V SA/Wa 3861/04

WyrokWSA w Warszawie2005-07-29

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Jolanta Bożek, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wartość celna towaru importowanego powinna być ustalana na podstawie ceny z faktury, czy też uwzględniać późniejsze rabaty/upusty udzielone przez eksportera na podstawie umów zawartych po dacie zgłoszenia celnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli umowy przewidujące rabaty zostały zawarte przed zgłoszeniem celnym lub obowiązywały z mocą wsteczną, a rabat nie był fakultatywny, lecz stanowił czynnik kształtujący cenę transakcyjną, to wartość celna powinna być ustalona z uwzględnieniem tych rabatów. W przypadku, gdy rabat nie został uwzględniony w pierwotnym zgłoszeniu celnym, importer powinien wystąpić o korektę zgłoszenia po otrzymaniu dokumentów potwierdzających upust.
Stan faktyczny
Spółka J. Sp. z o.o. dokonała zgłoszenia celnego farmaceutyków sprowadzonych z Belgii, deklarując wartość zgodną z fakturami zakupu. W wyniku kontroli postimportowej ujawniono umowy z eksporterem przewidujące rabaty na zakupione leki, które nie zostały uwzględnione w pierwotnym zgłoszeniu celnym. Organy celne uznały zgłoszenie za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i określiły ją na niższym poziomie, uwzględniając udzielone rabaty. Spółka wniosła skargę, kwestionując prawidłowość tej korekty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędziowie WSA - Jolanta Bożek, - Mirosława Pindelska, Protokolant - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę - W dniu [...] grudnia 2000 r. dokonano zgłoszenia celnego - w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym - farmaceutyków sprowadzonych z Belgii, zawartego w formularzu SAD nr [...]. Dołączono załączniki m.in. takie jak deklaracja wartości celnej, faktury zakupu. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że towar został sprowadzony za łączną kwotę [...]. Zgodnie z deklaracją importera, złożoną w dniu odprawy celnej, dostawa realizowana była na warunkach bazy dostawy CIP. Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął ww. zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Towar został następnie zwolniony dla wykorzystania go w celu określonym przez procedurę celną, którą został objęty. W wyniku czynności kontrolnych, przeprowadzonych w dniach od 20 listopada 2001 r. do 08 lutego 2002 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w W., w siedzibie spółki J. Sp. z o.o., ujawniono dokumenty świadczące o tym, iż wartość sprowadzonych leków została zadeklarowana w sposób nieprawidłowy, co spowodowało wydanie przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. postanowienia z dnia [...] września 2003 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w dniu [...] listopada 2003 r., Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wydał decyzję opartą m.in. na przepisach art.23 § 1 i 9, art.65 § 4 pkt.2 lit. a, art. 85 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny [Dz.U. nr 23 z 1997 r., poz. 117 ze zm.], a także na podstawie przytoczonych w niej przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.]oraz art. 11 ust.2 w zw. z art. 2 ust.2, art. 6 ust. 7 i art. 15 ust. 4 w zw. z art. 11c ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.), którą uznał zgłoszenie celne z dnia [...] grudnia 2000 r. za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej towaru i wysokości zobowiązania podatkowego, określił wartość celną w skorygowanej (obniżonej) wysokości uznając, że podana w fakturze handlowej wartość leków została zawyżona. Dyrektor Izby Celnej w W., orzekając w sprawie w związku z odwołaniem Spółki, decyzją z [...] października 2004 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 233 §1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 Kodeksu celnego utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji . W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w siedzibie firmy importera ustalono, iż wartość celna importowanych leków została ustalona w sposób nieprawidłowy. Świadczyły o tym zarejestrowane w księgowości firmy dwie umowy o dostawach produktu z dnia [...] listopada 1998 r., zawarte na czas nieokreślony między J. Sp. z o.o. (importerem) a firmą J.P. - Belgia (eksporterem) i firmą C. oraz umowy o dystrybucji i dostawach zawarte w dniu [...] maja 2001 r., z mocą wsteczną od dnia [...] stycznia 2000 r., zawarte między J. Sp. z o.o. (importerem) a firmami J.P. - Belgia, C. i J.P. - Irlandia (eksporterem), obowiązujące do dnia [...] grudnia 2002 r. oraz noty kredytowe w/w (eksporterów) dostawców służące do pomniejszania płatności na rzecz eksportera tym samym mające wpływ na ustalenie wartości celnej sprowadzonych farmaceutyków. Konsekwencją zawarcia umowy powinno być przedstawienie jej organowi celnemu w dniu zgłoszenia celnego zgodnie z art. 64 Kodeksu celnego. Pomimo złożenia oświadczenia (pole 10b DWC) o prawdziwości danych i zobowiązania do dostarczenia dodatkowych informacji i dokumentów służących do ustalenia wartości celnej towarów, w/w umowy nie przedstawiono ani nie zgłoszono faktu, że ceny leków wskazane na załączonych do zgłoszenia fakturach nie są ostateczne. Jak ustalono w wyniku kontroli firma J. Sp. z o.o. przekazywała kontrahentowi zagranicznemu środki pieniężne w kwocie zgodnej z kwotą wynikającą z faktury handlowej, a następnie zgodnie z postanowieniami umów o dostawach produktu, zawartych w dniu [...] listopada 1998 r. między J. Sp. z o.o. a J.P. - Belgia i C., strona otrzymywała noty kredytowe co kwartał, a płatności były dokonywane w cyklu rozrachunkowym następującym po kwartale kalendarzowym, za który taki upust był należny (pkt 3 w/w umowy). Noty powyższe były wystawiane na podstawie informacji dotyczących wartości zakupów przekazywanych kontrahentowi zagranicznemu przez J. Sp. z o.o. (pkt 4 umowy). W latach 1998 i 1999 upust określono w wysokości 20%. Następnie umowami z dnia [...] maja 2001 r. o dystrybucji i dostawach, obowiązującymi z mocą wsteczną od dnia [...] stycznia 2000 r., zastąpiono wcześniej obowiązujące umowy z dnia [...] listopada 1998 r. W umowach o dystrybucji i dostawach w pkt. 6 określono sposób udzielania upustów, zgodnie z którym jeśli Wartość Netto Produktów (WNP) zakupionych w danym miesiącu przekroczy wartość określoną w Rocznym Planie Zakupów (RPZ), J. Sp. z o.o. uprawniona będzie do otrzymania od eksportera upustu w wysokości 30% (przy przekroczeniu Wartości Docelowej 1) lub 40% (przy przekroczeniu Wartości Docelowej 2). Upustu tego udzielano w chwili wystawienia odpowiedniej noty kredytowej, nie później niż 90 dni po upływie okresu, w którym zakupy importera przekroczyły wartość określoną w RPZ (pkt 6.7 umowy). Według umów o dystrybucji i dostawach przyznanie upustów miało zależeć od terminowej płatności realizowanej przez J. Sp. z o.o. Opóźnienie powodować miało automatyczne uchylenie przyznanych upustów i odstąpienie od udzielania kolejnych (pkt 6.8 umowy). Zgodnie z oświadczeniem J. Sp. z o.o. z dnia 6 lutego 2002 r., Spółka otrzymywała przez cały ten okres od kontrahentów zagranicznych upusty w wysokościach określonych w w/w umowach. Co do okresu od [...] stycznia 2000 r. do [...] maja 2001 r. (do chwili podpisania umowy o dystrybucji i dostawach) pierwotnie obowiązywała umowa z dnia [...] listopada 1998 r. i zastosowanie miał rabat/upust w wysokości 20%, a następnie miało miejsce wyrównanie do 30% (przekroczono Wartość Docelową 1). Zdaniem organów celnych, w przypadku analizowanych umów spółka od momentu podpisania tych umów wiedziała dokładnie w jakiej wysokości będzie udzielony rabat - odpowiednio 20 %, 30% lub 40% fakturowanej wartości farmaceutyków - mogła jedynie nie wiedzieć jaką ilość farmaceutyków zakupi i za jaką wartość, w przeciągu analizowanego przez eksportera okresu. Jeśli nawet przyjąć, iż strona nie znała wysokości przyznanego jej rabatu, powinna zgłosić organowi celnemu fakt podpisania umowy i poinformować, że cena sprowadzonych farmaceutyków może ulec zmianie, a następnie poinformować o faktycznie przyznanych upustach. Cena faktycznie zapłacona lub należna może być rezultatem dokonania różnego rodzaju korekt. Strona powinna wówczas wystąpić do organu celnego z wnioskiem o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, przedstawiając jednocześnie dokumenty potwierdzające fakt dokonania korekty. Nie ma przy tym znaczenia, czy w momencie ustalania wartości celnej płatność za towar została już dokonana czy też nie, ponieważ zgodnie z definicją wartości transakcyjnej ważna jest ostateczna wysokość płatności dokonanej za towar. W sytuacji, gdy kontrola postimportowa wykaże niezgodność między danymi wynikającymi ze zgłoszenia celnego, a faktycznie realizowanymi płatnościami na rzecz kontrahenta zagranicznego, organy celne są uprawione do uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i ustalenia wartości celnej towaru zgodnie z pełną dokumentacją zgromadzoną w sprawie. Ponowne określenie wartości celnej towaru może być dokonane, zgodnie z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, w terminie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Wartość celna importowanego towaru została ustalona w oparciu o art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego, bowiem brak było podstaw do zastosowania zastępczych metod wyceny. Organ orzekający nie podważył wiarygodności faktury handlowej, a ustalając rzeczywistą wartość importowanego towaru uwzględnił jedynie notę korygującą wystawioną na podstawie umowy przyznającej spółce upust. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia przez organ celny całokształtu materiału dowodowego oznacza, że organ ten nie jest związany w jego gromadzeniu wnioskami strony, lecz sam określa granice postępowania wyjaśniającego, kierując się własnym rozeznaniem i przekonaniem, co do konieczności udowodnienia mających znaczenie dla sprawy faktów. Organ ma pełną swobodę w kształtowaniu zakresu postępowania wyjaśniającego, mając jednak na względzie, że zebrany materiał ma doprowadzić do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy. Odnosząc się do wniosku o wystąpienie do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej o wydanie opinii w sytuacji występującej w sprawie oraz o zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1pkt 2 Ordynacji podatkowej uznał wniosek za nieuzasadniony, gdyż rozstrzygnięcie sprawy nie jest uzależnione od uprzedniego zagadnienia wstępnego, bowiem takie w niniejszej sprawie nie występuje. Natomiast odnosząc się do kwestii naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu podatkowym i ustalenia zobowiązania podatkowego w decyzji dotyczącej należności celnych Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że decyzja organu I instancji jest w tym zakresie prawidłowa; ponieważ zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o podatku VAT, jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, że kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego z urzędu wydaje decyzję, określającą podatki w prawidłowej wysokości. Użyte w tym artykule sformułowanie "weryfikacja zgłoszenia celnego" rozumiane jest szeroko, jako sprawdzenia prawdziwości zgłoszenia celnego. W skardze z dnia 23 listopada 2004 r. Spółka J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2004 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] listopada 2003 r., zarzucając naruszenie: 1) Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych - załącznik nr 6: Instrukcja wypełniania dokumentu SAD (Dz.U. nr 104, poz.1193 ze zm.), poprzez brak zastosowania w sprawie oraz przepisów art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.), poprzez określenie negatywnych konsekwencji w związku z zastosowaniem się skarżącej do obowiązujących przepisów prawa - Instrukcji wypełniania dokumentu SAD, stanowiącej załącznik nr 6 do w/w rozporządzenia, 2) art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli w dniu 12 grudnia 1991 r. (zał. do Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38) poprzez pominięcie praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów celnych, 3) art. 210 § 4 i 124 Ordynacji podatkowej, poprzez faktyczny brak odniesienia się organów celnych w uzasadnieniu decyzji do zarzutu dotyczącego obowiązku harmonizacji prawa celnego z uwzględnieniem praktyki unijnej i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, 4) art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację postanowień umowy z dnia [...] maja 2001 r., obowiązującej z mocą wsteczną od dnia [...] stycznia 2000 r., 5) przepisów celnego prawa materialnego, w tym art. 23 § 1, § 4 i § 9 oraz art. 85 § 1 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117, ze zm.), przez niewłaściwe ustalenie, iż udzielone skarżącej upusty po dokonaniu importu miały wpływ na wartość celną importowanych towarów, 6) art. 11c ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50, ze zm.), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organy celne rozstrzygając sprawę w trybie art. 11c ust. 1 ustawy o VAT uprawnione są do wydania jednej decyzji w przedmiocie zarówno należności celnych jak i w zakresie podatku VAT z tytułu importu, 7) art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z przekroczeniem przepisów prawa. Rozwijając w motywach skargi zarzuty dotyczące naruszenia art. 2 Konstytucji RP oraz art. 121 §1 Ordynacji podatkowej poprzez brak zastosowania Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. nr 104, poz.1193 ze zm.), skarżąca podniosła, że w załączniku nr 6 do w/w rozporządzenia, zawierającym instrukcję wypełniania i stosowania dokumentu SAD przy opisie pola 45 "korekta" wskazano, że należy w nim podać wartość upustu uwidocznionego na fakturze. Ponieważ sytuacja taka nie występowała w przypadku skarżącej, brak było w jej ocenie podstaw do wypełnienia tego pola zgłoszenia. Skoro zatem przepisy w/w rozporządzenia nakładały na importera obowiązek wykazania jedynie upustów uwidocznionych na fakturze, to sprzeczne z zasadą praworządności byłoby domniemywanie istnienia obowiązku ujawniania rabatów/upustów udokumentowanych w inny sposób (i nie występujących w momencie zgłoszenia celnego). Ponadto podniosła, że zastosowanie się przez importera do zawartej obowiązującym akcie prawnym instrukcji wypełniania dokumentu SAD nie może powodować negatywnych dla niego konsekwencji, a podejście przeciwne, zaprezentowane przez organy celne, podważa zaufanie obywatela do organów państwa. Naruszenie zasady zaufania jest w tym przypadku rażące także ze względu na wcześniejszą praktykę organów celnych, zmienioną, na skutek wydania przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł pisma z dnia 28 września 2001 r. nr DST-II-020-271/2001/4219/EŁ, skierowanego do dyrektorów urzędów celnych i mającego zdaniem J., charakter polecenia służbowego, wydanego podległym organom celnym. Skarżąca sformułowała generalną tezę, że deklarowana wartość celna towaru była prawidłowa i odpowiadała rzeczywistej wartości (cenie) transakcyjnej kształtującej się w wysokości wynikającej z faktury eksportera, przedstawionej przy zgłoszeniu celnym, zatem brak było podstaw do jej korekty (obniżenia) o kwotę wynikającą z udzielonego upustu potwierdzonego notą kredytową. Następnie skarżąca zarzuciła, że podejście władz polskich do kwestii następczego obniżania wartości celnej importowanych towarów odbiega w sposób rażący od stanowiska prezentowanego przez organy Unii Europejskiej, w szczególności, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, jeżeli importer nie jest w stanie przedstawić w chwili zgłoszenia celnego dokumentów niezbędnych do wykazania, że określone zniżki zostaną wyłączone z wartości celnej, to zadeklarowana w chwili zgłoszenia celnego wartość transakcyjna nie może podlegać rewizji po dokonaniu importu. Ponadto przepisy dotyczące odliczeń mogą być stosowane tylko, jeśli importer chce z nich skorzystać. W konsekwencji nieuwzględnienie przez Dyrektora Izby Celnej istniejącej praktyki unijnej w zakresie nieuwzględniania, po dokonaniu zgłoszenia celnego, przyznanych stronie rabatów/upustów, stanowi naruszenie zobowiązania do harmonizacji prawa polskiego z systemem prawnym obowiązującym w Unii Europejskiej. Skarżąca podkreśliła, że umowy zawarte z eksporterami nie zawierały wiążących ustaleń w zakresie upustów i nie uprawniały do bezwarunkowego ich otrzymania. Możliwość uzyskania upustów została uzależniona od spełnienia określonych warunków, upusty mogły zostać przyznane za okresy przeszłe. Skarżąca nie była uprawniona do domagania się zadeklarowanych w umowach przez kontrahenta zagranicznego upustów, a wystawianie przez eksportera not kredytowych stanowiło wyraz dobrej woli eksportera, podyktowanej chęcią ekspansji na polskim rynku. Skarżąca podkreśliła, że wartość celna w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego nie mogła uwzględniać upustów, a późniejsze rozliczenia skarżącej nie mogłyby wpłynąć na obniżenie wartości celnej towaru, nawet wtedy gdyby można je powiązać z wartością celną towaru. Obniżenie w niniejszej sprawie wartości celnej towarów przez organy celne narusza w ocenie skarżącej przepisy art. 23 i art. 85 Kodeksu celnego. Dodatkowo skarżąca zarzuciła, iż organ I instancji wydał decyzję, w której orzekł m.in. o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku VAT bez wszczęcia postępowania podatkowego oraz, iż nieprawidłowo zawarł w wydanej decyzji zarówno rozstrzygnięcie w przedmiocie należności celnych jak i w przedmiocie podatku VAT. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona bezzasadna. W myśl art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy. W niniejszej sprawie wartość celna przedmiotu importu zadeklarowana została, w przyjętym przez organ celny zgłoszeniu celnym, w wysokości odpowiadającej wartości (cenie) transakcyjnej określonych w fakturach eksportera przedstawionych przy zgłoszeniu celnym. W wyniku późniejszej kontroli przeprowadzonej u importera przez funkcjonariuszy celnych, ujawnione zostały zawarte przez importera z eksporterem umowy: o dostawach produktu z dnia [...] listopada 1998r. zastąpiona, zawartą w dniu [...] maja 2001r.( z mocą wsteczną od [...] stycznia 2000r. ) umową o dystrybucji i dostawach produktu, przewidującą sposób udzielania skarżącej upustów od wartości zakupionych leków ( pkt 6). Przyznany umową z [...] listopada 1998r. upust nie był obwarowany żadnymi warunkami. Umowa stanowi, iż zasadniczą przesłanką prawa skarżącej do upustu jest zakup od eksportera leków. W świetle jej postanowień podstawą (przyczyną) uzasadniającą udzielenie upustu na warunkach określonych w umowie był sam fakt importu leków przez skarżącą (ich sprzedaży przez eksportera). Z kolei w umowach z dnia [...] maja 2001r. Strony umowy ustaliły wspólnie Roczny Plan Zakupów. Według tych umów, jeśli wartość netto produktów zakupionych w danym okresie przekroczy wartość określoną w RPZ importer uprawniony będzie do otrzymania od eksportera upustu w wysokości 30% ( po przekroczeniu Wartości Docelowej 1) lub 40 % ( po przekroczeniu Wartości Docelowej 2). Według umów o dystrybucji i dostawach przyznanie upustów miało zależeć od terminowej płatności przez spółkę Opóźnienie miało automatycznie powodować uchylenie przyznanych upustów i odstąpienie od udzielania kolejnych ( pkt 6.8). Zgodnie z umowami, upust udzielano w chwili wystawienia odpowiedniej noty kredytowej, nie później niż 90 dni po upływie okresu , w którym zakupy importera przekroczyły wartość określoną w RPZ ( pkt 6.7 umowy). Kontrolujący ujawnili również dokumenty dostawców: Sales invoice nr [...] z dnia [...].12 2000r., wystawiony przez firmę J.P. potwierdzający udzielenie upustu, w wysokości 30% co do towaru o nazwie jak w przedmiotowym zgłoszeniu celnym i dotyczący składu celnego O. Sp. z o.o. oraz fakturę nr [...] z dnia [...].12.2000 r. wystawioną przez firmę J.P. LTD. potwierdzającą udzielenie upustu, w wysokości 30%, w której treści znajduje się adnotacja, że dotyczy raportu za miesiąc grudzień 2000r. i składu celnego O. Sp. z o.o. Skarżąca zresztą sama przyznała, że w 2000 r. i 2001 r. otrzymywała od dostawców towaru upusty/ rabat w wys. 30 %, naliczane w odniesieniu do zrealizowanej wartości obrotów dokonanych przez importera obejmujących zakup i sprzedaż leków i preparatów niezależnie od ich postaci ( oświadczenia strony z 6 lutego i 14 października 2002r.). Na tym tle istotna w sprawie jest kwestia, czy wartością transakcyjną wyznaczającą wartość celną towaru jest fakturowana przez eksportera cena pomniejszona o odpowiednią kwotę upustu, czy też cena w wysokości określonej w fakturze, nie uwzględniającej obniżki z tytułu upustu otrzymanego według ujawnionych dokumentów z [...] grudnia 2000r. W ocenie Sądu, uzasadnione jest stanowisko organów celnych, iż upusty na skonkretyzowanych przez strony warunkach przewidziane zostały już w umowie sprzedaży leków importerowi. Mimo że umowa o dystrybucji i dostawie leków nosi datę [...] maja 2001r., jak wynika z jej treści warunki w niej określone obowiązują strony od [...] stycznia 2000r. Zatem strony od [...] stycznia 2000r. realizowały jej wcześniej wspólnie ustalone, a w późniejszym czasie, spisane postanowienia, zaś rabat udzielony był w wysokości przewidzianej umową. Nie zachodzi tu więc taka sytuacja, gdy - jak w przypadku tzw. rabatu ex post - czynność prawna będąca źródłem prawa kupującego do rabatu, dokonana jest dopiero po zgłoszeniu celnym towaru z wystawioną wcześniej fakturą. Otrzymywany upust stanowił niewątpliwie dla skarżącej przysporzenie majątkowe, które w obrocie prawnym - stosownie do generalnej zasady kauzalności czynności cywilno-prawnych - dokonywane są ze względu na istnienie usprawiedliwiającej je określonej podstawy (przyczyny) prawnej, w szczególności ze względu na wzajemne świadczenie będące ekwiwalentem dokonanego przysporzenia. Chybiony jest wywód skarżącej, ze upust miał charakter fakultatywny. Umowy określają zobowiązanie zbywcy do udzielenia upustów. W świetle postanowień umów uprawnienie nabywcy do otrzymania upustu związane było jedynie z wymogiem przekroczenia określonej wartości netto produktów , co jak potwierdza skarżąca miało miejsce zawsze. Przyznane upusty mogły być cofnięte tylko w przypadku wystąpienia opóźnień w płatnościach Postanowienia umów określające obowiązek dostawcy wystawienia noty kredytowej, nie później niż w ciągu 90 dni po upływie okresu , w którym zakupy przekroczą ustaloną wartość Rocznego Plany Zakupów( pkt 6.7), uzasadniają przyjęcie, że w dacie wystawienia tego dokumentu znana była wysokość upustu, a dopiero ewentualne niespełnienie warunku terminowej płatności spowodowałoby uchylenie udzielonego upustu oraz odstąpienie od udzielenia pozostałych. W konkluzji stwierdzić należy, że przewidziane umowami o dostawach produktu upusty były czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną towaru w wysokości ceny wynikającej z faktur eksportera przedstawionych przy zgłoszeniu celnym pomniejszonej o upust i tak określona wartość (cena) transakcyjna stanowiła wartość celną towaru . W tym stanie rzeczy, w świetle art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, w brzmieniu obowiązującym w czasie zgłoszenia celnego, uzasadniona była korekta (obniżenie) wartości celnej dokonana przez organy celne w wysokości 30 %. Konstrukcja umów dowodzi, że w istocie nabywca miał prawo do rabatu od dostawcy. Mimo, że umowy w swojej treści zawierają zapisy o współpracy w zakresie wspierania rozwoju działalności skarżącej na rynku polskim, nie przewidują jednak wynagrodzenia z tego tytułu dla importera. Brak jest jakichkolwiek dowodów np. na to, że dostawca otrzymywał informacje, wykazy czy też dokumentację dotyczącą czynności dystrybucyjnych od importera, i że opłacał je. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, ażeby dowody takie zostały ujawnione w toku postępowania. Zaś wbrew twierdzeniom spółki dokumenty Credit Note nie stanowią potwierdzenia powyższego. W tych okolicznościach skarżąca nie może twierdzić, że brak było podstaw do weryfikacji zgłoszenia celnego, a ona sama dokonała go w oparciu o kompletne w chwili zgłoszenia dokumenty, zgodnie z istniejącym stanem faktycznym i zgodnie z treścią art. 64 § 1 Kodeksu celnego i wskazywanymi w skardze przepisami wykonawczymi. Chybiony jest zatem zarzut skargi naruszenia postanowień art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 10. 11. 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych ( Dz.U. Nr 104 poz. 1193 ze zm.). Jeśli strona skarżąca w czasie dokonywania zgłoszenia nie mogła zadeklarować innej (niższej) wartości celnej, ponieważ na fakturze nie był wykazany upust, powinna na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wystąpić z wnioskiem o stosowną korektę zgłoszenia celnego po otrzymaniu noty określającej należny jej upust. Takie działanie nie byłoby sprzeczne z przepisami powołanego rozporządzenia Ministra Finansów i byłoby działaniem zgodnym z zasadami demokratycznego państwa prawnego, która to zasada wynika z art. 2 Konstytucji RP. Niezasadny jest zarzut skargi naruszenia przepisów art. 68 i art. 69 powołanego wyżej Układu Europejskiego z 12.12.1991 r., stanowiących o dostosowaniu ustawodawstwa m.in. w zakresie prawa celnego do ustawodawstwa Wspólnoty, poprzez pominięcie praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów celnych. Unormowania ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny, stanowiące w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę oceny rozstrzygnięć organów celnych, w szczególności regulacje w zakresie wartości celnej przedmiotu importu, opierają się na rozwiązaniach przyjętych w Porozumieniu w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (zał. do Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483), które recypowane zostały do Kodeksu celnego. Postanowienia Kodeksu celnego w zakresie wartości celnej są także zbieżne z regulacjami zawartymi w Kodeksie celnym Wspólnot Europejskich. Tak więc wynikający z art. 68 i 69 obowiązek dostosowania przepisów polskiego prawa celnego do ustawodawstwa unijnego został zrealizowany. Obowiązek dostosowania ustawodawstwa nie przenosi się wprost na stosowanie wykładni dokonywanej przez organy celne i sądy funkcjonujące w krajach Unii Europejskiej. Dopiero od dnia członkostwa w Unii Europejskiej polskie organy celne i sądy obowiązane są stosować wykładnię wynikającą z orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Nie dotyczy to jednakże spraw, które rozpoczęły się przed 1 maja 2004 r. Ponadto, nie bez znaczenia jest powód, dla którego strony zawarły umowę o dostawach produktu, w której przewidziano upusty. Z postanowień wstępnych umów o dostawach produktu z [...] listopada 1998 r. wynika, że przyczyną ich zawarcia były obowiązujące w Polsce regulacje prawne ograniczające wysokość marż w obrocie lekami, co w ocenie kontrahentów nie zapewniało należytych dochodów J.. Do takiego wniosku upoważniają zapisy umów o treści: "Zważywszy, że importowane środki farmaceutyczne w całości lub w części refundowane przez polski rząd ... podlegają ustawowym ograniczeniom dotyczącym wysokości marży .... J. ,. .. na skutek wyżej wspomnianych uregulowań prawnych występuje do " J." (C. AG) o finansowy upust w celu zapewnienia sobie racjonalnych dochodów". Z powyższego wynika, że upust stanowił formę obejścia przepisów dotyczących marż. Powołane w skardze i w toku postępowania administracyjnego wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie dotyczyły takich wypadków. Nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasad prawdy obiektywnej i działania w sposób budzący zaufanie do organów celnych. Decyzje w niniejszej sprawie wydane bowiem zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów celnych. W szczególności nie jest trafny zarzut naruszenia dwuinstancyjności postępowania celnego. W skardze przywołano pismo Prezesa GUC nr DST-II-020-271/2001/4219/EŁ z 28 września 2001 r. skierowane do dyrektorów urzędów celnych. Zdaniem skarżącej pismo to ma charakter polecenia służbowego, wydanego podległym organom celnym. Sąd w składzie obecnym podziela stanowisko wyrażone między innymi w wyroku NSA z 10 grudnia 2002 r. sygn. akt V SA 1709/02, że z treści pisma Prezesa GUC z 28 września 2001 r., skierowanego do wszystkich Dyrektorów Urzędów Celnych wynika jedynie kwestia konieczności zwrócenia szczególnej uwagi na prawidłowość deklarowania wartości celnej przez firmy importujące farmaceutyki i przeprowadzenia kontroli postimportowych, mających na celu weryfikację prawidłowości ustalenia wartości celnej. Czyli o ocenie prawidłowości dokonanych zgłoszeń celnych miały decydować wyniki kontroli. W niniejszej sprawie decyzje były wydawane przez organy administracji w dwóch instancjach, na podstawie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego. Wymienione pismo ani nie stanowi "nieuprawnionej ingerencji w postępowania celne" ani nie było "wywarciem nacisku na organy celne" tym bardziej, że kontrola w siedzibie skarżącej została przeprowadzona w okresie od 20 listopada 2001 r. do 8 lutego 2002 r., co czyni zarzut niezachowania toku instancji i zarzut rozstrzygnięcia sprawy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności gołosłownym. Akta wspólne i administracyjne zawierają potwierdzenia zapoznania się strony z aktami sprawy, składania pisemnych wyjaśnień, wniosków i zastrzeżeń strony, sprzed daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się w zakresie ustaleń dokonanych na podstawie kontroli celnej i zgłoszenia wniosków dowodowych. Z uprawnień tych skarżąca w szerokim zakresie korzystała. W związku z kwestionowaniem sposobu rozliczania upustu organ celny I instancji stworzył jej możliwość wskazania prawidłowego jej zdaniem sposobu jego przyporządkowania do towarów objętych poszczególnymi zgłoszeniami celnymi w tym przedmiotowym. Skarżąca wskazała jednak, że nie jest w stanie tego wykonać. W tym stanie rzeczy należy przyjąć za prawidłową i jedynie możliwą, a także mającą wprost oparcie w umowie metodę rozliczenia wskazaną przez organy celne, a polegającą na odliczeniu upustu w wysokości 30% fakturowej wartości leków. Prawidłowość podjęcia określonych decyzji w zakresie wniosków dowodowych strony postępowania podlega ocenie w toku instancji. W zakresie jednego z tych wniosków, dotyczącego wystąpienia o poradę do Światowej Organizacji Celnej, a dokładnie wystąpienia do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej (WCO), o wyjaśnienie sposobu interpretowania przez władze celne innych krajów wpływu rabatów udzielonych importerowi po dokonaniu zgłoszenia celnego na wartość celną importowanych towarów, należy podzielić negatywne stanowisko organu orzekającego. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, organ administracji zawiesza postępowanie celne, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne w rozumieniu powyższych przepisów zachodzi w sytuacji, gdy w ramach przedmiotu sprawy administracyjnej obejmującego podstawę jej rozstrzygnięcia występuje jako element kwestia, której uprzednie rozpoznanie warunkuje możliwość rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, gdy jednocześnie do rozpoznania tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpatrujący sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Stwierdzić należy, że wpływ zniżki ceny na wartość celną towaru nie stanowił w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego, rozstrzygnięcie w tym zakresie należało do krajowych organów celnych i nie zachodziła w sprawie podstawa zawieszenia postępowania celnego a opinia doradcza nie ma charakteru wiążącego. Chybiony jest zatem zarzut skarżącej o orzekaniu przez organy celne na podstawie niepełnego materiału dowodowego - braku opinii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej. Zauważyć należy, że uprawnienia organów celnych do kontroli zgłoszenia celnego zawarte w kodeksie celnym wynikają również z Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. załączonego do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), a przepis art. 17 tego Porozumienia wprost potwierdza uprawnienia organów administracji celnej do badania prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu, czy deklaracji, przedłożonych do celów wartości celnej. Niezasadny jest również zarzut skarżącej co do braku wszczęcia postępowania podatkowego i naruszenia przepisu art. 11 "c" ust 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 11 poz. 50 ze zm. ), poprzez orzeczenie w jednej decyzji w przedmiocie należności celnych i podatkowych. Zważyć należy, iż ustawą z dnia 27 czerwca 2003r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw....... ( Dz. U. Nr 137 poz. 1302 ), z dniem od 1 września 2003r. przekazane zostały organom celnym kompetencje w sprawie rozstrzygania w sprawie podatków od towarów i usług oraz akcyzowego z tytułu importu towarów. Po zmianie dokonanej powyższym aktem, ustawa z dnia 8 czerwca 1993r. o podatku od towarów usług i usług oraz podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 11 poz. 50) w art. 11 ust 2 stanowi ,iż " Jeżeli wyniku weryfikacji zgłoszenia organ celny stwierdzi , iż kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości. Naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatków w decyzji dotyczącej należności celnych." Przyjąć należy, że użyte w tym przepisie sformułowanie " weryfikacja", dotyczy sprawdzenia prawidłowości (kontroli ) zgłoszenia celnego zarówno przed zwolnieniem towaru ( art. 70 Kodeksu celnego), jak i po zwolnieniu towaru ( art. 83 Kodeksu celnego). Polega ona na kontroli zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów. W obu tych sytuacjach , o ile organ celny w wyniku weryfikacji uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe, stosuje art. 65 §4 pkt 2 Kodeksu celnego Wobec powyższego brak jest podstaw do przyjęcia wykładni zaprezentowanej przez skarżącego ,że art. 11 ust 2 ustawy o VAT odnosi się wyłącznie do procedury weryfikacji przewidzianej w art. 70 Kodeksu celnego. Jeżeli zatem w wyniku kontroli prawidłowości zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi że kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, może na podstawie cyt. wyżej przepisu ustawy o VAT określić kwotę podatków w decyzji dotyczącej należności celnych, wydanej w konsekwencji przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, wszczętego w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej oraz należności podatkowych. Dając organowi celnemu możliwość rozstrzygania w jednej decyzji o należnościach celnych i podatkowych, brak jest uzasadnienia dla stanowiska skarżącej o konieczności wydania odrębnego postanowienia w sprawie postępowania podatkowego. Zatem postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2003r.. Nr [...] do [...] do [...], mocą którego organ celny wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej i należności celno-podatkowych względem towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu wg przedmiotowego zgłoszenia celnego z dnia [...] grudnia 2000r., czyni zadość art. 165 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 11"c" ust 4 ustawy o podatku VAT. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu skarżącego, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. Wydając rozstrzygnięcie, organy celne działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów celnych i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa. Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło