V SA/Wa 3837/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu ... na decyzję Ministra Finansów z dnia ... lipca 2015 r. nr ... w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z dnia ... grudnia 2014 r. Nr ... W skardze na decyzję opisaną w komparycji niniejszego postanowienia Powiat ... wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że w budżecie Powiatu ... na 2015 rok nie zabezpieczono kwoty w wysokości ... zł, która może ewentualnie podlegać zwrotowi do Ministerstwa Finansów zgodnie z zaskarżoną decyzją. Obowiązek natychmiastowego zwrotu wskazanej kwoty spowodowałby istotne zakłócenie w finansach powiatu, konieczność wprowadzenia zmian w uchwalonym już w budżecie i dokonywania w tym zakresie przesunięć środków. Mogłoby to spowodować zmniejszenie środków przeznaczonych m.in. na realizacje zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców wspólnoty samorządowej, w perspektywie ograniczenie wykonywania niezbędnych zadań własnych należących do kompetencji Powiatu. Ponadto wykonanie decyzji w drodze przymusowej spowoduje zaprzestanie realizowania innych projektów społecznie użytecznych, w które Powiat jest zaangażowany. Powiat ... jest przy tym powiatem ziemskim, który praktycznie nie posiada swobody finansowej - prawie wszystkie dochody są przekazywane z budżetu państwa w postaci subwencji i dotacji. Konstrukcja budżetu powiatu sprawia, iż jednostka nie ma praktycznie możliwości kształtowania polityki dochodowej, gdyż nie posiada środków własnych. Dodatkowo niż demograficzny spowodował, że sytuacja oświaty w Powiecie ... z każdym rokiem ulega pogorszeniu. Sukcesywnie maleć będzie liczba absolwentów gimnazjów, co ma bezpośredni wpływ na liczbę uczniów powiatowych szkół ponadgimnazjalnych. Mniejsza liczba uczniów to mniejsza subwencja, a w konsekwencji większe wydatki w przeliczeniu na jednego ucznia. Każdy kolejny krok minimalizujący wydatki oświatowe w Powiecie ... prawdopodobnie spowoduje kolejny , radykalny krok polegający na zmniejszeniu i tak już uszczuplonej struktury szkolnictwa w Powiecie ... Wypłata kwoty .... zł spowoduje paraliż działań inwestycyjnych w szkołach prowadzonych przez Powiat. Szkoła ... w D. potrzebuje doposażenia pracowni m.in w symulatory wymagane zgodnie z konwencją STCW o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht - koszt ok. ... zł oraz w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym niezbędna jest budowa łącznika dostosowanego do potrzeb osób niepełnosprawnych, likwidującego bariery architektoniczne - koszt ok. ... zł. Powiat ... jest podmiotem tworzącym Szpital Powiatowy w S., a jednostka ta zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2014 r, zatwierdzonym uchwałą Nr ... Rady Powiatu w S., wykazuje stratę netto w kwocie ... zł, którą zobowiązany jest pokryć podmiot tworzący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Wyjaśnić przy tym należy, iż przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine ustawy p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677). Jednocześnie wskazać należy, iż Sąd w postępowaniu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie bada kwestii zasadności skargi. Wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków finansowych dla budżetu Powiatu w przypadku wyegzekwowania przez organ kwoty przypadającej do zwrotu. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu przez Skarżącego do budżetu państwa należności w wysokości ... zł może spowodować trudną sytuację materialną i brak wolnych środków w budżecie, a ponadto może skutkować nieodwracalnymi konsekwencjami, których w większości Powiat nie będzie mógł odwrócić nawet w sytuacji uwzględnienia skargi. Sąd miał na względzie, że skarżący jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). Wykonanie decyzji Ministra Finansów może doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na skarżącą, która jest jednostką samorządu terytorialnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.