V SA/Wa 356/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Bożena Zwolenik po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...]. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] (dalej: "decyzja ustalająca"), ustalił A.B. (dalej: "Skarżąca") kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 75 000 zł. Działając na wniosek Skarżącej powyższy organ wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ustalającą, a następnie odmówił uchylenia tej decyzji. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W treści skargi Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej uznając ją za akt wydany w granicach tej samej sprawy. Zdaniem Skarżącej skutkiem ewentualnej egzekucji kwoty 75 000 zł może być upadek jej gospodarstwa rolnego, bowiem w chwili obecnej nie posiada środków umożliwiających zwrot płatności. Ponadto egzekucja prowadzona będzie ze składników majątku służących do prowadzenia gospodarstwa i zarazem stanowiących jedyne źródło jej dochodów. Spowoduje utratę przez nią zdolności kredytowej, co z kolei uniemożliwi prowadzenie dalszej działalności. Podniosła również, że we wniosku o wznowienie dostatecznie wykazała zachowanie terminu do uzupełnienia wykształcenia, zatem zaskarżona decyzja oraz decyzja ustalająca nie mogą się ostać i winny zostać uchylone. Zaznaczyła, iż nie bez znaczenia jest fakt wstrzymania wykonania decyzji ustalającej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR tuż po wznowieniu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach tej samej sprawy. Sąd zgadza się ze Skarżącą, iż decyzja ustalająca, której uchylenia domagała się w postępowaniu wznowieniowym, mieści się w granicach rozpoznawanej przez Sąd sprawy sądowoadministracyjnej. Tym samym możliwe jest objęcie jej wnioskiem, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powyższych uregulowań instytucja wstrzymania wykonania ma niewątpliwie charakter wyjątkowy. Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek Skarżącego, więc to na nim spoczywa ciężar wykazania okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu. Jak wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie, sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, bowiem wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Wnioskodawca jest zobowiązany do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, LEX nr 468877). W ocenie Sądu przedstawiona przez Skarżącą argumentacja nie pozwala na stwierdzenie, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim zobowiązanie Skarżącej do zwrotu kwoty pobranych płatności nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28.04.09 r., sygn. akt II GZ 80/09). W sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu Skarżącej kwoty orzeczonej w decyzji. Nie ma przy tym znaczenia kwestia skomplikowanego odzyskania uiszczonych kwot i czasu ich odzyskania, gdyż w wypadku pozytywnego dla Skarżącego rozstrzygnięcia będą mu przysługiwały określone środki prawne, które doprowadzą do zwrotu przez organ zapłaconych należności, w tym również z odsetkami. Oceniając natomiast wniosek w zakresie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody Sąd zauważa, iż argumentacja Skarżącej świadczy, że obawia się wyrządzenia jej szkody majątkowej. Twierdzi bowiem, iż nie posiada funduszy na zwrot płatności, a ewentualna egzekucja prowadzona będzie z majątku służącego jej do prowadzenia działalności rolniczej i spowoduje utratę przez nią zdolności kredytowej. Wobec tego podkreślić należy, że jeżeli akt nakłada na Stronę zobowiązanie pieniężne nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji kwoty tego zobowiązania. Oceniając wniosek Sąd musi dokonać zestawienia wysokości zobowiązania ze stanem majątkowym wnioskodawcy, bowiem dopiero wówczas możliwe jest ustalenia, czy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody. Jest to tym bardziej istotne, że szkoda o której mowa w art. 61 § 3 to nie szkoda jakakolwiek, ale szkoda znaczna. Uzasadnienie wniosku winno odnosić do konkretnych okoliczności związanych z wykonaniem objętego nim aktu mogącymi wywołać znaczną szkodę majątkową, a podniesione twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Konieczne jest zatem, aby Skarżąca rzetelnie i przejrzyście zobrazowała swoją sytuację finansową, a także poparła twierdzenia odpowiednimi dokumentami. Sąd zauważa, że Skarżąca jedynie ogólnikowo stwierdziła, iż nie posiada środków na zwrot pobranych płatności, więc egzekucja należności może skutkować upadkiem jej gospodarstwa. Strona nie przedstawiła ani swej aktualnej kondycji finansowej, ani nie wskazała konkretnych skutków finansowych jakie miałoby dla jej sytuacji wykonanie decyzji ustalającej. Nie przedłożyła także żadnych dokumentów źródłowych, które mogłyby zobrazować jej aktualną sytuację majątkową oraz potwierdzających możliwość zaistnienia okoliczności wskazanych w uzasadnieniu wniosku. Argumentacja jest lakoniczna, a arak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i nie poparcie go odpowiednimi do tego dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. FZ 65/04). Co do faktu wstrzymania wykonania decyzji ustalającej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR Sąd zauważa, iż organ ten działał na podstawie art. 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267). Przepis ten, jako przesłankę umożliwiającą zastosowanie ochrony tymczasowej, ustanawia okoliczności sprawy, które wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Jest to więc zupełnie inna przesłanka niż określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym zastosowanie przez organ instytucji z art. 152 § 1 k.p.a. nie może służyć jako argument przemawiający za objęciem Skarżącej instytucją wstrzymania wykonana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odnosząc się do twierdzeń o nieprawidłowości decyzji zaskarżonej oraz decyzji ustalającej Sąd zaznacza, że okoliczności te nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest dopuszczalne w ramach badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi czy wydanej w granicach sprawy. Ocena taka stanowiłaby swoisty "przedsąd" i wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14). Reasumując, w ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności, które mogłyby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.