V SA/Wa 377/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-24
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Fundacja, jako beneficjent środków PFRON, posiada interes prawny do wniesienia skargi na decyzję Ministra odmawiającą Województwu umorzenia kwoty dofinansowania, mimo że nie była stroną postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Fundacja posiadała interes prawny do wniesienia skargi na decyzję Ministra, ponieważ decyzja ta, choć skierowana do Województwa, pośrednio wpływała na jej prawa, w szczególności na możliwość domagania się umorzenia należności na podstawie art. 49e ust. 5 ustawy o rehabilitacji. Sąd podkreślił, że interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. jest szerszy niż pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym (art. 28 k.p.a.). Niemniej jednak, sąd stwierdził, że organy administracji prawidłowo nie uznały Fundacji za stronę postępowania, gdyż środki były przekazane Województwu, a nie bezpośrednio Fundacji, i to Województwo było adresatem decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON odmawiającą Województwu umorzenia kwoty 1.000.000 zł wraz z odsetkami, nakazanej do zwrotu w związku z nieprawidłowościami w realizacji umowy o dofinansowanie budowy obiektu rehabilitacyjnego. Fundacja, jako beneficjent dofinansowania, wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez niepoinformowanie jej o toczącym się postępowaniu, mimo posiadania interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] przy udziale [...] na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty dofinansowania oddala skargę
Przedmiotem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi [...]z siedzibą w [...] (dalej także: "Fundacja" lub "Skarżąca") jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej także: "Minister") z [...] grudnia 2016 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej także: "Prezes Zarządu PFRON") z [...] lipca 2016 r. znak: [...] odmawiającą Województwu [...] umorzenia kwoty 1.000.000 zł wraz z odsetkami nakazanej do zwrotu Województwu decyzją Prezesa Zarządu PFRON z [...] lutego 2014 r.
Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych:
W dniach od 5 do 9 listopada 2012 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej także: "Fundusz") przeprowadził kontrolę problemową w Samorządzie Województwa [...] w zakresie realizacji przez Województwo w roku 2011 ustawowego zadania, tj. dofinansowania robót budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.), dotyczących obiektów służących rehabilitacji, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych, z wyjątkiem rozbiórki tych obiektów. Przedmiotem kontroli była m.in. realizacja umowy nr [...] z [...] maja 2009 r., w ramach której Marszałek Województwa [...] przyznał [...] z siedzibą w [...] dofinansowanie ze środków Funduszu w kwocie 1.000.000 zł na budowę obiektu z przeznaczeniem na cele rehabilitacji, w związku z potrzebami osób niepełnosprawnych.
W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości, które wykazano w skierowanym do Marszałka Województwa [...] wystąpieniu pokontrolnym z [...] stycznia 2013 r. Równocześnie Fundusz wystąpił o zwrot kwoty 1.000.000 zł wypłaconej w ramach umowy wraz z należnymi odsetkami, w związku z niewywiązaniem się beneficjenta z obowiązku wynikającego z § 3 ust. 8 umowy, dotyczącego złożenia końcowego potwierdzenia zakończenia zadania w terminie 180 dni od dnia zakończenia określonego w umowie zadania oraz wynikającego z § 9 ust. 1 umowy w związku z § 9 ust. 2 pkt 9 lit. c rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 6 sierpnia 2004 r. w sprawie określenia zadań samorządu województwa, które mogą być dofinansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1940 ze zm.), obowiązku rozpoczęcia działalności w zakresie rehabilitacji osób niepełnosprawnych w terminie sześciu miesięcy od określonego w umowie dnia zakończenia robót budowlanych, tj. od 9 grudnia 2011 r. - pod rygorem zwrotu wypłaconego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W dniu 15 stycznia 2013 r. Fundusz wystosował do Województwa [...] wezwanie do zapłaty w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia wezwania, kwoty 1.000.000 zł wraz z odsetkami.
W odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne, w piśmie z 4 lutego 2013 r., udzielając informacji w sprawie nieprawidłowości w realizacji umowy, Marszałek Województwa [...]- w następstwie kontroli, przeprowadzonej u beneficjenta - [...] - potwierdził m.in. fakt niezłożenia końcowego potwierdzenia zakończenia określonego umową zadania, braku dokumentu o dopuszczeniu obiektu do użytkowania i w konsekwencji nierozpoczęcia przez Skarżącą w terminie 6 miesięcy od dnia zakończenia robót działalności w zakresie rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Ponadto powiadomił, że [...] lutego 2013 r. skierował do [...] żądanie zwrotu kwoty 1.000.000 zł wraz z należnymi odsetkami.
W nawiązaniu do otrzymanego z Funduszu wezwania do zapłaty środków, Marszałek Województwa [...] w piśmie z [...] marca 2013 r. zwrócił się o odstąpienie od żądania zwrotu kwoty 1.000.000 zł wraz z odsetkami i o umorzenie w całości należności pieniężnej. Jednocześnie poinformował m.in., że Fundacji "W." powiadomiła o rozpoczęciu działalności w zakresie rehabilitacji osób niepełnosprawnych, przedstawiając dokumentację fotograficzną, potwierdzającą wykonanie zakresu rzeczowego objętego umową oraz kserokopię decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z [...] lutego 2013 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na częściowe użytkowanie obiektu z warunkiem usunięcia w terminie do [...] września 2013 r. nieprawidłowości pod względem wymogów przeciwpożarowych, zawartych w stanowisku Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...].
Wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu kwoty 1.000.000 zł wraz z należnymi odsetkami i umorzenie w całości należności pieniężnej Marszałek uzasadnił ważnym interesem beneficjenta, interesem publicznym, względami społecznymi oraz tym, że wszystkie przyczyny będące podstawą żądania zwrotu środków zostały wyeliminowane. Nadmienił jednocześnie, że cel dofinansowania zadania, tj. wzrost poziomu funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej osób niepełnosprawnych, został w pełni realizowany. Przytoczył też wyjaśnienia Fundacji "W." dotyczące przyczyn nieterminowego wywiązania się z warunków umowy. Według beneficjenta niedotrzymanie terminów umownych wynikało z przyczyn niezależnych od Fundacji, tj. sposobu finansowania inwestycji z wielu źródeł, zmiany przepisów dotyczących stawki opodatkowania VAT, co miało spowodować zatory płatnicze i opóźnienia w realizacji robót.
Pismem z [...] listopada 2013 r. Marszałek przedstawił informacje dotyczące aktualnego funkcjonowania obiektu "[...]" oraz ponownie zwrócił się z prośbą o odstąpienie od żądania zwrotu kwoty 1.000.000 zł wraz z należnymi odsetkami oraz o umorzenie należności w całości,
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego (sygn. sprawy: [...]), Prezes Zarządu PFRON [...] lutego 2014 r. wydał decyzję administracyjną (znak: [...]), w której:
- odmówił Województwu [...] odstąpienia od żądania zwrotu środków Funduszu, przekazanych w 2009 r. i 2010 r. Województwu [...] według algorytmu na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, które następnie zostały przyznane i wypłacone w 2009 r. i 2010 r. beneficjentowi w ramach realizacji umowy nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., w łącznej kwocie 1.000.000 zł wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych,
- nakazał Województwu [...] - zwrot środków Funduszu przekazanych w 2009 r. i 2010 r. Województwu [...] według algorytmu na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, które następnie zostały przyznane i wyplacone w 2009 r. i 2010 r. beneficjentowi w ramach realizacji umowy nr [...] z [...] maja 2009 r., w łącznej kwocie 1.000.000 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczonymi:
- od kwoty 844.035,00 zł(I transza) od dnia [...].12.2009 r. do dnia wpłaty,
- od kwoty 155.965,00 PLN (II transza) od dnia [...].12.2010 r. do dnia wpłaty.
Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji, w kwestii wniosku Strony o umorzenie w całości przypisanej do zwrotu należności pieniężnej, wyjaśnił, że wniosek zostanie rozpatrzony przez organ w ramach odrębnego postepowania administracyjnego, po uprzednim uprawomocnieniu się decyzji [...] lutego 2014 r.
Województwo [...] wniosło odwołanie od tego rozstrzygnięcia. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] lutego 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] lutego 2014 r.
Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt V SA/WA 1610/15 z 11 stycznia 2016 r. oddalono skargę Województwo [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] lutego 2015 r.
Wcześniej, bo [...] lutego 2015 r. Fundusz wystosował do Województwa [...] upomnienie dotyczące zwrotu należności pieniężnej określonej w decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...] lutego 2014 r.
W nawiązaniu do upomnienia, Województwo [...] w piśmie z [...] marca 2015 r. ponownie wystąpiło do Prezesa PFRON z "prośbą o umorzenie w całości przypisanej do zwrotu należności pieniężnej mającej charakter cywilnoprawny", przedstawiając przesłanki wskazujące na ważny interes dłużnika oraz interes publiczny.
W odpowiedzi PFRON poinformował Województwo [...], że wniosek o umorzenie w całości przypisanej do zwrotu należności pieniężnej, zostanie rozpatrzony przez organ po uprzednim uprawomocnieniu się decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...].02.2014 r. utrzymanej w mocy decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] lutego 2015 r., co jak już wskazywano nastąpiło po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnego wyroku z 11 stycznia 2016 r. (sygn. akt: V SA/Wa 1610/15).
W tej sytuacji pismem z [...] czerwca 2016 r. Prezes Zarządu PFRON zawiadomił Województwo [...] o wszczęciu na jego żądanie postępowania administracyjnego w sprawie wniosku Województwa [...] z [...] marca 2013 r. o umorzenie kwoty 1.000.000 zł, wypłaconej w ramach umowy z [...] maja 2009 r. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W toku postępowania Województwo przedstawiło organowi dodatkowe informacje mogące jego zdaniem, mieć znaczenie dla dalszego rozpoznania sprawy. Poinformowano m.in. o przeprowadzonej [...] czerwca 2016 r. wizji lokalnej na terenie obiektu [...], w trakcie której potwierdzono prowadzenie w nim działalności w zakresie rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a także ustalono, że zakres robót budowlanych związany z robotami wykończeniowymi w sali widowiskowej, kuchni, rozbudową kawiarni, robotami elewacyjnymi oraz zagospodarowaniem terenu został wykonany.
Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...] lipca 2016 r. znak: [...], Prezes Zarządu PFRON odmówił Województwu [...] umorzenia kwoty 1.000.000 zł wraz z odsetkami nakazanej do zwrotu Województwu decyzją Prezesa Zarządu PFRON z [...] lutego 2014 r.
W uzasadnieniu decyzji przeanalizował przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm.) o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dalej "ustawa o rehabilitacji", ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) oraz Ordynacji podatkowej i doszedł do przekonania, że w systemie prawnym brak jest przepisów, na podstawie których organ mógłby orzec o wnioskowane umorzenie należności. W tej sytuacji powołując się na wynikająca z art. 6 k.p.a. zasadę legalizmu odmówił Województwu [...] umorzenia kwoty 1.000.000 zł wraz z należnymi odsetkami.
Województwo Kujawsko-Pomorskie wniosło odwołanie od tej decyzji. Zawnioskowało o jej uchylenie i o umorzenie kwoty dotacji. Podkreśliło, że faktycznym beneficjentem dotacji była [...]. Odwołanie motywowało interesem publicznym oraz trudną sytuacją finansową zarówno Województwa, jak i [...].
Zaskarżoną obecnie decyzją z [...] grudnia 2016 r. znak: [...] Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezes Zarządu PFRON" z [...] lipca 2016 r. odmawiającą Województwu [...] umorzenia kwoty 1.000.000 zł wraz z odsetkami nakazanej do zwrotu Województwu decyzją Prezesa Zarządu PFRON z [...] lutego 2014 r.
Minister w pełni zaakceptował decyzję organu I instancji zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym.
Rozstrzygnięcie Ministra zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...].
W skardze sformułowano zarzuty:
- naruszenia przepisów postępowania. które miało istotny wpływ na wynika sprawy, w szczególności art. 61 § 4 w zw. z art. 28 oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niepoinformowanie [...] o toczącym się postępowaniu, pomimo iż wynik postępowania bezpośrednio dotyczy interesu prawnego Fundacji
- naruszenia art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez niedokonanie zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ.
Skarżąca wniosła:
- na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit c) p.p.s.a. o uchylenie w całości decyzji Ministra z 21 grudnia 2016 r oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON z 28 lipca 2016 r. oraz
- na podstawie art. art. 125 § 1 ust. 1 p.p.s.a. o zawieszenie toczącego się postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z wniosku Fundacji o umorzenie należności w trybie art. 49 f) ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
Wykazując interes prawny do wniesienia skargi Skarżąca podniosła, że jest bezpośrednim beneficjentem pomocy udzielonej ze środków finansowych PFRON przekazanych przez Fundusz Województwu [...] w roku 2009 i następnych. Na mocy umowy nr [...] z [...] maja 2009 r., Województwo dofinansowało ze środków PFRON budowę inwestycji realizowanej przez [...] pod nazwą [...]. Ponieważ inwestycja została zakończona z opóźnieniem, Prezes Zarządu PFRON zobowiązał Województwo do zwrotu środków. Województwu odmówiono też odstąpienia od żądania zwrotu tej kwoty a obecnie umorzenia należności. W tej sytuacji Województwo wezwało [...] do zwrotu otrzymanego dofinansowania w kwocie 1.000.000 zł wraz z odsetkami. Z tej przyczyny zdaniem Skarżącej posiada ona interes prawny do wniesieniu skargi na decyzję Ministra odmawiającą Województwu umorzenie należności.
Zarzuty skargi skupiły się natomiast wokół niepoinformowania Fundacji o toczącym się postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca podkreśliła, że [...] stycznia 2017 r. wystąpiła do Województwa [...] o umorzenie dochodzonych od niej przez Województwo należności na podstawie art. 49 f) ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Gdyby miała świadomość prowadzenia postępowania zakończonego obecnie zaskarżoną decyzją, swój wniosek o umorzenie złożyłaby Województwu po 1 lipca 2016 r., ale przed wydaniem obecnie kontestowanych decyzji Prezesa Zarządu PFRON (z [...] lipca 2016 r.) i Ministra (z[...] grudnia 2016 r.). Zdaniem Skarżącej byłoby to istotne z uwagi na wejście w życie w dniu 1 lipca 2016 r. przepisu art. 49e) ust. 5 ustawy o rehabilitacji.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
Województwo [...], jako uczestnik postępowania sądowo-administracyjnego, nie wypowiedziało się co do wniesionej skargi.
Postanowieniem V SA/Wa 377/17 z 10 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.".
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji odmawiającej Województwu [...] umorzenia kwoty 1.000.000 zł wraz z odsetkami nakazanej do zwrotu Województwu decyzją Prezesa Zarządu PFRON z [...] lutego 2014 r.
W pierwszej kolejności rozważyć należy kwestię legitymacji Skarżącej do zainicjowania sądowo-administracyjnej kontroli decyzji, wydanej w wyniku postępowania zainicjowanego przez Województwo [...], której adresatem jest to Województwo.
Przechodząc do kwestii legitymacji Skarżącego do złożenia skargi do sądu administracyjnego istota sprawy sprowadza się do przesądzenia, czy Skarżącej posiada interes prawny w rozumieniu przepisu art. 50 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Sformułowanie "każdy, kto ma w tym interes prawny", o którym mowa w powołanym przepisie, oznacza – co istotne - odejście przy określaniu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi od pojęcia strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Interes prawny w złożeniu skargi do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., musi mieć oparcie w przepisach prawa. Istoty tego interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną, którą może być norma należąca do każdej dziedziny prawa (a więc nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której dany podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków bądź "żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków" (por. z dnia 24 listopada 2004 r., OSK 919/04, OSP 2005, z. 11, poz. 128, z glosą W. Chróścielewskiego). W niniejszej sprawie, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, interes prawny Skarżącej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynika z ochrony prawa refleksowego, przysługującego Skarżącej, a mającego oparcie w art. 49e ust. 5 ustawy o rehabilitacji, które to prawo zostało zagrożone treścią zaskarżonej decyzji.
Za szeroką interpretacją pojęcia "interes prawny" użytego w art. 50 § 1 p.p.s.a. przemawia też konieczność jego prokonstytucyjnej wykładni zapewniającej realność sądowej kontroli administracji publicznej (art. 184 Konstytucji).
Z tej przyczyny Sąd stanął na stanowisku, że Skarżąca była uprawniona do wniesienia do sądu skargi na decyzję Ministra wydaną wobec Województwa Kujawsko–Pomorskiego.
Nie jest to jednak równoznaczne z uznaniem, że powinna była uzyskać przymiot strony w przeprowadzonym na wniosek Województwa postępowaniu administracyjnym.
W myśl art. 28 k.p.a., stroną postepowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przymiot strony postępowania uzależniony jest od posiadania interesu prawnego. Na gruncie tego przepisu, w świetle piśmiennictwa i orzecznictwa, "interes prawny", to interes osobisty, własny, indywidualny, znajdujący swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 224 i n., a także m.in. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2005 r., OSK 1012/04). Jak podnosi się w piśmiennictwie, związek normatywny między omawianym interesem prawnym lub obowiązkiem danego podmiotu a postępowaniem administracyjnym wyraża się tym, że postępowanie "dotyczy" interesu prawnego lub obowiązku tego podmiotu. Postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązku innego podmiotu. W pierwszym przypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni w tym znaczeniu, że decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim – postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, bowiem decyzja nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziałuje na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 239).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a., posiadało Województwo [...]. Postępowanie administracyjne wywołane zostało jego wnioskiem i było ukierunkowane na rozstrzygnięcie w sposób bezpośredni o jego prawach i obowiązkach, a w szczególności na uzyskanie umorzenia należności o zwrot których PFRON wystąpił wobec tego podmiotu. Województwo było nie tylko podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku, ale także z założenia adresatem decyzji Ministra.
Odpowiadając na zarzuty [...], zgodnie z którymi organy administracji nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku i nie poinformowały Skarżącej o toczącym się postępowaniu należy mieć także na uwadze prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 stycznia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 1610/15, którym oddalono skargę Województwa na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] lutego 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] lutego 2014 r. nakazującą zwrot wymienionej kwoty. W wyroku tym jako podmioty powiązane stosunkiem prawnym, który powstał na skutek przekazania w roku 2009 w trybie art. 48 ust. 1 ustawy o rehabilitacji przez Prezesa Zarządu Funduszu, środków Funduszu m.in. na dofinansowanie obiektów budowlanych służących niepełnosprawnym wskazano jedynie Fundusz i samorząd wojewódzki. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. prawomocny wyrok wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
Należy podkreślić, że środki o umorzenie których zwróciło się Województwo [...] przekazane zostały na podstawie algorytmu temu Województwu a nie [...]. Z Fundacją nie łączył i nie łączy Funduszu żaden stosunek prawny. Dodatkowo należy zaznaczyć, iż postępowanie w sprawie umorzenia nie zostało wszczęte z urzędu tylko na wniosek złożony przez stronę tego postępowania Województwo [...].
Tym samym Skarżąca zasadnie nie została uznana za stronę kontrolowanego postępowania administracyjnego a orany nie dopuściły się uchybień polegających na pozbawieniu jej uprawnień procesowych. W konsekwencji Sąd nie stwierdza zarzucanego w skardze naruszenia art. 61 § 4 w zw. z art. 28 oraz art. 10 § 1 k.p.a.
Podobnie Sąd nie stwierdza zarzucanego w skardze naruszenia art. art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a. Rozpoznanie wniosku Województwa o umorzenie należności nie było uzależnione od uprzedniego zawieszenia postępowania w oczekiwaniu na rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Kontrolowane postępowanie zostało wszczęte zawiadomieniem z [...] czerwca 2016 r., gdy kwestie wstępne zostały już ostatecznie wyjaśnione.
Sąd stoi przy tym na stanowisku, że organy obu instancji prawidłowo przeanalizowały przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm.) o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) oraz Ordynacji podatkowej i zasadnie doszły do przekonania, że w systemie prawnym brak jest przepisów, na podstawie których mogły w realiach faktycznych sprawy orzec o wnioskowane przez Województwo umorzenie należności.
W tej sytuacji zasadnie powołując się na wynikająca z art. 6 k.p.a. zasadę legalizmu odmówiły Województwu [...] umorzenia kwoty 1.000.000 zł wraz z należnymi odsetkami.
Sąd nie stwierdza naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, które nakazywałyby usunięcie kontrolowanej decyzji z obrotu prawnego.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło