V SA/Wa 368/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zobowiązującej do zwrotu dotacji unijnej powinien zostać uwzględniony, gdy skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że obowiązek zwrotu dotacji pieniężnej nie jest z natury nieodwracalny, a skarżący nie wykazał, aby groziła mu szkoda znaczna, przekraczająca zwykłe następstwa wydanej decyzji. Analiza finansowa Stowarzyszenia nie potwierdziła twierdzeń o zagrożeniu zakończeniem działalności, a prognozy wskazywały na możliwość wygenerowania dochodów i spłaty zobowiązań, ewentualnie poprzez rozłożenie na raty.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie R. w P. zaskarżyło decyzję Ministra Rozwoju i Finansów nakładającą obowiązek zwrotu dotacji unijnej w kwocie 227.157,89 zł wraz z odsetkami. Stowarzyszenie wniosło o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując niemożnością jednorazowej spłaty i groźbą zachwiania sytuacji finansowej, która mogłaby doprowadzić do zakończenia działalności. Skarżący przedstawił dane dotyczące przychodów i kosztów działalności oraz prognozy finansowe, a także działania naprawcze.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia R. w P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia R. w P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Stowarzyszenia R. w P. (dalej: "Stowarzyszenie" lub "Skarżący") zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie opisaną w komparycji postanowienia decyzję Ministra Rozwoju i Finansów wnosząc równocześnie o wstrzymanie jej wykonania. Mocą tej decyzji Skarżący został zobowiązany do zwrotu dofinansowania ze środków unijnych w kwocie 227.157,89 zł wraz z odsetkami. Uzasadniając wniosek Stowarzyszenie podniosło, iż nie ma możliwości jednorazowej spłaty wskazanej należności, a przymusowa egzekucja oznacza dla niego zachwianie jego sytuacji finansowej na tyle poważnie, że będzie zmuszone podjąć kroki w celu zakończenia działalności. Skarżący wskazał, że przychód z jego działalności w ciągu ostatnich lat kształtował się następująco: rok 2012 – 2.183.694,42 zł, rok 2013 – 1.627.378,62 zł, rok 2014 – 1.394.121,61 zł, rok 2015 – 839.983,65 zł, zaś rok 2016 – 855.280,00 zł. W ocenie Skarżącego przyczyną jego gorszej sytuacji są ograniczone środki pieniężne, które można pozyskać z funduszy unijnych oraz fakt, że rynek jest bogaty w liczne oferty szkoleń. Strona prowadzi bowiem działalność szkoleniową, której finansowanie jest w dużym stopniu oparte na środkach pieniężnych pochodzących z różnych programów. Ponadto ponieważ w ostatnim czasie dofinansowania szkoleń były szeroko dostępne Skarżący nie miał możliwości wygospodarowania środków pieniężnych z tytułu płatnej działalności szkoleniowej. Skarżący podkreślił, że podejmuje działania mające na celu poprawę jego kondycji finansowej, takie jak zmniejszenie wynajmowanej powierzchni biurowej, zmniejszenie zatrudnienia, składnie wniosków do wierzycieli o rozłożenie zaległości na raty, ograniczenie kosztów administracyjnych, udział jego kadry zarządzającej w szkoleniach na temat zarządzania finansami, wprowadzenie systemu nadzoru na finansami. Należności Strony wobec Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], Województwa [...] i Województwa [...] zostały rozłożone na raty a ich spłata zakończy się w 2017 r. Prognozując na przyszłość Skarżący zakłada, że w latach 2017-2019 kwota jego zobowiązań z tytułu zwrotu dotacji, debetów (łącznie z kwotą wynikającą z zaskarżonej decyzji) wyniesie ok. 1.703.941,89 zł. Jednocześnie Strona przewiduje przychody na poziomie 3.895.000,00 zł, a wysokość kosztów bieżącej działalności na poziomie ok. 1.923.000,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może - po przekazaniu mu skargi - na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wymaga zaznaczenia, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi być poprzedzone analizą umotywowania wniosku pod kątem spełnienia przesłanek z ww. art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena wniosku jest bowiem możliwa i w dużym stopniu zależy od uzasadniania przedstawionego przez wnioskodawcę. W judykaturze od dawna utrwalone jest stanowisko, że to na nim ciąży obowiązek przedstawienia argumentacji i poparcia jej dowodami pozwalającymi na dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu występowały w sprawie. Sąd musi mieć o nich wiedzę. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość ich weryfikacji. W ocenie Sądu umotywowanie rozpatrywanego wniosku nie pozwala na zastosowanie wobec Skarżącego wyjątkowej instytucji jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Przede wszystkim rodzaj obowiązku nałożony na Stowarzyszenie nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny. Decyzją objętą wnioskiem zobowiązano je do zwrotu dotacji w kwocie 227.157,89 zł. Chodzi zatem o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt II GZ 80/09 dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu Skarżącemu kwoty dofinansowania orzeczonej w zaskarżonej decyzji. Należy także przypomnieć Stronie, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Oczywiste jest zatem, że w wyniku dobrowolnej zapłaty lub przymusowej egzekucji dotacji dojdzie do pomniejszenia majątku Stowarzyszenia, a wskutek tego utrudnień w prowadzeniu jego statutowej działalności. Skarżąca winna więc wykazać, że na skutek zapłaty kwoty 227.157,89 zł grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji, gdyż przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraźnie stanowi o szkodzie znacznej, a nie o szkodzie jakiejkolwiek. Analiza dokumentów finansowych Stowarzyszenia dołączonych do niniejszego wniosku, jaki i złożonych na potrzeby postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie potwierdza twierdzeń Skarżącego, że wykonanie zaskarżonej decyzji zachwieje jego sytuacją finansową do tego stopnia, że zmuszony będzie zakończyć prowadzoną działalność. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Stowarzyszenie od kilku lat corocznie uzyskuje znaczne przychody. W roku 2012 – 2.183.694,42 zł, w roku 2013 – 1.627.378,62 zł, w roku 2014 – 1.394.121,61 zł, w roku 2015 – 839.983,65 zł, zaś w roku 2016 – 855.280,00 zł. Pomimo zmniejszenia wysokości przychodów były i są one w miarę równoważne w stosunku do kosztów działalności generując niewielkie dochody lub straty. W latach 2013, 2014 i 2015 Skarżący uzyskał dochody w wysokości odpowiednio 505,16 zł, 1.341,55 zł i 774,19 zł. Jedynie w roku 2016 Stowarzyszenie poniosło stratę w wysokości 5.068,81 zł. W tym miejscu wypada zaznaczyć, że dla oceny zdolności płatniczych osoby prawnej lub innej organizacji nieposiadającej osobowości prawnej nie jest istotna kategoria "dochodu/zysku" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz właśnie "przychodu". Brak zysku nie oznacza bowiem automatycznie braku środków finansowych, lecz jest skutkiem nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to oznacza jedynie brak dochodu do opodatkowania, tj. brak obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Co więcej sporządzona przez Skarżącego prognoza w zakresie jego zdolności płatniczych na lata 2017-2019 jest pozytywna. Stowarzyszenie przewiduje przychody na poziomie ok. 3.895.000,00 zł, natomiast koszty w wysokości ok 3.626.941,89 zł (obejmujące zobowiązania z tytułu zwrotu dotacji i debetów w łącznej kwocie ok 1.703.941,89 zł oraz koszty bieżącej działalności na poziomie ok. 1.923.000,00 zł). Stowarzyszenie spodziewa się więc uzyskać dochody w kwocie ok. 260.000,00 zł, pomimo konieczności zwrotu dofinansowania wynikającego zarówno z zaskarżonej decyzji jak i z innej, planowanej decyzji określającej takie zobowiązanie. Należy zauważyć bowiem, że przedstawiona prognoza obejmuje koszty z tytułu zwrotu spornego dofinansowania w kwocie 227.157,89 zł (wraz z odsetkami w kwocie 285.000,00 zł) oraz innego przewidywanego zwrotu wobec PARP w kwocie 93.431,00 zł (wraz z odsetkami w kwocie ok. 125.500,00 zł). Potwierdzają to także wyjaśnienia Skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. Wobec takich prognoz niezrozumiałe są twierdzenia Stowarzyszenia, iż będzie zmuszone zakończyć prowadzoną działalność statutową. Z dokumentacji finansowej Skarżącego wynika, że pod względem finansowym działalność ta jest prowadzona w sposób zbilansowany, równoważący uzyskiwane przychody i ponoszone koszty, z optymistycznymi przewidywaniami na przyszłość. Sąd zauważa również, że chwilowy brak środków pieniężnych w kasie bądź na koncie Stowarzyszenia nie oznacza, iż nie ma ono możliwość zwrotu dofinansowania. Z wyciągów z rachunku bankowego Skarżącego wynika, że na koncie dokonywane są operacje finansowe obejmujące zarówno obciążenia jak i uznania. Nadto skoro Stowarzyszenie nie jest aktualnie w posiadaniu środków finansowych pozwalających na jednorazowy zwrot dotacji, może zwrócić się do organu o rozłożenie tego zobowiązania na raty, jak to uczyniło w przypadku zobowiązań wobec Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], Województwa [...] i Województwa [...]. Reasumując, w ocenie Sądu, Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zatem Sąd nie ma do czynienia z sytuacją, która uzasadniałaby zastosowanie wobec Skarżącego wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło