V SA/Wa 3771/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi K. P. H. Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za listopad 2013 r. [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca, strona). Na ww. postanowienie strona złożyła zażalenie, w którym wskazała na naruszenie: 1) przepisów postępowania poprzez wydanie postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 r. [...] z naruszeniem art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego; 2) przepisów postępowania poprzez brak odpowiedzi na skargę z dnia 30 grudnia 2013 r., przez co naruszono art. 237 k.p.a.; 3) przepisów prawa materialnego poprzez niezgodne ze stanem faktycznym uzasadnienie postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] dotyczące odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za listopad 2013 r. polegające na tym, że jako uzasadnienie podano wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2006 r. sygn.. akt II OSK 66/06 i wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 stycznia 2009 r. sygn.. akt II SA/Ol 857/08, powołując się na "choćby lekkie niedbalstwo" bez udowodnienia ani uprawdopodobnienia, iż do takiego niedbalstwa ze strony doszło, pomimo iż strona wykazała przypadek losowy, śmierć babci jedynego członka zarządu spółki, i ocena stanu faktycznego powinna dotyczyć tylko i wyłącznie uznania bądź nie tej okoliczności, na którą powołuje się strona, a nie jak w dalszej części uzasadnienia stwierdzono "tym samym mimo zrozumienia powagi sytuacji spowodowanej stanem zdrowia wnioskodawcy (...)" co faktycznie oznacza, że podstawą rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu był stan zdrowia osoby prawnej czyli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z § 5 ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2014 r.) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych pracodawca składał wniosek (Wn-D) i informację w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczyły. Strona uchybiła temu terminowi składając wniosek Wn-D w dniu 30 grudnia 2013 r. Organ II instancji wyjaśnił, iż w myśl § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (obowiązującego w okresie, którego dotyczy postępowanie) termin do złożenia wniosków przywracało się na prośbę pracodawcy, jeżeli uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Uzupełnieniem tego przepisu jest przepis art. 58 k.p.a., zgodnie z którym uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki, a mianowicie: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swej winy, 2) wniesienie przez osobę zainteresowaną wniosku (prośby) o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiała mu dochowanie terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności uchybionej, dla której określony był termin. Wszystkie trzy przesłanki muszą zgodnie z ustawą zostać spełnione jednocześnie. Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie złożyła wniosku Wn-D za listopad 2013 r. w prawem przewidzianym terminie, jak również nie uprawdopodobniła, iż niezłożenie wniosku nastąpiło bez jej winy. Wskazał, iż z historii logowania strony do systemu obsługi dofinansowań SODiR wynika, że beneficjent w okresie od 1 do 20 grudnia 2013 r. nie logował się do tego systemu. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia przedstawione przez stronę, iż niedochowanie terminu do złożenia wniosku spowodowane było śmiercią babci w dniu 19 grudnia 2013 r. oraz organizacją pogrzebu, nie zasługiwały na uwzględnienie. Również nie pozwalają na uznanie, iż strona uprawdopodobniła, że nieterminowe złożenie wniosku nastąpiło bez jej winy. Organ wskazał, że strona jest profesjonalnym podmiotem, którego przedmiotem działalności jest działalność prawnicza, rachunkowo-księgowa i doradztwo podatkowe, a zatem powinna wykazywać się szczególną dbałością w terminowym dokonywaniu czynności procesowych. Strona chcąc skorzystać z prawa do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego mogła powierzyć sporządzenie i złożenie wniosku swojemu pracowników lub innej osobie (pełnomocnikowi). Stąd uchybienie terminu do złożenia wniosku w rozpatrywanej sprawie świadczy jedynie o niedołożeniu przez wnioskodawcę należytej staranności (która jest jedną z form zawinienia) w prowadzeniu własnych spraw, co nie może stanowić przesłanki przywrócenia wnioskowanego terminu w rozumieniu art. 58 k.p.a. Wskazał, że organ odwoławczy nie twierdzi, że była to wina umyślna strony, jednakże także wina nieumyślna nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu. W ocenie organu odwoławczego wynik rozstrzygnięcia jest uzasadniony ustalonym stanem faktycznym. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż dokumenty nie zostały wysłane w określonym przepisami prawa terminie, natomiast nie było to spowodowane okolicznościami wyłączającymi winę strony. Wyjaśnił, iż przepis wyrażony w art. 58 k.p.a. należy odnosić do obiektywnej przeszkody, która zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji więc pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej. Przyjmuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego jest m.in. przerwa komunikacyjna, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Żadna z ww. okoliczności nie zachodzi w niniejszej sprawie. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Sp. z o.o. w [...] zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1) § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz art. 58 k.p.a. poprzez nieprzywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych za listopad 2013 r.; 2) przepisów postępowania poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego; 3) art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na braku działań na podstawie i w granicach prawa polegające na uzasadnieniu postanowienia w sposób, w którym przepisom prawa nadaje się znaczenia wykraczające poza wnioski płynące z zastosowania niebudzących wątpliwości i metodologicznie poprawnych dyrektyw interpretacyjnych prowadzące do dokonywania uogólnień czy uproszczeń, ignorujących językowy i logiczny aspekt danego unormowania (za uchw. NSA (7) z 22 kwietnia 2002 r., FPS 5/02, ONSA 2002, Nr 4 poz. 137). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.). W oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Regulacje te określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. § 5 ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2014 r.) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych pracodawca składał wniosek (Wn-d) i informację w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczyły. Strona uchybiła temu terminowi składając wniosek Wn-D w dniu 30 grudnia 2013 r. Zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych termin do złożenia wniosków przywraca się na prośbę pracodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 58 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie przesłanki: uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku swej winy, wniesienie przez osobę zainteresowaną wniosku (prośby) o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiała mu dochowanie terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności uchybionej, dla której określony był termin. W rozpoznawanej sprawie podstawę czynności podejmowanych przez organy administracyjne stanowił art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści powołanego przepisu wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była od niej niezależna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do0 zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). W razie uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności początkowej dniem, do którego należy liczyć bieg siedmiodniowego terminu jest następny dzień po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 57 § 1 k.p.a.) Jednakże zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Z powołanych przepisów wynika, że zainteresowany wnoszący prośbę o przywrócenie terminu powinien nie tylko uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ale jednocześnie dopełnić czynności dla której określony był termin oraz zachować siedmiodniowy, nieprzywracalny już termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Obowiązek badania, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, spoczywa na organie administracji. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za listopad 2013 r. nastąpiło bez winy skarżącego. Rozważyć należało zatem, czy organ prawidłowo ocenił podawane we wniosku okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie wskazywaną przyczyną mającą uprawdopodobnić brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku był przypadek losowy – śmierć babci jedynego członka zarządu skarżącej spółki, która nastąpiła w dniu 19 grudnia 2013 r. i konieczność organizacji pogrzebu, który nastąpił w dniu 24 grudnia 2013 r. Sąd aprobuje stanowisko organu, iż podane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniały przywrócenia terminu. Minister Pracy i Polityki Społecznej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zasadnie wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 1998 r., sygn.. akt SA/Sz 191/ 97, w którym Sąd stwierdził, że "kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W przypadku strony będącej od strony formalno-prawnej spółką prawa handlowego, wyposażoną w osobowość prawną i posiadającą reprezentujące ją organy, brak winy w uchybieniu terminu oznacza brak winy osoby legitymowanej do podjęcia czynności prawnej w imieniu tej jednostki. Tak więc, będąc organem powołanym do zarządzania sprawami spółki i reprezentowania jej na zewnątrz, zarząd spółki obowiązany jest należycie organizować obsługę biurowo-administracyjną przedsiębiorstwa spółki i za sposób funkcjonowania tej obsługi ponosi odpowiedzialność z tytułu form jej sprawowania i personelu do niej zaangażowanego". Również w wyroku z dnia 24 marca 1998 r., sygn.. akt V SA 878/97, na który powołał się organ, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Skarżąca jest spółką prawa handlowego, a więc profesjonalnym podmiotem gospodarczym, który powinien prowadzić i organizować swoją działalność ze szczególną starannością jaka wymagana jest przy uwzględnianiu zawodowego charakteru działalności gospodarczej. Zawodowy charakter tej działalności uzasadnia przyjęcie takiej organizacji pracy, która umożliwi dokonanie czynności procesowych przez innego pracownika w przypadku choroby pracownika, który stale te czynności wykonuje". Skoro strona jest profesjonalnym podmiotem, którego przedmiotem działalności jest działalność prawnicza, rachunkowo-księgowa i doradztwo podatkowe, mogła powierzyć sporządzenie i złożenie wniosku swojemu pracownikowi lub innej osobie (pełnomocnikowi). Uchybienie terminowi do złożenia wniosku w rozpoznawanej sprawie świadczy o niedołożeniu przez wnioskodawcę należytej staranności, która jest jedną z form zawinienia w prowadzeniu własnych spaw i nie może stanowić przesłanki przywrócenia wnioskowanego terminu w rozumieniu art. 58 k.p.a. O braku winy w niedokonaniu w ustawowym terminie określonej czynności można mówić tylko w razie uprawdopodobnienie przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu nie doszło też do naruszenia przez organy obu instancji art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 126 k.p.a., gdyż organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, odniesiono się więc do wszystkich zarzutów strony. Błędny jest też zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przekroczenie terminów określonych w art. 35 k.p.a. jest uchybieniem, które jednak nie miało wpływu na wynik niniejszego postępowania. Wobec powyższego należy uznać, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o dofinansowanie wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych za listopad 2013 r., zaś dokonaną przez organ odwoławczy ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego należy ocenić jako spójną i wyczerpującą, zgodną z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., uzasadnioną stosownie do art.. 107 § 3 k.p.a. Z przytoczonych względów skarga w oparciu o art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.