V SA/Wa 3416/15
WyrokWSA w Warszawie2016-10-12
Skład orzekający: Beata Krajewska, Irena Jakubiec - Kudiura, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna wynajmująca część lokalu podmiotom prowadzącym działalność w zakresie gier na automatach może być uznana za 'urządzającą gry' w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo oddanie lokalu (lub jego części) do używania innemu podmiotowi na podstawie umowy najmu w celu eksploatacji automatów nie jest wystarczającą przesłanką do uznania wynajmującego za 'urządzającego gry' w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Organy administracji nie wykazały aktywnego udziału skarżącej w organizacji przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach, a jedynie oparły się na fakcie posiadania przez nią lokalu, w którym ujawniono automaty. Niewystarczające było również nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania kluczowego świadka i nieanalizowanie umowy najmu.Stan faktyczny
W toku kontroli ujawniono w lokalu należącym do skarżącej, wynajętym na działalność związaną z poprawą kondycji fizycznej, automaty do gier. Po przeprowadzeniu eksperymentów stwierdzono, że urządzano na nich gry niezgodnie z ustawą o grach hazardowych. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył skarżącej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, twierdząc, że jedynie wynajęła lokal spółce, która była właścicielem automatów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz K. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Justyna Mazur, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz K. K. kwotę 1200 zł (tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi złożonej przez K. K. (dalej: Strona lub Skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor IC, organ odwoławczy lub II instancji) z dnia ... czerwca 2015 r., nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego ... w W. (dalej: Naczelnik UC lub organ I instancji) z dnia ... kwietnia 2015 r., nr ..., wymierzającą Skarżącej karę pieniężną w wysokości 48.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu ... stycznia 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego ... w W. w lokalu mieszczącym się w N. D. M. przy ul. ... ..., w ramach realizacji zadań Służby Celnej wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1404), ujawnili włączone do zasilania i gotowe do eksploatacji automaty do gier o nazwach: H. S. bez oznaczenia, M. V. nr ..., C. G. nr ... oraz M. M. G. nr ... .
Funkcjonariusze celni przeprowadzili w miejscu kontroli eksperymenty na przedmiotowych automatach, które wykazały, że były na nich urządzane gry niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, zwanej dalej: "ustawą o grach hazardowych"). Sporządzono protokoły z przeprowadzenia eksperymentów procesowych, protokół oględzin oraz notatkę urzędową datowaną dzień ... stycznia 2015 r.
Automaty zostały zatrzymane do postępowania karno-skarbowego.
W toku prowadzonych czynności ujawniono umowę najmu lokalu z dnia ... grudnia 2014 r. zawartą pomiędzy jego właścicielką J. B. a wynajmującą K. K., z której to umowy wynikało, iż K. K. wynajęła lokal na działalność związana z poprawą kondycji fizycznej, handel i usługi kosmetyczne.
Dokonano również czynności przesłuchania w charakterze świadków – pracownika M. P. oraz właścicielki lokalu J. B.
Postanowieniem z dnia ... lutego 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego ... w W. wszczął wobec K. K. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, Naczelnik Urzędu decyzją ustalającą z dnia ... kwietnia 2015 r. wymierzył Stronie karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry w kwocie 48 000 zł.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W odwołaniu Strona zarzucała organowi przede wszystkim błąd w ustaleniach faktycznych prowadzący do ustalenia, iż była ona podmiotem urządzającym w N. D. M. w lokalu przy ul. ... ... gry na zatrzymanych automatach. Zarzucała także dowolną i wybiórczą ocenę zeznań świadka M. P. oraz nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania jej i J. G. – właściciela automatów.
Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia ... czerwca 2015 r., o wskazanym wyżej numerze, wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 91 oraz art. 2 ust. 3 i ust. 5, art. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika UC.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor IC przytoczył stan faktyczny sprawy i skonstatował, że Skarżąca nie posiadała zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, ani innego zezwolenia albo koncesji, o której mowa w tej ustawie. Ponadto automaty, na których urządzano gry nie były zarejestrowane.
Następnie organ zaznaczył, że zgodnie z art. 2 ust. 5 u.g.h grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Przedmiotowe urządzenia w ocenie organu niewątpliwie są urządzeniami elektronicznymi (komputerowymi). Ponadto nie budził wątpliwości organu komercyjny cel organizowania w kontrolowanym lokalu gier na ww. automatach. Z akt sprawy wynika, że automaty udostępnione były publicznie. Każdy z nich posiadał wrzutnik monet i akceptor banknotów, a warunkiem przystąpienia do gry było wpłacenie pewnej kwoty pieniędzy, co świadczy o komercyjnym charakterze gier prowadzonych na tych automatach. Spełniony został zatem kolejny warunek definicji gier na automatach wynikający z art. 2 ust. 5 u.g.h., tj. gra jest organizowana w celach komercyjnych.
Dyrektor IC stwierdził, że gry na przedmiotowych automatach mają charakter losowy, ponieważ gracz nie ma realnego wpływu na wynik gry, bowiem prędkość obracania się bębnów uniemożliwia rozróżnienie obracających się symboli i powoduje, że ich zatrzymanie w odpowiedniej konfiguracji jest wynikiem wyłącznie przypadku. Gracz nie jest w stanie świadomie wpłynąć na wynik gry co dowodzi, że gry na automatach ma charakter losowy. Spełnione zostały zatem kolejne warunki definicji gier na automatach wynikające z art. 2 ust. 5 u.g.h.
Organ II instancji wskazał, że pojęcie "urządzania gier" nie zostało zdefiniowane w ustawie o grach hazardowych. W takiej sytuacji należy przeanalizować jego znaczenie na gruncie języka ogólnego (naturalnego) oraz praktyki stosowania prawa i doktryny. Organ powołał się na internetową wersję Słownika Języka Polskiego PWN, gdzie zwrot "urządzić- urządzać" znaczy tyle co: 1. wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty, 2. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie itp., 3. zapewnić komuś dobre warunki materialne. Doktryna z kolei następująco charakteryzuje urządzanie i prowadzenie gier: "Wyraźne (i celowe) rozgraniczenie czynności sprawczej "urządzania" i "prowadzenia" na płaszczyźnie opisu typu podstawowego z art. 107 § 1 kk.s. pozwala na stwierdzenie, że zakres czynności sprawczej "urządza" jest szerszy od zakresu czynności sprawczej "prowadzi". "Urządza" sprowadza się do wszystkich tych czynności, które poprzedzają "prowadzenie" (O. Włodkowski, Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko organizacji gier hazardowych. Komentarz zamieszczony w programie informacji prawnej LEX).
Zdaniem organu, "urządzać gry" znaczy więc tyle, co zorganizować tego typu działalność, stworzyć warunki do prowadzenia gier, tj. czynności bezpośrednio podejmowane przy grach hazardowych. Urządzanie gry jest więc zrealizowaniem przygotowań umożliwiających następnie jej prowadzenie, jest warunkiem koniecznym prowadzenia gry. Będą to zatem wszelkie działania polegające np. na zapewnieniu warunków lokalowych i personelu, jak również dostarczeniu odpowiednich urządzeń do prowadzenia gier oraz zapewnieniu możliwości ich działania np. poprzez udostępnienie dostępu do sieci elektrycznej (szeroko pojęta organizacja tych gier).
Zdaniem Dyrektora IC Strona, nawet jeżeli jak twierdzi podnajęła powierzchnię lokalu podmiotowi będącemu właścicielem automatów (czego nie udowodniła poprzez złożenie do akt umowy i czemu zatem organ nie dał wiary) nie zachowała należytej staranności i nie sprawdziła wiarygodności kontrahenta. Gdyby Strona podpisała umowę najmu powierzchni pod automaty to byłaby świadoma rodzaju działalności, jaka miałby być prowadzona w lokalu przez podnajemcę.
Materiał dowodowy, w ocenie organu dawał podstawę, by wywnioskować, że Skarżąca urządzała gry na automatach w lokalu przy ul. ..., czego potwierdzeniem są zeznania świadka M. P.
Przesłuchanie w charakterze świadka wskazywanego przez Stronę J. G. organ II instancji uznał za zbędne, ponieważ nie zmieniłyby one rozstrzygnięcia w sprawie.
Wobec poczynionych ustaleń organ był zobowiązany do wymierzenie kary zgodnie z art. 89 u.g.h
Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... czerwca 2015 r., Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. Naruszenie prawa materialnego - art. 2 ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 29 listopada 2009 r. o grach hazardowych, art. 3 ugh, art. 89 ust. 1 pkt. 2 ugh w wz. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 ust. 1 Dyrektywy 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) - poprzez ich błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wymierzeniu Skarżącej kary pieniężnej na podstawie przepisów prawa, które maja charakter "przepisów technicznych" a zostały uchwalone z naruszeniem obowiązku ich notyfikacji w Komisji Europejskiej, obowiązkiem sądów i organów krajowych jest odstąpienie od stosowania nienotyfikowanych przepisów w stosunkach państwo-jednostka.
2. Naruszenie przepisów prawa tj. art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa w zw. z art. 207 § 1 i § 2 ordynacji w zw. z art. 8 ugh - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na treść skarżonej decyzji, a polegające na wydaniu decyzji na podstawie przepisów prawa pozbawionych skuteczności w polskim porządku prawnym w stosunkach wertykalnych.
3. Naruszenie art. 120 ordynacji w zw. art. 122 ordynacji w zw. z art. 187 ordynacji w zw. z art. 8 ughw zw. z art. 89 ust. 1 pkt. 2 ughw zw. z art. 14 ust. 1 ughw zw. z art. 6 ust. 1 ugh w zw. z zart. 6 ust. 4 ugh - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na treść skarżonej decyzji, polegające na:
- nieuzasadnionym rozszerzeniu zakresu przedmiotowego normy z art. 89 ust. 1 pkt. 2 ugh i w konsekwencji wymierzeniu zaskarżoną decyzją kary pieniężnej Skarżącej na skutek błędnego stwierdzenia przez organ, że zachowanie Strony świadczy o tym, że jest podmiotem zajmującym się urządzaniem gier na automatach w lokalu znajdującym się w N. D. M. przy ul. ... ..., podczas gdy w rzeczywistości jest ona osobą, która zawarła umowę najmu powierzchni użytkowej ze spółką G. z siedzibą w W. reprezentowaną przez P. J. G. Skarżąca nie jest podmiotem zajmującym się w przedmiotowym lokalu urządzaniem gier na automatach, automaty nie są jej własnością; nie przedsiębrała czynności, które mogłyby uzasadniać uznanie jej za podmiot urządzający gry na przedmiotowych urządzeniach, nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowych urządzeń. Skarżąca jest jedynie dysponentem lokalu i bezzasadne jest uznanie przez organ, że jest ona podmiotem odpowiedzialnym za urządzanie gier na automatach.
- nieuzasadnionym rozszerzeniu zakresu podmiotowego normy stanowiącej podstawę decyzji, co implikowało błędne uznanie przez organ, że przepis art. 89 ust. 1 pkt. 2 ugh może stanowić podstawę prawną do wymierzenia kary pieniężną za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry osobie fizycznej podczas, gdy do poniesienia kary pieniężnej na podstawie ww. przepisów może być zobowiązany jedynie podmiot wymieniony w art. 6 ust. 4 ugh tj. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółka akcyjna, co powoduje, że skarżona decyzja została wydana wobec podmiotu, który nie może być stroną postępowania.
4. Naruszenie przepisów prawa tj. art. 8 ugh w zw. z art. 122 ordynacji w zw. z art. 187 § 1 ordynacji w zw. z art. 188 ordynacji - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na treść skarżonej decyzji, polegające na zaniechaniu przez organ podjęcia wszelkich czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewłaściwej ocenie przez organ materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w konsekwencji oparcie zaskarżonej decyzji na budzących wątpliwości dowodach w postaci zeznań świadka M. J. P., protokołów oględzin, protokołów przeprowadzania eksperymentów procesowych na automatach, podczas gdy osoby przeprowadzające oględziny oraz gry kontrolne tj. funkcjonariusze Służby Celnej nie posiadały wiedzy z zakresu informatyki i automatyki w stopniu, który umożliwiłby im określenie rodzaju gier(losowego ich charakteru) które można rozgrywać na przedmiotowych urządzeniach, co sprawia że ww. dowody nie mają merytorycznej wartości.
5. Naruszenie art. 187 § 1 ordynacji w zw. z art. 197 § 1 ordynacji - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wywierające istotny wpływ na treść skarżonej decyzji polegające na zaniechaniu przez organ powołania dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki i automatyki celem określenia rodzaju gier, które można rozgrywać na przedmiotowych urządzeniach i wydaniu decyzji na podstawie niewyjaśnionej podstawy faktycznej.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ppsa Skarżąca wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... czerwca 2015 r., sygnatura akt ..., oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego ... w W. z dnia ... kwietnia 2015 r., sygnatura ...
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 12 października 2016 r. pełnomocnik Skarżącej okazał oryginał i złożył do akt kserokopię "Umowy najmu powierzchni użytkowej" zawartej w dniu ... listopada 2014 r. pomiędzy Skarżącą a G. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. a dotyczącej oddania spółce w użytkowanie 3 m2 w lokalu przy ul ... ... na działalność w zakresie gier na automatach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty w niej przedstawione zasługują na uznanie.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja wymierzająca Skarżącej karę pieniężną za urządzanie gier na 4 automatach umieszczonych w wynajmowanym przez nią lokalu niebędącym kasynem gry. Organy obu instancji, opierając się na ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych, zgodnie uznały iż Skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry.
Istotę sporu stanowi prawidłowość przyjęcia przez organy celne, że Skarżąca w dniu kontroli dopuściła się czynu polegającego w rzeczywistości na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy. Pozostałe zarzuty nie znajdują uzasadnienia lub są przedwczesne.
Wbrew wymogom z art. 120, 122 i 187 Ordynacji podatkowej organy obu instancji nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie rozpatrzyły go w całości i w sposób wyczerpujący.
W konsekwencji Sąd stwierdza, iż stan faktyczny sprawy nie został ustalony prawidłowo.
Pomimo wniosku Skarżącej organ nie przesłuchał w charakterze świadka wskazywanego przez nią J. G., osoby reprezentującej spółkę, która była właścicielką automatów i która zawarła ze Skarżącą w dniu ... listopada 2014 r. umowę podnajęcia 3 m2 w lokalu przy ul. ... ..., na działalność w zakresie gier na automatach.
Jakkolwiek, w ocenie Sądu, ustalenia organu w zakresie charakteru gier prowadzonych na spornych automatach zostały poczynione w sposób prawidłowy i zasadnie wskazano na podstawie niewadliwie w tym zakresie zebranego materiału dowodowego, że sporne urządzenia wypełniają definicję gier na automatach, to przeprowadzona w sprawie ocena zebranych dowodów nie pozwala obecnie na definitywne ustalenie, że Skarżąca jest osobą "urządzającą gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Z uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji wynika, że podstawą do ustalenia, że Strona jest "urządzającym gry" był sam fakt ujawnienia automatach w będącym w jej dyspozycji lokalu przy ul. ... ... .
Rzeczywistą rolę Skarżącej przy urządzaniu gier na zainstalowanych automatach ustalić będzie można dopiero po przesłuchaniu wnioskowanego przez nią świadka J. G. i po analizie postanowień Umowy zawartej w dniu ... listopada 2014 r. pomiędzy Skarżącą a G. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (w której imieniu działał J. G.). Istnienie tej umowy, choć sygnalizowane przez Stronę, było przez organ podważane i w konsekwencji nie znalazła się ona w materiale dowodowym sprawy i nie była przez organ analizowana.
Sąd zwraca uwagę, że pojęcia takie jak "urządzanie gier" czy "urządzający gry", które występują w ustawie o grach hazardowych nie mają definicji ustawowej, co oznacza konieczność dokonania ich wykładni z uwzględnieniem językowego rozumienia. Pojęcie "urządzanie" stanowi synonim takich pojęć jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (vide: Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście zwrot "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach. W praktyce w odniesieniu do takiej działalności jak urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych (w stosunku do automatów o jakich mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.), związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu (jego szkolenie). Podmiot realizujący (wykonujący) te działania, może być uznany za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. Oczywiste jest też, że dla zrealizowania zamierzenia – działalności w zakresie gier na automatach – dojść może w wyniku zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu. Nie może to jednak oznaczać automatyzmu skutkującego uznaniem, że podmioty które w tym w jakimś zakresie uczestniczą, objęte są automatycznie dyspozycją art. 89 ust. 1 u.g.h. jako "urządzający gry". Dodatkowo należy zauważyć, że przy odkodowywaniu znaczenia używanego w ustawie o grach hazardowych pojęcia "urządzania gier" wyniki wykładni językowej korespondują z rezultatami wykładni systemowej. Warto zwrócić uwagę, że art. 128 Kodeksu wykroczeń (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1094), nawiązując wyraźnie do przepisów ustawy o grach hazardowych, penalizuje naruszenia przepisów dotyczących gier hazardowych, wprost odróżniając urządzanie gier od zachowań określonych jako użyczanie pomieszczenia do nielegalnej gry hazardowej. Można w związku z tym z takiej treści tego przepisu wyciągnąć wniosek, że użyczenie w sensie udostępnienia pomieszczenia na przykład na podstawie umowy najmu (por. Mozgawa Marek (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. II. Komentarz do art. 128 kw. Teza 22. Opublikowano: LEX 2009), jest czynnością nie mieszczącą się w pojęciu urządzania gier, o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Wbrew twierdzeniom organów pojęcie "urządzanie gier" na gruncie art. 89 ustawy nie następuje automatycznie w związku z samą czynnością oddania do używania powierzchni lokalu (lokalizacji) innemu podmiotowi pod eksploatację automatów w ramach umowy dzierżawy, a także nie zawsze musi obejmować tę czynność i związane z nią określone obowiązki czy uprawnienia wynajmującego powierzchnię użytkową. Oznaczałoby to bowiem, iż w każdym przypadku, gdy dany lokal (dana lokalizacja) nie stanowi własności podmiotu eksploatującego automaty do gier, to zawsze występuje wielość urządzających gry, tj. nie tylko podmiot eksploatujący automat, ale i podmiot (co najmniej jeden, zakładając brak podnajmu) oddający temu podmiotowi powierzchnię do eksploatacji automatów). Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 35 pkt 6 u.g.h., wniosek o koncesję na kasyno gry powinien zawierać "odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku (lokalu), w którym będą urządzane gry". Regulacja ta niewątpliwie wskazuje, że na gruncie przepisów ustawy o grach hazardowych brak tożsamości pomiędzy urządzaniem gier a zawarciem umowy zobowiązaniowej, oddającej prawo do korzystania z lokalu (z jego części). Brak jest zatem podstaw prawnych, by już samą czynność cywilnoprawną (umowę dzierżawy) oddania lokalu (jego części) do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów, utożsamiać z pojęciem "urządzanie gier" w znaczeniu art. 89 ust. 1 u.g.h. Przy tym trzeba jednoznacznie wskazać, że pojęcie "urządzanie" jest pojęciem węższym od "prowadzenia działalności" i jako takie mieści się w zakresie przedmiotowym pojęcia "prowadzenia działalności". (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 1998 r. sygn. II SA 682/98 - niepublikowany).
Analizując aspekty podmiotowe ustawy należy zwrócić uwagę, że w "Części ogólnej" ustawa określa kto może jakie gry i zakłady wzajemne urządzać i prowadzić. Wydaje się zasadnym przyjęcie tezy, iż o ile każdy podmiot czy to osoba fizyczna czy też prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej obowiązana jest urządzać gry i zakłady poddane regulacji ustawodawcy zgodnie z reżimem ustawy o grach hazardowych, to już prowadzić działalność w zakresie gier i zakładów wzajemnych może tylko przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu odpowiednich przepisów.
W konsekwencji samo oddanie lokalu (części jego powierzchni użytkowej) nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego (wydzierżawiającego) lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry i podlegającego karze pieniężnej. O udziale wynajmującego lokal (jego część) w oparciu o umowę najmu powierzchni użytkowej, na której automaty są zlokalizowane, w urządzaniu gier można mówić, gdy wynajmujący aktywnie uczestniczy we wskazanych czynnościach i działaniach, przy czym jego zachowania powiązane są z porozumieniem dokonanym z podmiotem wstawiającym automat i go eksploatującym, a dotyczącym wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach (gier hazardowych) - por. wyrok WSA w Gorzowie z dnia 18 lutego 2016 r., II SA/Go 824/15. Wyżej przedstawione rozumienie pojęcia "urządzający gry" znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Kielcach: z dnia 22 grudnia 2015 r., II SA/Ke 508/15, z dnia 9 grudnia 2015 r., II SA/Ke 717/15; wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2016 r.: III SA/Wr 114/15 i III SA/Wr 116/15).
W kontrolowanej sprawie okoliczności takich organy nie wykazały. W szczególności nie zaliczyły do materiału dowodowego Umowy najmu powierzchni pod automaty i nie przesłuchały wnioskowanego przez Stronę świadka.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ winien – uwzględniając przedstawione wyżej uwagi – przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w ramach którego dokona pełnej analizy Umowy najmu z dnia ... listopada 2016 r. a także - przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych ustali, czy Skarżąca nie tylko potencjalnie mogła być "urządzającym gry", lecz czy rzeczywiście gry takie urządzała. Organ rozważy cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący.
Bez wnikliwej i wszechstronnej oceny wyników postępowania dowodowego, za przedwczesne uznać należy przypisanie Stronie przez organy orzekające w sprawie przymiotu "urządzającego gry", jako podmiotu podlegającego karze pieniężnej w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h.
Naruszenie przez organy obu instancji przepisów regulujących sposób prowadzenia postępowania (art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.) miało, w ocenie Sądu, istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uchybienia te bezpośrednio zdeterminowały treść decyzji organów obydwu instancji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję, o kosztach orzekając na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło