V SA/Wa 3351/15

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o. o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... czerwca 2015 r. nr ... w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania należności celnych postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych A. Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie (dalej: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, iż jej kapitał zakładowy wynosi 351.450 zł, Skarżąca nie posiada środków trwałych, a w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w prowadzonej działalności w wysokości 121.623,38 zł. Wyjaśniła równocześnie, że w roku 2014 r. bilans Spółki był dodatni i wyniósł 20.040,78 zł. Oświadczyła, że w kasie posiada środki pieniężne w wysokości 193,67 zł. Rachunek bankowy został zamknięty w związku z brakiem obrotów. Ponieważ złożone oświadczenia okazały się niewystarczające dla oceny możliwości majątkowych Spółki, na podstawie zarządzenia z 5 lipca 2016 r. Stronę wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Wezwanie zostało doręczone w dniu 18 lipca 2016 r. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a. Na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie Spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, co wynika z oświadczenia złożonego na formularzu PPPr oraz wniosku zawartego w skardze kasacyjnej. Strona wniosła więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku Strony złożonym na urzędowym formularzu PPPr było niewystarczające do oceny, czy Spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Dlatego też niezbędne okazało się jej wezwanie do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę sytuacji majątkowej. Skarżąca nie dopełniła ciążącego obowiązku wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Nie przedstawiła bowiem informacji oraz dokumentów, o które została wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. Uznać więc należy, iż Skarżąca nie wykazała, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jej osoby wystąpiła, a tym samym przyznanie jej prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych nie jest zasadne. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11). Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10). Wskazać dodatkowo należy na stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym, sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 774/13; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto warto zwrócić uwagę, że Skarżąca wniosła o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który w niniejszej sprawie wynosi 143 zł. Analizując oświadczenia złożone na formularzu PPPr zwrócić uwagę należy, że Skarżąca posiada w kasie kwotę 193,67 zł, a więc w wysokości przekraczającej wysokości wpisu sądowego. Ponadto wykazała kapitał zakładowy w wysokości 351.450 zł. Istotne jest również, że rok 2015 jest pierwszym rokiem w którym Skarżąca wykazała ujemny wynik finansowy, ponieważ zgodnie z jej oświadczeniem, jeszcze w roku 2014 r. wykazywała bilans dodatni (20.040,78 zł). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek strata finansowa wykazana w jednym roku nie musi oznaczać, że jednostka znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w formie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Spółka nie wskazała również, że znajduje się w stanie upadłości albo likwidacji. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.