V SA/Wa 397/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji W skardze na decyzję opisaną w komparycji niniejszego postanowienia Powiat [...] wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że jest bardzo prawdopodobne, że ww. decyzja organu II instancji dotknięta jest nieważnością wobec szeregu rażących naruszeń prawa przez organ II instancji. Zdaniem skarżącego został on zobowiązany do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 w wysokości 1.307.177 zł na podstawie decyzji prawdopodobnie nieważnej lub co najmniej wymagającej uchylenia w wyniku kontroli sądowej. Skarżący zaznaczył ,że nie posiada środków na niezwłoczne uiszczenie ww. sumy. Stanowi ona wydatek bieżący z budżetu skarżącego nie znajdujący pokrycia w planowanych dochodach. Uchwała budżetowa skarżącego na 2016 r przewiduje deficyt w wysokości 3.323.792,00 zł. Skarżący wskazał, że był zmuszony zaciągnąć długoterminowy kredyt oraz pożyczkę m.in. na sfinansowanie ww. planowanego deficytu budżetu w łącznej wysokości 5.524.527,00 zł. Aby dokonać zapłaty kwoty musiałby zaciągnąć kolejny kredyt, co naraża go na dodatkowe, niewspółmierne koszty z tytułu odsetek oraz stanowi zagrożenie dla równowagi budżetowej skarżącego. Zdaniem skarżącego to mieszkańcy Powiatu zostaliby dotknięci w znacznej mierze koniecznością zmniejszenia środków na realizację zadań publicznych, bądź odstąpieniem od realizacji tych zadań przez niego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Wyjaśnić przy tym należy, iż przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine ustawy p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677). Jednocześnie wskazać należy, iż Sąd w postępowaniu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie bada kwestii zasadności skargi. Wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków finansowych dla budżetu Powiatu w przypadku wyegzekwowania przez organ kwoty przypadającej do zwrotu. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu przez Skarżącego do budżetu państwa należności w wysokości 1.307.177,00 zł może spowodować trudną sytuację materialną i brak wolnych środków w budżecie, a ponadto może skutkować nieodwracalnymi konsekwencjami, których w większości Powiat nie będzie mógł odwrócić nawet w sytuacji uwzględnienia skargi. Sąd miał na względzie, że skarżący jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). Wykonanie decyzji Ministra Finansów może doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na skarżącą, która jest jednostką samorządu terytorialnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.