V SA/Wa 403/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kania (spr.) Sędzia WSA Bożena Zwolenik Sędzia WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez Stowarzyszenie V. z siedzibą w Z. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżący") jest postanowienie Ministra Rozwoju (dalej: organ II instancji") z dnia (...) grudnia 2015 r. nr (...) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa (...) (dalej: "Marszałek (...)", "organ I instancji") z (...) grudnia 2012 r. nr (...) Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z (...) grudnia 2012 r. Marszałek (...) zobowiązał Skarżącego do zwrotu kwoty 114.887,50 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych. Decyzja ta została wysłana na adres siedziby Beneficjenta – Skarżącego, wskazany w umowie o dofinansowanie projektu nr (...) oraz w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. na ul. (...) w Z.. Ponadto organ I instancji przesłał Skarżącemu decyzję na skrytkę pocztową nr (...) ((...), (...) Z. ). Przedmiotowe przesyłki, dwukrotnie awizowane (12 i 20 grudnia 2012 r.), wróciły do organu jako niepodjęte w terminie przez Stronę. W dniu 8 czerwca 2015 r. do organu I instancji wpłynęło (nadane w urzędzie pocztowym 3 czerwca 2015 r.) skierowane do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, niepodpisane pismo Skarżącej zatytułowane "Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej" zawierające również odwołanie od ww. decyzji Marszałka (...). Po uzupełnieniu braku formalnego, wniosek ten został przekazany Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju (wykonującemu funkcję Instytucji Zarządzającej Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki; dalej: "IZ PO KL") przy piśmie organu I instancji z 25 sierpnia 2015 r. Postanowieniem z dnia (...) grudnia 2016 r. nr (...) organ II instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka (...). Natomiast powołanym na wstępie postanowieniem Minister Rozwoju stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazując na przepisy art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej "k.p.a."), podniósł, iż Skarżący nie złożył odwołania w terminie. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy; to jest art. 134 k.p.a. w związku z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. polegające na niezasadnym stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka (...) z dnia (...) grudnia 2012 r., podczas gdy Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który zasługiwał na uwzględnienie. Ponadto wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do chwili prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego jego skargą na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia (...) grudnia 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka (...) z (...) grudnia 2012 r., a w przypadku uwzględnienia ww. skargi przez Sąd administracyjny - do chwili ponownego rozpoznania przez organ administracji sprawy dotyczącej wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka (...) z (...) grudnia 2012 r. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że w jego ocenie rozstrzygnięcie niniejszej sprawy uzależnione jest od wyniku postępowania wywołanego jego skargą na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia (...) grudnia 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka (...) z (...) grudnia 2012 r., oraz - w przypadku uwzględniania ww. skargi przez Sąd administracyjny - od wyniku ponownego rozpoznania przez organ administracji sprawy dotyczącej wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka (...) z (...) grudnia 2012 r. Dlatego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Skarżący wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania, do chwili zakończenia spraw wskazanych powyżej, ponieważ ich wynik będzie miał niewątpliwie wpływ na rozstrzygnięcie Sądu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie postanowienia z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wydane z powołaniem się na art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Natomiast stosownie do treści art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W niniejszej sprawie decyzja Marszałka (...) nr (...) z (...) grudnia 2012 r. została wysłana na adres siedziby Skarżącego, tj. ul. (...),(...) Z.. Zgodnie ze znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy odpisem pełnym z Krajowego Rejestru Sądowego; dalej: "KRS" (stan na dzień 3 lutego 2015 r.) adres ten został wpisany do KRS 23 stycznia 2008 r. i był aktualny na datę wydania odpisu z rejestru. O wydanie tego dokumentu Marszałek (...) zwrócił się do Centralnej Informacji KRS (pismem z 16 stycznia 2015 r.) celem uzyskania danych niezbędnych do prawidłowego prowadzenia postępowania zmierzającego do odzyskania środków europejskich wykorzystanych przez Skarżącego z naruszeniem procedur. Dodatkowo organ I instancji wysłał ww. decyzję na adres do korespondencji: skr. poczt. (...),(...),(...) Z., o którym dowiedział się w ramach prowadzenia innego postępowania. Obie te przesyłki (dwukrotnie awizowane w tych samych dniach, tj. 12 i 20 grudnia 2012 r.) wróciły do organu jako niepodjęte w terminie. Stosownie do art. 45 zdanie pierwsze k.p.a. jednostkom organizacyjnym, a w tej grupie mieszczą się także osoby prawne, do których należą stowarzyszenia, pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zatem pismo skierowane do Skarżącego powinno być doręczone na adres siedziby stowarzyszenia wynikający z rejestru stowarzyszeń KRS. Tak też organ uczynił, jak również – znając z urzędu adres Strony do korespondencji – przesłał decyzję na adres skrytki pocztowej. Zaakcentować w tym miejscu należy, iż to na Stronie ciąży obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu w toku postępowania (art. 41 § 1 k.p.a.). O wymogach określonych w tym zakresie w k.p.a. oraz o domniemaniu prawdziwości danych aktualnie znajdujących się w KRS (art. 17 ust. 1 ustawy o KRS) Skarżący został poinformowany przez organ I instancji pismem z 1 września 2012 r. (wysłanym na oba ww. adresy). Wobec nieodebrania przez Skarżącego obu korespondencji zawierających decyzję z (...) grudnia 2012 r. (prawidłowo powtórnie awizowanych), na podstawie art. 45 zdanie drugie w związku z art. 44 § 4 k.p.a., należy przyjąć, iż nastąpiło tzw. doręczenie zastępcze, tj. doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia o możliwości jego odbioru, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Tak więc doręczenie Stronie decyzji pierwszoinstacyjnej w omawianym trybie nastąpiło w dniu 27 grudnia 2012 r. Zaznaczyć przy tym należy, iż ostatni dzień czternastodniowego terminu przypadał na 26 grudnia 2012 r. (drugi dzień Bożego Narodzenia), a więc na dzień ustawowo wolny od pracy, zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. m) ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 90). Wówczas w myśl art. 57 § 4 k.p.a. za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. W tej sytuacji czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji bezskutecznie upłynął 10 stycznia 2013 r. Strona nadała bowiem odwołanie (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia) w dniu 3 czerwca 2015 r. w Urzędzie Pocztowym Z. (po ponad dwóch latach). Zauważyć przy tym wypada, że jednoczesne wniesienie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania pozwala przypuszczać, iż Skarżący miał świadomość uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego od decyzji Marszałka (...) z (...) grudnia 2012 r. Podkreślić należy, że każde uchybienie terminowi do wniesienia odwołania obliguje organ do stwierdzenia tego uchybienia (art. 134 k.p.a.), chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i n. k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. Zatem postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest rozstrzygnięciem kończącym wstępne postępowanie organu odwoławczego, które może zapaść dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu. W tym zakresie Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 50/05 (LEX nr 220815), wedle którego dopuszczalne jest załatwienie - w przypadku odmownego załatwienia prośby strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - przez organ odwoławczy sprawy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego jednym postanowieniem, z równoczesnym stwierdzeniem wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. W związku z tym, zdaniem tut. Sądu, organ odwoławczy nie ma obowiązku wstrzymywania się z wydaniem orzeczenia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. do momentu uzyskania przez postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania waloru prawomocności, tj. prawomocnego załatwienia przez Sąd administracyjny skargi na powyższe postanowienie. Takie właśnie postępowanie organu odwoławczego świadczy o prawidłowym stosowaniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady szybkości (bez zbędnej zwłoki) i prostoty tego postępowania przewidzianej w art. 12 k.p.a. W świetle powyższego Sąd nie dopatrzył się zarzucanego przez Skarżącego naruszenia art. 134 k.p.a. w związku z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. polegającego na niezasadnym stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka (...) z dnia (...) grudnia 2012 r., podczas gdy Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wydanym wcześniej odrębnym postanowieniem z (...) grudnia 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Odmowne załatwienie wniosku Strony o przywrócenie tego terminu obligowało organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Regulacja powyższego przepisu dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jednakże zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej (vide B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Zakamycze 2005, s. 301-303). Podkreślić należy, iż zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu Sądu, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej mierze. Omawiany przepis ma zastosowanie wówczas, gdy Sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby sformułować wypowiedź czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (vide wyroki NSA z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 694/2006 i z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 845/2005, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd był w stanie samodzielnie dokonać koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń, a zatem niecelowe byłoby wstrzymywanie jej biegu. Biorąc pod uwagę powyższe oraz nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.