V SA/Wa 3344/14

WyrokWSA w Warszawie2015-05-28

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Beata Krajewska, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie beneficjenta do zwrotu środków unijnych z tytułu naruszenia zasady konkurencyjności przy wynajmie pomieszczeń na potrzeby projektu jest zasadne, gdy beneficjent wydzierżawił własne pomieszczenia swojemu prezesowi, a następnie wynajął je od niego na potrzeby projektu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że działania beneficjenta, polegające na wydzierżawieniu własnych pomieszczeń prezesowi zarządu, a następnie wynajęciu ich od niego na potrzeby projektu, naruszyły zasadę konkurencyjności oraz zasadę racjonalności i efektywności wydatków. Pomimo formalnego dochowania procedury wyboru wykonawcy, celowe stworzenie sytuacji pozornego wyzbycia się lokalu w celu rozliczania kosztów najmu jest sprzeczne z celem zasady konkurencyjności, jakim jest wybór najlepszej oferty w warunkach uczciwej konkurencji. W związku z tym, zobowiązanie do zwrotu środków było zasadne.
Stan faktyczny
Beneficjent (E. sp. z o.o.) zawarł umowę o dofinansowanie projektu z funduszy unijnych. W ramach realizacji projektu wynajął pomieszczenia od swojego prezesa zarządu (R. P.), który wcześniej wydzierżawił te pomieszczenia od spółki. Kontrola wykazała naruszenie zasady konkurencyjności i racjonalności wydatków, co skutkowało decyzją o zwrocie części dofinansowania. Spółka kwestionowała tę decyzję, twierdząc, że dochowała procedur i że umowa dzierżawy została zawarta przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Organy administracji oraz sąd uznały jednak, że działania spółki były celowe i miały na celu maksymalizację środków z dofinansowania, naruszając tym samym zasady uczciwej konkurencji i racjonalnego wydatkowania środków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia ... września 2014 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych: oddala skargę. W dniu 18 listopada 2009 r. została zawarta pomiędzy Województwem [...] – Wojewódzkim Urzędem Pracy w R. a przedsiębiorstwem E. sp. z o.o. (dalej także :strona, skarżąca, Spółka) umowa nr [...] (dalej: Umowa) w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, dotycząca dofinansowania projektu "Nowe perspektywy – nowy zawód" (dalej także: Projekt). Projekt realizowany był w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2011 r. Jego celem było podniesienie kwalifikacji zawodowych u 170 osób pozostających bez zatrudnienia, zamieszkałych na terenie województwa [...]. W dniu 3 listopada 2011 r. została przez WUP w R. przeprowadzona kontrola projektu, obejmująca zgodność jego realizacji z założeniami Umowy. W wyniku kontroli ustalono, że nastąpiły nieprawidłowości w zakresie wynajmu pomieszczeń na cele projektu, albowiem naruszone zostały zasady racjonalności i efektywności kwalifikowania wydatków poniesionych w ramach realizacji projektu, albowiem strona postępowania nie zapewniła wolności konkurowania podmiotów na rynku, co było wymogiem zawartym w umowie. Informację pokontrolna w związku z przeprowadzoną kontrolą w projekcie "Nowe perspektywy - nowy zawód" została stronie przekazana dopiero w dniu 23 września 2013 r., w związku z wystąpieniem nieprawidłowości w innym projekcie realizowanym przez spółkę i związanym z tym postępowaniem przed sądem administracyjnym. Spółka pismem z dnia 24 października 2013 r. złożyła dodatkowe wyjaśnienia i jednocześnie nie zgodziła się ze stanowiskiem WUP w R., który w dniu 20 listopada 2013 r. ponownie przekazał informację pokontrolną, podtrzymując swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie. Spółka odmówiła podpisania informacji pokontrolnej i zgłosiła zastrzeżenia odnośnie stwierdzonych przez WUP w R. nieprawidłowości. Organ pismem z dnia 10 stycznia 2014 r. zostały przekazane Spółce zalecenia pokontrolne i jednocześnie wezwał do zapłaty kwoty 94.984,62 zł uznanej za wydatek niekwalifikowalny. W związku z niedokonaniem zwrotu przedmiotowej kwoty przez Spółkę WUP w R. w dniu 19 marca 2014 r. wszczął postępowanie administracyjne, a następnie pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r. pouczył o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W dniu 14 kwietnia 2014 r. pełnomocnik Spółki zapoznał się z aktami sprawy, a następnie, pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r., wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania R. P. i J. G., na okoliczność ustalenia stanu faktycznego związanego z zawarciem przez Spółkę umowy najmu pomieszczeń na potrzeby projektu, a także zawnioskował o włączenie do akt sprawy i zaliczenie na poczet dowodów wszelkich materiałów i dokumentów, jakie Spółka kierowała do WUP w R., w sprawach dotyczących Umowy. W odpowiedzi WUP w R. przychylił się do wniosku o przesłuchanie, które odbyło się 12 maja 2014 r., jednocześnie odmówił włączenia do akt sprawy materiału dowodowego dotyczącego ww. Umowy. Dyrektor WUP w R., z upoważnienia Zarządu Województwa [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 207 ust. 12 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, z późn. zm.); dalej: u.f.p. oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r., poz. 267, z późn. zm.); dalej: k.p.a. zobowiązał E. sp. z o.o. z siedzibą w R. do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w łącznej kwocie 94984,62 zł wraz z odsetkami. Uzasadniając swoją decyzję, organ wskazał, że w toku realizacji projektu spółka naruszyła zawartą w § 20 Umowy zasadę konkurencyjności przy realizacji zamówień przekraczających kwotę 14000 euro. Naruszenie dotyczyło postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na wynajem pomieszczenia biurowego na biuro projektu, sal wykładowych, sali komputerowej oraz sali na indywidualne spotkania doradcze. Szacowana wartość zamówienia została ustalona na podstawie budżetu projektu oraz cen rynkowych na kwotę 151 976,41 zł netto. Zapytanie ofertowe zostało zamieszczone na stronie internetowej oraz w siedzibie Spółki w dniu 23 grudnia 2009 r. Zgodnie z protokołem z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z dnia 31 grudnia 2009 r., tego samego dnia tj. 23 grudnia 2009 r. zostało wysłane zaproszenie do składania ofert do trzech potencjalnych wykonawców: – Q., M. Z., R.; – M. R. P., R.; – Zespół Szkół [...] im. [...], R.. Ponadto w toku postępowania Spółka poinformowała, że w protokole z przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia nie została ujęta informacja o wysłaniu zaproszenia do jeszcze jednego potencjalnego wykonawcy, a mianowicie pana A. W. Firma Handlowo - Usługowo - Szkoleniowa A. A. W., który jednak, zgodnie z oświadczeniem pana A. W. z dnia 19 grudnia 2013 r. nie składał oferty w odpowiedzi na otrzymane zaproszenie. Do upływu terminu składania ofert, tj. do dnia 30 grudnia 2009 r. wpłynęła jedna oferta, która została wybrana jako najkorzystniejsza. Była to oferta złożona przez pana R. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. R. P. z siedzibą w R.. W dniu 31 grudnia 2009 r. została zawarta umowa najmu pomiędzy wynajmującym M. R. P. z siedzibą w R. a E. Sp. z o.o. z siedzibą w R.. Przedmiotem umowy najmu były pomieszczenia znajdujące się w budynku przy Al. [...] nr [...] w R.. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że nieruchomości wynajęte przez Spółkę w wyniku przeprowadzonej procedury zamówienia należały do niej. Na podstawie Uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników E. sp. z o.o. z dnia 3 lipca 2009 r. wyrażono bowiem zgodę na zawarcie umowy dzierżawy nieruchomości strony, położonych przy Alejach [...] w R. z Prezesem Zarządu E. sp. z o.o. R. P., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą M. R. P.. Zwrócono również uwagę na to, że kwoty zaproponowane w ofercie wynajmu pomieszczeń dokładnie pokrywały się z tymi, które wynikały z budżetu projektu. Następnie zaś R. P., działając w imieniu E. sp. z o.o., podpisał wniosek o dofinansowanie projektu, jako osoba samodzielnie upoważniona do reprezentacji spółki. Powyższe okoliczności zdaniem organu, uzasadniają tezę, iż w toku realizacji projektu zostały naruszone warunki konkurencyjności, co do których przestrzegania spółka E. była zobowiązana na mocy Umowy. Fakt, iż zarówno w E. sp. z o.o., jak i M. R. P. osobą decyzyjną jest ten sam człowiek – R. P., sprawia, że dokonane czynności dzierżawy i najmu pomieszczeń miały charakter jedynie pozorny, którego celem była maksymalizacja środków pozyskanych w ramach realizacji projektu. Niezachowana została zasada konkurencyjności, albowiem M. R. P. był podmiotem o znacząco uprzywilejowanej pozycji w toku postępowania dotyczącego wyboru realizatora zamówienia na potrzeby Projektu. Organ nie dał wiary zeznaniom R. P. oraz J. G., wedle których prezes E. sp. z o.o. nie uczestniczył w przygotowywaniu i negocjacjach dotyczących wniosku o dofinansowanie Projektu, natomiast wszelkie czynności w tym zakresie podejmował samodzielnie J. G., wiceprezes Spółki. Jednocześnie za nieracjonalne uznano postępowanie strony, która posiadając własne pomieszczenia w budynku przy Al. [...] nr [...] w R., zamiast rozliczyć koszty ich wykorzystania w ramach Projektu, wydzierżawiła je prezesowi spółki prowadzącemu działalność gospodarczą, a następnie wynajęła je od niego w ramach udzielenia zamówienia. W świetle powyższego WUP w R. uznał koszty wskazane we wnioskach o płatność dotyczących wynajmu pomieszczeń za niekwalifikowalne w ramach finansowania Projektu. Zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi określenia korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych ze środków EFS, wybór oferty złożonej przez podmiot powiązany osobowo lub kapitałowo z beneficjentem finansowania skutkuje korektą w wysokości 50% wartości zamówienia. Zatem ostateczna kwota środków, do zwrotu których strona została zobowiązana, wyniosła 94.984,62 zł. Od powyższej decyzji odwołał się pełnomocnik E. sp. z o.o., domagając się uchylenia jej w całości, zarzucając naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 u.f.p. W uzasadnieniu pełnomocnik w pierwszej kolejności wskazał, że organ I instancji sam w treści decyzji wskazuje, iż z formalnego punktu widzenia oraz w myśl literalnego brzmienia zapisów dotyczących zasady konkurencyjności nie zostały naruszone procedury wyboru wykonawcy w ramach realizacji Projektu. Ponadto zarzucono organowi wysnuwanie bardzo stanowczego wniosku o przeprowadzeniu pozornego postępowania w sprawie wynajmu lokali na podstawie jedynie własnych przypuszczeń, w dodatku opartych na niejasnych wytycznych. Zdaniem pełnomocnika, w oparciu o niesprecyzowane przepisy – w okresie zaistnienia zdarzenia nie obowiązywały nawet jednoznaczne wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków – wyciągnięto w sposób niedopuszczalny negatywne konsekwencje dla strony. Zaznaczono, że zapewniono realną możliwość udziału w projekcie innym wynajmującym, ale nie odpowiedzieli oni na zapytanie ofertowe, stąd wybór padł na jedyny podmiot wyrażający chęć realizacji zamówienia. Jednocześnie zaznaczono, że pominięte zostały przez organ zeznania świadków, z których wynikało, że R. P. nie miał wiedzy na temat szczegółów wniosku E. sp. z o.o. w ramach realizacji Projektu, albowiem tą sprawą zajmował się głównie J. G.. Wynikało to z innego obszaru działania R. P. w ramach spółki. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy w całości zaskarżona decyzję Zarządu Województwa [...]. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że w toku postępowania odwoławczego potwierdził się stan faktyczny ustalony przez organ I instancji. W ocenie organu sposób działania E. sp. z o.o., polegający na wydzierżawieniu własnych nieruchomości, a następnie wynajęciu ich na potrzeby projektu, było nakierowane na zmaksymalizowanie środków, jakie uzyska z dofinansowania, co jest sprzeczne z zasadą kosztowego rozliczania projektów. Okoliczności, w jakich doszło do podpisania umowy wynajmu pomieszczeń dla realizacji projektu, wskazywały zdaniem Ministra, że Spółka nie zapewniła wolnego konkurowania podmiotów na rynku. Skierowanie zapytania ofertowego do M. R. P. oznaczało, że strona musiała potencjalnie mieć zamiar udzielenia zamówienia i podpisania umowy w przedmiocie zamówienia z tym właśnie wykonawcą. W przeciwnym razie, nie powinien był kierować do niego zapytania ofertowego. Natomiast istniejące powiązania między E. sp. z o.o. a M. R. P. oznaczały, że M. dysponował dokładną wiedzą, jak przygotować ofertę, aby to właśnie ona była najlepsza. Jednocześnie organ zwrócił uwagę na zawarte w Umowie w § 29 odesłanie o reguł i zasad wynikających z ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.); dalej: k.c. Zgodnie natomiast z art. 65 § 2 k.c. "w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu". Oznacza to, że nie wystarczy zbadać, czy spełniono wszystkie formalne obowiązki w tym zakresie, wynikające z umowy o dofinansowanie projektu, lecz równocześnie należy zapewnić osiągnięcie celu zasady konkurencyjności, tj. wybór najlepszej oferty w warunkach uczciwej konkurencji, wolny dostęp do zamówień finansowanych ze środków publicznych oraz równe traktowanie wykonawców. W opinii Ministra wątpliwe jest, czy udzielono zamówienia w ramach przedmiotowego projektu zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji i równego traktowania, zawartą w prawodawstwie unijnym, do którego również odsyłała Umowa (§30). Podziela on w tym zakresie zdanie organu I instancji, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Tym samym zarzuty wskazane przez pełnomocnika strony zostały uznane za niezasadne, albowiem wyraźnie wystąpiło w sprawie naruszenie § 29 zawartej Umowy o dofinansowanie projektu oraz art. 65 k.c. - w związku z § 20 ww. Umowy. To zaś jest podstawą do zastosowania art. 207 ust. 9 u.f.p. i wprowadzenia korekty finansowej w wysokości 50% wydatków kwalifikowalnych dla tego zamówienia. Powyższa decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju stała się przedmiotem skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniesiono o jej uchylenie w całości, jak również o uchylenie decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., a ponadto o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze zarzucono organowi naruszenie: – art. 6 k.p.a. przez dokonanie wykładni celowościowej normy prawnej na podstawie wątpliwych i niejasnych przesłanek, z pominięciem wykładni literalnej i wszystkich celów wprowadzenia przez ustawodawcę sankcji za niezachowanie przez Spółkę zasady konkurencyjności; – art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie istotnego w sprawie materiału dowodowego i nie wskazanie przyczyn, dla których Organ przy ustalaniu stanu faktycznego pominął całkowicie materiał dowodowy zalegający w aktach sprawy, w tym, wyjaśnienia Strony, wnioski o dofinansowanie projektów składane przez Skarżącą przed 2009 r., w tym projektu "Nowe kwalifikacje drogą do zmian złożonego w ramach konkursu nr 7/POKL/7.2.1/2009 Poddziałanie nr 7.2.1, Działanie nr 7.2 Priorytet nr VII PO KL", a także uchwały organów Przedsiębiorstwa E. Sp. z o.o., w tym uchwał Zarządu i uchwał Rady Nadzorczej skarżącej Spółki; – art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie istotnego w sprawie materiału dowodowego i nie wskazanie przyczyn, dla których Organ przy ustalaniu stanu faktycznego pominął całkowicie pominął fakt, że: – decyzja skarżącej o zawarciu umowy dzierżawy pomieszczeń z Ryszardem Paulo została podjęta znacznie wcześniej aniżeli ogłoszenie o konkursie, wszczęcie procedury i ogłoszenia dot. możliwości składania do WUP w R. wniosków o zawarcie umowy na realizację programu; – umowa dzierżawy została zawarta między skarżącą a R. P. w dniu 3 sierpnia 2009 r., natomiast umowa o dofinansowanie projektu została zawarta pomiędzy Skarżącą a WUP w R. dopiero w dniu 18 listopada 2009 r.; – art. 8 k.