V SA/Wa 349/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-08
Skład orzekający: Małgorzata Leśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, biorąc pod uwagę jej stan majątkowy, dochody i wydatki, w tym spłatę kredytów i posiadanie nieruchomości?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ocena stanu majątkowego, dochodów i wydatków skarżącego nie pozwala na przyjęcie, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie przez rodzinę skarżącego zapewnionych potrzeb mieszkaniowych, odrębne mieszkania małżonków i córki, a także dokonywanie spłat rat kredytów, które nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, wskazują na możliwość wygospodarowania środków na koszty sądowe. Przyznano prawo pomocy jedynie w zakresie częściowym – ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył skargę na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji odmawiającą umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego). Przedstawił swoje dochody, wydatki, zobowiązania oraz posiadany majątek, w tym nieruchomości. Referendarz sądowy ocenił, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
1) ustanowiono dla skarżącego A. K. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Małgorzata Leśniewska - po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia ... grudnia 2017 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych postanawia: 1) ustanowić dla skarżącego A. K. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
A. K. (dalej też skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i pełnoletnią córką. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącego w wysokości 1292,04 zł netto miesięcznie, emerytury skarżącego w wysokości 2006,40 zł netto miesięcznie oraz emerytury żony skarżącego w wysokości 878,12 zł netto miesięcznie (na potwierdzenie powyższych kwot zostały przedstawione stosowne dokumenty). Córka skarżącego złożyła oświadczenie, iż jest na utrzymaniu rodziców i nie pobiera żadnych zasiłków. Jako zobowiązania i stałe wydatki miesięczne skarżący wymienił koszty kredytów i pożyczek w wysokości 3772,43 zł (spłacane tylko w kwocie 1000 zł, koszty czynszu za mieszkanie skarżącego 683,64 zł (spłacane 200 zł), koszty czynszu za mieszkanie córki 415,03 zł (spłacane 200 zł), podatek od nieruchomości I kwartał 152 zł, koszty telefonu małżonków 136 zł oraz córki 99 zł, koszty energii za 2 miesiące: skarżącego w wysokości 180, 65 zł oraz córki w wysokości 119,33 zł, opłaty za TV i Internet 79 zł, kredyt mieszkaniowy córki 300 zł, prowadzenie korespondencji sądowej 70-120 zł, wizyty lekarskie i leki 600-950 zł, wyżywienie 748,79 zł.
Skarżący ponadto wyjaśnił, że z uwagi na swój stan zdrowia, pracę zarobkową będzie wykonywał jedynie do czerwca 2018 r. Spłaty rat kapitałowych kredytów i pożyczek zostały zawieszone również do tego czasu, skarżący spłaca obecnie jedynie raty odsetkowe w łącznej wysokości 1000 zł. Natomiast na wniosek restrukturyzacyjny córki skarżącego dotyczący umowy kredytu mieszkalnego bank zastosowała zerowe oprocentowanie do 30 czerwca 2018 r. pod warunkiem dokonywania wpłat rat po 300 zł miesięcznie.
Jako posiadany majątek nieruchomy skarżący wymienił: mieszkanie o powierzchni 137 m2 i wartości 700 000 zł, mieszkanie o powierzchni 58 m2 i wartości 350 000 zł, nieruchomość gruntową o powierzchni 3654 m2 i wartości 4 198 000 zł. Ponadto wskazał, ze córka posiada mieszkanie o powierzchni 46 m2 i wartości 360 000 zł, obciążone do pełnej jego wartości przez wierzycieli hipotecznych. Skarżący wyjaśnił, że wobec nieruchomości gruntowej jak i mieszkania o powierzchni 137m2 toczą się spory sądowe pomiędzy małżonkami a Sąsiedzka Park sp. z o.o. dotyczące obciążenia lokalu mieszkalnego hipoteką do łącznej kwoty 558 000 zł oraz usunięcia z księgi wieczystej bezprawnego roszczenia spółki w wysokości 400 000 zł. Wspomniany lokal mieszkalny został wystawiony na sprzedaż lecz pomimo atrakcyjnej ceny nie znaleziono nabywcy.
W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (pkt 2). Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa.
W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie gdyż ocena przedstawionego przez skarżącego stanu rodzinnego, majątku, osiąganego dochodu czy ponoszonych wydatków nie pozwala na przyjęcie, że skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Rodzina skarżącego ma zapewnione potrzeby mieszkaniowe. Zarówno małżonkowie Kalinowscy jak również ich córka posiadają odrębne mieszkania. Z informacji przedstawionych przez skarżącego wynika, że córka nie straciła pracy tylko z niej zrezygnowała aby w imieniu rodziców prowadzić sprawy sądowe. Ponadto małżonkowie dokonują spłat rat kredytów w łącznej wysokości 1300 zł. Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, że ani spłata rat kredytów czy też pożyczek nie może być traktowana priorytetowo w stosunku do obowiązków ponoszenia kosztów postępowania. W postanowieniu z dnia 19 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OZ 1202/13 Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do spłaty rat kredytu wskazał, iż prywatne zobowiązania finansowe nie mają pierwszeństwa przed zobowiązania publicznoprawnymi. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V z dnia 1 marca 2018 r. wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 200 zł, stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Inne ewentualne należne opłaty sądowe w postępowaniu wszczętym przez skarżącego, jak np. wpis od zażalenia czy wpis od skargi kasacyjnej nie przekroczą jednorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ww. rozporządzenia). Dodatkowo podkreślić należy, że ewentualne uiszczenie wyżej wymienionych opłat sądowych będzie rozłożone w czasie, co umożliwi wygospodarowanie stosowych środków.
Zdaniem referendarza sądowego przedstawiony wyżej stan majątkowy, możliwości płatnicze i stan rodzinny skarżącego pozwalają stwierdzić, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), w niniejszej sprawie obejmującym ustanowienie radcy prawnego (a nie jak żądał skarżący w zakresie całkowitym).
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło