V SA/Wa 370/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi K.Ł. "[...] w W. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. Ł. "[...]" w Wipsowie kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] kwietnia 2016 r. Koło Łowieckie "B." w W. (dalej: skarżący) złożyło w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej: Agencja) wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Inwestycje w środki trwałe", poddziałanie "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" typ "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] Agencja odmówiła przyznania skarżącemu pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazała, ze skarżący nie spełnił warunku określonego w § 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1371, z późn. zm.). Wyjaśniono, iż skarżący nie jest wpisany do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. skarżący wezwał Agencję do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu wezwania skarżący wyjaśnił, że Agencja błędnie przyjęła, ze skarżący składając wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien złożyć również odpis z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Skarżący zaznaczył, że ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066, z późn. zm.) nie nakłada obowiązku rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Agencja orzekła, że nie doszło do naruszenia prawa. W skardze na rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i uznanie, że jako rolnik będący osobą prawną wpisaną do rejestru kół łowieckich jest uprawniony do pomocy w ramach działania "Inwestycje w środki trwałe", poddziałanie "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" typ "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 pomimo braku wpisu w rejestrze przedsiębiorców KRS. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." - poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i ogólnikowe wskazanie, że pomoc powinna przysługiwać tym, którzy zapewniają najlepsze wykorzystanie ograniczonych środków finansowych nie wyjaśniając dlaczego za taki podmiot nie może zostać uznany skarżący; b) art. 8 k.p.a. - poprzez dokonanie oceny wniosku skarżącego o przyznanie pomocy w sposób dowolny, z naruszeniem wartości wyrażonych w prawie takich jak równość i sprawiedliwość, co narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. a) art. 14 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349, z późn. zm.) w zw. z art. 33 ust. 2 i 3 Prawa łowieckiego - poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżącemu nie można przyznać pomocy na operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" pomimo, iż jako osoba prawna znajduje się w ustawowym katalogu podmiotów uprawnionych do przyznania takiej pomocy; b) § 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP - polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu i przyjęciu, że warunkiem koniecznym do udzielenia pomocy rolnikowi będącemu osobą prawną na operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" - w każdym przypadku - jest dodatkowo wpis w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, pomimo, że regulacja polegająca na ograniczeniu podmiotowym w stosunku do osób uprawnionych do przyznania pomocy pozostaje w sprzeczności z upoważnieniem ustawowym do wydania tego rozporządzenia; c) art. 36 i art. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 687, z późn. zm.) oraz § 30 ust. 1 Statutu Polskiego Związku Łowieckiego stanowiącego załącznik do uchwały XXI Krajowego Zjazdu Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego z dnia 2 lipca 2005 r. w zw. z art. 32 ust. 3 Prawa łowieckiego - polegające na niezastosowaniu tych przepisów i żądaniu aby osoba prawna w postaci koła łowieckiego podlegała wpisowi w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym pomimo, że zgodnie z przepisami regulującymi zasady jej funkcjonowania podlega ona wpisowi jedynie do rejestru kół prowadzonego przez właściwy zarząd okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego; d) art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 8 k.p.a. z uwagi na uznanie zasadności wprowadzenia ograniczenia podmiotów uprawnionych do pomocy na operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" tylko do rolników wpisanych do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym co bezprawnie dyskryminuje inne osoby prawne, w tym koła łowieckie i narusza fundamentalną zasadę, że wszyscy są równi wobec prawa i powinni być równo traktowani przez władze publiczne. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego krajowego i wspólnotowego. Kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna. Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ustawa określa warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach działań i poddziałań objętych programem w zakresie nieokreślonym w przepisach, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 487) wsparcia w ramach działania "Inwestycje w środki trwałe" obejmującego materialne lub niematerialne inwestycje, które poprawiają ogólną wydajność i zrównoważenie gospodarstwa rolnego udziela się rolnikom lub grupom rolników. Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 549) do celów niniejszego rozporządzenia "rolnik", oznacza rolnika w rozumieniu art. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Stosownie do art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 608) "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Tak więc w odniesieniu do wsparcia w ramach działania "Inwestycje w środki trwałe" obejmującego materialne lub niematerialne inwestycje, które poprawiają ogólną wydajność i zrównoważenie gospodarstwa rolnego przepisy prawa unijnego nie wprowadzają żadnych ograniczeń, jeżeli chodzi o wymóg wpisu do jakiegokolwiek rejestru. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, iż ustawa z dnia 20 lutego 2015 r., określając warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej, nie mogła wprowadzić żadnych ograniczeń podmiotowych w stosunku do osób ubiegających się o przyznanie pomocy w zakresie określonym w przywołanych przepisach rozporządzeń unijnych. Takich ograniczeń też nie wprowadziła, gdyż zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. W przypadku pomocy przyznawanej na wniosek osoby prawnej nie przewidziano w tej ustawie ograniczenia pozwalającego na przyjęcie, iż chodzi tutaj wyłącznie o osobę prawną wpisaną do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Odnosząc się do stanowiska organu, iż w § 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 przewidziano wymóg, iż o pomoc może ubiegać się rolnik będący osobą prawną, jeżeli jest wpisany do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, należy stwierdzić, iż rozporządzenie to zostało wydane w ramach delegacji zawartej w art. 45 omawianej ustawy. W art. 45 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy minister właściwy do spraw rozwoju wsi został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków lub trybu przyznawania, wypłaty lub zwrotu pomocy w ramach poszczególnych działań, poddziałań lub typów operacji objętych programem, a także przestrzennego zasięgu wdrażania tych działań oraz poddziałań, w szczególności: a) formy i trybu składania wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność, b) szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy lub wnioski o płatność. Tak więc na podstawie powyższego upoważnienia minister właściwy do spraw rozwoju wsi był upoważniony jedynie do określenia szczegółowych warunków (formy i trybu składania wniosków) i wymagań jakim powinny odpowiadać wnioski. Nie mógł zatem regulować w sposób odmienny od przewidzianego w ustawie oraz w rozporządzeniach unijnych zasad przyznawania pomocy, w tym określać podmiotów uprawnionych do ubiegania się o udzielenie pomocy. Stąd też uznać należy, iż zawarta w § 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. regulacja, iż o pomoc może ubiegać się rolnik będący osobą prawną, jeżeli jest wpisany do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym pozostaje w sprzeczności z przedstawionym wyżej upoważnieniem ustawowym, oraz z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, w którym stwierdzono, że pomoc przyznawana jest osobie prawnej, a więc każdej osoby prawnej bez względu na to, czy podlega, czy też nie wpisowi do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zauważyć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie zaś powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu (por. wyrok NSA z 1 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 136/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji, gdy w § 2 ust. 6 omawianego rozporządzenia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykroczył poza zakres spraw przekazanych mu do uregulowania, to przepis ten w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania. Zamiast tego przepisu ma wprost zastosowanie art. 14 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym pomoc jest przyznawana osobie prawnej. W sprawie zaś było bezsporne, że strona skarżąca (Kolo Łowieckie "B.") posiada przymiot osoby prawnej. Ponadto, odnosząc się do stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, iż warunek dotyczący konieczności bycia wpisanym do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym nie może zostać uznany za dyskryminujący w odniesieniu do skarżącego, który nie może prowadzić działalności rolniczej należy wyjaśnić, iż koło łowieckie może prowadzić działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.), o czym świadczą postanowienia art. 32 ust. 3 i 4 oraz art. 35 Prawa łowieckiego, jak również Statutu Polskiego Związku Łowieckiego uchwalonego przez XXI Krajowy Zjazd Delegatów PZŁ w dniu 2 lipca 2005 r. Trzeba wskazać, że w świetle § 34 pkt 9 Statutu Polskiego Związku Łowieckiego wśród zadań koła łowieckiego wskazuje się na prowadzenie działalności gospodarczej i rolniczej w celu realizacji statutowych zadań koła. Nie ulega zatem wątpliwości, że koło łowieckie może prowadzić działalność gospodarczą i rolniczą, a jedynie nie może przeznaczać dochodów w ten sposób uzyskanych na cele inne niż realizacja celów statutowych. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.