V SA/Wa 332/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 19 maja 2017 r. V SA/Wa 332/17 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi DPS Trade Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z kary pieniężnej postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 19 maja 2017 r. V SA/Wa 332/17 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPPr) D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek Spółka podniosła, że prowadzone są wobec niej liczne postępowania w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry. W sprawach tych dyrektorzy izb celnych wydali ok. 40 decyzji, które są egzekwowane, co z kolei doprowadziło do zajęcia praktycznie całego majątku Skarżącej. Spółka obecnie nie jest w stanie uiścić nawet części wpisu sądowego od skargi, który wynosi 200 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) to 4.950 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 80.676,14 zł. Ponadto Spółka wskazała, iż dysponuje jednym rachunkiem bankowym prowadzonym w P. S.A., na którym saldo jest ujemne (- 645.000,59 zł). Spółka przedstawiła sprawozdanie zarządu z działalności w 2015 r., sprawozdanie finansowe za 2015 r. oraz deklarację CIT-2 za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] lipca 2016 r. Mając na uwadze, że informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny sytuacji finansowej Skarżącej, pismem z dnia [...] marca 2017 r. pełnomocnik Spółki został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedstawienie: a) dokumentów wskazujących wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w okresie od [...] stycznia 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. oraz od [...] stycznia 2017 r. do [...] lutego 2017 r., b) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik Skarżącej przedstawił odpisy deklaracji VAT-7 składanych za miesiące: czerwiec 2015 r. oraz styczeń, marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec i sierpień 2016 r., wyciągi z rachunku bankowego dotyczące okresu li[piec-wrzesień 2016 r., a także odpisy zeznań podatkowych CIT-8 za lata 2014 – 2015. Postanowieniem z dnia 19 maja 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swego orzeczenia referendarz sądowy zaznaczył, iż Skarżąca nie przedstawiła w sposób zupełny i klarowny swojej sytuacji majątkowej, Na podstawie przedłożonych przez Stronę dokumentów referendarz doszedł też do wniosku, iż porównując wysokość osiąganych przez Spółkę przychodów oraz poniesionych przez nią wydatków z rozmiarem kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania, Skarżąca ma możliwość zabezpieczenia środków na uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 200 zł. W ustawowym siedmiodniowym terminie Spółka złożyła sprzeciw od tego orzeczenia, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik Skarżącej powielił argumentację przedstawioną w formularzu PPPr. Dodał jedynie, iż referendarz bazując na przychodzie Spółki wypracowanym w 2016 r. nie miał podstaw do stwierdzenia, że jej sytuacja majątkowa jest stabilna, bowiem w latach 2014 - 2015 Skarżąca zanotowała znaczne straty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. Ustanawiając przesłankę udzielenia stronie wsparcia w postaci przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym ustawodawca wskazał w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że jest nią brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zaznaczając jednocześnie, że wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy. Ponadto, przedmiotowe dofinansowanie strony ze środków publicznych możliwe jest tylko w rzeczywiście wyjątkowych przypadkach, bowiem nawet spełnienie wskazanej w powołanym przepisie przesłanki nie obliguje do uwzględnienia żądania strony. Powyższe koreluje z zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony postępowania sądowego zobowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a odstępstwo od powyższego przewidują przepisy szczególne, tj. te odnoszące się do instytucji prawa pomocy. Zdaniem Sądu, oceniając możliwości płatnicze Spółki referendarz sądowy prawidłowo uznał, że są one wystarczające do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania obejmują uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Należy wskazać, że o kondycji finansowej Spółki decyduje wiele elementów. Podstawowym elementem jest zysk, który Spółka uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że w razie ponoszenia przez nią strat w pewnym okresie czasu, zasadnym jest automatyczne uznanie o potrzebie przyznania jej wsparcia ze środków publicznych. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego, lecz nie jest równoznaczne z brakiem środków finansowych. Jak zaś wynika z dokumentów przedłożonych przez Skarżącą, nie jest ona całkowicie pozbawiona środków finansowych. Należy bowiem wskazać, iż po dwóch latach w których notowała straty (odpowiednio w 2014 r. – 82.687,89 zł, i w 2015 r. – 80.673,14 zł), Spółka uzyskała w pierwszych siedmiu miesiącach 2016 r. dochód w kwocie 13.890,94 zł. W okresie tym odnotowała również przychód w znacznej wysokości 1.029.569,29 zł, który porównany z kwotą przychodów ujawnionych w bilansie za lata 2014 i 2015 (2014 r. – 398.513,93 zł, 2015 r. – 1.382.774,96 zł), potwierdza iż Skarżąca utrzymuje płynność finansową, a prowadzona przez nią działalność gospodarcza się rozwija. W przypadku gdy dokumenty dołączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy w istocie wskazywały na korzystną zmianę sytuacji finansowej Skarżącej, to na niej spoczywał ciężar dokładnego zobrazowania swojej aktualnej sytuacji majątkowej, tak aby umożliwić orzekającemu w przedmiocie niniejszego wniosku pełną ocenę jej sytuacji finansowej. Tymczasem wezwania z dnia [...] marca 2017 r. do nadesłania dodatkowych dokumentów Skarżąca nie wykonała w sposób prawidłowy. Nie przestawiła bowiem żadnej dokumentacji finansowej dotyczącej drugiego półrocza 2016 r. oraz pierwszych miesięcy 2017 r., a biorąc po uwagę dzień składnia wniosku ([...] stycznia 2017 r.) oraz datę doręczenia Stronie powyższego wezwania ([...] marca 2017 r.) dokumenty dotyczącego tego okresu były kluczowe dla rozpoznania wniosku Spółki. Wobec bierności Strony we wskazanej kwestii, w ocenie Sądu, uprawnione było rozpoznanie wniosku jedynie w oparciu o złożoną dokumentację a wniosek referendarza, iż Skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja finansowa nie pozwala na uzyskanie środków na uiszczenie należnych kosztów sądowych, okazał się trafny. Sąd podziela też stanowisko wyrażone w orzecznictwie, które słusznie przytoczył referendarz sądowy, iż przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego. Podmiot tego rodzaju powinien bowiem przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 809/07, dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle zatem ciągłej aktywności gospodarczej Spółki i poprawiającej się jej sytuacji finansowej udzielenie jej wsparcia przez Skarb Państwa oznaczałoby jej swoistego rodzaju uprzywilejowanie. Odnosząc się natomiast do kwestii wielości postępowań prowadzonych przeciwko Spółce w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej zaznaczyć należy, iż zarówna sama liczba prowadzonych przeciwko Spółce, jak i już egzekwowanych kar nie stanowi wyłącznej podstawy do oceny jej możliwości płatniczych. Ocena ta nie może być bowiem przeprowadzana w oderwaniu od pełnych danych na temat jej bieżącej sytuacji finansowej, których w niniejszej sprawie, Skarżąca nie przedstawiła. Wobec prawidłowych ustaleń referendarza, iż w przypadku Skarżącej nie zaistniały przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., uprawniające do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia starszego referendarza sądowego o odmowie zwolnienia Spółki od kosztów sądowych. O powyższym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.