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa i zinterpretowanie przepisów bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej; – art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 oraz art. 184 u.f.p. poprzez ich bezprawne zastosowanie w sprawie; – art. 26 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 89, poz. 712, z późn. zm.); dalej: u.z.p.r. w związku z błędnym zastosowaniem Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia 28 grudnia 2009 r., Podrozdział 3.1 pkt 8 wydanych na podstawie wskazanego przepisu, w związku z § 20 ust. 1 i § 30 Umowy, poprzez uznanie, że wydatki poniesione przez Spółkę na podstawie umowy najmu pomieszczeń na potrzeby projektu z dnia 31 grudnia 2009 r. zostały poniesione z naruszeniem zasady konkurencyjności i przyjęcie, że w tym zakresie Spółka naruszyła zasadę konkurencyjności; – art. 26 ust 1 pkt 6 u.z.p.r. w związku z błędnym zastosowaniem Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia 28 grudnia 2009 r., Podrozdział 3.1 pkt 1 lit. b wydanych na podstawie wskazanego przepisu, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wydatki poniesione przez Spółkę na podstawie umowy najmu pomieszczeń na potrzeby projektu z dnia 31 grudnia 2009 r. zostały poniesione z naruszeniem warunku racjonalności wydatków a tym samym uznanie, że wydatki poniesione przez Beneficjenta na podstawie w/w umowy najmu są wydatkami niekwalifikowanymi. Uzasadniając swoje zarzuty, pełnomocnik strony skarżącej ponownie wskazał na oparcie decyzji przez organ II instancji na domniemaniach i przypuszczeniach, stojących w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Podkreślił przy tym, że kwestionowane przez organ wydzierżawienie pomieszczeń będących własnością E. sp. z o.o. na rzecz M. R. P. miało miejsce wcześniej niż wystąpienie przez spółkę z wnioskiem o dofinansowanie projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Stąd zarzucanie Spółce pozorności działań nie ma w ocenie pełnomocnika żadnych podstaw faktycznych, albowiem w dacie występowania z wnioskiem o dofinansowanie pomieszczenia nie były w posiadaniu E. sp. z o.o. Ponownie również wskazano, iż organ sam przyznał, że z formalnego punktu widzenia oraz w myśl literalnego brzmienia zapisów dotyczących zasady konkurencyjności można uznać, że Beneficjent nie naruszył procedury wyboru wykonawcy określonej w zasadzie konkurencyjności. Natomiast Minister, a wcześniej Zarząd Województwa w swoich decyzjach oparli się na zarzucie naruszenia przez skarżącą wytycznych, które na etapie podpisywania Umowy nie były sprecyzowane, a zatem wyciągnięte zostały konsekwencje na podstawie niejasnych przepisów prawa, co jest niedopuszczalne. Ponadto zarzucono Ministrowi, że w sposób nieprawidłowy dokonał interpretacji pojęcia "zasady konkurencyjności", nie uwzględniając w tym zakresie § 20 umowy o dofinansowanie, wychodząc z założenia, że do naruszenia zasady konkurencyjności doszło nawet jeśli strona nie naruszyła postanowień umownych określonych w § 20 umowy o dofinansowanie. Organ interpretował treść § 20 Umowy w powiązaniu z zapisem § 30, pomijając fakt, że zgodnie z jego zapisem, powołane przez Organ akty prawne mają zastosowanie jedynie "w kwestiach nieuregulowanych". Natomiast kwestia sposobu zachowania Spółki w celu uznania jego działań za zgodne z zasadą konkurencyjności została uregulowana wprost i wyczerpująco w § 20 umowy o dofinansowanie, co prowadzi do zniekształcenia treści Umowy. Ponadto zaznaczono, ze nawet gdyby uznać, że Umowa w tym zakresie nie jest jednoznaczna a jej zapisy wymagają szerokiej wykładni, to ta powinna być z korzyścią na rzecz strony. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); określanej dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. utrzymującej w całości w mocy decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie. Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Należy wyjaśnić, iż Skarżąca w dniu 18 listopada 2009 r. zawarła umowę o dofinansowanie projektu pt. "Nowe perspektywy - nowy zawód". Projekt był realizowany przez Skarżącą w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2011 r., zaś głównym jego celem było uzyskanie, poprzez udział w szkoleniach, podniesienia kwalifikacji zawodowej u 170 osób - 94 kobiet i 76 mężczyzn - pozostających bez zatrudnienia, zamieszkałych na terenie województwa podkarpackiego. Na skutek kontroli przeprowadzonej przez Instytucję Pośredniczącą wykryto nieprawidłowości w zakresie przeprowadzonego przez Skarżącą postępowania o udzielenie zamówienia na wynajem pomieszczenia biurowego na realizację projektu, polegające na wynajęciu przez Skarżącą tych pomieszczeń od R. P., będącego jednocześnie prezesem zarządu Skarżącej. Ponadto, Skarżąca zawarła umowę najmu pomieszczeń w sytuacji, gdy wskazane pomieszczenia stanowiły własność Skarżącej, którą uprzednio wydzierżawiła prezesowi swego zarządu. Biorąc pod uwagę powyższe, organ uznał, że Skarżąca swoim działaniem naruszyła zasadę konkurencyjności, a także zasadę racjonalności wydatków. Skarżąca nie zgadza się z takim stanowiskiem organu i twierdzi, że dochowała wszelkich procedur, w szczególności procedury konkurencyjności, a w konsekwencji wszelkie poczynione przez nią wydatki powinny zostać uznane za kwalifikowalne. Skarżąca wskazuje w szczególności, że organ przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy dopuścił się szeregu naruszeń przepisów postępowania oraz że Skarżąca w momencie wydzierżawiania pomieszczeń nie miała wiedzy, co do tego, że w przyszłości będą jej one potrzebne do realizacji projektu, a zatem była upoważniona do zawarcia umowy dzierżawy obejmującej te pomieszczenia. Zdaniem Sądu, za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 u.f.p. poprzez ich bezprawne zastosowanie w sprawie. W ocenie Skarżącej, dochowano wszelkich procedur, w szczególności procedury konkurencyjności, a w konsekwencji wszelkie poczynione przez nią wydatki powinny zostać uznane za kwalifikowalne. Skarżąca wskazuje w szczególności, że w momencie wydzierżawiania pomieszczeń nie miała wiedzy, co do tego, że w przyszłości będą jej one potrzebne do realizacji projektu, a zatem była upoważniona do zawarcia umowy dzierżawy obejmującej te pomieszczenia. W kontekście powyższego należy wskazać, że Skarżąca jest wprawdzie spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, a więc spółką kapitałową, która z definicji charakteryzuje się oderwaniem od substratu osobowego, jednak na tle niniejszej sprawy zarówno ustalenie pełnej liczby wspólników spółki, jak i składu spółki jest zasadne dla wykazania braku dochowania przez Skarżącą obowiązujących ją procedur w zakresie realizacji projektu. Z informacji zawartych w KRS spółki wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 2.035.000 zł i w całości jest objęty przez czterech ujawnionych w Rejestrze wspólników - prezesa zarządu R. P., wiceprezesa zarządu J. G., K. W. i E. P.. Spółka Skarżącej stanowi zatem spółkę prowadzoną i zarządzaną w całości przez dwie rodziny, a okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla oceny działania Skarżącej jako beneficjenta projektu. Skarżąca w dniu 3 sierpnia 2009 r. wynajęła należące do niej pomieszczenia Prezesowi Zarządu, prowadzącemu dodatkowo działalność gospodarczą pod firmą M. R. P.. Rację ma zatem Skarżąca wskazując, że umowa o dofinansowanie projektu została przez nią podpisana dopiero 18 listopada 2009 r., a więc trzy miesiące po zawarciu umowy najmu, jednakże stanowisko zaprezentowane w skardze pomija kwestię, że wniosek o dofinansowanie projektu został złożony w dniu 4 czerwca 2009 r. We wniosku Skarżąca założyła, że na potrzeby realizacji projektu wynajmie odpowiednie sale i pomieszczenia. W międzyczasie Skarżąca, chociaż dysponowała jako właściciel stosownym lokalem, wynajęła go Prezesowi Zarządu tak, by na dzień zawarcia umowy móc wykazać, że takiego lokalu nie posiada. Formalnie zatem prawdziwe jest stwierdzenie, że w chwili podpisywania umowy o dofinansowanie spornego projektu Spółka nie była w posiadaniu potrzebnych dla projektu nieruchomości, więc nie mogła ich wykorzystać w ramach projektu, ale stało się tak tylko i wyłącznie przez to, że Skarżąca celowo się tych nieruchomości wyzbyła. Nieuprawniony jest zarzut wadliwych ustaleń faktycznych z uwagi na pominięcia faktu podjęcia decyzji o zawarciu umowy dzierżawy pomieszczeń z R. P. przed datą ogłoszenia o konkursie. Sekwencja podejmowanych przez Skarżącą czynności prawnych, analizowana z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego wskazuje, że Skarżąca w sposób jednoznaczny zmierzała w swoich działaniach do stworzenia sytuacji, w której celowo wyzbyła się lokalu potrzebnego do realizacji projektu, by następnie rozliczać koszty związane z jego najmem. Nie można w tej mierze uznać za wiarygodne, zeznań członków zarządu Skarżącej twierdzących, jakoby to R. P. nie miał żadnego pojęcia o warunkach realizacji projektu przez Spółkę, którą bezpośrednio kierował jako prezes zarządu, tym bardziej, że wniosek o dofinansowanie złożony przez spółkę w czerwcu osobiście podpisał. Nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy również wnioski o dofinansowanie, odnoszące się do innych projektów realizowanych przez Skarżącą, zaś treść uchwał podjętych przez organy Skarżącej nie może, w świetle przedstawionego wyżej wywodu, usprawiedliwiać działań Skarżącej w zakresie zawartej umowy najmu. W ocenie Sądu, dokonana przez organ II instancji ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego uwzględnienia zasady prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego. Zakładając bowiem racjonalność działania Skarżącej, której głównym celem działalności jako przedsiębiorcy jest osiągnięcie zysku, a także kolejność i charakter działań i czynności prawnych podejmowanych przez Skarżącą, nie można uznać za zasadne przedstawianego w skardze stanowiska odnośnie błędnej interpretacji czynności podejmowanych przez beneficjenta. Niezasadne są zarzuty naruszenia art. 26 ust 1 pkt 6 u.z.p.r. w związku z błędnym zastosowaniem Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia 28 grudnia 2009 r. Zgodnie z § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie spornego projektu przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu beneficjent zobowiązuje się stosować aktualnie obowiązującą treść wytycznych, o których mowa w ust. 2 i § 1 pkt 6. Sąd podziela stanowisko Organu II instancji, iż poprzez zawarcie umowy najmu pomieszczeń znajdujących się w budynku przy Al. Powstańców Warszawy nr 16 w Rzeszowie Spółka rażąco naruszyła wskazany w Podrozdziale 3.1 pkt 1 lit. b Wytycznych z dnia 28.12.2009 r. (aktualnych na dzień przeprowadzenia przedmiotowego zamówienia) warunek racjonalności wydatków. Finansując ze środków zaplanowanych na realizację projektu (do sfinansowania ze środków publicznych) wynajęcie własnej, celowo wcześniej wydzierżawionej nieruchomości (do sfinansowania ze środków własnych beneficjenta) Skarżąca naruszyła jeden z podstawowych warunków kwalifikowalności wydatków w ramach PO KL. Działanie Skarżącej, która żąda finansowania kosztów najmu jej własnych pomieszczeń od jej prezesa zarządu jest zatem działaniem oczywiście sprzecznym z obowiązującą Skarżącą zasadą racjonalności i efektywności wydatków oraz zasadą konkurencyjności. Okoliczność, że wskazane reguły są zasadami ogólnymi, a więc z założenia normami skonstruowanymi przy użyciu pojęć nieostrych, nie może przy tym oznaczać, że Skarżąca jest zwolniona z ich stosowania. Trafnie zauważa bowiem organ, iż celowym zabiegiem prawodawcy był taki sposób sformułowania ogólnych zasad postępowania, by możliwe było dokonanie oceny działania beneficjenta każdorazowo w świetle konkretnych ustaleń faktycznych. Skarżąca nie może zatem twierdzić, że formalne dochowanie przez nią procedury wskazanej w treści Wytycznych dla zasady konkurencyjności powoduje, że wykluczona jest weryfikacja poprawności działania pod kątem przestrzegania zasady racjonalności wydatków. Podsumowując uznać należy, iż organ II instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło