V SA/Wa 346/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi W. W. w przedmiocie niewykonania orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2007 r. o sygn. akt V SA/Wa 806/07 wraz z wnioskiem o ukaranie organu grzywną w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a.. wymierza Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych grzywnę w wysokości 100 zł (sto złotych) za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2007 r. o sygn. akt V SA/Wa 806/07. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 806/07 uchylono decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Rozpatrując ponownie sprawę organ, według Sądu pierwszej instancji, powinien w pierwszej kolejności precyzyjnie określić okres zaległości składkowych, rodzaj nieopłaconych należności oraz ich kwotę, a następnie odpowiednio zastosować normę prawa materialnego w celu właściwego zakreślenia granic postępowania dowodowego oraz wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Odpis wyroku wpłynął do Oddziału ZUS w L. dnia 27 listopada 2007 r. W dniu [...] kwietnia 2008 r. (data wpływu do organu: [...] maja 2008 r.) skarżący zwrócił się do Prezesa ZUS o wykonanie wyżej wymienionego wyroku, a następnie pismem z [...] maja 2008 r. (które wpłynęło w dniu [...] maja 2008 r.) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie tego wyroku wraz z wnioskiem o ukaranie organu grzywną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 listopada 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 1589/08 odrzucił skargę. W ocenie Sądu, w sprawie ma zastosowanie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, późn. zm.; dalej "p.p.s.a.". W myśl tego przepisu, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Według Sądu instytucja wezwania ma na celu wykonanie przez organ administracji wyroku lub załatwienia sprawy, zanim interwencja sądu administracyjnego będzie konieczna. Dopiero gdy organ administracji, po wezwaniu, o którym mowa, nie wykona wyroku lub nie załatwi sprawy, albo gdy uczyni to dopiero po wniesieniu przez stronę skargi, wówczas istnieje przesłanka do ukarania organu grzywną, o której mówi przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie precyzuje określenia "po uprzednim wezwaniu" zatem, istotne jest tutaj ustalenie okresu jaki powinien upłynąć pomiędzy wezwaniem organu, a wniesieniem skargi. Wobec braku w tej mierze przepisów kwestia ta podlega indywidualnej ocenie w każdej sprawie. Jak ustalił Sąd pomiędzy wezwaniem organu a złożeniem skargi upłynął okres 3 dni, co czyni niemożliwym wykonanie wyroku przez organ, a zarazem świadczy o niespełnieniu przez skarżącego przesłanki wezwania do wykonania wyroku. Od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, skarżący wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 198/09 uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd II instancji wskazał w uzasadnieniu, iż do skargi o ukaranie organu grzywną w razie niewykonania wyroku przez organ, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., nie można odnosić terminów wskazanych w art. 53 § 2 p.p.s.a. Niewykonanie wyroku przez organ w sytuacji wskazanej w art. 154 § 1 p.p.s.a. stwarza bowiem stan, w którym wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie jest ograniczone terminem do jej wniesienia. Jedyną przesłanką jaka musi być tutaj spełniona przez skarżącego, co w niniejszej sprawie dopełnił on, jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Wezwanie to nie może więc być utożsamiane z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które odnosi się do zaskarżania określonych aktów i czynności. Z tych względów, w świetle orzecznictwa, terminy do wniesienia skargi określone w art. 53 p.p.s.a. nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wymierzenie grzywny następuje w razie uwzględnienia skargi wniesionej przez stronę, która uprzednio zwróciła się do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Z powołanego wyżej przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł wymierzyć organowi grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uchylającym zaskarżony akt, a ponadto strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. Poza sporem pozostaje fakt, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych po wyroku Sądu z 28 sierpnia 2007 r. uchylającym decyzję z [...] grudnia 2006 r. nr [...] do dnia wniesienia skargi nie podjął żadnego rozstrzygnięcia i nie rozpoznał wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] listopada 2006 r., a tym samym, w ocenie Sądu, niewątpliwie pozostawał w tym okresie w bezczynności. Spełniony został również drugi warunek skutecznego wniesienia skargi, dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku Sądu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący pismem z [...] kwietnia 2008 r. wezwał organ do załatwienia sprawy. W ocenie Sądu, niepodejmowanie przez organ rozstrzygnięcia sprawy objętej tym wnioskiem w terminie oraz trybie wskazanym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowi niczym nieuzasadnioną zwłokę w wykonaniu wyroku sądowego, a zatem zostały spełnione przesłanki wymierzenia z tego tytułu organowi grzywny. Zgodnie bowiem z art. 286 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 35 § 3 k.p.a. termin do rozpoznania środka odwoławczego wynosi 30 dni. Skoro organ otrzymał akta wraz z odpisem prawomocnego wyroku w dniu 27 listopada 2007 r., to termin do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] listopada 2006 r. upływał 27 grudnia 2007 r. Tym samym, po tej dacie organ pozostawał w bezczynności. Wskazać jednocześnie należy, że wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. ma za zadanie skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, jak również zawiera element represyjny, stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.