V SA/Wa 3942/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 maja 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia ... lipca 2015 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia - utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 maja 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej Postanowieniem z 30 maja 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania P. Sp. z o.o. w W. (dalej: Spółka) prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych obejmujące wpis od skargi kasacyjnej. W ustawowym siedmiodniowym terminie Spółka złożyła sprzeciw od tego orzeczenia, wnosząc o jego zmianę i zwolnienie od kosztów sądowych obejmujące wpis od skargi kasacyjnej. Wskazała, że jej sytuacja materialna jest bardzo trudna – za ostatni rok obrotowy osiągnęła stratę w wysokości ... zł; a na rachunku bankowym spółki widnieje saldo dodatnie tj. ... zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. Ustanawiając przesłankę udzielenia takiego wsparcia ustawodawca wskazał w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że jest nią brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zaznaczając jednocześnie, że wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy. Ponadto, przedmiotowe dofinansowanie strony ze środków publicznych możliwe jest tylko w rzeczywiście wyjątkowych przypadkach, bowiem nawet spełnienie wskazanej w powołanym przepisie przesłanki nie obliguje do uwzględnienia żądania strony. Powyższe koreluje z zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony postępowania sądowego zobowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a odstępstwo od powyższego przewidują przepisy szczególne, tj. te odnoszące się do instytucji prawa pomocy. Zdaniem Sądu, oceniając możliwości płatnicze Spółki referendarz sądowy prawidłowo uznał, że są one wystarczające do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że o kondycji finansowej Spółki decyduje wiele elementów. Podstawowym elementem jest zysk, który Spółka uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że w razie poniesienia przez nią straty zasadne jest automatyczne uznanie o potrzebie przyznania jej wsparcia ze środków publicznych. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego, lecz nie jest równoznaczne z brakiem środków finansowych. Strata nie oznacza więc utraty płynności finansowej. Spółka wykazała wprawdzie taką stratę za ostatni rok obrotowy według bilansu (... zł), jednak zdaniem Sądu przedwczesne jest w takiej sytuacji twierdzenie o trwałości takiego stanu rzeczy. Ważne są także w tym kontekście takie kwestie jak wysokość kapitału zakładowego, czy wartość środków trwałych. Te ostatnie mają przecież wymierną wartość i mogą być źródłem konkretnych środków finansowych, a zatem są "środkami", o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W przypadku Spółki wymienione zaś wyżej pozycje wynoszą odpowiednio: ... zł oraz ...zł. Wysokość każdej z osobna przewyższa wielokrotnie wartość wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynoszącą ... zł. Zauważyć również należy, iż Spółka pomimo notowanych strat do chwili obecnej nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, o czym świadczy przedłożony do akt sprawy rachunek zysków i strat na obejmujący okres od stycznia do marca 2017 r. oraz obejmujący ten sam okres wyciąg z rachunku bankowego Skarżącej. W roku 2016 skarżąca spółka odnotowała stratę w kwocie ... zł przy przychodach w wysokości ... zł. Natomiast w pierwszym kwartale bieżącego roku przychody netto ze sprzedaży spółki kształtowały się następująco: w styczniu 2017 r. – ... zł, w lutym 2017 r. – ... zł, a w marcu 2017 r. – ... zł, co w istocie wyklucza możliwość przyjęcia, iż Skarżąca w sposób trwały utraciła płynność finansową. W odniesieniu do podniesionej w sprzeciwie kwestii stanu rachunku bankowego Sąd wskazuje, że powyższa okoliczność nie może automatycznie skutkować zwolnieniem od kosztów sądowych. Spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, a jak wynika ze złożonego wyciągu z rachunku bankowego spółki, w lutym 2017 r. i marcu 2017 r. operacje bankowe na tym koncie sprowadzały się do pobrania opłat za prowadzenie rachunku bankowego w wysokości ... zł miesięcznie, a w styczniu 2017 r. – oprócz pobrania ww. opłaty – transakcje bankowe (w łącznej liczbie sześciu) polegały na spłacie odsetek, zaś jedyna wpłata obejmowała kwotę ... zł (wpłata tytułem "drukarka"). Wysokość salda na tym rachunku bankowym nie odzwierciedla zatem aktualnej sytuacji finansowej Skarżącej. Stwierdzić także należy, że w działalności gospodarczej występują różnego rodzaju zobowiązania, które związane są z wydatkami finansowymi. Zaliczyć do nich należy także opłaty sądowe. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 809/07, dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego wniosku jest też szczególna instytucja przewidziana w art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1578 ze zm.), a mianowicie umożliwiająca zobowiązanie wspólników do dopłat. Dopłaty wspólników mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 146/14, dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, pozostawanie w obrocie prawnym jako przedsiębiorca wiąże się bowiem z koniecznością podejmowania wszelkich działań niezbędnych do efektywnego prowadzenia działalności gospodarczej i regulowania wszelkich związanych z nią należności tak prywatnoprawnych, jak i tych o charakterze publicznym. W świetle zatem ciągłej aktywności gospodarczej Spółki, wysokości jej kapitału zakładowego, jak i wartości posiadanych środków trwałych, udzielenie jej wsparcia przez Skarb Państwa oznaczałoby jej swoistego rodzaju uprzywilejowanie. Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że z treści art. 246 § 2 p.p.s.a. wynika, że w przypadku osób prawnych rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, o czym wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne (m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 201/11, dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.