V SA/Wa 39/24

WyrokWSA w Warszawie2024-06-18

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Michał Sowiński, Bożena Dąbkowska-Mastalerek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej na rozpoczęcie działalności pozarolniczej jest zasadna, gdy organ stwierdził sztuczne stworzenie warunków do jej uzyskania, a skarżący zarzuca naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego?
Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ prawidłowo zastosował przepisy unijne dotyczące sztucznego tworzenia warunków do uzyskania pomocy finansowej. Stwierdzono, że pomiędzy działalnością skarżącego a jego ojca zachodzi powiązanie osobowe, kapitałowe i lokalizacyjne, a także podobna grupa odbiorców, co wskazuje na stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania wsparcia, które jest przeznaczone na rozpoczęcie działalności, a nie jej kontynuację. Organ wykazał istnienie zarówno przesłanki obiektywnej (formalne spełnienie warunków, ale nieosiągnięcie celu programu), jak i subiektywnej (wola uzyskania korzyści poprzez dążenie do wsparcia na zakup środków trwałych mogących służyć innym podmiotom). Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego są niezasadne, gdyż ciężar udowodnienia faktów spoczywa na stronie wywodzącej z nich skutki prawne, a w tym przypadku organ wykazał stworzenie sztucznych warunków.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na rozpoczęcie działalności pozarolniczej. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, stwierdzając stworzenie sztucznych warunków do jej uzyskania. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (m.in. brak wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszenie czynnego udziału strony, dowolną ocenę dowodów) oraz prawa materialnego (niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących sztucznego tworzenia warunków).
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Asesor WSA - Bożena Dąbkowska-Mastalerek, , , po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 października 2023 r. nr 1027/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę. Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej: "Prezesem ARiMR") z 24 października 2023 r. nr 1027/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu 30 maja 2022 r. K.K. (dalej: "Skarżący") przesłał do Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania 6.2. "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 wraz z załącznikami. Wniosek dotyczył podjęcia działalności pozarolniczej w ramach kodu PKD 43.99.Z Pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane, 43.12.Z Przygotowanie terenu pod budowę. Koszt planowanej inwestycji stanowił zakup minikoparki X16 z kabiną, zagęszczarki, zacieraczki do betonu, niwelatora rotacyjnego oraz myjki ciśnieniowej. W wyniku oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie Dyrektor Łódzkiego OR ARiMR decyzją z 26 kwietnia 2023 r. nr OR05/01668/23 odmówił przyznania pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" objętego PROW 2014-2020, ze względu na niespełnienie warunków zawartych w § 3 ust. 1 pkt 6, § 3 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" w ramach poddziałania "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1196, z późn. zm.); dalej "rozporządzenie wykonawcze", zgodnie z którym biznesplan powinien zawierać uzasadnienie ekonomiczne operacji, w tym racjonalność i efektywność kosztową, uwzględniać działania powiązane z planowaną działalnością oraz art. 62 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. U. L 435 z 6.12.2021, s. 187); dalej: “rozporządzenie 2021/2116", który stanowi, że nie przyznaje się pomocy w przypadku stworzenia sztucznych warunków w celu jej uzyskania. Rozpoznając sprawę w nastepstwie odwołania Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją I instancji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego a to: a. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.", poprzez niedokładne i niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez co naruszono interes społeczny i słuszny interes skarżącego; b. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego, które nie budzi zaufania obywateli do organów państwa w szczególności poprzez wydanie decyzji odmawiającej stronie przyznania wnioskowanej pomocy finansowej w przypadku, gdy orzekający organ, wadliwie określił, że w przedmiotowej sprawie dochodzi do "sztucznego stworzenia warunków", którym jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia w kontekście niewyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym niedopuszczenia z urzędu dowodu z przesłuchania w charakterze świadka osoby m.in. M.K., A.K., M.K., B.K., których fakt prowadzenia działalności gospodarczej oraz powiązania rodzinne stały się dla organu asumptem do wydania decyzji odmownej; c. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w sprawie i tym samym zaniechanie dopuszczenia dowodów z przesłuchania świadków, co naruszało prawo do obrony praw skarżącej; d. art. 61 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu bez jednoczesnego dopuszczenia wszelkich dowodów, które mogły by przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w tym dopuszczenia dowodu z przesłuchania strony postępowania oraz świadków w tym wskazanych przez organ wprost w uzasadnieniu skarżonej decyzji celem wykazania braku podstaw do przyjęcia twierdzenia o "sztucznym stworzeniu warunków"; e. art. 75 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. poprzez dowolną w miejsce swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, nieuzasadnione, niepoparte jakąkolwiek merytoryczną argumentacją przyjęcie, że celem skarżącego jest tworzenie sztucznych warunków celem otrzymania dotacji bez jednoczesnego przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego i poprzestanie na informacjach uzyskanych z CEIDG; f. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez sporządzenia pisemnego uzasadnienia przy jednoczesnym braku wskazania argumentacji na podstawie której organ doszedł do prezentowanego przekonania w tym sporządzenia uzasadnienia w sposób wzajemnie wykluczający się w kontekście zarzucania stronie nieudowodnienia prezentowanego przez siebie stanowiska przy jednoczesnym braku przeprowadzenia dowodów na przemawiających za poparciem twierdzeń skarżącego; g. art. 81a k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia uzasadnionych wątpliwości powstałych w toku postępowania na korzyść skarżącego; h. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie - wyrażające się w utrzymaniu w mocy skarżonej decyzji w sytuacji, gdy istniały przesłanki do jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, a to art. 27 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422, z późn. zm.); dalej: “ustawa PROW" poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nieuzasadnione, niepoparte jakąkolwiek merytoryczną argumentacją przyjęcie, że w sprawie dochodzi do "sztucznego stworzenia warunków", którym jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia w kontekście całkowitego niewykazania, że w przedmiotowej sprawie doszło do łącznego wystąpienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego uzyskania dotacji w sposób sprzeczny z ustawą i pozorny a tym samym prowadzącym do obejścia przepisów i stworzenia działalności gospodarczej dla jedynie dla pozoru. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności odmowy przyznania wnioskowanej pomocy finansowej z uwagi na stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków do jej uzyskania, a także brak uzasadnienia ekonomicznego zakupu myjki ciśnieniowej Karcher HDS. Podstawowym zagadnieniem, koniecznym do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy, jest wyjaśnienie – jak należy rozumieć pojęcie stworzenia sztucznych warunków, a więc naruszenia art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE,EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L 312 z 23.12.1995, s. 1); dalej; "rozporządzenie 2988/95" i art. 62 rozporządzenia 2021/2116. Zgodnie z art. 62 rozporządzenia 2021/2116 – bez uszczerbku dla szczególnych przepisów prawa Unii, państwa członkowskie podejmują skuteczne i proporcjonalne kroki w celu unikania obchodzenia przepisów prawa Unii i zapewniają, w szczególności, aby osobom fizycznym ani prawnym nie przyznawano żadnych korzyści wynikających z prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa (zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku do rozporządzenia 2021/2116 dotychczas obowiązującemu art. 60 rozporządzenia 1306/2013 odpowiada aktualnie art. 62 rozporządzenia 2021/2116). Przepis ten jest interpretowany z uwzględnieniem art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95, stanowiącego, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Z przepisów tych wynika, że celem stworzenia sztucznych warunków jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Pomimo braku definicji pojęcia warunków sztucznie stworzonych, przyjmuje się, że dotyczy ono takich sytuacji, w których można przyjąć na podstawie istniejących okoliczności faktycznych, że nie miałyby one miejsca, gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 15 listopada 2019 r. o sygn. akt I GSK 563/19 oraz z 18 listopada 2022 r. o sygn. akt I GSK 2148/18; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane wyroki tamże). W uzasadnieniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, dotyczącego wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, który ze względu na zbieżność z treścią art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 pozostaje w dalszym ciągu aktualny (por. wyroki NSA z 23 listopada 2022 r. o sygn. akt I GSK 29/19 oraz z 13 września 2022 r. o sygn. akt I GSK 2852/18), wskazano, że organ, dokonując oceny sprawy w konkretnych jej okolicznościach, jest obowiązany wykazać, że doszło do łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogół obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i elementu subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań unijnych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Ponadto, dokonując wykładni pojęcia "stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności", Trybunał wskazał, że sąd krajowy może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. W najnowszym orzecznictwie dotyczącym wykładni art. 60 rozporządzenia 1306/2013, tj. w wyroku z 7 kwietnia 2022 r., w sprawie C-176/20 Trybunał wyjaśnił, że ze sztucznymi warunkami w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy "z jednej strony z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych we właściwym uregulowaniu cel realizowany przez to uregulowanie nie został osiągnięty, a z drugiej strony wykazano wolę uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania". W wyroku tym Trybunał nie odwołał się już do kierunkowego działania wnioskodawcy, a więc do wyłącznego celu jego działania. Oznacza to, że obecny pogląd został złagodzony w porównaniu do poprzedniego wyroku TSUE z 12 września 2013 r., w sprawie C-434/12, gdzie o sztucznym tworzeniu warunków można było mówić jedynie wówczas, gdy wyłącznym celem działania wnioskodawcy było uzyskanie nienależnej pomocy. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że organ – wbrew zarzutom skargi – prawidłowo zastosował art. 62 rozporządzenia 2021/2116 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 i w tym kontekście w sposób właściwy wyinterpretował przesłanki sztucznych warunków w rozumieniu tych przepisów, nie uzależniając ich wystąpienia od takiego zamiaru Skarżącego, który skierowany był wyłącznie na uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia. Z prawidłowo przedstawionych ustaleń organu wynika, że Skarżący stworzył sztuczne warunki celem uzyskania pomocy. Pomiędzy działalnością Skarżącego, a działalnością M.K. (ojca Skarżącego) będzie zachodziła wymiana usług o czym świadczą m.in. tożsame kody PKD. Działalność Skarżącego prowadzona będzie w oparciu o kody PKD 43 99.Z Pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane, 43.12.Z Przygotowanie terenu pod budowę. Adres działalności to [...], [...] K.W.. Usługa jaką zamierza świadczyć Skarżący to wykonywanie płyt fundamentowych. Natomiast M.K. prowadzi swoją działalność w oparciu o kody PKD 81.30.Z Działalność usługowa związana z zagospodarowaniem terenów zieleni, 41.20.Z Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, 42.11.Z Roboty związane z budową dróg i autostrad, 43.12.Z Przygotowanie terenu pod budowę, 43.31.Z Tynkowanie, 43.39.Z Wykonywanie pozostałych robót budowlanych wykończeniowych, 43.91.Z Wykonywanie konstrukcji i pokryć dachowych, 43.99.Z Pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane. Adres wykonywanej działalności to [...], [...] K.W.. Zgodnie z załączonymi wyjaśnieniami Skarżącego z 6 kwietnia 2023 r. firma M.K. zajmuje się wykonawstwem boisk, placów zabaw, siłowni zewnętrznych, skwerów. Skarżący utrzymuje, że utworzona działalność nie będzie stanowiła poszerzenia usług działalności ojca, a firma będzie prowadzona samodzielnie. Na podstawie powyższych ustaleń organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż korelacja działalności prowadzonych przez Skarżącego oraz ojca Skarżącego polega na powiązaniu osobowym (tj. ojciec, syn), kapitałowym, lokalizacyjnym (obie działalności znajdują się od siebie w bliskiej odległości), w oparciu o tożsamą grupę odbiorców. Zasadnie przyjęto, iż przy wykonaniu siłowni zewnętrznej, boiska, placu zabaw będzie konieczne wykonanie płyty fundamentowej i innych robót ziemnych. Organy prawidłowo ustaliły zatem, iż w kontrolowanej sprawie istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż może dojść do wykorzystania osoby spełniającej warunki programu do pozyskania dofinansowania środków trwałych wykorzystywanych dla celów innej działalności. Okoliczność powiązania osobowo-kapitałowego ww. podmiotów świadcząca o stworzeniu sztucznych warunków nie wynika wprost z przepisów, jednak okoliczność ta wynika z orzecznictwa sądów krajowych, jak również orzecznictwa unijnego. W powołanym wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 TSUE stwierdził, że sąd krajowy może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Sąd uznał, że ta więź personalna, jak również zamierzona koordynacja w niniejszej sprawie wystąpiły. W przedmiotowej sprawie wykazana została zatem przesłanka obiektywna, gdyż jedynie w formalny sposób spełnione zostały przez skarżącego warunki przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, jednakże faktycznie pomoc trafiłaby do podmiotu nieuprawnionego do jej otrzymania, z uwagi na niespełnienie warunków programu. Natomiast w kwestii subiektywnej przesłanki stworzenia sztucznych warunków, wykazane zostało w postępowaniu administracyjnym, że przyczyną stworzenia sztucznych warunków była wola uzyskania korzyści poprzez dążenie do uzyskania wsparcia ze środków pomocowych na zakup środków trwałych mogących służyć również innym podmiotom w zakresie uzupełnienia prowadzonej dotychczas działalności gospodarczej. Sąd uznał, że w wystarczający sposób organ zobrazował powiązania osobowe i organizacyjne pomiędzy skarżącym i pozostałymi podmiotami. W ten sposób organ ujawnił koordynację działań w celu pozyskania wsparcia, które przyznaje się na rozpoczęcie działalności pozarolniczej nie zaś na jej kontynuację, opierającą się o tożsamą grupę odbiorców. W świetle przedstawionych okoliczności wskazujących na zaistnienie sztucznych warunków w rozumieniu, powołanych na wstępie rozważań, przepisów unijnych, spełnienie formalno-prawnych przesłanek do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, nie ma znaczenia. Istota bowiem wystąpienia sztucznych warunków polega właśnie na tym, że mimo formalnego przestrzegania wymogów stawianych przez przepisy prawa warunkujących przyznanie wnioskowanej pomocy, cel tych rozwiązań prawnych nie zostaje osiągnięty, co też miało miejsce w sprawie. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy PROW. Należy wskazać, że w art. 4 ustawy PROW zawarto klauzulę ograniczającą zakres stosowania przepisów k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ograniczenie stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika z art. 27 ust. 1 ustawy PROW, w których w pkt od 1 do 4 przyjęto, że: 1) organ stoi straży praworządności; 2) jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z zastrzeżeniem, że nie stosuje się wtedy art. 79a i art. 81 k.p.a. Zaś w art. 27 ust. 2 ustawy PROW przyjęto, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z powyższego wynika, że ustawodawca w istotny sposób ograniczył zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego unormowanych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Odstąpił bowiem od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy nie są natomiast zobowiązane do działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak, jak tego wymaga art. 7 k.p.a. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W sprawie z wniosku o przyznanie pomocy finansowej to na osobie ubiegającej się o jej przyznanie ciąży obowiązek wykazania spełnienia, w rzeczywisty sposób, warunków do jej otrzymania, zaś organ, odmawiając przyznania wnioskowanej pomocy, tj. wywodząc skutki prawne w związku ze sztucznym tworzeniem warunków, jest zobowiązany wykazać, że doszło do stworzenia sztucznych warunków. W sprawach dotyczących stworzenia sztucznych warunków zastosowanie mają przepisy dwóch omówionych na wstępie rozważań rozporządzeń unijnych 2988/95 i 2021/2116, które interpretowane są w ten sposób, że na organie spoczywa obowiązek wykazania okoliczności potwierdzających przyjmowaną przez niego tezę, że doszło do stworzenia sztucznych warunków, zaś strona postępowania ma obowiązek przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Wykazanie przez organ stworzenia sztucznych warunków może być kwestionowane przez stronę i wówczas na niej spoczywa ciężar wykazania materiałem dowodowym niezasadności stanowiska organu. Sąd uznał, że przeprowadzone w tym zakresie przez organ postępowanie dowodowe potwierdziło w sposób niebudzący wątpliwości fakt stworzenia sztucznych warunków do uzyskania wsparcia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wykazał, że środki trwałe ujęte w biznesplanie, stanowiącym załącznik do wniosku, mogą być wykorzystywane przy realizacji działalności prowadzonej przez M.K., co wskazuje na stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania wsparcia. Skarżący nie wskazał natomiast na żadne okoliczności faktyczne, które skutecznie podważałyby wiarygodność ustaleń poczynionych przez organ. W związku z podnoszonym w skardze zarzutem nieprzeprowadzenia przez organ z urzędu dowodu z przesłuchania w charakterze świadka M.K., A.K. i B.K., należy wskazać, że nie może on stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, nie był to dowód, którego przeprowadzenie było nieodzowne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała potrzeba prowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompleksowy i dawał podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Organy przeprowadziły w tym zakresie wyczerpujące postępowanie dowodowe w sposób odpowiadający procedurze administracyjnej, jak również prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie, co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Tym samym organ nie dopuścił się naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania. W tym stanie rzeczy, skargę należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło