V SA/Wa 37/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Bożena Dąbkowska-Mastalerek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta z 31 października 2025 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.1989.2025.DCy w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz M. S. kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. M. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Rzecznika Praw Pacjenta pismo z dnia 24 listopada 2025 r. W jego treści wskazał, że pismem tym składa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Rzecznika Praw Pacjenta z 31 października 2025 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.1989.2025.DCy oraz jednocześnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na to samo postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta z 31 października 2025 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W treści odpowiedzi na skargę organ wskazał, że postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta z 31 października 2025 r. zostało doręczone 13 listopada 2025 r. Organ nadmienił, że skarżący na postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta z 31 października 2025 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.1989.2025.DCy wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a jednocześnie na to samo postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ rozpatrzył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 31 grudnia 2025 r. Nadmienił, też że skoro skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to złożenie skargi do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 52 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach albo konsul (§ 3). Stosownie do art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. od postanowienia wydanego w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy zażalenie, jednakże strona niezadowolona z postanowienia może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z brzmienia art. 52 § 3 p.p.s.a. jasno wynika, że w sytuacji, gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to ma ona możliwość wyboru środka ochrony prawnej, z którego chce skorzystać. Strona może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego skutkiem będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy przez właściwy organ, bądź też może wnieść skargę na takie nieostateczne, w administracyjnym toku instancji postanowienie, do sądu administracyjnego. Strona decyduje zatem, czy chce zainicjować kolejny etap postępowania administracyjnego, czy też – z pominięciem tego etapu, chce zaskarżyć od razu postanowienie organu (postanowienie wydane niejako w pierwszej instancji) do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2023 r. o sygn. akt I OSK 1607/23). Ustawodawca pozostawił stronie prawo wyboru trybu zaskarżenia. Jednak nie oznacza to dopuszczalności jednoczesnego skorzystania z obu trybów zaskarżenia. Nie można równolegle, tak jak w niniejszej sprawie na to samo postanowienie, złożyć wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do organu administracji oraz skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 15 października 2019 r. o sygn. akt II OSK 3183/19; 15 grudnia 2020 r. o sygn. akt II OSK 3037/20 i 10 listopada 2022 r. o sygn. akt II OSK 2344/22). Artykuł 52 § 3 p.p.s.a. dopuszcza możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego, z pominięciem wyczerpania toku instancji na drodze administracyjnej, tylko wtedy gdy strona nie składa też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2023 r. o sygn. akt I OSK 1607/23). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje powyższe poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego. W badanej sprawie skarżący w tym samym piśmie z dnia 24 listopada 2025 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z postanowieniem z dnia 31 października 2025 r., a jednocześnie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na to samo postanowienie. Jak wynika z odpowiedzi na skargę organ rozpoznał już wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i w dniu 31 grudnia 2025 r. wydał postanowienie. Zatem skarżący składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, dokonał w ten sposób wyboru trybu zaskarżenia. W badanej sprawie skarżący wykorzystał możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z 31 października 2025 r., zatem z tej przyczyny złożenie skargi do sądu administracyjnego na to samo postanowienie nie jest dopuszczalne. Ten sam akt nie może być jednocześnie przedmiotem oceny organu w postępowaniu administracyjnym i sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi może być dopiero postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., tj. postanowienie z 31 grudnia 2025 r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd z urzędu zwrócił stronie uiszczony wpis o czym postanowił, jak w punkcie 2 sentencji.