V SA/Wa 386/19
WyrokWSA w Warszawie2019-08-27
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoczęcie robót budowlanych związanych z budową hali produkcyjnej przed złożeniem wniosku o dofinansowanie ze środków unijnych, stanowi naruszenie kryterium formalnego "Projekt zostanie rozpoczęty po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie" i tym samym podstawę do odmowy udzielenia dofinansowania?Ratio decidendi
Rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją, które są niezbędne do realizacji projektu, przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, stanowi naruszenie kryterium formalnego "Projekt zostanie rozpoczęty po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie". Nawet jeśli budowa hali nie była bezpośrednio objęta wnioskiem o dofinansowanie, ale była funkcjonalnie niezbędna do uruchomienia linii produkcyjnej, należy ją uznać za część projektu. W związku z tym, organ miał podstawę do odmowy udzielenia dofinansowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu obejmującego zakup linii produkcyjnej. Wniosek został początkowo oceniony pozytywnie, jednak następnie Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) odmówiła udzielenia dofinansowania, stwierdzając, że skarżący rozpoczął realizację projektu przed złożeniem wniosku, budując halę produkcyjną, co narusza kryterium "efektu zachęty". Skarżący kwestionował tę ocenę, argumentując, że budowa hali nie była elementem projektu i zapadła niezależnie od wniosku. Po wcześniejszych postępowaniach sądowych, sprawa trafiła ponownie do WSA, który miał ocenić legalność ponownej negatywnej oceny projektu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi K. P. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K. P. (dalej: Skarżący, Wnioskodawca) jest rozstrzygnięcie z [...] czerwca 2018 r., nr [...] wydane przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: PARP, Organ) w przedmiocie
oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] kwietnia 2017 r. Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu: "[...] P." (wnioskowi nadano nr [...]).
Wniosek zgłoszony został w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój
2014-2020 Oś priorytetowa III: Wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach Działanie 3.2
Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R Poddziałanie 3.2.1. Badania na rynek.
Zakres wniosku o dofinansowanie obejmował budowę hali produkcyjnomagazynowej o łącznej powierzchni 2.700 m2 (rozpoczęcie budowy hali planowane było na październik 2017 r.) oraz nabycie 42 środków trwałych, które zostaną umiejscowione w nowej hali. Wnioskodawca wskazał we wniosku, że budowa hali produkcyjno-magazynowej jest niezbędna dla zlokalizowania w niej nowej produkcji, co wynika z braku wymaganej do jej uruchomienia powierzchni w obecnie posiadanych halach oraz powstającym zakładzie przeznaczonym do produkcji den łóżeczek dziecięcych z WPC i desek tarasowych z WPC. Zgodnie z wnioskiem, na rzecz projektu tymczasowo miała zostać wykorzystana istniejąca hala magazynowa o powierzchni 2.700 m2 (wykorzystana w części - ok. 1.200 m2), jednak dłuższe jej wykorzystanie na cele projektu nie było możliwe z uwagi na planowane jej wykorzystanie do potrzeb
bieżącej produkcji. Powyższy wniosek został oceniony negatywnie i nie uzyskał
dofinansowania. Negatywnie oceniono m.in. spełnienie kryteriów dot. innowacyjności
produktu, wskaźników projektu, zdolności do sfinansowania projektu.
Następnie, tj. w dniu [...] października 2017 r. Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu: [...] Firmy P." (wnioskowi nadano nr [...]). Zakres przedsięwzięcia wskazany we wniosku obejmował jedno zadanie - zakup linii do wytwarzania akcesoriów meblowych z [...] oraz towarzyszącej infrastruktury produkcyjnej.
Wnioskodawca wskazał, że projekt nie obejmuje prac budowlanych, które realizuje z
własnych środków. Projekt zlokalizowany miał być w budowanej już hali produkcyjnomagazynowej wraz z zapleczem socjalnym o łącznej powierzchni ok. 2.700 m2 o
kubaturze ok. 25.000 m3. Skarżący planował wykorzystać na cele projektu
maksymalnie 60% powierzchni hali.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r., nr
[...] PARP poinformowała Wnioskodawcę, że
wniosek został oceniony pozytywnie i rekomendowany do dofinansowania.
Pismem z dnia [...] marca 2018 r. PARP wezwała Skarżącego do przesłania
dziennika budowy wraz z aktualnym wpisem oraz decyzji pozwolenia na budowę nr
[...] wraz z decyzją Starosty S. nr [...] z dnia [...].06.2016 r. Skarżący
pismem z dnia [...] marca 2018 r. przesłał wskazane dokumenty.
Następnie, pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], na podstawie art. 6b ust. 4a ustawy z
dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz.
U. z 2018 r. poz. 110, z późn. zm.) (dalej: ustawa o PARP) oraz § 13 ust. 9 pkt 3 i 4
Regulaminu konkursu z dnia 2 sierpnia 2017 r. (zwanego dalej: "Regulaminem"), PARP
odmówiła Skarżącemu udzielenia dofinansowania na projekt nr [...] pn. "[...] Firmy P.".
Organ wyjaśnił, że dokonana przez PARP przed zawarciem umowy o
dofinansowanie weryfikacja dokumentacji przedstawionej przez Skarżącego wykazała,
że niniejszy projekt nie spełnił kryterium formalnego "Projekt zostanie rozpoczęty po
dniu złożenia wniosku o dofinansowanie" z uwagi na naruszenie efektu zachęty.
Wskazano, że Wnioskodawca przed złożeniem wniosku o dofinansowanie nr
[...] rozpoczął realizację projektu poprzez rozpoczęcie budowy
hali. Stwierdzono, że bez wybudowania obiektu o odpowiednich parametrach nie byłby
w stanie ulokować planowanych do zakupu urządzeń i nie byłoby możliwości realizacji
projektu. W związku z tym budowa hali była niezbędna do realizacji projektu nr
[...], a warunek niezbędności pomocy nie został spełniony.
W związku z powyższym Skarżący w piśmie z [...] czerwca 2018 r. wniósł o
podpisanie umowy, wskazując jednocześnie, że w przypadku odmowy zawarcia umowy
o dofinansowanie nie może skorzystać z procedury odwoławczej, ponieważ nie znajduje
ona zastosowania w przypadku tych projektów, które zostały wybrane do
dofinansowania, a następnie PARP odmówiła podpisania umowy dotacyjnej.
Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. Organ podtrzymał stanowisko w zakresie
odmowy udzielenia dofinansowania.
W związku z powyższym Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił, iż ocena projektu została
przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na
wynik oceny.
Wyrokiem z dnia 25 września 2018 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1402/18,
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , po rozpoznaniu skargi K. P. na rozstrzygnięcie Polskiej
Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] lipca
2018r., wydane w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu
stwierdził, iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i
naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę do
ponownego rozpatrzenia przez PARP. Sąd uznał, że skarga zasługuje na
uwzględnienie, albowiem zarówno informację z dnia [...] czerwca 2018 r. zawierającą
negatywną ocenę projektu, jak również informację z dnia [...] lipca 2018 r. r. o
nieuwzględnieniu protestu, podpisała ta sama osoba, co stanowi naruszenie art. 60 i
art. 67 ustawy o zasadach realizacji programów.
Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez PARP, Naczelny Sąd
Administracyjny wyrokiem z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt I GSK
3349/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania
Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
NSA zauważył, że chociaż zarówno w piśmie z dnia [...] czerwca 2018r. jak i w
piśmie z dnia [...] lipca 2018r., PARP odmawiając udzielenia dofinansowania, po
zakwalifikowaniu projektu do dofinansowania powołał się na art. 6b ust. 4a ustawy o
PARP., zgodnie z którym PARP może odmówić udzielenia wsparcia lub pożyczki, jeżeli
prowadziłoby to do obejścia zasad udzielenia wsparcia, w szczególności warunków
podmiotowych, przeznaczenia, intensywności lub kwoty wsparcia., to jednak z treści
tych pism wynika, że podstawą odmowy podpisania umowy, nie było naruszenie zasad
udzielenia pomocy, w tym warunków podmiotowych, przeznaczenia, intensywności lub
kwoty pomocy, czy na skutek obejścia zasad udzielania pomocy, a więc przesłanek
określonych w art. 6b ust. 4a ustawy o PARP. Przyczyną odmowy podpisania przez
PARP umowy o dofinansowanie było natomiast, co zostało wyraźnie wyartykułowane w
treści pism z dnia [...] czerwca 2018r. i [...] lipca 2018r., niespełnienie kryterium
formalnego, zawartego w załączniku nr 1 do Regulaminu, oznaczonego jako nr 5
"Projekt został rozpoczęty po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie". Jak bowiem
wskazano przyczyną odmowy podpisania umowy, było rozpoczęcie prac związanych z
projektem, przed dniem złożenia wniosku, co skutkowało nie spełnieniem jednego z
kryteriów, to jest warunku dotyczącego efektu zachęty, ujętego w kryterium formalnym
"Projekt zostanie rozpoczęty po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie", o którym
mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65112014 z dnia 17 czerwca
2014r., uznającego niektóre rodzaje pomocy, za zgodne z rynkiem wewnętrznym w
zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. L 187 z 26.06.2014, str. 1).
Nie ulega więc wątpliwości, iż PARP odmówiła zawarcia umowy, nie na skutek
zaistnienia jednej z okoliczności określonej w art. art. 6b ust. 4a ustawy o PARP, po
dokonaniu oceny formalnej i merytorycznej wniosku, a na skutek dokonania ponownej
negatywnej oceny projektu. Przyczyną natomiast tej ponownej negatywnej oceny
projektu było, naruszenie jednego z kryterium, istniejącego na etapie oceny wniosku, to
jest kryterium zachęty, którą to okoliczność PARP mógł podnieść na etapie oceny
formalnej. Wówczas, na tym etapie Skarżącemu przysługiwałoby, w przypadku
negatywnej oceny projektu, protest, a w przypadku jego nieskuteczności, skarga do
sądu administracyjnego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka ponowna kontrola
prawidłowości oceny projektu winna podlegać kontroli sądów administracyjnych.
Tym samym należy uznać, iż w zaistniałej sytuacji, prawo do wniesienia skargi
przysługuje również wnioskodawcy, w stosunku do którego, po pozytywnym
zakończeniu oceny projektu, a przed podpisaniem umowy o dofinansowanie,
stwierdzono brak spełnienia kryteriów warunkujących przyznanie dofinansowania.
Kontrolę sądów administracyjnych która jest sprawowana w stosunku do
działania organów administracji publicznej, w powyższym zakresie, przewidują przepisy
ustawy o zasadach realizacji programów, która w art. 61 ust. 1 ustawy o zasadach
realizacji programów stanowi, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej
ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w
przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie
wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Zdaniem NSA,
projekt Skarżącego poddany został ocenie już uprzednio, która wypadła pozytywnie,
bowiem w jej wyniku ustalono, iż spełnia wszystkie kryteria wyboru, otrzymał ocenę
pozytywną i został wybrany do dofinansowania. Tak więc dokonana ocena na etapie
przed podpisaniem umowy o dofinansowaniu jest ponowną oceną projektu, która
dokonana została przed podpisaniem umowy, ale z wynikiem negatywnym, w
przeciwieństwie do wyniku poprzedniej oceny.
NSA zauważył także , że art. 58 ust. 3 ustawy o zasadach realizacji programów,
stanowi że ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie
kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt. 4 ustawy o zasadach realizacji
programów, a więc w zakresie wskazanych kryteriów wyboru projektów. Nadto, zgodnie
z art. 58 ust. 4 ustawy o zasadach realizacji programów, wnioskodawca jest
informowany na piśmie o wynika ponownej oceny, a w przypadku negatywnej ponownej
oceny projektu jest pouczany o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego
na zasadach określonych w art. 61 ustawy o zasadach realizacji programów.
Wskazał jednocześnie, że dokonana ocena nie może być uznana za negatywną
ocenę projektu w rozumieniu art. 53 ust. 2 pkt. 1 ustawy o zasadach realizacji
programów, bowiem jak już wskazano, PARP dokonał ponownej jej oceny w wynikiem
negatywnym. Ponadto, zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 1 ustawy o zasadach realizacji
programów, negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów
wyboru projektów, w ramach której, projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub
nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do
dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny. Natomiast projekt
wnioskodawcy został rekomendowany do dofinansowania na skutek uzyskania
pozytywnej oceny.
Tak więc podstawą do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ponowną
negatywną ocenę projektu, dokonaną po zakwalifikowaniu projektu do podpisania
umowy, a przed jej podpisaniem, stanowi art. 61 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji
programów, który stanowi, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej
ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w
przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie
wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
Wobec uznania, iż dokonana ocena, na etapie przed podpisaniem umowy o
dofinansowaniu, jest ponowną oceną projektu, ale z wynikiem negatywnym, w
przeciwieństwie do wyniku poprzedniej oceny nie można uznać– zdaniem NSA- iż
pismo z dnia [...] czerwca 2018r. dotyczące odmowy zawarcia umowy, stanowiło
negatywną ocenę projektu, a pismo z dnia [...] lipca 2018r., które podtrzymało odmowę
zawarcia umowy z dnia [...] czerwca 2018r. stanowiło rozpatrzenie protestu.
W dniu [...] marca 2019r. K. P. wniósł skargę na rozstrzygnięcie PARP
zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. stanowiące ponowną , tym razem negatywną
ocenę projektu nr [...]. W skardze został zawarty również
wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, rozstrzygnięty przez tut. Sąd
postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. , utrzymanym w mocy przez Naczelny Sąd
Administracyjny postanowieniem z 25.06.2019r. sygn. akt I GZ 191/19.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Skarżący zarzucił, że ponowna ocena została
przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na
wynik oceny. Strona przeciwna bezpodstawnie bowiem uznała, iż projekt skarżącego
nie spełnia kryterium zachęty przewidzianego wart. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji
(UE) nr 65112014 2 dnia 17 czerwca 2014r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za
zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art.107 i 108 Traktatu (Dz.Urz. L 187 z
26.06.2014, str. 1), zarzucając skarżącemu rozpoczęcie realizacji projektu przed
złożeniem wniosku o dofinansowanie.
Wobec powyższego Skarżący domagał się orzeczenia, iż ponowna negatywna
ocena projektu s nr [...], zawarta w piśmie z dnia [...] czerwca
2018r., została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało
istotny wpływ na wynik oceny, jak również o przekazaniu sprawy do ponownego
rozpatrzenia przez PARP oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz
skarżącego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że PARP bezpodstawnie uznała, iż
projekt nie spełnia kryterium zachęty z uwagi na rozpoczęcie realizacji projektu (budowy
hali) przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Wyjaśnił, iż budowa hali nie była
celem ani elementem projektu, a roboty budowlane nie zostały ujęte w jego budżecie.
Decyzja o budowie hali zapadła jeszcze przed podjęciem decyzji o ponownym złożeniu
wniosku o dofinansowanie. Wobec powyższego rozpoczęcie budowy hali nie stanowi
daty rozpoczęcia projektu, nie stanowi również o nieodwracalności inwestycji. Skoro
zatem sam budynek nie jest kluczowym warunkiem realizacji inwestycji, nie można
zgodzić się ze stanowiskiem PARP, iż dotychczasowe działania inwestycyjne
Wnioskodawcy naruszają "efekt zachęty".
W odpowiedzi na skargę PARP wniosła o jej oddalenie. Podtrzymała swoje
dotychczasowe stanowisko , iż rozpoczęcie budowy hali produkcyjnej przed dniem
złożenia wniosku o dofinansowanie narusza efekt zachęty.
Stanowiska i argumentacja obu stron znalazły rozwinięcie w złożonych do akt
pismach procesowych z dnia [....].08.2019r. oraz [...].08.2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie
wynika z art. 61 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002
r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz.1302
ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny
legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego,
skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia,
że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i
naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do
ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b)
pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do
rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1.
Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia
prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie
ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy
nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania
administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników
organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację
zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony może
budzić wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków
o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych
wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia
polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1295 ) wskazywała, że przy interpretacji
przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko,
które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen
projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji
programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W
ocenie sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do
rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w
zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, z
uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie.
Uznać zatem należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego
badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego, i
ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.
Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez PARP,
które znalazły ostateczny wynik w informacji z [...] czerwca 2018 r. o odmowie
podpisania umowy o dofinansowanie, stwierdzić wypada, że odpowiadają one prawu.
Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania PARP z
prawem, w tym zgodności m.in. z:
- rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r.
uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w
zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06. 2014 r., str. 1 z późn.
zm.), zwanym "rozporządzeniem KE nr 651/2014";
- ustawą z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki
spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020;
- Regulaminem konkursu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój
2014-2020, Oś priorytetowa: III. Wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach, Działanie
3.2 Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R, Poddziałanie 3.2.1 Badania na rynek, nr
konkursu: 3 (dalej: Regulamin konkursu);
- Kryteriami wyboru wraz z podaniem ich znaczenia stanowiącymi załącznik do
Regulaminu konkursu.
W sprawie niniejszej przedmiotem sporu jest twierdzenie PARP, iż beneficjent
rozpoczął realizację projektu przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, wobec
czego projekt nie spełnia efektu zachęty, będącego warunkiem udzielenia
dofinansowania ze środków publicznych. Zdaniem PARP-u, rozpoczęcie budowy hali
produkcyjnej, w której miała zostać zainstalowana linia technologiczna objęta projektem
powoduje, że należy uznać, że strona rozpoczęła realizację projektu przed dniem
złożenia wniosku . Przypomnieć należy, że zaistnienie tzw. elementu zachęty jest
warunkiem dopuszczalności pomocy publicznej, wynikającym z motywu 18 Preambuły
rozporządzeniem KE nr 651/2014: Aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i
zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, niniejsze rozporządzenie nie
powinno mieć zastosowania do pomocy na działalność, którą i tak beneficjent by
prowadził, nawet w przypadku braku pomocy. Pomoc powinna być wyłączona z
obowiązku zgłoszenia na mocy niniejszego rozporządzenia tylko wówczas, gdy prace
dotyczące realizacji projektu lub działań objętych pomocą rozpoczęto po przedłożeniu
przez beneficjenta pisemnego wniosku o pomoc.
Ocena czy nie doszło do naruszenia efektu zachęty następowała w ramach
kryterium formalnego nr 5 . "Projekt zostanie rozpoczęty po dniu złożenia wniosku o
dofinansowanie", które w ramach którego oceniano m.in. czy wnioskodawca nie
rozpoczął realizacji projektu przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie lub w dniu
złożenia wniosku o dofinansowanie. Stwierdzenie, że taki fakt miał miejsce , zgodnie z
opisem kryterium zawartym w Kryteriach wyboru projektu obligował do oceny 0 w
ramach tego kryterium.
W tym sporze Sąd przyznaje rację PARP.
Projekt , zgodnie z art. 2 pkt 18 ustawy wdrożeniowej, to przedsięwzięcie
zmierzające do osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami, z określonym
początkiem i końcem realizacji, zgłoszone do objęcia współfinansowaniem UE jednego
z funduszy strukturalnych albo Funduszu Spójności w ramach programu operacyjnego.
Skarżący wskazuje, że budowa hali nie jest elementem projektu. Z wniosku
wynika, że jest nim wdrożenie do produkcji akcesoriów meblarskich z unikatowego
kompozytu [...]. Skarżący podkreśla, że również zakres przedmiotowy
projektu nie obejmuje budowy hali, zaś sama hala nie ma być przeznaczona wyłącznie
dla celów projektu, a jedynie w 60%. Ponadto, że nie ma w niej żadnych elementów,
które wskazywałyby na niemożność jej innego wykorzystania.
Nie jest to jednak stanowisko trafne. Należy zauważyć, że hala produkcyjna jest
niezbędna do realizacji projektu, gdyż linia produkcyjna musi gdzieś zostać
umieszczona. Strona takiego pomieszczenia nie miała. We wniosku złożonym w
kwietniu 2017 r. Planowała tymczasowe umieszczenie linii produkcyjnej w budynku
magazynowym o pow. 1200 m2 . Strona co prawda zaprzecza, że budowa hali została
rozpoczęta na potrzeby projektu, podnosząc, że plany biznesowe się zmieniały. Jednak
fakt ten wynika w sposób nie budzący wątpliwości z dokumentacji dołączonej do
wniosku o dofinansowanie - przede wszystkim z decyzji Starosty S. nr [...] z
dnia [...].09.2017 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na
budowę. Z treści tej decyzji , ale przede wszystkim z treści decyzji ją poprzedzającej tj.
decyzji Wójta Gminy S. z [...].08.2017 r. wraz z załącznikiem o środowiskowych
uwarunkowaniach , w sposób jasny i nie budzący wątpliwości wynika, że hala
produkcyjna ma służyć do produkcji kompozytów polimerowo-celulozowych na bazie
wypełniacza [...] ( mieszaniny płyt MDF i HDF). Z pisma PARP [...] sierpnia
2017 r. informującego stronę o negatywnej ocenie wniosku o dofinansowanie z kwietnia
2017r, także wynika, że w czasie Panelu Ekspertów strona była w trakcie pozyskiwania
decyzji o warunkach środowiskowych dla tej inwestycji. Budowa hali była więc
elementem tego projektu. Określenie projektu jako przedsięwzięcia zmierzającego do
osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami oznacza, że założony cel będzie
osiągnięty tylko przy realizacji wszystkich elementów niezbędnych dla powodzenia
inwestycji. Oznacza to również, że brak hali jako elementu projektu w tym przypadku
będzie skutkował nieosiągnięciem założonego celu, ponieważ Skarżący (jak sam
przyznawał) nie dysponuje wolną powierzchnią produkcyjną wśród dotychczas
posiadanych zasobów.
Na funkcjonalny związek hali z linią technologiczną wskazuje także poprzednio
złożony przez Stronę wniosek o dofinansowanie , które obejmował zarówno budowę
hali jak i zakup linii technologicznej . Z uwagi na odmowę dofinansowania Skarżący
podjął decyzję o realizacji hali ze środków własnych, jednak jej związek z projektem
pozostał niezmieniony. Wynika to zarówno z treści wniosku, jak i wspomnianych
dokumentów. Bez znaczenia dla powyższych ustaleń pozostają różnice pomiędzy tymi
wnioskami – obecnie omawianym i poprzednio złożonym. Są one oczywiste, w znacznej
części wynikają z faktu, iż poprzedni projekt został oceniony negatywnie i wobec
powyższego wymagał poprawy. Jednak nie zmienia to podstawowego faktu, iż oba
projekty dotyczą wdrożenia tego samego zgłoszenia patentowego z [...].04.2017 r. Nr
[...] Sposób wytwarzania celulozowego modyfikatora do tworzyw
termoplastycznych oraz modyfikowane kompozyty termoplastyczne .
Na ustalenie czy hala jest częścią projektu nie ma wpływu czy jest ona objęta
wnioskiem o dofinansowanie . Sąd chciałby odwołać się do poglądu wyrażonego w
wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2010r.,
sygn. akt I SA/Lu 877/10: W tym stanie prawnym przez projekt należy rozumieć
zamierzone przedsięwzięcie, przedsięwzięcie planowane, nierealizowane do daty
złożenia wniosku o dofinansowanie. Tak rozumiany projekt obejmuje przedmiotowym
zakresem całokształt przyszłych, planowanych działań, z których każde warunkuje
realizację projektu, przez to warunkuje osiągnięcie celów osi priorytetowej, do której
odnosi się projekt. (...) Wbrew argumentacji Spółki o przedmiotowych granicach
projektu nie rozstrzyga wyłącznie zakres zawnioskowany do dofinansowania. Zakres
przedsięwzięcia zawnioskowany do dofinansowania sam nie stanowi jedynego,
wyłącznego kryterium określenia przedmiotowych granic projektu, zamierzonego
przedsięwzięcia gospodarczego
Reasumując, jest rzeczą oczywistą, że zakup tylko linii technologicznej nie jest
wystarczający do uruchomienia produkcji. Podział dokonany przez wnioskodawcę na
linię produkcyjną (przedmiot wniosku o dofinansowanie) i halę należy uznać za
sztuczny, albowiem funkcjonalnie jest to jeden projekt. W świetle definicji z
rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego
niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i
108 Traktatu, hala jest częścią projektu inwestycyjnego, dlatego rozpoczęcie jej budowy
przed złożeniem wniosku o dofinansowanie należy potraktować jako rozpoczęcie
projektu. Zgodne bowiem z treścią art. 2 pkt 23 rozporządzenia "rozpoczęcie prac"
oznacza rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie
wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia,
że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi najpierw. Zakupu
gruntów ani prac przygotowawczych, takich jak uzyskanie zezwoleń i przeprowadzenie
studiów wykonalności, nie uznaje się za rozpoczęcie prac. W odniesieniu do przejęć
"rozpoczęcie prac" oznacza moment nabycia aktywów bezpośrednio związanych z
nabytym zakładem.
Strona podnosi, że budowa hali nie jest nierozerwalnie związana z realizacją
projektu, sama linia produkcyjna może bowiem zostać umieszczona gdzie indziej, hala
nie ma żadnych szczególnych właściwości i może być wykorzystana na inne cele, aa
ponadto budowa hali nie przesądza o tym , że wnioskodawca sam zrealizuje projekt
nawet przy braku dofinansowania.
Odnosząc się do powyżej wymienionych kwestii należy wskazać, że o
przedmiocie projektu decyduje przede wszystkim treść wniosku o dofinansowanie. To z
wniosku wynika gdzie inwestycja będzie zrealizowana . Oczywiście inwestycja może
zostać umieszczona gdzie indziej, zapewne budowana hala nie ma żadnych
szczególnych właściwości, które wskazywałyby, że linia technologiczna musi zostać
umieszczona wyłącznie w tym konkretnym miejscu, jednak opisując projekt Strona
wskazała jego lokalizację i ta konkretna lokalizacja musi być brana pod uwagę.
Przechodząc do omówienia zarzutu, że budowa hali nie oznacza, że projekt
strona może zrealizować sama, bo hala może być wykorzystana w inny sposób, należy
zwrócić uwagę na fakt, iż jest to jedynie twierdzenie strony , nieweryfikowalne na etapie
rozstrzygania konkursu. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą podziela
pogląd zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. I SA/Rz 964/16 : Początek projektu
wyznacza decyzja inwestycyjna, przy czym wszystkie fazy inwestycji objętej
dofinansowaniem należą do tego samego jednego projektu, jeżeli są częścią ogólnego
planu. Należy przy tym wskazać, że ocenie podlegają obiektywne okoliczności, a nie
motywacja beneficjenta, dlatego ocena spełnienia kryterium efektu zachęty nie może
być uzależniona od wskazanych przez beneficjenta subiektywnych zamiarów. Ustalenie
zatem daty rozpoczęcia projektu nie może odnosić się do niesprawdzalnej ze swej
istoty daty powstania pomysłu realizacji projektu, ale do zewnętrznych przejawów
realizacji tego projektu.
Podejmując bowiem decyzję o budowie hali przedsiębiorca ma co do zasady
określone plany związane z jej wykorzystaniem. Budowa jest tym samym zawsze
częścią określonego planu inwestycyjnego przedsiębiorcy i zmierza do realizacji
konkretnego projektu (opisanego np. w biznesplanie, wniosku o dofinansowanie czy też
pozwoleniu na budowę). Efekt zachęty powinien być zatem analizowany w odniesieniu
do całego projektu, czyli wszelkich działań koniecznych do jego realizacji, zarówno w
części dotyczącej kosztów kwalifikowanych jak i niekwalifikowanych. Pomimo faktu, że
pomoc pokrywa jedynie część kosztów kwalifikowanych, projekt składa się integralnie z
obu rodzajów wydatków.
Należy też wskazać, że co do zasady większość hal magazynowych czy też
produkcyjnych może być w miarę dowolnie dostosowywana do określonego rodzaju
działalności, szczególnie na etapie ich budowy. Przyjęcie zatem interpretacji, iż budowa
hali (do momentu w którym nie jest ona wyposażona w określone środki trwałe) nie jest
niejako przypisana do konkretnego projektu, oznaczałoby, iż przesłanka rozpoczęcia
prac budowlanych z art. 2 pkt 23 rozporządzenia Komisji Europejskiej (UE) nr 651/2014
byłaby zupełnie bezprzedmiotowa. Przedsiębiorca mógłby bowiem na dowolnym etapie
budowy przyjąć argumentację, iż rozpoczęte prace budowlane nie dotyczą projektu na
realizację którego ubiega się o dofinansowanie. Doszłoby zatem do sytuacji, w której
przedsiębiorcy dzieliliby sztucznie jeden projekt na dwa osobne - pierwszy polegający
na budowie hali o bliżej nieokreślonym przeznaczeniu oraz na drugi - dotyczący jej
wyposażenia.
Odnosząc się do twierdzenia strony, że rozpoczęcie budowy hali na potrzeby
projektu nie oznacza jeszcze, że strona ma możliwość bez dofinansowania realizacji
projektu, należy zauważyć, że cytowane unormowania zawarte w rozporządzeniu KE
651/2014 , kwalifikują pod względem prawnym zaistniałą sytuację faktyczną.
Stwierdzenie , że realizacja projektu została rozpoczęta , obliguje do stwierdzenia, że
projekt zostałyby zrealizowany bez pomocy publicznej. Art. 2 pkt 23 rozporządzenia
wyłącza jedynie zakup gruntu i prace przygotowawcze. Natomiast wyraźnie wskazuje,
że rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją oznacza rozpoczęcie prac .
Taka sytuacja miała miejsce w omawianym przypadku – przed dniem złożenia wniosku
o dofinansowanie zostały rozpoczęte prace budowlane , bezpośrednio związane z
realizacją projektu, o czym była już mowa, co obliguje do stwierdzenia, że projekt
został rozpoczęty przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie. A to z kolei
oznacza, że projekt nie spełnił kryterium formalnego nr 2. Zgodnie zaś z § 10 ust. 1 pkt
1 Regulaminu konkursu uniemożliwia otrzymanie dofinansowania .
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wszystkie zarzuty zawarte w
skardze nie zasługują na uwzględnienie. Słusznie wskazała PARP w odpowiedzi na
skargę, że ocena projektu w zakresie przedmiotowego kryterium była dokonana
rzetelnie, prawidłowo oraz zgodnie z prawem, tj. z dokumentacją konkursową i
wymienionymi w niej regulacjami. Organ dokonał prawidłowej oceny złożonego
wniosku, w kontekście dokumentacji konkursowej oraz w sposób wystarczający do
kontroli stanowiska poinformował o przyczynach braku spełnienia zakwestionowanego
kryterium.
Reasumując sąd dokonując kontroli podjętego w sprawie rozstrzygnięcia
stwierdza, że ocena projektu został przeprowadzona w sposób prawidłowy. PARP miał
podstawę do odmowy podpisania umowy o dofinansowanie realizacji projektu w oparciu
o art. 52 ust. 2 ustawy wdrożeniowej ( a także § 13 ust. 10 pkt 4 Regulaminu konkursu),
gdyż ocena projektu dokonana przed podpisaniem umowy wykazała, że projekt nie
spełnia kryterium formalnego nr 5 "Projekt zostanie rozpoczęty po dniu złożenia
wniosku o dofinansowanie", które to kryterium wynika także z zapisu zawartego w § 4
pkt 1 Regulaminu , który stanowi , że dofinansowanie stanowi regionalną pomoc
inwestycyjną udzielaną zgodnie z przepisami rozdziału I, art. 13 i 14 rozdziału III oraz
rozdziału IV rozporządzania KE nr 651/2014. Niespełnienie powyższego kryterium
wyklucza możliwość przyznania dofinansowania. Zgodnie bowiem z § 9 Regulaminu :
W wyniku oceny formalnej wniosek o dofinansowanie może zostać: 1) skierowany do
oceny merytorycznej – w przypadku spełnienia wszystkich kryteriów formalnych (ocena
pozytywna) albo 2) odrzucony – w przypadku niespełnienia któregokolwiek z kryteriów
formalnych (ocena negatywna). Mimo, iż w zaskarżonym rozstrzygnięciu została w
sposób nieprawidłowy wskazana podstawa jego wydania ( art. 6b ust. 4a ustawy o
PARP ), to jednak wspomniane uchybienie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia i
wobec treści art. 61 ust. 8 pkt 1 lit a ustawy wdrożeniowej nie mogła stanowić podstawy
do uwzględnienia skargi.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na
zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło