V SA/Wa 3390/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. Sp. jawna z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W, na rzecz M. Sp. jawna z siedzibą w G. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia z dnia [...] lipca 2014 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. pozostawiające bez rozpatrzenia wniosek o zwrot podatku akcyzowego w wysokości 6.400,00 zł z tytułu eksportu samochodów osobowych. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Izby Celnej przywołał m.in. następujące okoliczności: Wnioskiem nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. M. spółka jawna, reprezentowana przez Pełnomocnika zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu samochodów osobowych w wysokości 6.400,00 zł. Organ podatkowy I instancji wezwał Stronę do uzupełnienia złożonego wniosku o oryginały dokumentów stanowiących dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju od nabytych wewnątrzwspólnotowo samochodów osobowych o nr VIN: [...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Powyższe wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie ww. braków formalnych, zgodnie z art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Przedmiotowe wezwanie zostało skierowane do Pełnomocnika, jednakże doręczone A. sp. z o.o. w dniu [...] czerwca 2014 r., zgodnie z potwierdzeniem odbioru. Odpowiadając na powyższe wezwanie, przy piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. Strona, reprezentowana przez Pełnomocnika, poinformowała, że "(...) w chwili obecnej oczekuje na dokumenty potwierdzające zapłatę akcyzy od kontrahentów i z przyczyn niezależnych nie jest w stanie dostarczyć ich w określonym terminie, jednakże zobowiązuje się przesłać je niezwłocznie po ich otrzymaniu, nie później jednak niż do dnia [...] lipca 2014 r. " Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o zwrot podatku akcyzowego z tytułu dokonanego eksportu 8 samochodów osobowych. Także i to postanowienie zostało skierowane do Pełnomocnika, jednakże doręczone na adres "A. sp. z o.o." w dniu [...] lipca 2014 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Spółka, reprezentowana przez Pełnomocnika, złożyła zażalenie na ww. postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości i ponowne rozpatrzenie wniosku dotyczącego zwrotu podatku akcyzowego. W uzasadnieniu zażalenia Spółka podnosi, że "(...) spełniła wszystkie kryteria zwrotu podatku akcyzowego określone w art. 107 ust. 1 u.p.a., przedstawiając komplet wymaganych dokumentów". Odnosząc się do powyższego, organ odwoławczy przypomniał, że postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. zostało skierowane do Pełnomocnika, jednakże doręczone "A. sp. z o.o., ul. [...], [...]" (czyli na adres wskazany przez Pełnomocnika do korespondencji). W ocenie organu odwoławczego organ podatkowy I instancji pominął Pełnomocnika przy doręczeniu ww. postanowienia. Zgodnie z art. 136 ustawy - Ordynacja podatkowa strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Jak wynika z akt sprawy, Spółka reprezentowana przez Pełnomocnika, F.U., w dniu [...] maja 2014 r. złożyła wniosek o zwrot akcyzy z tytułu eksportu samochodów osobowych. Do ww. wniosku załączono stosowne pełnomocnictwo, z którego wynikała wola Strony do podejmowania czynności prawnych przez pełnomocnika. Zatem, w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, tj. [...] czerwca 2014 r. Pełnomocnikiem w przedmiotowej sprawie był F.U., któremu należało doręczyć powyższe postanowienie, a nie podmiotowi nieumocowanemu do jej odbioru (A. sp. z o.o.). W związku z tym, Dyrektor Izby Celnej w W. zauważa, że podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. w sposób nieuzasadniony pominął w swoich czynnościach Pełnomocnika Spółki (skoro uznał jego umocowanie na etapie prowadzonego postępowania). Istotne znaczenie ma czynność procesowa polegająca na kierowaniu i doręczaniu wszelkiej korespondencji pełnomocnikowi. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie postanowienie zostało skierowane lecz nie doręczone ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi (błędne oznaczenie adresata). Organ II instancji przyjmując, że pominięcie pełnomocnika w sprawie jest jednoznaczne z pominięciem strony uznał, iż nie doszło do doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Zatem, zaskarżone postanowienie nie weszło do obrotu prawnego i nie wywiera skutków prawnych. Organ podkreślił jednocześnie, że brak doręczenia postanowienia sprawia, iż nie może w ogóle rozpocząć biegu termin przewidziany na wniesienie zażalenia. Tym samym, zażalenie wniesione w takich okolicznościach jest niedopuszczalne. Brak jest bowiem przedmiotu zaskarżenia (wydane postanowienie nie weszło skutecznie do obrotu prawnego). Nie można też uruchomić środka zaskarżenia od postanowienia wydanego, a nie doręczonego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 174/09 Lex nr 547636). Z uwagi na to, że postanowienie nie weszło do obrotu prawnego zgodnie z art. 212 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ww. ustawy niedopuszczalność zażalenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 256/09). Postanowienie organu odwoławczego zaskarżyła M. sp. jawna zarzucając mu: Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1. naruszenie art. 233 § 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w zw. art. 169 § 1 i art. 169 § 4 OP poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o pozostawieniu wniosku Strony bez rozpoznania w sytuacji gdy Strona uzupełniła w terminie i zgodnie z wymogami prawa dokumenty, do których uzupełniania została wezwana, 2. naruszenie art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę dowodów przedstawionych przez Stronę na potwierdzenie faktu zapłaty akcyzy, 3. naruszenie art. 169 § 1 w zw. z art. 187 § 3 Ordynacji Podatkowej poprzez żądanie od strony uzupełnienia dokumentów, które zostały wydane przez organ I instancji i powinny być organowi znane z urzędu, 4. naruszenie art. 217 § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 OP poprzez błędne uznanie, że uzasadnienie postanowienia organu I instancji spełnia wymagania przewidziane przepisami prawa w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia, Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1. naruszenie art. 109 ust. 3c i ust. 3d ustawy o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008 (Dz. U. 2009, nr 3, poz. 11) poprzez ich zastosowanie w przedmiotowej sprawie w sytuacji gdy przepisy te znajdują zastosowanie jedynie dla celów związanych z rejestracją samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, natomiast nie znajdują zastosowania w postępowaniu o zwrot akcyzy; 2. naruszenie art. 107 ust. 3 upa w zw. z art. 82 ust 4 pkt 1 poprzez błędne rozumienie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy i w konsekwencji uznanie, że strona skarżąca nie jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy za samochody objęte wnioskiem, Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. W ocenie sądu, organ odwoławczy w okolicznościach sprawy niniejszej nie miał podstaw do stwierdzenia, iż zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. wniesione przez pełnomocnika skarżącej, radcę prawnego F.U., jest niedopuszczalne. Przypomnieć bowiem należy, że pełnomocnik skarżącej wskazał swój adres dla korespondencji tj. Adres A. sp. z o.o. znajdującej się w W. przy ul. [...]. Tenże adres widnieje zarówno na postanowieniu organu I instancji, jak i na zażaleniu na to postanowienie. Wymienia go także postanowienie organu odwoławczego zaskarżone skargą do tut. Sądu. Również wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku inicjującego postępowanie, tj. wniosku o zwrot podatku akcyzowego skierowane zostało do pełnomocnika skarżącej i doręczone A. sp. z o.o. w W. Sąd stoi na stanowisku, iż doręczenie korespondencji na adres Kancelarii Prawnej pełnomocnikowi, który jej adres wskazuje jako ten, który jest właściwy do korespondencji z nim, nie może być uznane za wadliwe. Nie ma również znaczenia to, że potwierdzenie odbioru korespondencji czynione jest przez pracownika tejże kancelarii, a nie przez jej faktycznego adresata, czyli pełnomocnika strony. Ustanowienie adresu dla korespondencji ma bowiem ułatwić działanie profesjonalnemu pełnomocnikowi, który z racji wykonywanych obowiązków zawodowych nie jest zawsze obecny czy to pod adresem, który wskazuje, jako miejsce prowadzonej kancelarii, czy to wyłącznie jako adres dla doręczeń. Bezzasadność stanowiska Dyrektora Izby Celnej uzasadniona jest także tym, że zarówno wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o zwrot podatku akcyzowego, jak i postanowienie organu I instancji spotkało się z reakcją pełnomocnika skarżącej, który nie tylko uzyskał o nich wiedzę, ale i we właściwym terminie złożył odpowiednio: pismo z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz zażalenie z dnia [...] lipca 2014 r. Co nie mniej istotnej, zarówno ww. pismo, jak i zażalenie, o którym mowa, wpłynęły z zachowaniem wymaganych terminów, co oznacza, iż prawa strony do jej należytej reprezentacji oraz ochrony interesów nie zostały naruszone. Powyższe oznacza, iż organ II instancji stwierdzając niedopuszczalność tegoż zażalenia naruszył art. 228 § 1 pkt 1 op. To z kolei skutkuje koniecznością jego merytorycznego rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Reasumując, Sąd stwierdza, że nie sposób uznać za niedopuszczalny środek odwoławczy wniesiony przez profesjonalnego pełnomocnika strony, w sytuacji, kiedy tenże pełnomocnik wniósł go we właściwym czasie oraz trybie i to zwłaszcza wówczas, kiedy nie kwestionował prawidłowości doręczenia orzeczenia, które zaskarżył. Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.