V SA/Wa 3314/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-02
Skład orzekający: Barbara Mleczko – Jabłońska, Tomasz Zawiślak, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2013 jest prawidłowa, jeśli stwierdzono znaczną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktycznie użytkowaną, a także nieprawidłowości w zakresie minimalnej obsady drzew?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy ARiMR prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa. Stwierdzono znaczną różnicę (ponad 50%) między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią gospodarstwa, co zgodnie z przepisami UE skutkuje wykluczeniem z pomocy. Dodatkowo, stwierdzono nieutrzymanie minimalnej obsady drzew, co również stanowiło podstawę do odmowy przyznania płatności.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2013, deklarując powierzchnię 97,26 ha. Kontrole przeprowadzone przez ARiMR wykazały znaczące rozbieżności w powierzchniach działek (mniejsze niż deklarowane) oraz wysoki stopień zachwaszczenia i niską obsadę żywych drzewek. W związku z tym organy ARiMR odmówiły przyznania pomocy, co zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Skarżąca wniosła skargę, kwestionując ustalenia faktyczne i zarzucając nieuwzględnienie statusu gospodarstwa ekologicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania: oddala skargę.
W dniu 8 maja 2013 r. skarżąca E. O. złożyła wniosek o przyznanie płatności wniosek o przyznanie płatności na 2013 r. zgodnie z § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, nr 40, poz. 329) – dalej jako "rozporządzenie ONW". Do płatności wnioskodawczyni zadeklarowała działki o łącznej powierzchni 97,26 ha
W dniu 25 lipca 2013 r. w gospodarstwie beneficjentki została przeprowadzona kontrola w zakresie wypełniania wymogów Programu rolnośrodowiskowego. Z kontroli tej sporządzono raport, w którym wskazano następujące nieprawidłowości:
- w zakresie działki "A" zlokalizowanej na działce ewidencyjnej o numerze 462/6 - stwierdzono, że powierzchnia działki jest mniejsza niż deklarowana przez stronę i wynosi 63,80 ha nie zaś 96,56 ha, zastosowano kody błędów DR22, DR13+, DR51, DR52;
- w zakresie działki "B" zlokalizowanej na działce ewidencyjnej o numerze 462/2 - stwierdzono, że powierzchnia działki jest mniejsza niż deklarowana przez stronę i wynosi 0,66 ha nie zaś 0,70 ha, zastosowano kody błędów DR13+, DR52.
Gospodarstwo skarżącej w okresie od 31 lipca do 12 sierpnia 2013 r. zostało także poddane kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W toku kontroli wykonano wizytację terenową, sporządzono dokumentację fotograficzną i szkice działek. Z przeprowadzonych czynności sporządzono raport stwierdzający m.in. identyczne nieprawidłowości, jak we wcześniejszym raporcie z 25 lipca 2013 r.
W zakresie stwierdzonych nieprawidłowości strona wniosła pisemnie zastrzeżenia do wyników kontroli
W odpowiedzi na zastrzeżenia, Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR [...] września 2013 r. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wskazując, że z zebranej dokumentacji fotograficznej wynika, że tereny niewliczone do pomiaru charakteryzują się bardzo wysokim stopniem zachwaszczenia.
Następnie w wyniku rozpoznania wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. decyzją nr [...] z [...] marca 2014 r. odmówił skarżącej przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2013.
Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ I instancji powołał się na wyniki kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Z płatności organ wykluczył powierzchnię 32,80 ha. Wyjaśnił, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności z tytułu ONW, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku postępowania wyniosła 50,8843% powierzchni stwierdzonej, co zadecydowało o konieczności odmowy przyznania płatności z tytułu ONW na podstawie art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011). Uzasadniając decyzję organ I instancji stwierdził również, że na plantacji nie utrzymywano minimalnej obsady drzew i krzewów określonej przepisami.
W dniu 2 kwietnia 2014 r. Biuro Powiatowe ARiMR w O. otrzymało wniosek transferowy W-2/110 o przejęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego dotyczący Ł. O. oraz E. O. w związku z przejęciem zobowiązań przez spółkę S. Sp. z o.o. oraz oświadczenie o kontynuowaniu zobowiązania rolno środowiskowego w ramach PROW na lata 2007 - 2013 wraz z protokołem zdawczo-odbiorczym przekazania nieruchomości w użytkowanie i uwierzytelnioną kopią umowy dzierżawy.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona zakwestionowała prawidłowość wyznaczenia przedeklarowania powierzchni dla powierzchni stwierdzonych w trakcie kontroli. E. O. podniosła również, że to nie ona powinna być adresatką decyzji organu I instancji lecz S. Sp. z o.o.
Decyzją nr [...] z [...] września 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał przepisy regulujące warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przeprowadzania kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu. Następnie przedstawił również sposób naliczenia płatności na 2013 r.
Organ wskazał, że składając wniosek o przyznanie płatności producent rolny winien wskazać powierzchnię rzeczywistą spełniającą wymagania rozporządzenia ONW, a nie ustaloną w oparciu o dane historyczne, które uległy dezaktualizacji.
Następnie organ II instancji zaznaczył, że na podstawie raportu z czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości w zakresie powierzchni działki rolnej. W przypadku działki rolnej o identyfikatorze "A" zlokalizowanej na działce ewidencyjnej o numerze 462/6 - stwierdzono, że powierzchnia działki jest mniejsza niż deklarowana przez stronę i wynosi 63,80 ha, nie zaś 96,56 ha - zastosowano kody błędów DR22, DR13+, DR51, DR51, DR52. W protokole z kontroli inspektorzy terenowi zawarli informację, że na działce rolnej zajętej pod uprawę jabłoni domowej stwierdzono nieużytek na powierzchni 32,76 ha. Organ podkreślił, że sporządzona obszerna dokumentacja fotograficzna kontrolowanego obszaru wskazuje na częściowe nieużytkowanie powierzchni zgłoszonych we wniosku pomocowym.
W przypadku działki rolnej o identyfikatorze "B" zlokalizowanej na działce ewidencyjnej o nr 462/2 stwierdzono, że powierzchnia działki jest mniejsza niż deklarowana przez stronę i wynosi 0,66 ha, a nie 0,70 ha. Wobec tej działki zastosowano kody błędów DR13+, DR52. Również w przypadku tej działki została sporządzona obszerna dokumentacja fotograficzna wskazująca na częściowe nieużytkowanie powierzchni zgłoszonych we wniosku pomocowym.
Wskazano ponadto, że tereny niewliczone do pomiaru charakteryzują się bardzo wysokim stopniem zachwaszczenia i występują tam wieloletnie chwasty, zakrzaczenia i siewki drzew (w celu udokumentowania wyników kontroli inspektorzy wykonali 311 zdjęć).
Dyrektor ARiMR podniósł, że w wyniku kontroli przeprowadzonej od 25 lipca do 12 sierpnia 2014 r. (rok przeprowadzenia kontroli został wskazany omyłkowo, kontrola miała miejsce w roku 2013) ustalono, że brak jest wykonywania co roku zabiegów uprawowych lub pielęgnacyjnych na plantacji, prowadzenia produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz stwierdzono niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Kontrolujący stwierdzili na działce rolnej o identyfikatorze "A" ok. 8382 drzewek łącznie, z czego 2690 sztuk żywych, natomiast 5692 drzewek martwych, nie spełniających wymogów rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. Na działce rolnej o identyfikatorze "B" stwierdzono natomiast 21 drzewek, z czego 9 żywych oraz 12 martwych.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że minimalna obsada drzew dla działki rolnej "A" o powierzchni stwierdzonej w czasie kontroli 63,80 ha wynosi 7975 szt., a przy uwzględnieniu granicy błędu - 7592 szt. Dla działki rolnej "B" o powierzchni stwierdzonej 0,66 ha minimalna obsada drzew wynosi natomiast 83 szt., a przy uwzględnieniu granicy błędu - 79 szt.
Następnie organ II instancji stwierdził, że wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania dotyczącego przejęcia zobowiązań rolnośrodowiskowych złożony został przez reprezentanta S. Sp. z o.o. – P. D. w Biurze Powiatowym ARiMR [...] z/s w W. 25 marca 2014 r. (następnie przekazany 7 kwietnia 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O.). Wbrew przedstawionemu w odwołaniu twierdzeniu strony decyzja z 7 marca 2014 r. o odmowie przyznania pomocy z tytułu ONW na rok 2013 skierowana została do osoby będąca strona w przedmiotowej sprawie i odebrana przez E. O. 26 marca 2014 r. Na dzień wydania przedmiotowej decyzji administracyjnej w sprawie, tj. 7 marca 2014 r. stroną postępowania zainicjowanego wnioskiem z 8 maja 2013 r. o przyznanie płatności była E. O.
Biorąc pod uwagę raport z czynności kontrolnych wraz z dokumentacją fotograficzną, organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. O. wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącej organy ARiMR oparły swoje rozstrzygnięcia na wadliwie ustalonym stanie faktycznym. Pomniejszenia powierzchni uprawnionej do płatności dokonano w oparciu o system informacji geograficznej, tj. na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęć obszarów zajmowanych przez działki rolne skarżącej. Zdaniem skarżącej ustalona w ten sposób powierzchnia nie odpowiada wielkością faktycznie wykorzystywanej przez nią powierzchni użytków rolnych. Poza tym organy ARiMR nie wyjaśniły w jakim okresie powstała dokumentacja fotograficzna stanowiąca podstawę do wydania zaskarżonych decyzji. Skarżąca wskazała również, że organ zignorował jej żądanie dotyczące przeprowadzenia ponownej kontroli gospodarstwa.
Następnie skarżąca podniosła, że przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie wzięto pod uwagę, że jej gospodarstwo zostało uznane przez Jednostkę Certyfikującą za gospodarstwo prawidłowo prowadzące plantację ekologiczną. Nie rozważono także charakteru prawnego wykazu producentów rolnych, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym. Skarżąca zwróciła w tym zakresie uwagę na to, że zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym, wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisowo wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Konsekwencją uznania, że wspomniany wykaz stanowi dokument urzędowy jest przyjęcie jego zwiększonej mocy dowodowej a także warunków jego odrzucenia przez organ administracji publicznej (art. 76 k.p.a.). Kierownik BP ARiMR w ogóle nie dostrzegł tego problemu i nie przeprowadził dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (wykazu producentów rolnych).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając niniejszą sprawę w ramach wskazanych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zarzuty skargi są nieuzasadnione, a przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do takiego naruszenia prawa, które uzasadniałoby uchylenie kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutów skargi, w pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że warunki przyznawania pomocy z tytułu ONW zostały uregulowane w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173) oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a także w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.
Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnik jest wykluczany z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym. Zgodnie natomiast z art. 16 ust 7 tego rozporządzenia kwota ta będzie odliczana od wszystkich płatności związanych z powierzchnią, które są obsługiwane przez ARiMR, do których rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.
W rozpoznawanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez skarżącą a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli jej gospodarstwa wyniosła 50,8843%. Łączna powierzchnia działek zadeklarowanych do przyznania pomocy z tytułu ONW wyniosła 97,26 ha, podczas gdy łączna powierzchnia stwierdzona podczas kontroli wyniosła 64,46 ha. Na pozostałej powierzchni działek skarżącej stwierdzono wysoki stopień zachwaszczenia – wieloletnie chwasty, zakrzaczenia i siewki drzew (w celu udokumentowania wyników kontroli inspektorzy wykonali 311 zdjęć).
Wskazać również należy, że w załączniku nr 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. nr 33, poz. 262) obok obowiązku wykonywana zabiegów pielęgnacyjnych określony został obowiązek utrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów, to jest dla jabłoni 125 sztuk na hektar.
W odniesieniu do powierzchni uznanej dla działki "A", tj. 63,80 ha minimalna obsada drzew powinna wynosić 7975 szt., przy uwzględnieniu granicy błędu - 7592 szt. Tymczasem w trakcie kontroli stwierdzono 2690 szt. drzewek żywych i 5692 szt. martwych. Z kolei w odniesieniu do powierzchni uznanej dla działki "B", tj. 0,66 ha minimalna obsada drzew powinna wynosić 83 szt., przy uwzględnieniu błędu - 79 szt. Tymczasem w trakcie kontroli stwierdzono 9 szt. drzewek żywych i 12 szt. martwych.
W ocenie Sądu analiza czynności kontrolnych oraz sporządzonej dokumentacji fotograficznej potwierdza prawidłowość dokonanych przez organ ustaleń. Dokumentacja fotograficzna kontrolowanego obszaru załączona do raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych 25 lipca 2013 r. oraz kontroli na miejscu mającej miejsce od 25 lipca do 12 sierpnia 2013 r. nie daje podstaw do zakwestionowania wyników tych kontroli. Brak jest w szczególności podstaw do podważania ustaleń organów orzekających odnośnie występującej na plantacji obsady drzew (wynoszącej na działce "A" 2690 szt. drzewek żywych i 5692 szt. martwych, zaś na działce "B" 9 szt. drzewek żywych i 12 szt. martwych) która nie spełniała wymogów rozporządzenia.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącej dotyczącego wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o wadliwie – bo wyłącznie za pomocą systemu informatycznego – ustalony stan faktyczny działek wskazać należy, iż jest to zarzut całkowicie nieuzasadniony. Wyjaśnienia wymaga to, iż w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009), jako podstawę utworzenia systemu identyfikacji działek rolnych wskazano mapy lub dokumenty ewidencji gruntów albo innych danych kartograficznych; zaznaczono także, iż należy wykorzystywać techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej a w tym ortoobrazów lotniczych, satelitarnych. System ten wchodzi w skład systemu administrowania i kontroli (zwanego systemem zintegrowanym), który musi być obowiązkowo prowadzony przez każde państwo członkowskie (art. 14 i art. 15 Rozporządzenia Rady nr 73/2009). System zintegrowany obejmuje skomputeryzowaną bazę danych, system identyfikacji działek rolnych, system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności, wnioski o pomoc, zintegrowany system kontroli, jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc. Wskazać też należy, że Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r., C-485/12) nie zakwestionował możliwości weryfikacji danych zawartych we wniosku wyłącznie w oparciu o dane informatyczne oparte na zdjęciach lotniczych. W uzasadnieniu Trybunał stwierdził, że z art. 17 Rozporządzenia 73/2009 wynika, że fotointerpretacja obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych również może służyć do ustalenia powierzchni kwalifikującej się do pomocy w ramach kontroli administracyjnych.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie powierzchnia działek w gospodarstwie skarżącej oraz stan upraw została ustalona na podstawie kontroli na miejscu. To wyniki tej kontroli udokumentowane licznymi fotografiami wykonanymi przez inspektorów terenowych ARiMR, a nie dane z systemu informacji geograficznej stanowiły podstawę do wydania zaskarżonych decyzji.
Za równie niezasadny należało uznać zarzut dotyczący nie wzięcia pod uwagę przez orzekające w sprawie organy ARiMR faktu uznania przez Jednostkę Certyfikującą gospodarstwa skarżącej za gospodarstwo prowadzące działalność ekologiczną. Wyjaśnienia wymaga to, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym jednostka certyfikująca przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w formie papierowej oraz za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, do dnia 31 października każdego roku, wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu za ten rok. W myśl art. 17 ust. 3 tej ustawy – jak trafnie wskazuje skarżąca – wykaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Powołując się na art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym skarżąca zdaje się jednak nie dostrzegać, że kontrole przeprowadzane przez Jednostkę Certyfikującą odbiegają celami i sposobem realizacji od kontroli przeprowadzanych przez ARiMR.
Jednostka Certyfikująca przeprowadzając kontrolę w gospodarstwie skarżącej, weryfikowała sposób prowadzenia produkcji pod kątem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami unijnych rozporządzeń: Rady (WE) Nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 2092/91 (Dz. U. UE L 189) i przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia (w szczególności w zakresie uprawy roślin) oraz rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. UE L 250, str. 1). Jednostka ta, wykonując działania kontrolne, o których mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, nie weryfikowała więc prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym. W trakcie takiej kontroli nie dokonywano więc ustaleń w zakresie stwierdzonych w rozpoznawanej sprawie nieprawidłowości (w szczególności np. obsady drzewek).
Sąd zauważa, że przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie w informacji Jednostki Certyfikującej A. Przypomnieć należy, że Kierownik BP ARiMR zwrócił się pismem z dnia 14 listopada 2013 r. do tej jednostki certyfikującej z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie zaistniałych rozbieżności przy wynikach kontroli. W odpowiedzi z dnia 30 grudnia 2013 r. jednostka certyfikująca wskazała, że nie prowadziła rachuby drzewek oraz ich stanu wobec tego nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń ilościowych poczynionych w tym zakresie przez ARiMR. Jednostka certyfikująca wskazała ponadto, że nie ma podstaw do kwestionowania dokonanych przez ARiMR przeliczeń powierzchni nasadzeń sadowniczych kwalifikujących się bądź nie kwalifikujących się do płatności. A. podkreśliła przy tym, że do dokonywania takich przeliczeń Jednostka Certyfikująca nie ma uprawnień.
Chybiony jest więc zarzut skargi, że organy ARiMR nie uwzględniły ustaleń zawartych w wykazie producentów stanowiącym dokument urzędowy. W odniesieniu do tego dokumentu przeprowadzono skuteczny przeciwdowód przedstawiony w raporcie z czynności kontrolnych na miejscu, do którego załączono obszerny i wiarygodny materiał fotograficzny.
Zaznaczenia wymaga również to, że w orzecznictwie sądów administracyjnych sygnalizuje się, że wykaz sporządzony przez jednostkę certyfikującą stanowi dowód tego, że wymienieni w nim producenci spełnili wymagania produkcji ekologicznej, lecz nie stanowi dowodu, na podstawie którego organ przyznający płatność dokonuje ustaleń dotyczących powierzchni działek uprawnionych do płatności (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 17/13, publ. Lex nr 1385392).
Podsumowując Sąd stwierdził, że postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonych decyzji zostało przeprowadzone przez organy ARiMR sposób rzetelny, zgodny z wymogami k.p.a., i wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. W tym zakresie organy te podjęły też wszelkie niezbędne kroki konieczne do ustalenia stanu faktycznego, przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe i poczyniły na jego podstawie właściwe ustalenia. Z tego też względu brak jest podstaw do kwestionowania stanu faktycznego, przyjętego przez organy za podstawę swoich rozstrzygnięć, tym bardziej, że skarżąca pomimo ciążącego na niej ciężaru dowodu, nie wskazała na żadne okoliczności, które umożliwiałyby podważenie przedmiotowych ustaleń. Wskazać też należy, że zgromadzona w sprawie dokumentacja z kontroli gospodarstwa skarżącej pozwalała na wydanie rozstrzygnięcia bez konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego w drodze dokonania powtórnej kontroli na miejscu.
Zasadne było też stanowisko organu II instancji odnośnie podniesionego w odwołaniu – lecz nie ponowionego w skardze – zarzutu dotyczącego skierowania decyzji Kierownika BP ARiMR do niewłaściwego podmiotu.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło