konkursu należy projektować działania równościowe tak, aby przejawiały się one również w zapewnieniu dostępności wszystkich produktów projektu. Wynika to z zapisów Wytycznych (Podrozdział 5.2, pkt 15), zgodnie z którymi wszelkie produkty projektów muszą być dostępne dla wszystkich osób, w tym również dostosowane do zidentyfikowanych potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Zgodnie z Wytycznymi realizacja zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami (zasada dostępności) w projektach współfinasowanych z funduszy unijnych powinna być realizowana na wszystkich etapach wdrażania projektu, w tym na etapie przygotowania projektu czyli analizy, definiowania celów, planowania działań i budżetu, określania rezultatów, a także podczas jego realizacji, rozliczania, monitorowania i ewentualnie ewaluacji (o ile ewaluacja jest wymagana w projekcie).
Każdy projekt (bez względu na to, czy Wnioskodawca opisze w grupie docelowej osoby z niepełnosprawnością czy nie) powinien spełniać zasadę dostępności. W opisie zadań Skarżący nie przewidział żadnych działań skierowanych wprost do osób niepełnosprawnych, a umożliwiających im wzięcie pełnego udziału w planowanych szkoleniach. Takie podejście promuje i pośrednio wspiera obecny stan niedostępności szeroko rozumianej przestrzeni publicznej dla osób z niepełnosprawnościami.
Sąd zgadza się z organem, iż neutralność do zasady horyzontalnej musi być dokładnie wyjaśniona we wniosku o dofinansowanie. Wyjaśnienie opierać musi się na rzetelnej analizie i precyzyjnym opisie braku wpływu projektu i jego produktów na dostępność dla osób z niepełnosprawnościami. Tymczasem, z treści wniosku nie wynika, aby przeprowadzona została analiza wśród osób niepełnosprawnych. Grupa osób badanych powinna być reprezentatywna i dawać pełny obraz sytuacji potencjalnych uczestników projektu, w tym osób z niepełnosprawnościami.
Skoro zasada równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami nie może być traktowana mechanicznie, to jej rozumienie i przełożenie na praktykę projektową każdorazowo musi wynikać z dokładnej analizy problemu.
Wnioskodawca zaplanował różnorodne formy i kanały informacji o projekcie, jednak w żadnym miejscu nie zaznaczył, w jaki sposób środki przekazu, które będą wykorzystane przy rekrutacji, zapewnią dostępność do rekrutacji, a tym samym do projektu i oferowanego w nim wsparcia dla osób niepełnosprawnych. We wniosku nie opisano dostępności informacyjnej, która oznacza, że każdy ma prawo uzyskać pełną informację o możliwościach wsparcia w projektach unijnych, co łączy się z dostępnością cyfrową oraz dostępnością wszelkich materiałów informacyjnych dotyczących danego projektu.
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania oceny dokonanej w ramach kryterium formalnego nr 12. W projekcie bez wątpienia nie wskazano jakichkolwiek działań, których obecność w treści wniosku może świadczyć o dostępności projektu dla osób z niepełnosprawnościami. Ponadto brak jakichkolwiek informacji, że w projekcie nie będzie mieć miejsca dyskryminacja ze względu na wiek, niepełnosprawność, płeć, rasę, orientację seksualną, pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd itp. Strona wskazywała określone zapisy w których w jej ocenie podała wymagane informacje. Jednakże podane przez nią informacje nie można uznać za wystarczające dla spełnienia zasady równości szans i niedyskryminacji. Podstawą oceny są zapisy zawarte we wniosku o dofinansowanie.
Na zakończenie należy zauważyć, że MJWPU w swoim rozstrzygnięciu odniósł się do zarzutów protestu, w sposób prawidłowy uznając, że wniosek Skarżącej winien być odrzucony, gdyż strona nie podała w tym wniosku wymaganych kryteriami oceny informacji. Organ w żaden sposób nie naruszył przepisów ustawy zobowiązujących do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p. orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło