V SA/Wa 34/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi S. I. "T." na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis; Oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatki poniesione w dniu [...] grudnia 2010 r. w kwocie 40.090,31 zł tj. 9.940,57 euro. Przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji był wniosek S. I. "T." z L. o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. Zdaniem skarżącej wydatek został poniesiony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810, z późn. zm.). Wydatek został bowiem sfinansowany ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych; dalej "ZFRON" i dotyczył zakupu [...] oraz komputerowego systemu przygotowania produkcji [...] wraz z wyposażeniem w celu dostosowania stanowiska pracy, poprawy warunków pracy oraz zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika w ramach realizacji indywidualnego programu rehabilitacji. W ocenie Funduszu powyższy zakup nie stanowi wydatku poniesionego zgodnie z ww. rozporządzeniem. Na powyższe postanowienie skarżąca S. złożyła zażalenie, zarzucając organowi I instancji, iż podniósł szereg uwag mających charakter opinii, nie wykazując jednak uchybienia przez stronę żadnemu z konkretnych paragrafów rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podkreślił, że zaświadczenie potwierdzające charakter de minimis pomocy uzyskanej przez pracodawcę (w wyniku wydatkowania poakcesyjnych środków publicznych z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych) może być wystawione wyłącznie, gdy poniesie on wydatki zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.); dalej: "ustawa o rehabilitacji" oraz rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Organ podkreślił, że w rozpoznawanym przypadku utworzono w 2007 r. indywidualny program rehabilitacyjny; dalej: "ipr" dla pracownika niepełnosprawnego z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności z uwagi na schorzenie układu krążenia, zatrudnionego na stanowisku szwaczki. Z okresowej oceny realizacji programu sporządzonej przez Komisję Rehabilitacyjną z [...] czerwca 2008 r. wynika, że w 2008 r. zaszła konieczność zmiany stanowiska pracy na lżejszą w przeważającej części biurową, zgodnie z wykształceniem, predyspozycją i preferencjami tj. ze stanowiska szwaczki na magazyniera. Z ipr opracowanego dla A. G. wynika, że wskazana jest dla niej praca niewymagająca dużego wysiłku fizycznego. Organ zwrócił uwagę na pewną niekonsekwencję w postępowaniu pracodawcy, gdyż znając specyfikę pracy na stanowisku referenta ds. techniczno-produkcyjnych i związane z tym niedogodności, skierował tam osobę niepełnosprawną i to jako wykonanie zalecenia z ipr, co jednak – jak przedstawia to sama strona – doprowadziło nawet do pogłębienia niepełnosprawności. W tym kontekście zauważono, że bez zakupionego wyposażenia pracownik nie mógłby zajmować się czynnościami związanymi z przygotowaniem produkcji. Jest to przy tym nowoczesny komputerowy system wspomagania przygotowania produkcji [...] pomijający pracochłonne i wysiłkowe prace wykonywane dotychczas ręcznie. Powyższe w ocenie organu odwoławczego oznacza, że pracodawca w ramach realizacji ipr unowocześnił proces produkcji w sposób ułatwiający wykonywanie pracy każdej osobie zatrudnionej na tym stanowisku bez względu na to czy jest to osoba niepełnosprawna czy też nie. Na powyższe postanowienie pismem z dnia [...] listopada 2011 r. S. I. "T." wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. S. swoim działaniem dostosowała stanowisko referenta ds. techniczno-produkcyjnych do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności A.G.. Wyjaśniono, że ipr był wielokrotnie modyfikowany na skutek dokonywanych ocen efektów realizacji programu i poszukiwania stanowiska wykorzystującego nabytą wiedzę i doświadczenie A.G. oraz sposobu eliminacji ograniczeń wynikających z jej niepełnosprawności w myśl postanowień ust. 3 ww. paragrafu 6 rozporządzenia. Zgodnie z wnioskiem komisji dokonano zakupu sprzętu wyposażając stanowisko referenta ds. techniczno-produkcyjnych zajmowane przez A.G., która po wyeliminowaniu ograniczeń z powodzeniem funkcjonuje na stanowisku referenta ds. techniczno-produkcyjnych realizując ważne zadania w procesie produkcji odzieżowej. W ocenie skarżącej S., organ nie wykazał, które przepisy zostały naruszone i które przesłanki zostały niespełnione aby odmówić wydania zaświadczenia. Organ nie wziął również pod rozwagę, że skarżąca jest spółdzielnią inwalidów i ma do dyspozycji osoby niepełnosprawne, które muszą wykonywać określone prace w procesie produkcji i nie mogła skierować na przedmiotowe stanowisko osoby zdrowej. Wskazano ponadto, że zakupiony dla wyposażenia stanowiska pracy system wspomagania i rozkroju w produkcji odzieżowej jest stosowany w Polsce od co najmniej 15 lat, a na świecie od co najmniej 25 lat, trudno zatem w jakimkolwiek stopniu uznać go za nowoczesny. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."). Zdaniem Sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają przepisy ustawy o rehabilitacji oraz przepisy powyżej przytaczanego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 7 ustawy o rehabilitacji - rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej, przy czym rehabilitacja lecznicza osób niepełnosprawnych odbywa się na podstawie odrębnych przepisów. Jak stanowi treść art. 33 ust. 1 tejże ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji, zgodnie zaś z treścią ust. 4 tego artykułu zaświadczenie o pomocy de minimis wydawane jest w odniesieniu do wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną i leczniczą, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków. W celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Jednakże ważnym podkreślenia jest, że zgodnie z ust. 1 warunkiem uzyskania pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Przedmiotowy w sprawie wydatek za sfinansowanie zakupu [...] oraz komputerowego systemu przygotowania [...] wraz z wyposażeniem został zrealizowany w ramach indywidualnego programu rehabilitacji opracowanego dla niepełnosprawnego pracownika skarżącej – A.G., zatrudnionej na stanowisku referenta ds. techniczno-produkcyjnych. Pracownik objętym ipr jest zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, okresowego, z uwagi na niepełnosprawność kardiologiczną. Z opracowanego dla A.G. programu wynika, że wskazana jest dla niej praca niewymagająca dużego wysiłku fizycznego. Z oceny medycznej z [...] czerwca 2008 r. wynika, że przeciwwskazana jest ciężka praca fizyczna, ze wskazań co do warunków pracy jest odniesienie tylko do wymiaru godzin pracy. W tym miejscu należy przypomnieć, iż w ramach indywidualnych programów rehabilitacji mogą zostać sfinansowane koszty mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem (§ 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r.). Zasadność poniesienia wydatku musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika, dla którego program został opracowany. Natomiast z przedstawionych przez skarżącą Spółdzielnię w toku postępowania dokumentów oraz z indywidualnego programu rehabilitacji nie wynika, aby określony tam wydatek miał ścisły związek z niepełnosprawnością pracownika A.G.. Słusznie, w ocenie Sądu, organ wywiódł, że w rozpatrywanym przypadku dokonany przez skarżącą zakup nie odpowiada opracowanemu indywidualnemu programowi rehabilitacyjnemu, tym bardziej, że bez zakupionego sprzętu pracownik nie mógłby zajmować się czynnościami związanymi z przygotowaniem produkcji. W istocie zatem pracodawca w ramach realizacji ipr unowocześnił proces produkcji w sposób ułatwiający wykonywanie pracy każdej osobie zatrudnionej na tym stanowisku bez względu na to czy jest to osoba niepełnosprawna czy też nie. Organ odwoławczy słusznie nadmienił, że poniesiony wydatek nie ma związku z przystosowywaniem miejsca pracy dla potrzeb osoby niepełnosprawnej, a indywidualnie opracowany program może służyć wyposażeniu miejsca pracy, ale jedynie w takim stopniu, w jakim stanowi zmniejszenie lub wyeliminowanie ograniczeń zawodowych pracownika. Należy zaznaczyć, że jedynym ograniczeniem wynikającym z niepełnosprawności jakie pojawia się w ipr jest ciężka praca fizyczna. Pomimo takiego zalecenia pracodawca skierował A.G. do pracy na stanowisku referenta ds. techniczno-produkcyjnych, co wymagało od pracownika ciągłego stania przy stole, schylania się oraz wielogodzinnego ręcznego odrysowywania każdego elementu wykroju na tkaninie. Miało to zły wpływ na stan zdrowia pracownika, gdyż znacznie obciążało pracę serca, przez co dochodziło do korzystania ze zwolnień lekarskich, a nawet skierowania na leczenie szpitalne. Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy, iż wyposażenie stanowiska pracy w sprzęt niezbędny do wykonywania obowiązków służbowych zgodny z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy wynikającym z art. 15 i 94 Kodeksu pracy. Stwierdzić zatem należy, że zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte postanowienie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku